እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5193287
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
740
3331
20650
5145598
97345
128136
5193287

Your IP: 54.158.219.248
2018-05-25 05:16

ትኹረት ንቐፃሊ ብቑዕ ወለዶ

here we go
selam new

ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ምርግጋፅ ፅርየት

ትምህርትን ትካላዊ ለውጥን  መምህር ያሬድ በርሀ

ካልኣይን መወዳእታን ክፋል

ብቑዕ ወለዶ እንተይሃነፅካ ለውጢ ክረጋገፅ ምፅባይ ዳርጋ ኣብ ከውሒ ዘሪእኻ ምህርቲ ክትሓፍስ ምብሃግ ማለት እዩ። ንፅርየት ትምህርቲ ትኹረት ብምሃብ ዘይትንቀሳቐስ ሃገር ዝህልዎ ቀፃሊ ራእይ ተስፋ ዘለዎ ኣይኮውንን፡፡ እዚ ማለት ቀፃልነት ዘለዎ ልምዓት፣ ዴሞክራሲ፣ ሰላምን ሰናይ ምምሕዳርን ምርግጋፅ ኣይትኽእልን። ካብዚ ብዝዘለለ ንዝለዓለ ማሕበራዊ፣ ፖለቲካውን ቁጠባውን ቅልውላዋት ብምቅላዕ ኣብ መወዳእታ ሃገር ከምዘይነበረት ናብ እትኾነሉ ብርኪ ክትበፅሕ ትግደድ። ነዚ ሓቂ ኣብ ግምት ብምእታው ሚኒስቴር ትምህርቲ ብደረጃ ሃገር ፅርየት እቲ ዘፈር ንምርግጋፅ ትኹረት ብምሃብ እናተንቀሳቐሰ እዩ፡፡ ብፍላይ ኣብ ምርግጋፅ ፅርየት ትምህርቲ ዝለዓለ ተራ ክፃወቱ ኣብ ዝግበኦም ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዘለዉ ፀገማት ብምፅናዕ መፍትሒ ሓሳባት ዝኾኑ ፖሊሲታት ተዳልዮም ተግባራዊ እናኾኑ ይርከቡ፡፡ ነዞም ብሚኒስቴር ትምህርቲ ዝወፁ ሓደሽቲ ፖሊሲታት መረጋገፂ ፅርየት ትምህርቲ ኣብ ምትግባር ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዝጀመሮ ምንቅስቓስ ዝምልከት ኣብ ቀዳማይ ክፋል እዚ መደብ ኣቕሪብና ምንባርና ይዝከር። ኣብዚ ካልኣይ ክፋል ትሕዝቶ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት ምርግጋፅ ፅርየትን ትካላዊ ለውጥን መምህር ያሬድ በርሀን ተምሃሮ እቲ ዩኒቨርሲቲን ዝሃቡና ቃለ መሕትት ከምዝስዕብ ተዋዲዱ ኣሎ።

ካብቶም ብሚኒስቴር ትምህርቲ ዝተፀንዑ ፀገማት ፅርየት ትምህርቲ፣ ተምሃሮ ተመሪቖም ቅድሚ ምውፅኦም ምስ ናይ ደገ ስራሕቲ እናተላለዩ ዘይምፅናሕ ሓደ እዩ። ብመሰረት እዚ ተምሃሮ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኣብ ክፍሊ ዝመሃርዎ ትምህርቲ ደገ ወፂኦም ምስ ዝሰርሑዎም ስራሕቲ ንክፋለጡ ዝግበር ዝነበረ ምንቅስቓስ ድኹም ብምንባሩ እቲ ኣብ ፅርየት ትምህርቲ ክረጋገፅ ዝድለ ለውጢ ንከይዕወት ምኽንያት ኮይኑ ፀኒሑ እዩ። ሚኒስቴር ትምህርቲ ነዚ ፀገም ንምፍታሕ ኣብቲ ዝወፀ ሓዱሽ ፖሊሲ መፍትሒ ኣቐሚጡ ኣሎ። ተምሃሮ ኣብ ዓውዲ ትምህርቲ እናሃለዉ ናብ ዝተፈላለያ ፋብሪካታት፣ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ኣብያተ ዕዮ፣ ኢንዱስትሪታትን ኢንቨስትመንታትን እናተዘዋወሩ ብምርኣይ ምስ ክእለት ንክለማመዱን ዓቕሞም ንከዕብዩን ይግበር ኣሎ፡፡ ዩኒቨርሲቲ መቐለ እውን ነዚ ፖሊሲ ካብ 2009 ዓ.ም ጀሚሩ ተግባራዊ እናገበሮ ይርከብ።

