የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4595518
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1879
2526
7005
4567652
33483
77308
4595518

Your IP: 54.90.207.75
2017-12-12 18:00

ምስሊ ወለዶና ብፃዕሪ መማህራንና ይቕነ

here we go
selam new

 ብተኽልሽ
ትምህርቲ ንምዕባለ ሓንቲ ሃገር እንኮን ኣማራፂ ዘይብሉን መሳርሒ እዩ፡፡ እተን ሐዚ ብፍልጠትን ቴክኖሎጅን ሰማይ ንምንካእ ሒደት ዓመታት ዝተረፈን ዝመስላ ሃገራት

ዓለም መሰረተን ትምህርቲ እዩ፡፡ ብዘይካ ትምህርቲ ዝረጋገፅ ናይ ስራሕቲ ሕርሻ ፣ ብዘይካ ትምህርቲ ዝዕወት ስራሕቲ ንግዲ፣ ብዘይካ ትምህርቲ ዝረጋገፅ ቴክኖሎጅን የለን፡፡ እንተዝህሉ እውን መወዳእትኡ ኣየዕግብን፡፡ ምኽንያቱ ዝተምሃረ ዝተምሓረ እዩ፡፡ ዝተምሃረ ሓረስታይ፣ ነጋዳይ፣ ህዝብን እንትህሉ ሃገር ክልውጡ ዝኽእሉ ቴክኖሎጅታትን ኣታሓሳስባታትን ብቐሊሉ ንምትእትታው ኣይኸብዶን፡፡ ዘይተምሃረ ሕብረተሰብ ሒዝካ ግና ናብተን ዝማዕበላ ሃገራት ዓለም ዝበፅሐኦ ዕብየት ንምብፃሕ ርሕቐቱ ክንዲ ሰማይን መሬትን ይኸውን፡፡
ረብሓ ትምህርቲ ብኣግባቡ ዝተገንዘበ ልምዓታዊ መንግስትና ንትምህርቲ ዓብዩ ጠመተ ብምሃብ እናተንቀሳቐሰ ይርከብ፡፡ ካብ ዓመታዊ በጀት ሃገርና እቲ 20 ሚኢታዊ ንትምህርቲ ይምደብ፡፡ እዚ ዘመላኽተና ሃገር ከም ሃገር ክትልወጥ እንተኾይና ዘመናዊ ቴክኖሎጅታትን እታወታትን ዝቕበል ተቐቢሉ ዘተግብር ዝተምሃረ ሓይሊ ሰብ ክህልው እንተኽኢሉ እዩ፡፡ በዚ ድማ ዛጊድ ልዕሊ 20 ሚልዮን ተምሃሮ ሃገርና ኣብ መኣዲ ትምህርቲ ከቲቶም ይርከቡ፡፡ ንኣብነት ኣብ ትግራይ ካብ ዝነብር በዝሒ ህዝቢ እቲ ርብዒ ዝኸውን ወይ ድማ እቲ ልዕሊ ሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ህዝቢ ኣብ ዓውደ ትምህርቲ ዝርከብ እዩ፡፡
በዝሒ ዝተምሃረ ሓይሊ ሰብ ምህላዉ ንዕብየት ወሳኒ እዩ፡፡ እዚ ከም ዘሎ ኮይኑ ፅሬት ትምህርቲ እውን ጠመተ ተዋሂብዎ እንተተሰሪሕሉ ዝበለፀ ዕዉት ይኸውን፡፡ ፅሬት ትምህርቲ ንክረጋገፅ ድማ ዝበቕዐ መምህር እንተልዩ እዩ፡፡ ስለ ዝኾነ እዉን ብቑዓት መማህራንን ርእሳነ መማህራንን ኣብ ምፍራይ ዩኒቨርሲቲ መቐለ እናነጠፈ ከም ዝርከብ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ክፍሊ ትምህርቲ ፔዳጎጂካል ሳይንስ ምምሕዳር ላዕለዋይ ትምህርትን ክትትል ሱፐርቪዥንን ዶክተር መንግስቱ  ሃይሉ ይዛረቡ፡፡
