እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4812494
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1754
3314
11540
4777565
44755
108196
4812494

Your IP: 107.20.94.6
2018-02-18 05:20

ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ብዓይኒ ህዝቢ

here we go
selam new

ኣብ ዝሓለፈ ሕታምና ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ምስ ህዝቢ ፊት ንፊት ብምርኻብ ኣብ ኣጠቓላሊ ኣወሃህባ ኣገልግሎት እንታይ ከምዝመስል ብዝገበሮ ዘተ ካብ ህዝቢ ዝቐረቡ ዝተፈላለዩ ሕቶታት ዳህሲስና ነይርና። ንሎሚ ምላሽ ናይቶም

ሕቶታት ሒዝና ቀሪብና ኣለና።

  1. “ህዝባዊ ትካላትና ብርኢቶ ህዝቢ ይግውዳ!” ህዝቢ ምስ ሰራሕተኛታት ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር እንትዛተ

ካብ ዝተፈላለዩ ክፋል ሕብረተሰብ ተወኪሎም ምስ ሰራሕተኛታት ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር፣ ላዕለዎት ሓለፍቲ ዩኒቨርሲቲ መቐለን ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ትግራይን ኣብ ዝተኻየደ ዘተ ካብ ህዝቢ ንዝተልዓሉ ሕቶታት ዝምልከቶም ኣካላት ምላሽ ሂቦምሉ እዮም። ከምቲ ኣብ ዝሓለፈ ትሕዝቶና ዝሓበርናዮ “ኣብ ሆስፒታል ዓይደር ብተምሃሮ ኢና ንሕከምን ግልጋሎት ንረክብ ዘለና” ንዝብል ካብ ወከልቲ ህዝቢ  ዝተልዓለ ሕቶ ዝስዕብ ምላሽ ተዋሂብሉ እዩ። ዝኾነ ተምሃሪ ሕሙም ክምርምርምን ፈውሲ ክእዝዝን ከምዘይግበር ይኹን ደኣእምበር እዞም ተምሃሮ ምስ ልምድን ዓቕምን ዘለዎም ፍሉያት ደኳትር እቲ ሆስፒታል ብምዃን ስለዝከታተሉን ዝምሃሩን ግልጋሎት ሕክምና ተምሃሮ ከምዝወሃብ ተገይሩ ስለዝውሰድ እዩ። እዞም ተምሃሮ ሎሚ እንታይነት ሕማምን ኣተኣላልይኡን ብተግባር ተዘይሪኦምን ተዘይተማሂሮምን ድማ ፅባሕ ብሉፃት ሓካይም ኣብ ምፍራይ ስለዘፀግም ምስቶም ዝተመደቡ ደኳትር ክኾኑን ክሪኡን ንቡርን ግድንን ስለዝኾነ እዩ። ከምዚ ምግባር ኣብዝኾነ ሪፈራል ሆስፒታል ዘለወን ሃገራት ምስ ምምሃርን ምስትምሃርን ተኣሳሲሩ ዝግበር ከምዝኾነ መብርሂ ቀሪቡ እዩ።

“ናብ ሆስፒታል ዓይደር ዝኣተወ ሕሙም ድሒኑ ኣይወፅእን” ንዝብል ዝተልዓለ ሕቶ ዝተውሃበ ምላሽ ድማ ኣሎ እዩ። ካብ መላእ ትግራይ ኮነ ጎረባብቲ ክልላት ካብ ዝርከባ ናይ መንግስትን ውልቀ ትካላት ጥዕናን ክንክን እናተገበረሎም ዝፀንሑ ሕሙማት ብዙሕ ምስተጎድኡ ብመልክዕ ሪፈር ናብ ሆስፒታል ዓይደር ይመፁ እዮም። እዚኦም ወገናት ገለገሊኦም የመና ተዳኺሞም ይፀንሑ እሞ ኣብ ኣፍ ሞት ወይ ምስፀንዖም ናብ ሆስፒታል ይመፁ። ገሊኦም ዕድል ምድሓን እንተጋጥሞም ገሊኦም ድማ ናብ ሃንደበታዊ /ኢመርጀንሲ/ ሓኻይም ከይበፅሑ ዝዓርፍሉ ኣጋጣሚ ኣሎ እዩ። እዚ ከምዚ ዓይነት ኩነታት ኣብ ሆስፒታል ስኣን እኹል ኣወሃህባ ሓገዝ ህይወቶም ከምዝሰኣኑ ተገይሩ እንትውሰድ ይስማዕ እዩ። እቲ ሓቂ ግን ንሱ ከምዘይኮነ እዩ ኣብቲ መድረኽ ዝተገለፀ።