እቲ ካልእ ብሚኒስቴር ትምህርቲ ዝተፀንዐ ፀገም ፅርየት ትምህርቲ፣ ተምሃሮ ተመሪቖም ምስወፁ ብኸመይ ስራሕ ከተኣላልሹ ከምዘለዎም እኹል ግንዛበ ሒዞም ዘይምውፃእ እዩ። ካብቲ ብስሩዕ ዝመሃርዎ ትምህርቲ ብተወሳኺ ኣብ ኣተኣላልሻ ስራሕ፣ ርክብ ወይ ድማ ኮሚኒኬሽን፣ ኣፀሓሕፋ ድሕረ ባይታ “ሲቪ”ን ካልኦትን ዝነበሮም ኣፍልጦ ትሑት ነይሩ። ነዞም ፀገማት ንምፍታሕ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ካብ 2009 ዓ/ም ጀሚሩ ስልጠናታት እናሃበ ፀኒሑ እዩ። እቲ ዩኒቨርሲቲ ነዚ ስራሕ እዚ ጥራሕ ዝሰርሕ ቤት ፅሕፈትን ሓይሊ ሰብን ብምምላእ ተምሃሮ በቲ ዝተመረቕሉ ዘፈር ትምህርቲ ዕድል ስራሕ ንክረኽቡ ይነጥፍ ኣሎ፡፡ እቲ ቤት ፅሕፈት ደላይን ተደላይን ብምርኻብ ንተምሃሮ ዕድል ስራሕ ክረኽቡ፤ ዝተፈላለያ ትካላት ድማ ዝደልየኦም ክኢላታት ብቐረባ ክረኽባ ይገብር ኣሎ፡፡

ብኻልእ ወገን ክሳብ 2008 ዓ.ም ካብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ተመሪቖም ዝወፁ ተምሃሮ ስራሕ ምርካቦምን ዘይምርካቦምን ዝግበር ዳህሳስ ኣይነበረን። ምኽንያቱ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ “ሓደ ተምሃራይ ድሕሪ ምምራቑ ዘሎ ኩነታት ኣይምልከተናን” እየን ዝብላ ነይረን። ብምኽንያት እዚ እቲ ዘምህርኦ ተምሃራይ ክንደየናይ ኣብ ዕዳጋ ተጠላባይን ኣብ ልምዓት ሃገር ተወሳኣይን ምዃኑ ሓበሬታ ናይ ምርካብ ዕድለን ፀቢብ እዩ ነይሩ፡፡ እዚ ማለት እቲ ዝህብኦ ትምህርቲ ክንደየናይ ፅርየት ዘለዎ ምዃኑ ኣብቲ ባይታ ወሪደን ዝፈልጣሉ መንገዲ ብዙሕ ዘይምንባሩ የርኢ። በዚ ሓዱሽ ኣሰራርሓ ግና ሓደ ተምሃራይ ተመሪቑ ምስወፀ ስራሕ ምርካቡን ዘይምርካቡን ዝከታተል መስርሕ ተዳልዩ ተግባራዊ እናኾነ ይርከብ። እዚ ዳህሳስ ኣብ ፅርየት ትምህርቲ ዘሎ ኩነታት ብምርኣይ ኣብ ቀፃሊ ዝሓሸ ስራሕ ንምስራሕ ዘኽእል እዩ፡፡ እቲ ዳህሳስ ምሩቓት በብ ክልተ ዓመት እዩ ዝካየድ፡፡

