እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5193320
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
773
3331
20683
5145598
97378
128136
5193320

Your IP: 54.158.219.248
2018-05-25 05:23

“ቤዛ!”- መሪር ገድሊ ብፊልሚ

here we go
selam new

 

ብሃይላይ ወዲቐሺ

ብመሰረት እቲ ዝተበተነ ወረቐት ዕድመ ካብ 11 ሰዓት ኣጋምሸት ኣትሒዙ፣ ሰባት ኣብ ቀፅሪ ሓወልቲ ሰማእታት ምትእኽኻብ ጀመሩ። ምኽንያት መተኣኻኸቢኦም ታሪኻዊ ፊልሚ ቤዛ ንምምራቕ ኮይኑ ዕለቱ 15 ሰነ 2008 ዓ/ም እዩ ነይሩ። እቲ ፊልሚ ኣብ ስርሒት ሓንቲ ጅግና ተጋዳሊት ህወሓት ማእኸል ገይሩ ዝተሰርሐ እዩ። ሰብ ብበዝሒ እናተኣኻኸበ ምስከደ ናብቲ ፊልሚ ዝረኣየሉ ኣዳራሽ ሓወልቲ ሰማእታት  ኣቲና ቦታና ሓዝና። ካብ ላዕለዎት ኣመራርሓ ውድብን መንግስትን ትግራይ እውን ኣተዉ። 

ፈለማ ዝኽሪ ሰማእታት ተገበረ። ብምቕፃል ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ኣይተ ኣለም ገብረዋህድ መኽፈቲ መደረ ኣስምዑ። ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ማእለያ ዘትብሎም ግፍዕታት ከም ዝተፈፀሙ፣ እንተኾነ እቲ ህዝቢ ድምብርፅ እንተይበለ ክሳብ መወዳእታ ብትረት ተቓሊሱ ከም ዝተዓወተ ኣዘኻኸሩ። ጫፍ ብልሒ እቲ ቃልሲ ዝነበሩ ካብ ማህፀኑ ዝወፅኡ ተጋደልቲ ድማ መስደመም ፅንዓት ተላቦሶም ዝፈፀምዎ ጅግንነት ገና ከም ዘይተነገረ ብምግላፅ ታሪኽ ገድሊ ኣብ ምምሕልላፍ ናይ ባዕሉ ግደ ንዝፃወት ፊልም ቤዛ ንዘዳለወ ጋዜጠኛ ብርሃነ ንጉሰ አመስገኑ። “ታሪኽ ገድሊ ብሓፈሻ፣ ታሪኽ ተጋዳልቲ ህወሓት ድማ ብፍላይ ገና ኣይተነግረን፤ ካልኦትኩም እውን ኣሰር ጋዜጠኛ ብርሃነ ንጉሰ ስዓቡ” ብምባል እውን መልእኽቶም ኣመሓላለፉ። ጋዜጠኛ ብርሃነ ንጉሰ ንፊልም “ቤዛ” ዘዳለወ መንእሰይ እዩ። ፊልም ቤዛ ተጀመረ። ድሕሪ ምርኢት ክልተ ስዓትን  ርብዕን ድማ ተዛዘመ።

ታሪኻ ብፊልሚ ዝተሰርሐላ ተጋዳሊት ኣዜብ በቀለ ኣብ ዝተሳተፈትሎም ዓውድታት ውግእ ብዙሓት ብፆታ እናቐበረትን ብዙሓት ብፆታ ኣካሎም እንትስንከሉ እናረኣየትን እያ ተጓዒዛ። ንሳ እውን  ብ1972 ዓ.ም ኣንፃር ጀብሃ ኣብ ዝተገበረ ውግእ ብኸቢድ ተወቒዓ ናብ ሕክምና ኣተወት። ድሕሪ ሕክምና ምስሓወየት  ቀልጢፋ ናብ ኣሃዱኣ ክትምለስ ተሃንጠወት። እንተኾነ፣ ሽዑ ብበዝሒ ናብ ገድሊ ዝተፀምበራ ሓደሽቲ  ደቂ ኣንስትዮ ስለ ዝነበራ ክትዕልም መምርሒ ወረደላ።