ክፍሊ ትምህርቲ ፔዳጎጂካል ሳይንስ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ክጣየሽ ከሎ ሓቢሩ ዝተጣየሸ ክፍሊ ትምህርቲ እዩ፡፡ ክሳብ ቐረባ እዋን "ኮለጅ ኦፍ ኢዲኬሽን” / ኮለጅ ትምህርቲ / እናተብሃለ ክፅዋዕ ፀኒሑ፡፡ ድሕሪ እዚ ኣብ መላእ ሃገርና ዝተኣታተወ መስርሕ ቢፒኣር መሰረታዊ ለውጢ ከይዲ ስራሕ ቕድሚ ኣርባዕተ ዓመት ብዝተገበረ ምስትኽኻል ስርዓተ ትምህርቲ ክፍሊ ትምህርቲ ፔዳጎጂካል ሳይንስ ተባሂሉ ተሰይሙ፡፡
ፔዳጎጂ ማለት ሜላ ምምሃር ማለት እዩ፡፡ ሓደ ኣካል ስነ ትምህርቲ እዩ፡፡ በዚ ድማ ምስ ምምሃር ምስትምሃር ጎድኒ ንጎድኒ ንመማህራን፣ ርእሳነ መማህራንን ሓለፍቲ ትምህርትን እናሰልጠነ ዝመፀን ዘሎን ክፍሊ ትምህርቲ እዩ፡፡ ከምቲ ክቡር መራሒና መለስ ሓደ እዋን ኣብ ፅሬት ትምህርቲ ኣመልኪቱ እንትዛረብ "ኣብ ምርግጋፅ ፅሬት ትምህርቲ እቲ ዝለዓለ መሳርሒ መምህር እዩ፡፡ ብዘይካ ናይ መምህር ፃዕርን ተወፋይነትን ምርግጋፅ ፅሬት ትምህርቲ ኣይሕሰብን፡፡" ዝበሎ ፔዳጎጂካል ሳይንስ ክፍሊ ትምህርቲ ዩኒቨርሲቲ መቐለ እውን ነዚ እምነት እዚ ኣፅኒዑ ብምሓዝ እናሰርሐ እዩ፡፡
ብኹለ መዳይ ስልቲ ዝበቕዐ መምህር ዝበቕዐ ተምሃራይ የፍሪ፡፡ ብኣግባቡ ዝተምሃረ ተምሃራይ ድማ ፅባሕ ንባዕሉ ተረቢሑ ንሕብረተሰብ እውን ይረብሕ፡፡ ስለ ዝኾነ እውን ተምሃሮ ብገንኦም ብዝበቕዐ መምህር እንተተገሪሖም ሃገርና እትጠልቦ ዝተምሃረ ሓይሊ ሰብ ኣብ ምምላእ ኣስተዋፅኦ ይህልዎም፡፡
በዚ ድማ ክፍሊ ትምህርቲ ፔዳጎጂካል ሳይንስ ምስ ምምሃር ምስትምሃር ጎድና ጎድኒ ብተኸታታሊ፣ ናይ ነዊሕን ሓፂርን ስልጠና ንመማህራንን ርእሳነ መማህራንን እናሃበ ይርከብ፡፡ ከም ኣገላልፃ ዶክተር መንግስቱ ሃይሉ ፔዳጎጂ ትኹረት ዘድልዮ ሳይንስ እዩ፡፡ ሓደ ተምሃሪ ብዝርድኦን ብዝምችዎን ዓይነት ትምህርቲ ተማሂሩ ብቑዕ ዜጋ ኮይኑ ክወፅእ ዘኽእል ክፍሊ ትምህርቲ እዩ፡፡ እዚ ምርግጋፅ ዝከኣል ዝበቕዐ መምህር እንትህሉ እዩ፡፡ ብቑዕ መምህር ንክህሉ ድማ ስራሕቲ ፔዳጎጂ ጠመተ ምግባር ወሳናይ እዩ ይብሉ፡፡