ብዘይካ እዚ መብዛሕትአን ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ቅድም እንትብል ናይ ሓሙሽተ፣ ዓሰርተ፣ ዒስራ ዓመትን ካልእን ትልምን ራእይን ኣውፂአን ኣብ ምኻድን ምትግባርን ፀገማት ከምዝነበረን በቲ ዝተኻየደ መፅናዕቲ ክረጋገፅ ክኢሉ እዩ። በዚ ሓዱሽ መስርሕ ግና ስጡም ክትትልን ቁፅፅርን እናተገበረለን ብመሰረት ዘውፅአኦ ትልሚ ንከተግብራ እናተገበረ እዩ። ብመሰረት እዚ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ብደረጃ ዓለም ተወዳዳራይ ንምዃን ዘኽእሎ ኣሰራርሓ ብምትላም ንተግባራውነቱ እናተንቀሳቐሰ ይርከብ። በዚ እውን ኣብ 2017 ዓ/ም ኣብ ኣፍሪካ ካብ ዘለዋ 25 ብሉፃት ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ሓደ ንምዃን ራኢይ ብምሓዝ ምንቅስቓስ ጀሚሩ ኣሎ። እቲ ራእይ በቲ ዝፀንሐ ልማዳዊ ኣካይዳ ክዕወት ስለዘይኽእል ብቴክኖሎጂ ዝተደገፈ ኣሰራርሓ ንምትእትታው ስራሕ ተጀሚሩ ኣሎ። ብፍላይ ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎትን ርክብን ዘሎ ኣሰራርሓ ዘመናውን ብቴክኖሎጂ ዝተደገፈን ንምግባር ብኮምፒውተር ዝተሓገዘ (ኣውቶሜሽን) ንምግባር “ኣውቶሜሽን ሶፍት ዌር” እናተኣታተወ ይርከብ። ኣብዚ ሐዚ እዋን ስራሕቲ ምትእትታው ኣውቶሜሽን ሶፍትዌር ኣብ ሓደ ሓደ “ዲፓርትመንታት” ክፍለ ትምህርቲን እቲ ዩኒቨርሲቲ ስራሕ ዝጀመረ እንትኾን እቲ ዝተረፈ ድማ ኣብ ከይዲ ይርከብ። እዚ ብቴክኖሎጂ ዝተደገፈ ዘመናዊ ኣወሃህባ ግልጋሎት ኣብ ዓለምና ምስ ዝርከባ ፍሉጣት ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ብምርኻብ ተሞክሮ እናቐሰመ ኣብ ምርግጋፅ ፅርየት ትምህርቲ ዝለዓለ ኣስተዋፅኦ ከምዘበርክት ተስፋ ተገይሩሉ ኣሎ፡፡

እቲ ካልእ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ዘጋጥም ፀገም ድማ ተምሃሮ ካብ ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ኣትሒዞም ናብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኣትዮም ብትምህርቶምን ክእለቶምን ክዕወቱ ዘኽእሎም መሰረት ሒዞም ዘይምምፃእ እዩ። ኣብ ታሕቲ ጎቢጡ ዝመፀ ፅርየት ትምህርቲ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ምስ ኣተዉ ንምቕናዕ መፀገምን ከቢድን እዩ። ምርግጋፅ ፅርየት ትምህርቲ ንላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ጥራሕ ዝግደፍ ዘይኮነስ ተምሃሮ ካብ ታሕቲ እናተኾስኮሱ ክመፁ ኣለዎም፡፡ በብብርኩ ዝርከቡ ተምሃሮ እኹል ፍልጠትን መሰረትን ብምሓዝ ናብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ክኣትዉ ኣድላይ ቅድመ ምድላው እናተገበረ ክመፅእ ኣለዎ። ስለዚ ኣብ ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ዝርኣዩ መሓንቓት ፅርየት ትምህርቲ ብምፍላይ ክፍትሑ ይግባእ። እዚ ኣብ ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ዝርአ ፀገም ብደረጃ ሃገር ስለዝኾነ ሃገራዊ መፍትሒ እናተገበረሉ ይርከብ። ነዚ ፀገም ኣብ ምፍታሕ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ እውን ግቡአን እናሰርሓ እየን ዘለዋ።