ድሌት ተጋዳሊት ኣዜብ ናብ ግንባር ምኻድ እንተነበረ እውን መምርሒ ውድብ ምኽባር ግድን ስለ ዝኾነ  ኣብ ዝተመደበቶ ማእኸል ታዕሊም ኣትያ ክትዕልም ጀመረት። ኣብዚ መንጎ ግና ንተጋዳሊት ኣዜብ ጠቕሊሉ ካብ ግንባር ዝፈልያ ኩነት ተፈጠረ። እቲ እዋን፣ ህወሓት ኣብ ከተማ ዝነበረ መሓውር ስርዒታ ስለዝተበታተኸ ካብ ግንባር ተጋደልቲ እናመልመለት ናብ ስራሕቲ ስርዒት ክትልእኽ ዝተገደደትሉ እዩ ነይሩ። ብመሰረት እቲ ድማ፣ ተጋዳሊት ኣዜብ ነቲ ተልእኾ ክትፍፅም ብላዕለዎት ኣመራርሓ ህወሓት ተሓረየት። እምብኣርከስ ፊልም ቤዛ እዚይን ካሊእን ጅግንነታዊ ዛንታ ዝሓዘ እዩ። እቲ ፊልሚ ምስ ተዛዘመ ኣዳራሽ ብድሙቕ ጣቕዒት ገዋሕታ ፈጠረ።

ንፊልም ቤዛ ድሕሪ ምርኣይና፣ ኣላዪ እቲ መድረኽ ዝነበረ ተስፋይ ገብረዮሃንስ “ሰርፕራይዝ!” በለና። “ዘሓጉስ ዘይተፀበኹሞ ነገር ክነግረኩም” ወይም “ብስራት” ማለቱ እዩ። ቀፂሉ ተጋዳሊት ኣዜብ ኣብቲ ኣደራሽ ምሳና ከም ዘላ ገለፀ። ኣብቲ ግዘ እቲ አደራሽ  ዳግማይ ብጣቕዒትን ፋፃን ደመቐ። ገሊኡ ሰብ ዝተሰወአት እዩ ዝመስሎ ነይሩ። ገሊኡ ድማ ብህይወት ከምዘላ እንተፈለጠ እውን ኣብኡ “ክትርከብ እያ” ኢሉ ኣይተፀበየን። ተጋዳሊት ኣዜብ በቀለ ጉባኤ ክዳንን ሽዳ (ኮንጎ) ጫማን ገይራ ናብ መድረኽ ወፀአት።

ስምዒታ ክትገልፅ ዕድል ተውሃባ። “ልዕሊ ኹሉ እዚ ቓልሲ እዚ ናይ ሓደን ክልተን ኣይኮነን” ኢላ ዘረበኣ ጀመረት። ቀፂላ ድማ “ክብርን ምስጋናን ንህዝቢ ትግራይ። ህወሓትት እንትትቃለስ ንህዝቢ ትግራይ ፅላላ ብምግባር እያ” ብምባል እቲ ታሪኽ፣ ናይ ህዝቢ ትግራይ ከም ዝኾነ ገለፀት። ቅፅል ኣቢላ ድማ “ክብርን ሞጎስን ንሰማእታትና። ክብርን ሞጎን ነቶም ኣካሎም ዝጎደሉ ብፆትና” ኢላ ሰማእታትና ንፃት እውን ክርስዑ ከም ዘይብሎም፣  እቶም ኣካሎም  ዝጎደሉ ተጋደልቲ እውን ክብሪ ከም ዝግበኦም ብኣፅነኦት ገለፀት።

መዳለዊ እቲ ፊልም ጋዜጠኛ ብርሃነ ንጉሰ እውን ሓሳቡ ክገልፅ ዕድል ተውሃቦ። ፅሟቕ ዘቕረበ ሓሳብ መንግስቲ፣ ውድብን ሰብ ሃፍትን ንታሪኻዊ ፊልምታት ቆላሕታ ክህቡ ከም ዝግባእ ዝሕብር እዩ። ብፍላይ እቶም ታሪኻዊ ፍፃመታት ገድሊ ብፊልሚ እንትኾኑ ዝበለፀ ሰሓብትን እቲ ወለዶ እንተይተሰላቸወ ዝርእዮምን ስለ ዝኾኑ ታሪኽ ገድሊ ንምሕላፍ ፊልሚ ቆላሕታ ከም ዘድልዮ ደጋጊሙ ዝተዛረቦ እዩ። ኣብ ትግራይ ቤት ትምህርቲ ፊልሚ ከም ዘድሊ እውን ምስ ምኽንያቱ ሓተተ።