ብመሰረት እዚ ኣብ 2005 ዓ/ም ንልዕሊ 1000 መማህራን ስልጠና ተዋሂቡ፡፡ እቲ ዝተውሃበ ስልጠና ኣብ ሜላ ምምሃር፣ ኣደላልዋ ትልምን ብሓፈሻ ኣብ ኩለ መዳይ ምምሕዳርን ምምሃር ምስትምሃርን ኣመልኪቱ እናተውሃበ ዝመፀን ዝውሃብ ዘሎን ምዃኑ ዶክተር መንግስቱ ይዛረቡ፡፡ እቲ ስልጠና ኣብ መማህራን ተሓፂሩ ኣይተረፈን ንርእሳነ መማህራን እውን ይወሃብ እዩ፡፡
ርእሳነ መማህራን ቕድም ክብል ዝነበሮም ሓላፍነት መማህራን ምቁፅፃር፣ ኣጠቓቕማ ክፍለ ግዜ ንመማህራን ምምችቻዉ፣ ፋይናንሳዊ ስራሕቲ ምስራሕን ፀብፃብ ኣፈፃፅማ ትምህርቲ ምቕራብን እዩ ነይሩ፡፡ እቲ ክፍሊ ትምህርቲ ፔዳጎጂካል ሳይንስ ዝወሃብ ዘሎ ስልጠና ግና እቶም ዝነበሩ ከም ዘለዉ ኮይኖም ሽዱሽቲኦም መርሃ ግብርታት ተግባራዊ ብምግባር ፅሬት ትምህርቲ ንምርግጋፅ ኣስተዋፅኦ ንክህልዎም ተሓሳቢ ብምግባር እዩ፡፡
ብመሰረት እዚ እቲ ዝተውሃበ ስልጠና ርእሰ መምህር ናብ ክፍሊ እናኣተወ ንከምህር ኩነታት ተምሃሮ ብምግንዛብ ፅንዓት ንከካይድ፣ ሜላ ምምሃር ተምሃራይ ተኮር ክኾን ብምግባር መማህራን ኣብ ዝደኽምሎምን ዝተርፍሎምን እናተከአ ንከምህር ብዘኽእል ዝወሃብ ተወሳኺ ስልጠና እዩ፡፡ እዚ ንርእሰ መምህር ዓብዩ ዓቕሚ ዝፍጥር እዩ፡፡ ካብ ዘለዎ ሓላፍነት ብተወሳኺ መማህራን ዝህብዎ ትምህርትን ተሞሃሮ ዝወሃቦም ዓይነት ትምህርቲ ከመይ ከም ዝርድእዎን ብምግንዛብ  ኣብ ምምሃር ምስትምሃር ዘሎ ከይዲ ምዕሩይ ንክኸዉን ይሕግዝ፡፡በዚ ድማ ኣብ ሞንጎ መምህርን ርእሰ መምህርን ዘሎ ርክብ ምዕሩይ ክኸዉን ይገብሮ፡፡ኾይኑ ግና ኣብ ምትግባር እዚ መደብ ኣብ መንጎ መማህራንን ርእሳነ መማህራንን ጥራሕ ዝግበር ምትኽኻእ እኹል ኣይኮነን፡፡
ኣብ መንጎ ተምሃሮ እውን ብተመሳሳሊ ምርድዳእን ምትሕግጋዝን ክህልው ይግባእ፡፡ ተምሃሮ ብባህሪኦም፣ ዝወሃቦም ትምህርቲ ናይ ምቅባል ዓቕሞም፣ ኩነታት መነባብርኦምን ኣታዓባብየኦምን ዝተፈላለየ እዩ፡፡ ገሊኦም ትሕት ዝበለ መነባብሮ ምስ ዘለዎ ቤተሰብ ዝነብሩ፣  ገሊኦም ብመነባብሮ ዳሓን ምስ ዝኾኑ ቤተሰብ ዝነብሩ፣ ገሊኦም ማዓልታዊ ስራሕ እናሰርሑ ባዕሎም ንባዕሎም ዘመሓድሩ እዮም፡፡ እዚኦም ኣብ ሓደ ክፍሊ ብሓባር እንትመሃሩ ናይ ምቕባል ዓቕሞም ይፈላለ፡፡ እቲ ዘለዎም ናይ መነባብሮ ኣፈላላይ ኣብ ትምህርቲ እውን ኣፈላላይ ንከይፈጥር ንኩሎም ማእኸል ዝገበረ ሓገዝ ምግባር የድሊ፡፡ ነዚ ታሓሳቢ ብምግባር ብደረጃ ሃገር ሓደ ንሓሙሽተ ናይ ምትሕግጋዝ ሜላ/ ኔት ወርክ/ ተኣታትዩ እናተሰርሐሉ ዘዕግብ ውፅኢት እናርኣየ ዝርከብ ኣካይዳ እዩ፡፡