ነዚ “ኣብ ሆስፒታል ዓይደር ዝኣተወ ኣይወፅእን” ዝብሉ ኣረዳድኣታት ዘጋድዱ ተባሂሎም ዝሕሰቡ ካልኦት ምኽንያታት ኣመልኪቱ መብርሂ ዝተወሃቦም ድማ ኣለው። ሆስፒታል ዓይደር ናውቲ መመርመሪ ኣስከሬን ኣለዎ። ዘመናዊ ሕክምና ምስ ምውናኑ ተኣሳሲሩ ካብ ኩሉ ኩርናዓት ትግራይ፣ ካብ ከባቢታት ክልላት ኣምሓራን ዓፋርን ብዝተፈላለየ መበገሲ ህይወቶም ዝሰኣኑ ሰባት ምርመራ ክካየደሎም ንምኽኣል ካብ ፖሊስ ብዝወሃቦ ሓላፍነት የተኣናግድ እዩ። እዚ ሆስፒታል ብምርመራ ኣስከሬን መዳይ ሎሚ ዓመት ካብ 250 ክሳብ 300 ዝሞቱ ሰባት መርሚሩ እዩ። እዞም ኣስከሬናት ተመርሚሮም ካብ ቐፅሪ እቲ ሆስፒታል ክወፁ ህዝቢ እንትርኢ ኣብ ሆስፒታል ዓይደር ኣትዩ ክሕከም ፀኒሑ ከምዝሞተ ተገይሩ ይውሰድ እዩ። በዚ እውን ኣብቲ ሆስፒታል ሰብ ኣትዩ ከምዘይወፅእ ተገይሩ ስለዝውሰድ እዚ ኣረኣእያ ዝፈጠሮ ነቲ ሪፈራል ሆስፒታል ዘይናቱ ምስሊ ክወሃብ ምኽንያት ከምዝኾነ ኣብቲ ዘተ ቀሪቡ እዩ።

ኣብቲ እዋን ዘተ ካብ ተወከልቲ ነበርቲ ክፍለ ከተማ ዓይደር ዝተልዓለ ሕቶ ድማ ሆስፒታል ዓይደር ብዘፍስሶ ረሳሕ ፈሳሲ ምኽንያት ቱቦታት ስለዝፍንድእ ነባሪ እቲ ከባቢ ኣደዳ ሕማቕ ጨናን ሕማምን ከምዝኾነን ብምግላፅ ነዚ ዝተወሰደ ስጉምቲ ዘይምህላው ዝሕብር እዩ። ነዚ ዝተውሃበ ምላሽ ድማ ኣሎ።

