የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4534397
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1849
2471
4320
4511961
49670
165145
4534397

Your IP: 54.224.164.166
2017-11-20 17:20

ሓበን ፅጉማት ህፃናት

here we go
selam new

 

ህፃናት ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ዝበፅሖም ፀገማት ንምፍታሕ ዝተፈላለዩ ፃዕርታት መንግስቲ እንተሃለዉ እውን መንግስቲ በይኑ ግና ዝድለ መፍትሒ ከምፅእ ኣይኽእልን። ሰብ ሃፍትን ገበርቲ ሰናይ ትካላትን ብኣውራኡ ድማ ህዝቢ ኣብዚ መዳይ ክረባረቡ ትፅቢት ይግበር። ኣብ ከተማ ኣኽሱም ዝርከብ ዝተፀገሙ ህፃናት ዝመሃርሉ ሓደ ቤት ትምህርቲ ብመንፅር እዚ ኣብነታዊ ስራሕ እናሰርሐ ዝርከብ ስለዝኾነ ናይ ህዝብን መንግስትን፣ ናይ ሰብሃፍትን መንግስትን ምውዳድ ፀገማት ህፃናት ክንደየናይ ከምዝቕረፍ ዘርእይ ኣብነት ገይርና ኣቕሪብናዮ ኣለና።

እቲ ቤት ትምህርቲ ብኣይተ ሳሚኤል ታፈሰን ፈትለወርቅ ኢላላን ዝተብሃሉ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ሰብ ሓዳር ዝተጣየሸ እዩ። እዞም ሰብ ሓዳር ሰብ ዋና ትካል ሳንሻይን ኮንስትራክሽን እዮም። ማሕበር ልምዓት ትግራይ ቅድሚ ትሸዓተ ዓመት ኣብ ዘዳለወቶ መድረኽ መተኣኻኸቢ እቶት (ቴሌቶን)እዞም ሰብ ዋና “ሳንሻይን ኮንስትራክሽን” ገንዘብ ንምሃብ ቃልኣትዮም ነይሮም፡፡ ፀኒሖም ግና ሓደ ብቐዋምነት ኣብ ምቅላል ማሕበራዊ ፀገማት ህፃናት ዓብዪ ኣበርክቶ ዝህልዎ ቤት ትምህርቲ ንክሃንፁ ወሲኖም። ብመሰረት ውሳንኦም ድማ ንማሕበር ልምዓት ትግራይ ኣፍሊጦም ኣብ ከተማ ኣክሱም “ቤት ትምህርቲ “ፍላንትሮፒ ፋውንዴሽን ኤልሻዳይ” ተባሂሉ ዝፅዋዕ ቤት ትምህርቲ ሃኒፆም። “ፋወደሽን ፍላንትሮፒ” ካብ ቃላት እንግሊዝኛ ዝተዋቐረ ሓረግ ኮይኑ “ዝተፀገሙ ወገናት ዝሕገዝሉ ትካል” ዝብል ትርጉም ይውክል። እዞም ውልቀ ሰብ ሃፍቲ፣ፍሉይ ሽሙ ነቀምቴ  ኣብ ዝተበሃለ ከባቢ ክልል ኦሮምያ እውን ከምዚ ዝበለ  ተመሳሳሊ ቤት ትምህርቲ ዝሃነፁ ግዱሳት እዮም፡፡