ኣብ መወደእታ፣ ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ትግራይ ኣምባሳደር ዶክተር ኣዲስ ኣለም ባሌማ መዕፀዊ መደረ ከስምዑ ተዓዲሞም ናብ መድረኽ ወፅኡ። “እቲ ዝርኣናዮ ፊልሚ ንዘይነበረ ሰብ ንምእማኑ ከፀግም እዩ። ኣብ ውድብ ብዙሕ ተሰሪሑ። ዘይተሰርሐ፣ ዘይተገብረ የለን። ግን ኣይተዛረብናዮን፤ ኣይፀሓፍናዮን፤ ብፊልሚ ኣይሰራሕናዮን” ብምባል ተዛረቡ። ቀፂሎም ድማ “ብጣዕሚ ግሩም ዝኾነ ፊልሚ እዩ። ብርሃነ ቀፅለሉ። ብዝኸኣልናዮ ክንሕግዝ ኢና። ካልኦት እውን ናብ ከምዚ ዝበለ ስራሕ እተዉ” ዝብል ንምስራሕ ዘለዓዕል ዘረባ ኣስምዑ።

ስዓት ሰለስተ ምሸት ሕልፍ ምስ በለ እቲ ስነ ስርዓት ምረቓ ከም ዝተዛዘመ ተገለፀ። ነቲ ፊልሚ ዝተኸታተሉ ዕዱማት፣ ገሊኦም ብዛዕባ ኣሰራርሓ እቲ ፊልሚ ገሊኦም ብዛዕባ ንተጋዳሊት ኣዜብ ዝበፅሓ ፈተና ገድልን ቆራፅነታን፣ ገሊኦም ድማ ብዛዕባ ከቢድነት እቲ ህወሓት ዝሓለፈቶ ገድሊ እናዋግዑ ናብ ገዝኦም ጉዕዞ ቀፀሉ። ማእኸል ስሕበት ወግዒ ግና ተጋዳሊት ኣዜብ በቀለ እያ ነይራ።

ኣነ እውን ካብኡ ዝወፅአ ስምዒት ኣይነበረንን። ቀንዲ ኣብ ኣእሙሮይ ዝመላለስ ዝነበረ ሓሳብ ግና ሓይሊ ፊልሚ እዩ። ኣብ ውሽጢ ክልተ ስዓታት እቲ ባሕሪ ዝኾነ ምስ ተጋዳሊት ኣዜብ ዝተኣሳሰረ መሪር ታሪኽ ገድሊ ኣብ ፊልሚ ቤዛ ሪእናዮ። እቶም ብርክት ዝበሉ ኣብኡ ዝተረኸቡ ሰባት እንተይተሰላቸዉ፣ ኣብ ሓፂር ግዘ፣ ባሕሪ ዝኾነ ታሪኽ ርእዮም፣ ነቲ ታሪኽ ፈሊጦም ወፂኦም። ዋላ እኳ ንሱ እውን ብውሑድ ዝግለፅ እንተኾነ ኣብ መፃሕፍቲ ዝሓሸ ምንቅስቓስ ኣሎ። ብፍላይ ሕዚ ድማ ባዕላ ውድብ ኣትያቶ ኣላ። እቲ ኣብ ኣእሙሮይ ዝመላለስ ዝነበረ እምበኣር ውድብ ይኹን መንግስቲ ትግራይ ታሪኽ ገድሊ ንምስናድ ኣብ ፊልሚ እውን ከተኩሩ ከም ዘለዎም እዩ። ስለዚ እቲ ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ትግራይ ኣምባሳደር ዶክተር ኣዲስ ኣለም ባሌማ ንመንግስቲ ወኪሎም ዝኣተውዎ ቃል ንምትግባር ውዓል ሕደር ዘድልዮ ኣይኮነን። ታሪኽ ብፊልሚ ክሰርሑ ንዝንቀሳቐሱ ሰብ ሞያ ምሕጋዝ ጥራሕ ዘይኮነስ፣ ክሳብ ገንዘብ  መዲብካ ሰብ ሞያ ብምውዳብ ምውፋር እውን የድሊ። ኣብ መወዳእታ፣ ታሪኽና እናዓቀብና ታሪኽ ንስራሕ! ኢለ ክሰናበት።


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010