እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4812493
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1753
3314
11539
4777565
44754
108196
4812493

Your IP: 107.20.94.6
2018-02-18 05:20

ብመምህርነት ምንባር ዶ ንመምህርነት ምንባር?

here we go
selam new
መምህርነት ረዚን ሞያ እዩ። ኩሎም ሞያታት ብሓደ ኣኪብካ ኣብቲ ሓደ ሞቕሎ ሚዛን፣ ንመምህርነት ከዓ ኣብቲ ካልኣይ መቕሎ ሚዛን እንተዝስቀሉ፤ መምህርነት ብሚዛን ዝወስድ ይመስለኒ። መምህርነት ምስ ካልኦት ሞያታት ዘይነፃፀር እቶም ካልኦት ሞያታት ኣናእሽተይ ስለዝኾኑ ዘይኮነስ ብስሩ    መምህርነት ፈጣሪኦም እውን ስለዝኾነ እዩ። ዓለም ሳላ መምህራን እያ እዚ ሕዚ ሒዛቶ ዘላ መልክዕ ክትሕዝ ክኢላ። ውቅያኖስ ሰንጢቖም፣ ደመና ሰማይ ጨዲዶም ዓለም ናብ ቁሸት ዝቐየሩ ምሁራት ብመምህራን እዮም ተፀሪቦም። እዚ ሓቂ ዝፈልጣን ዘተግብራን ብዙሓት ሃገራት ንሞያ መምህርነት ፍሉይ ክብርን ጠመተን ኣለወን። እዚ ኣብተን ምዕቡላት ዝብሃላ ሃገራት ዓለም ብተግባር ዝረአ ኮይኑ፤ ከም ሃገርና ኣብ ምምዕባል ኣብ ዝርከባ ሃገራት እውን ፍሉይ ጠመተን ሓለዋን ክግበረሉ ይስትውዓል እዩ። ይኹን እምበር እታ ሃገር ድኻ ክሳብ ዝኾነት፣ ናብ ባኒ እንበር ናብ ፍልጠትን መምህርን ዝሃንን ሕብረተሰብ ክሳብ ዘይፈለጠት፣ መምህርነት ማለት ‘ዝተፈለየ ዋጋ ዘለዎ’ ሞያ ምዃኑ ከይረአ ዝገብሩ ብዙሓት ክፍተታት ክሽፍንዎ ይረኣዩ እዮም።

እዚ ስለዝኾነ፣ ነቲ ሞያ ምስ ጥቕማ ጥቕሚ ኣተኣሳሲሩ ብቕርሺ ዝልክዖን ኣብ ምርጫ ዘእትዎን ማሕበረሰብ እናተበራኸተ ክመፅእ ይረአ ኣሎ። እቲ ዝገርም እቲ ካልእ ሕብረተሰብ ጥራሕ ዘይኮነስ ገለገለ መምህር እውን ነዚ ኣመለኻኽታ ተቐቢሉ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣማዕቢሉ ነቲ ሞያ ከዋድቕን ተበግሶ ከንእስን ዝስትውዓል ምዃኑ እዩ። “ኣነ ወናኒ እቲ ዝበለፀ ሞያ እየ!” ኣብ ትሕቲ ዝብል ርትዓዊ ሓቂ ሸኺሉ ኣብ ክንዲ ምስራሕ፤ ምስ መስርሕ ትምህርቲ፣ ምስ ስርዓተ ትምህርቲ፣ ምስ መሃያን ጥቕማ ጥቕምን፣ ምስ ኣወሃህባ ግልጋሎትን ካልኦት ክፍተታትን ብምትሕሓዝ ነቲ ሞያ ኣብ ክንዲ ምንባር በቲ ሞያ ክነብር ዝሕልንን ኣብ ቁዘማ ዝሕንብስን መምህር ይርአ። ዘለካ ክእለት፣ ፍልጠትን ልምድን ኣዛሚድካ ሓደሽቲ ነገራት እናኣጥረኻ ነቲ ሞያ ክተዕቢ ኣብ ክንዲ ምፅዓር፤ “እቲ ሞያ ዘየዕበየኒ!” ኣብ ዝብል ዝተዛበዐ ኣረኣእያ ኢደ እግርኻ ቆላሊፍካ ብዘይ ለውጢ ምጉዓዝ ኣብ ገለገለ መምህር ዝስትውዓል ሓደጋ እዚ እዋን እናኾነ ይርከብ።