እዚ ኣብ ኣክሱም ዘሎ ቤት ትምህርቲ ብ2002 ዓ.ም ተሃኒፁ ብ2003 ዓ.ም ስራሕ ዝጀመረ  ኮይኑ ንህንፀቱ ሽዱሽተ ሚልዮን ብር ወፃኢ ዝተገበሮ ከም ዝኾነ ኣብ ወርሒ መስከረም 2010 ዓ.ም ቃለ መሕትት ዝገበርናሎም ርእሰ መምህር እቲ ቤት ትምህርቲ መምህር ገብረኣድሃና ኣብረሃለይ ገሊፀሙልና። እቲ ቤት ትምህርቲ ብቐዳምነት ክልቲኦም ወለዶም ብዝተፈላለየ ምኽንያት ብሞት ዝሰኣኑ፣ ብኻልኣይ ደረጃ፣ ሓዲኦም ወለዶም ስኢኖም ግን ዘምህር ዓቕሚ ዘይብሎም፣ ብሳልሳይ ደረጃ ክልቲኦም ወለዲ ዘለዉዎም ግን ድማ ዘምህር ዓቕሚ ዝሰኣኑ ተምሃሮ፣ ብራብዓይ ደረጃ ድማ ኣብ ርሑቕ ገጠር ብምዃኖም ካብ ቤት ትምህርቲ ኣዐርዮም ዝረሓቑ ህፃናት እናተኣኻኸበ ንከምህር ዕላማ ሒዙ ዝተሃነፀ እዩ፡፡

ኣግባብ ኣመላምላ እቶም ህፃናት ብጥንቃቐ ይፍፀም። ንኣብነት መልመልቲ ኣካላት ዝበሃሉ ኣመራርሓ ቤት ትምህርቲ ፋውደሽን ፍላንትሮፒ፣ ኣካላት ቤት ፅሕፈት ትምህርቲ ወረዳ፣ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ወረዳ፣ ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ኣካላት ኣመራርሓ ጣብያን ተወከልቲ ማሕበራዊ ጉዳይ ጣብያን እዮም። ብመሰረት እዚ ዝተመልመሉ ህፃናት እናተቐበለ በብዓመቱ ካብ 340 ክሳብ 390 ዝኾኑ ተምሃሮ የምህር። እቲ ቤት ትምህርቲ ዝገብሮ ከይዲ ኣተሓጋግዛ ድማ እቶም ህፃናት ኣብኡ ብናፃ እናተምሃሩ በብወርሑ 200 ብርን ሓደ ሳሙናን ይወሃቡ። ኣብ ርእሲ እዚ ኣብ ሓደ ዓመት ክልተ ቅያር ድቪሳ(ዩኒፎርም)ን ሓደ ጫማን ይዕድገሎም። ኣብ በብዘበን ትምህርቱ ድማ ሙሉእ ደፍተርን እስክርቢቶን ብምምላእ ብዘይፀገም ትምህርቶም ይከታተሉ።

መምህር ገብረኣድሃና ብዛዕባ ኩነታት ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ዝመሃሩ ዘለዉ ፅጉማት ህፃናት እንትገልፅ “እዞም ህፃናት ዕድል ትምህርቲ ስኢኖም ዝነበሩ ኣብ ርእሲ ምዃኖም እቶም ዝበዝሑ ናብ ህይወት ጎደና ናይ ምውፃእ ሓደጋ ኣንፀላልዩዎም ዝነበሩ እዮም። ብሓገዝ እዚ ቤት ትምህርቲ ይመሃሩ ስለ ዘለዉ ግና ጥዕነኦም ተሓልዩን ተማሂሮምን ይዓብዩ ስለ ዘለዉ ንባዕሎም ጥራሕ እንተይኮኑስ ንሃገሮም እውን ዓብዪ ተስፋ ኣለዎም”ብምባል ይገልፁ።