ሓደ ንሓሙሽተ ናይ ምትሕግጋዝ ሜላ /ኔት ወርክ/ ተምሃሮ ከም ዘሎ ኮይኑ ክፍሊ ትምህርቲ "ብፔዳጎጂካል ሳይንስ” ዝውሃብ ዘሎ ሓገዝ ግና ፍልይ ዝበለን ተወሳኺ ዓቕሚ ዝፈጥርን እዩ፡፡ ሓደ ንሓሙሽተ ናይ ምትሕግጋዝ ሜላ /ኔት ወርክ/ ኣብ ተመሳሳሊ ብርኪ ትምህርቲ ዘለዉ ተምሃሮ ተመሳሳሊ ፍልጠት ንክህልዎም ዝግበር ሜላ ምትሕግጋዝ እዩ፡፡ እዚ ኣካይዳ ኣብ ትምህርቲ ጥራሕ ጠመተ ይገብር፡፡ ክፍሊ ትምህርቲ ብፔዳጎጂካል ሳይንስ ዝወሃብ ዘሎ ሓገዝ ግና ተምሃሮ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ንተምሃሮ ቐዳማይን ካልኣይን ብርኪ ሓደ ንሓደ ተጣሚሮም ዝደጋገፍሉ ሜላ እዩ፡፡
እዚ ናይ ምትሕግጋዝ ሜላ "መርሃ ግብሪ ሕውነት" ዝብል መፀውዒ ኣለዎ፡፡ እዚ ሓደ እዋን ፕረዚዳንት ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዶክተር ክንደያ ገብረህይወት ንተሞክሮ ናብ ሃገረ እስራኤል ከይዶም ዘምፅእዎ ተሞክሮ ከም ዝኾነ ዶክተር መንግስቱ ይዛረቡ፡፡ ኣብ ሃገረ እስራኤል ዘለዉ ተምሃሮ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ንቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ተሞሃሮ ሓደ ንሓደ ብምጥማር ብዝገበርዎ ምትሕግጋዝ ነዊሕ እዋን ዘቑፀረን  ፅቡቕ ውፅኢት ዝተረኸበሉን ኣካይዳ ኾይኑ ኣሎ፡፡
ተሞክሮ እስራኤል ኣብ ሃገርና እውን ክስረሐሉ ከም ዝኽእል ፈላማይ መፅናዕቲ ተኻይዱ፡፡ ብመሰረት እዚ ድማ ኣብ 2006 ዓ/ም ክፍሊ ትምህርቲ ፔዳጎጂካል ሳይንስ ምስ ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይ ብምትሕብባር እቲ ሓገዝ ተጀሚሩ፡፡ "መርሃ ግብሪ ሕውነት" ንኩሎም ቐዳማይን ካልኣይን ብርኪ ተምሃሮ  ኣይኮነን ጠመተ ዝገብር፡፡ ብጣዕሚ እዉን ንፉዓት ዘይኮኑ ብጣዕሚ እውን ብትምህርቶም ዘይደኸሙ ማእኸለዎት ተምሃሮ እዮም ነዚ ዕድል ዝረኽቡ፡፡ እዞም ተምሃሮ ናይ መነባብሮ ፀገም ዘለዎም፣ ኣካል ጉድኣት ዝኾኑ ብትምህርቶም ተፅዕኖ ንከይፈጥረሎም ምስ ትምህርታዊ ሓገዝ ሓዊሱ ዝካየድ እዩ፡፡