እዚ ኣብ ገለገለ ተበግሶ ዝንእሶምን ንሞያ መምህርነት ብዝተዛበዐ ብያነ ዘቐመጡን መምህራን ዝረአ ክፍተት ኮይኑ፤ ብግልባጡ ነቲ ሞያ ዝለዓለ ክብርን ፍቕርን ብምሃብ ዘለዎም ዓቕሚ ፀንቂቖም ኣብ ህንፀት ወለዶ ዝዋፈሩን በቲ ሞያ ዘይኮነስ ነቲ ሞያ ዝነብሩ መምህራን እውን ግን ኣለው እዮም። እዞም መምህራን እዚኣቶም ካብቶም ተኵሶምን ተሰዊኦምን ሃገር ዝተኸሉ ኣያታት ዘይነኣኣስ ጀግንነት ውዕለታን ሃገር ዘለዎም እዮም።

መምህር ኣበበ እንበኣር ካብዚኣቶም ሓደ እዩ። መምህር ኣበበ ሞላ ኣብ ወረዳ ኦፍላ ጣብያ ዛታ ኣብ እትርከብ ምሉእ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዛታ ዘምህር መምህር ተፈጥሮ ሳይንስ እዩ። ኣብ 2005 ዓ/ም ብዓይነት ትምህርቲ ፊዚክስ ምምሃር ዝጀመረ እዚ መምህር ካብቶም በቲ ሞያ ክነብሩ ዝሓሰቡ ዘይኮነስ ካብቶም ነቲ ሞያን ነዚ ሓዱሽ ወለዶን ዝነብሩ ዘለው ኣብነታውያን መምህራን ሓደ እዩ። መምህር ኣበበ፣ ኣብታ ዝተመደበላ ቤት ትምህርቲ ነቲ ሞያ ኣኽቢሩ ብምሓዝ፤ ሞያን ሃገሮምን ዝፈትው ዜጋታት ክፈጥር ብዝገብሮ ፃዕሪ ኩሉ ግዜ ብቤት ትምህርቲ ኮነ ብሕብረተሰብ ምስተናእደን ምስተሸለመን እዩ። ንኣብነት ኣብቲ ስራሕ ዝጀመረሉ ዘመነ 2005 ዓ/ም እኳ እንተርኢና ተምሃሮ ንምብቃዕን ዝሓሸ ስራሕ ንምስራሕን ብዝገበሮ ምንቅስቓስ በታ ቤት ትምህርትን ብወረዳን ናይ ገንዘብ ሽልማት ከረክብ ምኽኣሉ ጥራሕ ዘይኮነስ፣ ኣብታ ወረዳ ካብ ዝርከቡ 1,035 መምህራን ኮኾብ መምህር ተባሂሉ ካብ ኢድ ማሕበር መምህራን ብብርኪ ክልል ከዓ ሽልማት ፅዋዕን ወረቐት ምስክርን ክረክብ ዝኸኣለ መምህር እዩ። እዚ ጥራሕ ዘይኮነስ በቢዓመቱ በቲ ናህሪ ስለዝቐፀለ ኣብ 2007 ዓ/ም ብብርኪ ሃገር ሽዱሽተ ሽሕ ቕርሽን መዳልያ ወርቅን ካብ ዝተሸለሙ መምህራን ሓደ ብምዃን ካብ ኢድ ክቡር ቀዳማይ ሚኒስቴር  ሃገርና ኣይተ ሃይለማርያም ደሳለኝ ክቕበል ክኢሉ እዩ። ሕዚ ኣብ 2009 ዓ/ም እውን እንተኾነ ሞዴል መምህር እቲ ወረዳ ብምዃን ሓደ ሽሕ ቕርሽን ወረቐት ምስክርን ክሽለም ክኢሉ እዩ ፀኒሑና።