ኣብዚ ዓመት 11 ክድመሮ ሓደ (11+1) ክፍሊ እትምሃር ዘላ ተምሃሪት እሴት በሪሁ ኣቡኣ ብህይወት ስለ ዘየለ ምስ ኣዲኣ ኮይና እያ ክሳብ ራብዓይ ክፍሊ ኣብ ካሊእ ቤት ትምህርቲ ትመሃር ነይራ። ኣዲኣ እቶት ስለዘይነበራ ድማ እሴት ማሕበራዊ ፀገም ነይሩዋ። ድሌታ ስለ ዘይማልኡላን ኣዴኣ እንትትጨናነቕ ርእያ ኣእሙሮኣ ስለ እትርበሽን ኣብ ትምህርታ ኣሉታዊ ፅልዋ ይፈጥረላ ከም ዝነበረ እያ ትዛረብ። ካብ 5ይ ክፍሊ ኣትሒዛ ናብ ቤት ትምህርቲ ፋውደሽን ፍላንትሮፒ ኤልሻዳይ ኣትያ ክትመሃር ዕድል ስለ ዝረኸበት ኣብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ ዓመት ብፅቡቕ እናተምሃረት ፀኒሓ ናብዚ ብርኪ በፂሓ ኣላ።

ኣብዚ ሕዚ እዋን 10 ክድመሮ ክልተ ክፍሊ ዝመሃር ዘሎ ተምሃራይ ሮቤል ጉዕሽ እውን ብ2003 ዓ.ም ሓምሻይ ክፍሊ እናሃለወ እዩ ናብዚ ቤት ትምህርቲ ኣትዩ። ቅድሚ ናብዚ ቤት ትምህርቲ ምእታዉ ብሰንኪ ወለዱ ምፍታሖም ምስ ኣዲኡ ይነብር ነይሩ። ኣዲኡ ድማ ኣታዊ ስለ ዘይነበራናብ ኣፀጋሚ ህይወት ተሳጢሖም ነይሮም። ብሰንኪ እዚ ኣሽንባይ ንሙሉእ ናውቲ ትምህርቲ ንምግቢ እውን ዝፅገመሉ ኩነታት ተፈጢሩ። ናብዚ ቤት ትምህርቲ ምስኣተወ ድማ ኩሎም ፀገማቱ ተፈቲሖም ብፅቡቕ ይመሃር ከም ዘሎ ይገልፅ፡፡

ወለዲ ወይ መዕበይቲ እቶም ዝተፀገሙ ህፃናት እውን እንተኾኑ እቲ ቤት ትምህርቲ ብዙሕ ፀገማት ከም ዘቃለለሎም እዮም ዝገልፁ። ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ዝረኸብናየን ወ/ሮ ኣበበሽ ኣረፋይነ ቀዳማይ ክፍሊ እትምሃር ጓል ጓለን ኣላተን።“እዛ ጓል ጓለይ ዝኾነት ህፃን ኣቡኣ ምዉት እዩ። ኣዲኣ ድማ ሕምምቲ እያ።ኣነ ኣብ ርእሲ ዕብየተይ ተፀጊመ ነይረ። ሕዚ ግና ሙሉእ ናውታ ተማሊኡላ ብናፃ ትምሃር ኣላ” ብምባል እቲ ቤት ትምህርቲ ይገብሮ ንዘሎ ቅዱስ ተግባር ምስጋንአን ገሊፀን።

ቤት ትምህርቲ ፋውንዴሽን ወላንትሮፒ ኤልሻዳይ ዘንእዶ ዘሎ ተግባር ፅጉማት ተምሃሮ ክሳብ ናብ ዓስራይ ወይ 12 ክድመሮ ሓደ ክፍሊ ስለ ዘምህር ጥራሕ ኣይኮነን። እቶም ተምሃሮ ብስነ ምግባሮም ዝተሃነፁ ንክኾኑ ፃዕሪ ዝግበረሉ ቤት ትምህርቲ እንትኸውን ብተግባር እውን ዝምስገኑ ተምሃሮ ዘፍሪ ዘሎ ብምዃኑ እውን እዩ። ካሊእ ድማ እቲ ቤት ትምህርቲ ዝተማለአ ቤተ ፈተነ፣ ቤተ ንባብን 45 ኮምፕዩተራት ዝሓዘ ማእኸል ሓበሬታ ቴክኖሎጂ(ኣይ. ሲ. ቲ) ኣለዎ።ክኢላ እቲ ማእኸል ቴክኖሎጂ ሓበሬታ መምህር ብርሃነመስቀል ገብረዋህድ ከም ዝገለፀልና ኣብ መዓልቲ ክልተ ፈረቓ እዩ ዘገልግል። ቅድሚ ስዓት ኣትዮም ዝጥቀሙ ተምሃሮ ምስ ወፅኡ ድሕሪ ስዓት ዝኣትዉ ድማ ክሳብ ምሸት ይጥቀሙ። በዚ እውን ተምሃሮ እቲ ቤት ትምህርቲ ዝነኣድ ክእለት ኮምፕዩተርን ኣጠቓቕማ ኢንተርኔትን የጥርዩ ኣለዉ።