ብመሰረት እዚ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣብ እዋን ክረምቲ ካብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ትግራይ ብትምህርቶም ፀብለልታ ዘለዎም ተምሃሮ እናምፀአ ዓቕሞም ንከዕብዩን ናብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ክዳለዉን ዘኽእሎም ስልጠናታት እናሃበ ይርከብ። ከምኡ እውን ኣብ መቐለን ከባቢኣን ንዝርከቡ ተምሃሮ ቀዳማይ ብርኪ ብስነ-ምግባር፣ ብቴክኖሎጅን ክእለትን ዓቕሞም ከዕብዩሎም ዝኽእሉ ስልጠናታትን ናውትን ከምዝወሃብ መምህር ያሬድ የረድኡ። ብዘይካ እዚ ተምሃሮ ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ እዋን ምስ ዝጠልቦም ቴክኖሎጅታትን ፍልጠትን ንምልላይ ዘኽእሎም ስልጠናታት ኮምፒውተርን ካልኦት ተግባራዊ ስልጠናታትን በቲ ዩኒቨርስቲ ይወሃቡ።

ብተዛማዲ መንገዲ ተምሃሮ ኣብ ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ኣብያተ ትምህርቲ ዝሓዝዎ ትሑት ፍልጠት ከይኣክል ናብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ምስኣተዉ ብቕዓት ብዘይብሎም መምህራን ምምሃሮም ፅርየት ትምህርቲ ንክጓደል ምኽንያት ኮይኑ እዩ። ዋላ እኳ መብዛሕትኦም ናብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ኣትዮም ዘምህሩ መማህራን ብብቕዓቶም እናተመረፁ ዝኣትዉ እንተኾኑ ፀገም ዘለዎም ኣለዉ፡፡ ኣብ ገለ ገሊኦም ፀገም ዓቕሚ፣ ኣብ ካልኦት ድማ ፀገም ስነ-ምግባር የጋጥም እዩ። ምኽንያት ፅርየት ትምህርቲ ብምርግጋፅ ብፍልጠት፣ ክእለትን ስነ-ምግባርን ብቑዓት ዝኾኑ ናይዛ ሃገር ቀፃሊ ተስፋ ወለዶታት ኣብ ምህናፅ ግደ መምህር ቅድሚት ይስራዕ። ኣብዚ መዳይ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ዋላ እኳ ኣብ ኩሎም መማህራን ኣይኹን እቲ ዝድለ ፅርየት ትምህርቲ ከይረጋገፅ ኣንፃር እቲ ዝተመደብሉ ክቡር ሞያ ዝሰርሑ ከምዘለዉ ኣብ ዘበነ ትምህርቲ 2009 ዓ/ም ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ዘፈር ትምህርቲ ምህንድስና ዝተመረቐት ተምሃሪት ሳኒያ ሃሰን ትገልፅ።