“ኣብታ ቤት ትምህርቲ ይኹን ካብ ተምሃራይ ክሳብ ኣመራርሓ ትምህርቲ ዘሎ ፀጋ እንታይ ከምዝኾነ ኣለልየ እየ ናብ ረብሓን ተግባርን ከቕይር ዝሙክር” ዝብል እዚ መምህር፤ ፍሉይ ዘይነበረ ፈጠራ ስለዘምፀአ ዘይኮነስ ኩሉ መምህር ክሰርሖ እናኸኣለ ስኣን ተበግሶ ዘየተግበሮ ስራሕ ብምስርሑ ክሽለም ከምዝኸኣለ እዩ ዝዛረብ። ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ወሪድና ከምዝረኣናዮ እንተኾይኑ እውን ነዚ ሓቂ ዘመላኽተና ስራሕ ኢና ረኺብና። መምህር ኣበበ በቲ ብበለካ ለኸዐካን ዝወረ ወጃዕታ ዘይኮነስ በቲ ዝወሰዶ ስልጠና ተመሪሑ ኣገባብ ኣመሃህርኡ “ተምሃራይ ተኮር” ክኸውን ምግባር እቲ ናይ መጀመርያ ስርሑ እዩ። እዚ ሜላ ኣመሃህራ እዚ ተምሃራይ ብጉጅለ ስለዝንቀሳቐስን ናይ ተግባር ስራሕቲ ክፍተታትን ስለዝደፍአን ምስ ተግባር ዝተወሃሃደ ፍልጠት ናብ ተምሃራይ ክሓልፍ ዝገብር ካልኣይ ዕማሙ እዩ። ሳልሳይ ነቶም ተምሃሮ ቅድሚት፣ ማእኸልን ድሕሪትን ብዝብል ብርኪ ብቕዓት ብምፍላይ ዘዝምጥኖም ሓገዝ ብምሃብ ናብ ተመጣጣኒ ብቕዓት ዝመፅሉ መስርሕ ክትትል ተኸቲሉ ዝኸድ ምዃኑ እዩ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ዛታ ዘለው ፀገማት ብምልላይጥራሕ ዘይኮነስ መፅናዕቲ እውን ብምክያድ መፍትሒ ክግበረሎም ምፅዓር እውን ካልእ ራብዓይ ተመኩሮ እቲ መምህር እዩ። ንኣብነት ቤተ ፈተነ እታ ቤት ትምህርቲ ብተምሃሮ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ተሃኒፁ መምሃሪ ክኸውን ምግባሩ ዝጥቀስ ስራሕ እዚ መምህር እዩ።

እዚ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብታ ቤት ትምህርቲ ዘሎ ሕፅረት ኮምፒተር ንምቕራፍ ምስ ራያ ቢራ ብዝተፀሓሓፎ ኣለሻ ሓገዝ 10 ኮምፒተር ንምርካብ ኣብ ጫፍ በፂሑ ከምዝርከብ ንምርዳእ ክኢልና።

እዚ እንበኣር ተጋድሎ መምህር ኣበበ እዩ። ከምዚቶም ዝኣመሰሉ መምህራን ዝበዝሑዋ ቤት ትምህርትን ንባዕሎም ከይረኣዩ “ከምዚ ከይተገበረ ክስራሕ ኣይከኣልን” እናበሉ ብዘሳብቡን ተበግሶ ብዘይብሎም መምህራን ዘዕለቕልቐት ቤት ትምህርትን ክህልወን ዝኽእል ኣፈላላይ እንታይ ክመስል ከምዝኽእል መቸም ኣየዘራርብን።

ኣብ ወረዳ ኦፍላ፣ ጣብያ ዘታ እትርከብ ምሉእ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዛታ እንበኣር ንመምህር ኣበበ ዝመስሉ ብርክት ዝበሉ መምህራን ስለዘለዉዋ እያ ብኣፈፃፅማ ስራሕ ኩሉ ግዜ በዓልቲ ተመኩሮ ክትከውን ክኢላ ዘላ። ኣብ 2009 ዓ.ም 1,384 ተመሃሮ ሒዛ ዝሓገየት እዛ ቤት ትምህርቲ ነዚኦም ዘምህሩ ዝውዕሉ 35 መምህራን ኣለዉዋ። እዞም መምህራን 100 ምኢታዊ ኣባላት ውድብ ስለዝኾኑ፤ ስራሕቶም ከም መምህር ወይ ከዓ በዓል ሞያ ጥራሕ ዘይኮነስ ከም መሪሕን ተወሳኺ ሓላፍነት ከምዘለዎን ሰብ ምዃኖም ስለዝሓሰቡ፤ በቲ ሞያ ካብ ምንባር ዘሊሎም ነቲ ሞያ ብፍቕሪ ዝሰርሑ ሰብ ሞያ እዮም። ንኣብነት ዳርጋ ኩሉ መምህር ካብቲ ስሩዕ ናይ ክፍሊ ምምሃር ምስትምሃር ብተወሳኺ ኣብ ቤተ-ንባብ፣ ቤተ - ፈተነን ጨንፈር ማእኸልን ተወሳኽቲ ስዓታትን ፃዕርታት ስለዘሕልፍ ተምሃራይ ኣብ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዝሓሸ ተመኩሮን ቁምነገርን ከጥሪ ሓገዝቲ ኮይኖም እዮም።