ቅድም ክብል ካብ ቐፅሪ ዓዲ ሓቂን ኣሪድን ረሳሕ ፈሳሲ ዝሓዛ ቦጣት መፂአን ኣብ ዓይደር ይደፍኣ ምንባረን ብምእማን እቲ ሕብረተሰብ ድማ ጨርቅን ላስቲክን ዝኣመሰሉ ጓሓፋት ናብቲ ቱቦ ስለዝድርቢ ምስተዓበሰ ይፍንድእ ከምዝነበረ ተገሊፁ እዩ። ኣብዚ ሐዚ እዋን ግና እዚ ዓይነት ኩነታት ከይፍጠር ጥንቃቐ ከምዝግበር ዘሎን ምምሕያሽ ምህላውን ተሓቢሩ እዩ። ፕሬዚዳንት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዶክተር ክንደያ ገብረህይወት ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቶም ከምዝገለፅዎ “ነዚ ካብ ሕብረተሰብ ዝለዓል ዘሎ ፀገም ንምቕራፍ ዩኒቨርሲቲ መቐለ በይኑ ከይኮነ ምስ ቤት ማዘጋጃ ከተማ መቐለ ብምዃን እቲ ዝፍንድእ ቱቦ ዲዛይኑ ብምፅናዕ ዝመዓራረየሉ ኣገባብ ክፍጠር ከምዝግባእ” ኣብሪሆም እዮም።

“ኣፋውስ ኣብቲ ሆስፒታል ኣይርከብን ናብ ውልቀ እንዳ መድሓኒት ክንገዝእ ይግበር እዩ” ንዝብል ካሊእ ብህዝቢ ንዝተልዓለ ሕቶ እቲ ሆስፒታል ካብ ዓይነታት ኣፋውስ እቲ 95 ሚእታዊ ከምዘማለአን እቲ 5 ሚእታዊ ግና ኣብቲ ሆስፒታል ስለዘየለ ሕሙም ካብ ደገ ክገዝእ ዝንገረሉ ኣጋጣሚ ከም ዘሎ ተሓቢሩ እዩ። እዚ ድማ ኣብቲ ሆስፒታል ዘይርከቡ ዓይነታት ኣፋውስ ክህሉ ከሎ ዓይነት እቲ ፈውሲ ብምግላፅ “ኣብ ደገ ግዛእ እኳ ዝበሃል እንተኾነ ግን በቲ ዝበሃል ዘሎ ደረጃ ዝጋነን ኣይኮነን” ዝብል መብርሂ ተዋሂብዎ እዩ።

ምስዚ ተዛሚዱ ገሊኦም ሓካይም ኣጠቓቕማ ዘመናዊ ናውቲ ሕክምና ኣይፈልጥዎን፣ ክፍሊት ናይቲ መመርመሪ ናውቲ ድማ ብጣዕሚ ክባር እዩ” ዝብሉ ሕቶታት ተላዒሎም እዮም። ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ንዘሎ ዘመናዊ ናውቲ ሕክምና ብኣግባቡ ክጥቀመሎም ዝኽእል ሰብ ሞያ ምሉእ ብምሉእ ከምዘሎ በዚ ዝቐረበ ምላሽ ዝተገለፀ ኮይኑ በዚ ምኽንያት ሕማሞም ተነፂሩ ዝደሓኑ ተገልገልቲ ቑፅሮም ብርክት ዝበሉ ከምዝኾኑ ተሓቢሩ እዩ። ምስ ዋጋ ክፍሊት ተኣሳሲሩ ንዝተልዓለ ሕቶ ድማ እዚ ሆስፒታል ንግልጋሎት ሕብረተሰብ እምበር ንትርፊ ጠጠው ዝበለ ስለዘይኮነ ብተመጣጣኒ ዋጋ ከይኮነ ብኣዝዩ ትሑት ዋጋን ብነፃን ከምዘገልግል እዩ ዝተሓበረ። ነዚ ከም ኣብነት ዝተገለፀ ናብ ኣዲስ ኣበባ ከይዱ “ሲቲ ስካን” ዝተርኣየ ሓደ ተሓካሚ መጓዓዝያን ካሊእ ወፃኢኡን ከይሓወሰ ንሲቲ ስካን ጥራሕ ልዕሊ 2000 ብር ወፃኢ እንትገብር ኣብ ሆስፒታል ዓይደር ግና ብር 500 ጥራሕ ከምዝኸፍልን እዚ ድማ ነቲ ሆስፒታል ክሳራ ከምዝኾነ ብዓይኒ መገልገላይነት ህዝቢ ግና ዓብይ ዕግበት ዝፈጥር ምዃኑ ይገልፁ።

