የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4595465
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1826
2526
6952
4567652
33430
77308
4595465

Your IP: 54.90.207.75
2017-12-12 17:51

ምስክርነት ካብ ስደት ተመለስቲ

here we go
selam new

 

ንትምህርቲ፣ ዓዲ ንምርኣይ፣ ንስልጠና፣ ንስራሕ ኮታስ ዝተፈላለዩ ጠቐምቲ ምኽንያታት ብምግባር ካብ ሃገርካ ናብ ካሊእ ሃገር ጥዕና ብዘለዎ መንገዲ ምኻድ ነውሪ ኣይኮነን። እዚ ጥዕና ዘለዎ ካብ ሓደ ሃገር ናብ ካሊእ ሃገር ናይ ምንቅስቓስ ከይዲ ሓደ ኣካል ማሕበራዊ ርክብ ህዝብታት ዓለም እውን እዩ። ካብ ሃገርካ ናብ ካሊእ ሃገር ኣብ ምኻድ ነውሪ ዝኾነሉ መልክዕ ግና ኣሎ። ብዘይሕጋዊ መንገዲ ምስዳድ ነውሪ እዩ። ነውርነቱ ዓድኻ ንዘሎ ብዙሕ ፀጋ ካብ ምርግጋፅ ይጅምር። ቀፂሉ ድማ ኣብ ስድራ ቤትን መላእ ሕብረተሰብን ዝበፅሕ ሳዕቤናት ኣሎ። ናይዚ ኩሉ መጥመሪ ድማ ሕጊ ምጥሓስ ዘስዕብ ውፅኢት ኣለዎ። ዘይሕጋዊ ስደት ዝኽልክል ሕጊ ጥሒሶም ዝስደዱ ዜጋታት ነውሪ እዮም ዝሰርሑ ዘለዉ። ካብ ሃገሮም ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝወፅኡ ሰባት፣ ዶብ ኣቋሪፆም ናብ ዘይናቶም ሃገር ዝኣትዉ እውን ብዘይሕጋዊ መንገዲ እዩ። እዚ ናብ ዘይሃገርካ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ምእታው እውን ነውሪ እዩ። እዚ ድማ ኣብ ዓድና ብሰፊሑ ዝርአ ዘሎ ተግባር ብምዃኑ ጠመተ ትሕዝቶና ኮይኑ ኣሎ። 

ዘይሕጋዊ ስደት ካብዚ ዝኸፍአ ሕማቕነት እውን ኣለዎ። ንኣብነት ብዘይሕጋዊ ስደት ዶብ ኣቋሪፆም ዝኸዱ መናእሰይ ዓድና  ኣብ መንገዲ ብሸፋቱ ብዙሕ ፀገማት የጋጥሞም። ደቂ ኣንስትዮ ይዕመፃ፤ ካብ ዘይፈልጥኦ ሽፍታ ጥንሲ የጋጥመን፤ ዝገደደ ድማ ንሕማም ይቃልዓ። ብዘይሕጋዊ ስደት ዝጓዓዙ ወገናት ኣብቲ  በረኻ ፆታ ዘይፈለየ ዝበፅሖም ጉድኣት ድማ ምስ ማዕገትቲ ዝተትሓሓዘ እዩ። ይዕገቱ እሞ “ንወለድኹም ገንዘብ ልኣኹ በልዎም” ተባሂሎም ይግረፉን ቤተሰቦም ተለቂሖም ብምልኣኽ  ናብ ኢኮኖምያዊ ቅልውላው ክኣትዉ ይገብሩን። እቲ ከምዚ ዝበለ ስደት ኣዝዩ ሕማቕን መነወራይን እዩ።