ተምሃሮ ቤት ትምህርቲ ዛታ ኩሉ ግዜ 100 ምኢታዊ ናብ ቀፃሊ ክፍሊ ዝዘልቅሉ ቀንዲ ምኽንያት እውን እዚ ከምዝኾነ እዮም ዝዛረቡ። ንኣብነት ሎሚ ዓመት ኣርባዕተ ተመሃሮ ጥራሕ እዮም ደጊሞም። መጠን ምቁራፅ እታ ቤት ትምህርቲ እውን ትሕቲ ባዶ ነጥቢ ሰለስተ ካብ ዝኸውን ኣርባዕተ ዓመት ኣሕሊፉ ኣሎ። በዚ ምኽንያት ከዓ ኩሉ ግዜ ማእኸል ተመኩሮ ኣብያተ ትምህርቲ እቲ ወረዳ ጥራሕ ዘይኮነትስ ብብርኪ ክልል ብተደጋጋሚ እትሽለም ቤት ትምህርቲ ክትከውን ክኢላ እያ።

“ሞዴልነት ስቕ ኢልካ ዝመፅእ ኣይኮነን፤ ፅሬት ትምህርቲ ንምርግጋፅ ከም መምህር ጥራሕ ዘይኮነስ ከም መንግስቲ፣ ከም ውድብን ህዝብን ኮይንካ ምንቅስቓስን ኣብ ሓደ ትርግታ ምብፃሕን ይሓትት” ዝበሉና ርእሰ መምህር እታ ቤት ትምህርቲ መምህር ገብረሃወርያት ማርቆስ እዮም። እዚ ስለዝኾነ ኣብ ቤት ትምህርቲ ንዘለዉ መምህራን ስራሕ ቆፂርካ ሂብካ ቅድሚ ምቕባል ባዕሎም ብተበግሶ ስራሕ ቆፂሮም ወሲዶም ቆፂሮም ክህቡ እዩ ተገይሩ። ድሕሪ እዙይ ነቲ ዝኣመንሉ ሞያን ተልእኾን በብእዋኑ ብምግምጋም፣ ብምፍታሽን ብምልካዕን ዝጭበጥ ስራሕ እናሰርሑ ምዃኖም እናረጋገፁ እዮም ዝኸዱ።

እዚ ስለዝኾነ ንውፅኢት ተኮር ተባሂሉ ፀብፃብ ተኮር ኮይኑ ዝጎዓዝ ተበላፂ መምህር እታ ቤት ትምህርቲ ተቐባልነት ኣይብሉን። ምኽንያቱ ይሰርሕ ምንባሩን ዘይምንባሩን በቢ ግዜኡ (ሓጋይ ምሉእ) እናተዓቀነን እናተፈለጠን ስለዝመፅእ ኣብዚ ዝመፅእ ምድንጋር ኣይህሉን። እቲ መምህር እውን ንተምሃርኡ ምብቃዕ እንበር ብሞያ መምህርነት ተንጠልጢሉ ናብ ጥቕሚ ጥቕሚ ጥራሕ ስለዘየንቃዕርር ከም ተምሃሪት ኣበባ ዝኣመሰሉ ብርቱዓት ተምሃሮ እናፍረየ ይርከብ።

ኣበባ ተረፋ ተምሃሪት ሻምናይ ክፍሊ ምሉእ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዛታ እያ። ኣብ ቤት ትምህርታ ካብ ዘሎ ሜላ ምምሃር ምስትምሃር ብተወሳኺ ኣብ ቤተ ንባብን ቤተ- ፈተነን ዘሎ ቀረብን ተግባራዊ ትምህርትን ሓጋዚኦም ከምዝኾነ እያ ነጊራትና። ይኹን እምበር ሳሕቲ ቤተ- ንባብ ናይ ዘይምኽፋት ኩነታት ከምዘሎ ክስተኻኻል ከምዘለዎ እያ ትዛረብ።