እቲ ቤት ትምህርቲ ኣብ ካልኦት መንግስታዊ ይኹና ዘይመንግስታዊ ኣብያተ ትምህርቲ ክልመድ ዝግበኦ ካሊእ ኣብነታዊ ተግባር ኣለዎ። ምናልባሽ ኣብ 10ይ ክፍሊ ወይ 10 ክድመሮ ክልተ ክፍሊ ዝወድቁ ተምሃሮ እንተጋጢሞም፣ሰሪሖም ናብ ዘፍርዩሉ ስራሕ ቀልጢፎም ንክሰጋገሩ ዘኽእል ተወሳኺ ሞያ እውን የዕጥቖም። ደቂ ኣንስትዮ ተምሃሮ ስነ ፅባቐ (ቁንጅና ሳሎን) ዝስልጥና እንትኾና ደቂ ተባዕትዮ ተምሃሮ ድማ ሞያ ስራሕቲ ሓፂነ መፂንን ዕንፀይትን ይስልጥኑ። ንስልጠና ስነ ፅባቐ ኮነ ስራሕቲ ሓፂነ መፂን ዝኾኑ እኹላት ናውቲ ዝተማልኡሎም ክፍልታት ኣለዉ። ንኣብነት እዞም ልዕል ክብሉ ዝገለፅናዮም ተምሃሮ ነዞም ተወሰኽቲ ሞያታት ጨቢጦም እዮም። ተምሃሪት እሴት ብስነ ፅባቐ ደቂ ኣንስትዮ ሰልጢና ብቑዕ ሞያ ዝሓዘት ኮይና ተምሃራይ ሮቤል እውን ሞያ ስራሕቲ ሓፂነ መፂንን ዕንፀይትን ወኒኑ እዩ። ንኣብነት 12 ክድመሮ ሓደ እናተምሃረ ብትርፊ ስዓቱ ኣብ ደገ እናተኸፈሎ ዝሰርሕ ኮይኑ ኣብቲ ነዚ ሞያ  ዝጨበጠሉ ቤት ትምህርቲ እውንንተምሃሮ ኣብ ምስልጣን    ይሕግዝ፡፡

ብፍላይ እተን ደቂ ኣንስትዮ ነቲ ሞየአን ካብ ሕዚ ኣትሒዘን እናተጠቐማሉ ይርከባ።ፀጉረን ኣብ ከተማ ገንዘብ ከፊለን ኣይኮናን ዝሰርሓ። እቲ ሞያን መሳርሕን ምስኣተን ስለ ዘሎ በብተራ እየን ነንባዕለን ፀጉረን ዝስርሓ።ኣብ ደገ እንትስርሓ ታራ ክሳብ ዝበፅሐን  እዋን መፅናዕተን ክዳፈአለን ዝኽእል እዩ ነይሩ። ኣብ ርአሲኡ ድማ ገንዘብ ኣውፂአን እየን ክስርሓ ነይረን። ነንባዕለን ኣብ ቤት ትምህርተን ዝሰራርሓ ብምዃነን ግና እዞም ኪሳራታት ይተርፉ ኣለዉ።ብዋናነት ግና እቲ ሞያ ኣዐርየን ንኽመልክኦ ከምናይ ተግባር መመዘኒ ኮይኑ ይሕግዘን ኣሎ።