ምስ መምህራን ተኣሳሲሩ ዝተልዓለ ካልእ ፀገም እውን ኣሎ፡፡ ድማ ኣብታ ከምህሩላ ዝተመደበትሎም ክፍለ ግዘ ብምእታው ዘይምምሃር፣ እኹል ቅድመ ምድላው እንተይገበርካ ምምሃር፣ ክልተ ሰሙንን ሓደ ወርሕን ንከምህርሉ ዝወፀ ትልሚ ምምሃር ምስትምሃር ኣብ ውሽጢ ሓደን ክልተን መዓልቲ ነኻኺእኻ ምሽፋን እውን ብተምሃሮ ተደጋጊሞም ዝለዓሉ ፀገማት ትምህርቲ እዮም። እዚ ማለት እቲ መምህር እኹል ክትትል ስለዘይገብር ዘሎ ኣብ ኣመዛዝና ተምሃሮ ኣየናይ ንፉዕ፣ ማእኸላይን ድኹምን ምዃኑ እንተይፈለጠ ኣወሃህባ ውፅኢት ተምሃሮ ግምታውን ንኣድልዎ ዝተሳጠሐን ይኸውን ኣሎ ማለት እዩ። ከምኡ እውን ሓደ መምህር ኣብታ ዝተመደበትሉ ግዘ ናብ ክፍሊ ኣትዩ ዘየምህር እንተድኣ ኮይኑ ተምሃሮ እውን “ሎሚ እውን ኣይመፅእን ዝኾን” እናበሉ ትምህርቶም ከይከታተሉን ፅርየት ትምህርቲ ከይረጋገፅን ዕንቅፋት ይኸውን። እዚ ኣብ መምህራን ዝርአ ፀገም ንምፍታሕ እቲ ሓዱሽ መምርሒ መቆፃፀሪ ሜላ ኣቐሚጡ ኣሎ። እቲ ቅድሚ ሐዚ ዝነበረ ድኹም መቆፃፀርን መዐቀንን መምህራን ተለዊጡ ጥቡቕን ተሓታትነት ብዘለዎን መምርሒ ተቐይሩ ኣሎ። እቲ ዝግበር ቁፅፅርን ክትትልን ድማ ካብ ላዕለዎት ኣመራርሓ እቲ ዩኒቨርሲቲ ጀሚሩ ክሳብ ተምሃራይ ብሓባር ዘካይድዎ ይኸውን።

ብሓፈሻ መንግስቲ ልዕሊ ኩሎም ዘፈራት ንትምህርቲ ልዑል ኣቓልቦ ብምሃብ እናተረባረበ ይርከብ። ነዚ ዘፈር ትኹረት ሂቡ ስለዝተንቀሳቐሰ ኣብዛ ሃገር ቅድሚ 27 ዓመት ብላምባዲና ደሊኻ ዘይርከቡ ዝነበሩ ምሁራት ኣብዚ ሐዚ እዋን ብዘገርም ኩነታት ብዝተፈላለዩ ሞያታት ዝሰልጠኑ ብዙሓት ምሁራት ይፈርዩ ኣለዉ፡፡ እዞም ምሁራት ድማ ኣብ ምርግጋፅ ስሉጥን ቀፃልነት ዘለዎን ልምዓት ሃገሮም እጃሞም እናበርከቱ ይርከቡ። እዚ ድማ ዓብይ ዓወት እዩ፡፡ እቲ ተጀሚሩ ዘሎ ኩለመዳያዊ ልምዓት ብዝበለፀ ንክረጋገፅ ድማ ግደ ፅርየት ትምህርቲ ዘለዎ መተካእታ የብሉን። ምኽንያቱ ድማ ኩሉ ዕብየት ብዝተምሃረ ሓይሊ ሰብ ስለ ዝካየድ እዩ፡፡ ኣብ ምርግጋፅ ፅርየት ትምህርቲ ትኹረት ብምሃብ ብቑዓት ወለዶ ዝሃነፀት ሃገር ካብ ቀፃልን ተኸታታሊ ዕብየትን ልምዓትን ዝዓግታ ሓይሊ ኣይህሉን። ውድቀት ፅርየት ትምህርቲ ውድቀት ቀፃሊ ወለዶ እዩ። እቲ እዋን ዝጠልቦ ፍልጠትን ቴክኖሎጅን ዘይተዓጠቐ ወለዶ ሸኽምን ሓደጋን ሃገር እዩ። ፅርየት ትምህርቲ ዘይምርግጋፅ ከስዕቦ ዝኽእል ሓደጋ ኣብ ግምት ብምእታው ዩኒቨርሲቲ መቐለ ኣብቲ ዘፈር ዘጋጥሙ ፀገማት ብምፍላይ ምፍታሕ ጀሚሩ ኣሎ። ይኹን እምበር ኣብቲ ዘፈር ዘሎ ፀገም ከቢድ ስለዝኾነ ኣብ ቀፃሊ ዝተዋደደ ምንቅስቓስን ቆራፅነትን ይሓትት እናበልና ትሕዝቶ ፅሑፍና ንዛዝም።  


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010