ብሓፈሻ ቤት ትምህርቲ ዛታ ምስ ተመኩሮኣ ነዚ ትመስል። ኣብቲ ወረዳ 70 ቀዳማይ ብርክን ሓሙሽተ ካልኣይ ብርክን፤ ብድምር 75 ኣብያተ ትምህርቲ እንትህልዋ ቤት ትምህርቲ ዛታ ካብተን መርኣያ ዝውሰዳ ሓንቲ እያ። ካብዘን ኣብያተ ትምህርቲ እተን 62 ብመዐቀኒ ሞዴልነት ኣብ ዝሓሸን ውሑስን ብርኪ ዝርከባ ኮይነን፣ ብግልባጡ ከዓ ዝወደቐ ኣፈፃፅማ ስራሕ ዘለወን ከም ዓዲ ደውታ፣ ሓው ወላይ፣ ትኹል እምኒ ዝበሃላ ቀዳማይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ እውን ኣለዋ እየን። እዘን ኣብያተ ትምህርቲ እዚኣተን መደባት ብምንጥብጣብ ዝግለፅ ምቁራፅን ምድግጋምን ተመሃሮ ጎሊሁ ዝረኣየለን ኮይነን ንተልእኾ ሰለስቲኦም ኣካላት (መንግስቲ፣ ውድብን ህዝብን) ኣወሃሂደን ሰራዊት ልምዓት ክሃንፃ ዘይከኣላ ኣብያተ ትምህርቲ እየን።

ንኣብነት ምስ ሕብረተሰብ ዘለወን ርክብ ርኢና ፅሑፍና ክንዛዝሞ። ሓንቲ ቤት ትምህርቲ ነቲ ናይ ውድብን መንግስትን ዕማም ናብቲ ሕብረተሰብ ኣሰጋጊራ ኣጥቢቓ እንተዘይሰሪሓትሉ ዕውትቲ ክትኸውን ማለት ኣፀጋሚ እዩ። ንኣብነት ኣብ ምችውነት ቤት ትምህርቲ ምርኣይ ይከኣል። ኣብዚ ሕዚ እዋን ዋንነት ቀዳማይ ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ንነባሪ ህዝቢ እቲ ከባቢ ካብ ዝወሃብ ፀኒሑ እዩ። ህንፀት፣ ክትትል ኮነ ዕብየት ኣብያተ ትምህርቲ ብነባሪ ህዝቢ እቲ ከባቢ ይውስንን ይምራሕን። ትኹረት መንግስቲ ናብ ካልኣይ ብርኪ ኮይኑ ኣብ ምምላእ ሓይሊ ሰብን ምትእትታው ሓደሽቲ ቴክኖሎጅታት ናብ ዝድረኸሉ ብርኪ እናተሰጋገረ እዩ። ልዕሊ 30 ሽሕ ተምሃራይ ኣብ ዘለዋ እዛ ዝዳህሰስናያ ወረዳ እኳ እንተርኢና ህዝቢ ብገንዘቡ፣ ብንብረቱ ጉልበቱን ልዕሊ ሓሙሽተ ሚልዮንን 621 ሽሕን 951 ቅርሺ ብምብርካት ንመምሀሪ ተመሃሮ፣ ንቤተ ፈተነ፣ ንኣብያተ ንባብ፣ ንመንበሪ መምህራን ካልኦትን ዝውዕሉ 94 ክፍልታት ክስርሑ ክኢሎም እዮም። እዚ ኣሃዝ፣ ከም ወረዳ ዝነኣድ ተኣምራዊ ስራሕ እኳ እንተኾነ ኩለን ኣብያተ ትምህርቲ ማዕረ ኣበርክቶን ተሳትፎን ነይርወን ማለት ግን ኣይኮነን። ንኣብነት ከም ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዛታ ዝኣመሰላ ኣብ 2009 ዓ/ም ጥራሕ ሰለስተ መምሀሪ ክፍልታት ህዝቢ ኣተሓባቢረን ክሰርሓ ከለዋ ኣብ ላዕሊ ዘልዐልናየን ከም ዓዲ ደውታ፣ ሓው ወላይ፣ ትኹል እምኒ ዝኣመሰላ ኣብያተ ትምህርቲ ከዓ እዚ ዝበሃል ኣበርክቶ ዘይብለን እኳ ድኣስ አቲ ስሩዕ መደበን እውን ብኣግባቡ ዘይዓመማ እየን። ኣብዘን ዝደኸማ ኣብያተ ትምህርቲ ዘሎ ሕፅረት ንምቕራፍ በቢ ክላስተሩ ሓንቲ ሞዴል ቤት ትምህርቲ ክትህሉ ብምግባር ተታሓሒዘን ዝወፃሉ መስርሕ ከምዝግበር ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትምህርቲ ወረዳ ኦፍላ መምህር ሃይላይ ወ/ጅወርግስ ብዝሃቡና ክንሰናበት። እንተ እቲ ተመኩሮ ኣብ ምውሳድ ንድሕሪት ኣይትበላ፤ ሰናይ።


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 970
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010