ብዘይካ እዚ ዶኳትር ናብቲ ሆስፒታል ኣብ ሰዓቶም ንሕሙም ብውፍይነት ግቡእ ሓገዝ ዘይህቡ ብምዃኖም ሕብረተሰብ እኹል ግልጋሎት ከምዘይረክብ ካብቲ ሕብረተሰብ ዝተልዓለ ሕቶ ነይሩ። ነዚ ሕቶ ኣብ ዝተውሃበ ምላሽ፣ ሓደ ዝሓመመ ሰብ ናብ ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር መፂኡ ካርዲ ኣውፂኡ ክሳብ ሓኪም ዝሪኦ ብጣዕሚ ነዊሕ ግዜ ይወስድ ነይሩ። ምኽንያቱ ሓደ ሓኪም ኣብ መዓልቲ ካብ 30 ክሳብ 40 ሕሙማት ክርኢ ይግደድ እዩ። ከከም ኩነታት እቲ ሕማም እቲ ናይ መጀመርታ ዝረአ ሕሙም ውሱን ደቓይቕ እንትውድኦ እቲ መበል 40 ዘሎ ሕሙም ግና ብዙሕ ሰዓት ክወስዶ ይኽእል እዩ።

ብሓፈሻ ኣብቲ ሰራሕተኛን በዓል ሞያን ሆስፒታል ዓይደር ኣብ ኣቀራርባን ኣተሓሕዛን ተገልጋሊ ክፍተታት ነይሮም እዮም። እዚ ኮይኑ ነቶም ክፍተታት ንምቕራፍን ብድምር መንፈስ መገልገላይነት ዝወነነ ሰራሕተኛ ንክፍጠር ኣብዚ ዓመት ብርክት ዝበሉ መዕበዪ ዓቕሚ ስልጠናታት ከምዝተወሃበ ተሓቢሩ እዩ። ውፅኢቱ ድማ ምምሕያሽ እናተርኣየ ከምዝመፀ እዩ። ከምኣብነት ተሓከምቲ ካርዲ ኣውፂኦም ክሳብ ደኩተር ዝሪኦም ዘሎ ከይዲ ዝወሰደሎም ግዜ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 106 ደቓይቕ ዝነበረ እንትኸውን ሎሚ ዓመት ድማ ናብ 84 ደቂቓ ከምዝወረደ መብርሂ ተዋሂብዎ እዩ። ምስዚ ተኣሳሲሩ ኣብ ኣወሃህባ ዕግበት ካብ ሕብረተሰብ ብመሰረት ዝተረኸበ ርኢቶ ዓሚ 6 ነጥቢ 5 ካብ ዓሰርተ ነጥቢ ዝረኸበ እንትኸውን ሎሚ ዓመት ድማ 8 ነጥቢ 2 ካብ ዓሰርተ ረኺቡ እዩ። እዚ ውፅኢት ብዓይኒ ተገልጋሊ ክርአ ከሎ ኣብ ዝሓሸ ምምሕያሽ ምህላው ዘርኢ እዩ። ካሊእ ብማእኸላይ ፃንሒት ሑሙማት ኣብ ሆስፒታል ዓይደር እንተረአ ሓደ ተሓካማይ ሓደ ወርሒ ወይ ልዕሊኡ ወይ ትሕቲኡ ክፀንሕ ይኽእል እዩ። ብማእኸላይ ውፅኢት ግን ሸሞንተ መዓልቲ ይፀንሕ ተባሂሉ እዩ ዝውሰድ።

ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ኣብዚ ሕዚ እዋን ዋላ ብርኪ መዝነቱ ምስ ፌደራል እንተኾነ እቲ ዝህቦ ኣገልግሎት ብቐረባ ንህዝቢ ትግራይን ጎራብትቲ ክልላትን ብምዃኑ ምምሕዳራዊ ስርዓቱ ከምዘሎ ኮይኑ ምስ ዩኒቨርሲቲ መቐለ፣ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ክልል ትግራይ ካልኦት መንግስታውን ህዝባውን መሓውራትን ፅቡቕ ርክብ ብምፍጣር እናሰርሐ ይርከብ። እዚ ሪፈራል ሆስፒታል ዋላ ሽዱሽተ ዓመቱ እንተገበረ ምስቶም ልዕሊ 50 ዓመት ዝገበሩ ሆስፒታላት ጥቁር ኣንበሳ፣ ጎንደርን ጅማን እንትነፃፀር ኣብዚ ሓፂር ዓመት ዝሓሸ ኮይኑ ኣብ 2ይ ብርኪ ክስራዕ ምኽኣሉ ዓብይ ዓወት እዩ።

ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ኣብዚ ሕዚ እዋን ንተገልገልቲ ክህቦም ዘይከኣለ ኣገልግሎት ሕክምና ንምትእትታው ምስ 33 ሃገራት ወፃኢ ፅቡቕ ርክብ ብምፍጣር ብዝተፈላለየ መዳይ እናተሓገዘ ንሕብረተሰብ እውን ዓበይቲ ረብሓታት እናምፀአ ይርከብ።

ኣብቲ መድረኽ ዘተ ካብ ቢሮ ስቪል ሰርቪስ ወኪለን ዝተረኸባ ወ/ሮ ሰብለ ካሕሳይ ነዚ ንከይዲ እቲ ዘተ ኣመልኪተን እንትገልፃ “ ኣብ ኣወሃህባ ኣገልግሎት ብቐፃልነት ምስቲ ሕብረተሰብ እናተዛተኻ መፍትሕታት እናቐመጥካ ኣብ ምኻድ ናይቲ ሕብረተሰብ በዓል ዋናነት ዘረጋግፅ ስለዝኾነ እዚ መድረኽ ምድላው ፅቡቕ እዩ። ኣብዚ መዳይ እቲ ሆስፒታል ፅቡቕ ለውጢ ከምፅእ እዩ ዝብል ኣረዳድኣ ኣለኒ። እቶም ኣብ ምይይጥና ዝተልዓሉ ሓሳባት ገለገሊኦም ጭቡጥ መረዳእታ ዘለዎም ብመሰረታውነቶም ክፍትሑ ከምዝግባእ ኣብ ምርድዳእ ዝተበፅሐሎም እዮም። ገለገሊኦም ድማ ካብ ዝትፈላለዩ ኣንፈታት ዝምንጭው ኮይኖም ምስቲ ሕብረተሰብ ኮይንካ ኣብ ውሽጢ ኣቲኻ ክፍትሑ ዝግብኦም ብተግባር ዘይለዉ ነገራት ከምዘለዉ ምርድዳእ ተገይሩ እዩ” ኢለን።

ካብ ትካል ማሕበር እኖታት ንእኖታት ዝመፁ ተሳታፊ እቲ መድረኽ ኣይተ ኣሸናፊ ኣስመላሽ ዝሃቡና ርኢቶ ድማ “እቲ ሆስፒታል ዓይደር ህንፃ ዓብይ እዩ። ኣብኡ ምስ ኣተኻ ናበይ ከምትኸይድ ይጨንቀካ እዩ፤ ስለዚ እዚ ክፈትሕ ዝኽእል ኣሰራርሓ ምትእትታው የድሊ፤ ምኽንያቱ ኣብቲ ሰለጤን ኣወሃህባ ግልጋሎት ኣስተዋፅኦ ስለዘለዎ። ብርክት ዝበለ ሕብረተሰብ ድማ እቲ ሆስፒታል ዝህቦ ዘሎ ግልጋሎት ናይ ኣፍልጦ ሕፅረት ኣለዎ እዩ። ንኣብነት መመርመሪ ኣስከሬን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሆስፒታል ሚኒሊክ ጥራሕ ዝነበረ ሕዚ ኣብ መቐለ ምህላው እዚ ሆስፒታል ዝለዓለ ናውቲ ሕክምና ከምዝተዓጠቐ የመላኽት እዩ። እዚ ዘተ ድማ ምስሊ እቲ ሆስፒታል ኣብ ምጭባጥ ፅቡቕ ስለዝኾነ ክቕፅል ኣለዎ።”

ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ንቐፃሊ ክሰርሖም ዝተለሞም መደባት ብርክት ዝበሉ እኳ እንተኾኑ ንገሊኦም ክንጠቅስ። ቅድም ኢሉ ተሓከምቲ ሕማም ካንሰር ሕክምና ጨረርን ኣፋውስን ንክረኽቡ ናብ ኣዲስ ኣበባን ወፃኢ ዓድን ዝኸደሉ ኩነታት ነይሩ። ኣብዚ ሐዚ እዋን ግና ነዚ ንምትራፍ 110 ኣልጋ ዘለዎ ህንፃ ሰሪሑ ኣብ ምዝዛም ይርከብ። ኣብ መፃኢ ክልተ ዓመት ምሕካም ሕማም ካንሰር ኣገልግሎት ክጅምር እዩ። ከምኡ ድማ ሎሚ ሓፀባ ሕማም ኩላሊት ይካየድ ኣሎ እዩ፤ እዚ ጥራሕ እኹል ስለዘይኮነ ሓደ ሕሙም ኩላሊት ክሳብ ሕልፈተ ህይወቱ ኣብ ሰሙን ክልተን ሰለስተን ሽሕ እናኸፈለ ክሕከም ዓቕሚ ስለዘይብሉ ኩላሊት ናይ ምቕያር ስራሕ ኣብ ሓፂር ዓመታት ንክትግበር ከም ትልሚ ከምዝተትሓዘ መብርሂ ቀሪቡ እዩ። ብተመሳሳሊ መጥባሕቲ ሕማም ልቢ ኣብዚ ሕዚ እዋን ካብ ደገ ብዝመፁ ሰብ ሞያ እዩ ዝስራሕ ዘሎ እዚ እውን ድሕሪ ሓደ ወይ ክልተ ዓመት ናብ ስራሕ ክእቶ ከም ትልሚ ተታሒዙ ኣሎ።

ብድምር ሪፈራል ሆስፒታል ዓይደር ኣብዚ ሐዚ እዋን ቴክኖሎጂ ዓለምና ዝጠልቦም ዝለዓለ ጥበብ ሕክምና ንክውንን ላዕልን ታሕትን ዝብለሉ ዘሎ ኩነታት ዓብይ ግምት ዝወሃቦ ጉዳይ እዩ። ውፅኢት ህዝባዊ ቃልስና ዝኾነ እዚ ህዝባዊ ትካል ዝህቦ ዘሎ ኣገልግሎት ዓብይ ኮይኑ ምሉእነት ዘጓድሉ ዘለው ሽግራት ንምሕላፍ ምስ ሕብረተሰብ ተኸታታሊ ዘተ ክገብር ምውሳኑ ህዝቢ ንምግልጋል ዘለዎ ቁርፀኝነት ዘረጋግፅ እዩ። እዚ ኮይኑ ነቲ ሆስፒታል ላዕለዋይ ትካል ጥዕና ንምግባር ዝግበር ፃዕሪ በዚ ሕዚ ዘለዎ ትሕዝቶ ጥራሕ እኹል ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ድማ መንፈስ መገልገላይነት ምውናን ስለዝኾነ እዚ ንምፍጣር ምስ ህዝቢ ብቐፃልነት ብምርኻብ ተኸታታሊ ዘተ ምግባር ወሳኒ  ምዃኑ  ኣሚኑ ኣብ ምንቅስቃስ እዩ ዝርከብ። እዚ ሰናይ ጅማሮ ኣጠናኺሩ ክቕፅለሉ ይግባእ ንብል።


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 970
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010