ቤት ትምህርቲ ፋውንዴሽን ፍላንትሮፒ ኤልሻዳይ፣ ነቶም ተፀጊሞም ዝነበሩ ህፃናት ፅላል ኮይኑ ድሕንነቶም ብምሕላው ክዓብዩን ክመሃሩን ዝገብር ዘሎ ምዃኑ ከም ዘሎ ኾይኑ ዓቕሞም ብዝተዋደደ ሞያ ክሃንፁን ኣእሙሮኦም ኣብ ቁምነገርን ተስፋን ክፀምዱን  ዝገብር ምዃኑ ድማ ፅላልነቱ ብዝበለፀ ዘተኣማምን ይገብሮ። እዚ ንዝተፀገሙ ህፃናት ፅላል ኮይኑ ኣብ ቁምነገር ዘብፅሕ ዘሎ ቤት ትምህርቲ ክሳብ ሕዚ ብመልክዕ እዚ 45 ተምሃሮ ናብ ዩኒቨርሲቲ ዘእተወ እንትኸውን ካብኣቶም እተን 21 ደቂ ኣንስትዮ ከም ዝኾና መምህር ገብረኣድሃና ይገልፁ።

ብሰንኪ ስእነት ወለድን ሕሱም ድኽነትን ምግብን መፅለልን ክዳንን ቀረባት ዕለታዊ መነባብሮን ዝሓረሞም ናይ ወፃኢ ተስፋ ዝኾኑ ህፃናትና ብዙሓት እዮም። እዞም መሰረታዊ ድልየታት እንተዘይሃልዮም ካብ ትምህርቲ ክተኣጓጎሉን ናብ ጎደና ክወፅኡን ይግደዱ እዮም። እዞም ህፃናት ፅላል ዝኾኖም እንተድኣ ስኢኖምን እንተዘይተማሂሮምን ኣደዳ ሕማምን ሞትን፣ ኣደዳ ሕማቕ ስነ-ምግባርን ወልፍን ይኾኑ። ብዓብይኡ ድማ ስለ ዘይመሃሩ ምስዓበዩ ሸኽሚ ሃገር ምዃኖም ኣይተርፍን።ከምቲ ክሳብ ሕዚ እናገለፅናዮ ዝመፃእና ዝበሉ ብግዱሳት ወገናት ዝጣየሹ ኣብያተ ትምህርቲ ኮነ ካልኦት ትካላት፣ ሓደጋ ንዘንፀላለዎም ህፃናት “ኣለናልኩም” ኢሎም ሓበንን ፅላልን እንተድኣ ኮይኖምዎም ግና ጥዕነኦምን ድሕንነቶምን ተሓልዩ፣ ተማሂሮምን ፍቕሪ ህዝቢ ርእዮምን ስለ ዝዓብዩ ፅባሕ ንባዕሎም ጥራሕ ዘይኮኑስ ንሃገሮምን ህዝቦምን እውን ዝጠቕሙ ይኾኑ። ስለዝኾነ ካልኦት ሰብ ሃፍቲ፣ ትካላትን ውዳበታት ህዝብን ከምዚኣቶም ዝበሉ ትካላት ብምጥያሽ ኣብ ምቅላል ማሕበራዊ ፀገም ህፃናት ሰብኣውን ዜግነታውን ግቡኦም ከበርክቱ ይግባእ።ሰብ ዋና ፅላል ፅጉማት ህፃናት ናይ ዝኾነ ቤት ትምህርቲ ፋውዴሽን ፍራንትሮፒ ኤልሻይዳይ ግና ነዚ ዝተቐደሰ ሰብኣዊ ተግባሮም ዝለዓለ ናእዳ ይግበኦም። 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 961
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010