በዚ ድማ ኣብ 2006 ዓ/ም ካብ ዓሰርተ ኣብያተ ትምህርቲ ከተማ መቐለ ዝተውፃእፀኡ 265 ተምሃሮ ራብዓይ፣ ሻብዓይን ታሽዓይን ክፍሊ ብ265 ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ሓደ ንሓደ ብምጥማር ብዝተገበረ ሓገዝ ዕውት ዝኾነ ፈላማይ ሓገዝ ከም ዝተገበረ ዶክተር መንግስቱ የረድኡ፡፡ ሓደ ተምሃራይ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ምስ ሓደ ተምሃራይ ቐዳማይ ብርኪ ወይ ድማ ካልኣይ ክፃመዱ ከለዉ እቲ ካብ ዩኒቨርሲቲ ዝኸይድ ተምሃራይ ናይቲ ዝሕግዞ ተምሃራይ ኩለ መዳይ ፀጋታትን ፀገማትን የፅንዕ፡፡ በቲ ዘካየዶ መፅናዕቲ መሰረት ድማ ምስቲ ተምሃራይ ብምርድዳእ ሓቢሮም ትልሚ ብምዉፃእ ምርድዳእ ጀሚሮም፡፡ እዚ ፈላማይ ጅማሮ ክፍሊ ትምህርቲ ብፔዳጎጂካል ሳይንስ ብዝተኻየደ መፅናዕትን ካብተን ዝተሓረያ ኣብያተ ትምህርቲ ርእሳነ መማህራን ብዝተረኸበ ሓበሬታን  ዕውት ከም ዝኾነ ተረጋጊፁ፡፡ዝተሓገዙ ተምሃሮ ድማ ፅቡቕ ውፅኢት ምምዝጋብ ጀሚሮም፡፡
ስለ ዝኾነ እውን ክፍሊ ትምህርቲ ፔዳጎጂካል ሳይንስ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣብቲ ፈላማይ ጅማሮ ዝተረኸበ ኣድማዒ ውፅኢት ብምዕቃብ ዝነበሩ ክፍተታት ብምእራም ንቐፃሊ ብሰፊሑ ንምትግባር እናተንቐሳቐሰ እዩ፡፡ ብመሰረት እዚ ናይ ሓፂርን ነዊሕን ትልሚ ተዳልዩ፡፡ ኣብ 2007 ዓ/ም ኣብ ትሕቲ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ካብ ዘለዋ ሓሙሽተ ኮለጃት ዝተውፃእፅኡ 50 መማህራን ዝመርሕዎም 500 ተምሃሮ ን500 ቐዳማይን ካልኣይን ብርኪ ተምሃሮ ንምሕጋዝ  ተተሊሙ ከም ዝርከብ ዶክተር መንግስቱ ሃይሉ ይዛረቡ፡፡
ከምቲ ክቡር መራሒና መለስ "ብዘይ መምህር ፅቡቐ  ተምሃራይ ዝባሃል ነገር የለን፡፡" ዝበሎ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ነዚ ተግባራዊ ንምግባርን  ፅሬት ትምህርቲ ንምርግጋፅን ፅቡቕ ተምሃራይ ንምፍራይን ምስ ምምሃር ምስትምሃር ጎድና ጎድኒ ንመማህራን፣ ርእሳነ መማህራንን ሓለፍቲ ትምህርትን የሰልጥንን የብቅዕን፡፡  ብተወሳኺ ማእኸላይ ዓቕሚ ዘለዎም ተምሃሮ ይሕግዝ፡፡ በዚ ድማ ሃገርና እትጠልቦ ዝተምሃረ ሓይሊ ሰብ ብብቕዓት ንክወፅእ ዓብዩ ኣስተዋፅኦ ስለ ዘለዎ ተጠናኺሩ ክቕፅል ይግባእ፡፡ 

 

 

 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 966
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010