ሕማቕነትን ኣነዋራይነትን ዘይሕጋዊ ስደት ናብቲ ዝሓሰብካዮ ሃገር ምስ ኣተኻ እውን ይስዕበካ። ብዙሓት ብዘይሕጋዊ ስደት ናብ ስዑዲ ዓረብ ዝኸዱ ኢትዮጵያውያን ኣብኡ ምስኣተዉ ዝበፅሕዎም ጉድኣታት ብኣብነት ዝጥቀሱ እዮም። መሃያ ይኽልኡ፣ ይውቅዑ፣ ይእሰሩ፣ ዝሸቀልዎ ገንዘቦም እንተይሓዙ ናብ ዓዶም ይባረሩ (ይጥረዙ)። ብፍላይ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ዝገደደ ፀገም ይበፅሐን። ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ክልል ትግራይ ኣብ ሳልሳይ ሰሙን ወርሒ ሓምለ 2009 ዓ.ም ካብ ዘይሕጋዊ ስደት ምስ ዝተመለሱ መናእሰይ ኣብ ከተማ ውቕሮ ክልተ ኣውላዕሎ ኣብ ዝገበሮ ዘተ በቶም ተመለስቲ ብዝለዓለ ምረት ዝዝረብ ዝነበረ እዚ እዩ።

ብመሰረቱ መንግስቲ ስዑድ ዓረብ ኣብ 2009  ዓ.ም ዘይሕጋውያን  ስደተኛታት ካብ ሃገሩ ንኽወፅኡ ከም ዝኣወጀ ይፍለጥ እዩ። ነዚ ስዒቡ ድማ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንተኸታተልቲ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ዜጋታቱ ከውፅእ ፃዕሪ ብምግባር ልዕሊ 80 ሽሕ ወገናት ከውፅእ ክኢሉ እዩ። ካብኣቶም ልዕሊ 15 ሽሕ ተጋሩ ይርከብዎም። እቶም ኣብ ከተማ ውቕሮ ተኣኪቦም ዝነበሩ እውን ካብቶም ዝተመለሱ ዝተውፃእፅኡ 500 ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን እዮም። እቲ ዝተሳለጠ ዘተ በቲ ሓደ ገፅ እቶም ካብ ስደት ዝተመለሱ ወገናት ኣብቲ ስደት ዘጋጠምዎም ፀገማት ብምግላፅ ሕማቕነቱ ብባዕሎም ክመሃሃሩ፣ ቅድሚ ናብ ስደት ምሕሳቦም ኣብ ከባቢኦም ሰሪሖም ክልወጥሉ ዝኽእሉ ፀጋታት ከም ዝነበረን ሕዚ እውን ከም ዘሎን ንኸስተብህሉ ምግባር እዩ። በቲ ካሊእ ገፅ ድማ ካብ ስደት ምስተመለሱ ኣብ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ክዋፈሩ ስለ ዝግበኦም ከመይ ይኸዱ ከም ዘለዉን ዘጋጥምዎም ፀገማትን ተነፂሮም መፍትሒ ንክቕመጠሎም ዕላማ ዝገበረ እዩ።

እቶም ካብ ስደት ተመለስቲ መናእሰይ ብዛዕባ መስካሕኻሓይነት ዝነበርዎ ናብራ ስደት እንትዛረቡ ኣዚኻ ትሓዝን። ዝተወሰኑ ኣብነታት ክንጠቅስ። ክልተ ትግራዎት ኣብ ሓደ ገዛ ተቖፂረን ይሰርሓ ነይረን። ሓደ ወርሒ ምስ ሰርሓ መሃየአን ሓቲተን። እቲ በዓል ገዛ ድማ “ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ጠቕሊለ ክህበክን” ኢልወን። ንሳተን እውን ክውህለለለን ብምሕሳብ ሱቕ ኢለን ስርሐን ቀፂለን። መሃየአን እንተይተቐበላ ድማ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣቑፂረን። ብድሕሪኡ ግና እቲ ገንዘብ ስለ ዘድለየን ክፈለና ኢለንኦ። እቲ በዓል ገዛ ድማ “ካብ ባንኪ ኣውፂአ ክህበክን ናብ ከተማ ንኺድ” ኢሉወን፤ ተታሒዞም ከይዶም። ምስከዱ ዝሃበን መልሲ ግና ቅስመን ዝሰብር ነይሩ። “ባንኪ ምስራሕ ኣብዩኒ” ዝብል መልሲ እዩ ሂብወን። ድሕሪኡ ግና ሰለስተ ወርሒ ሙሉእ ዝለፍዓሉ ገንዘበን ተኸሊአን። እዚ ኣብ ብዙሓት ዘጋጥም “ዝቐለለ” ፀገም እዩ። ጉድኣት ኣካልን ሞትን ዘጋጥመን እውን ኣለዋ።

ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ስለ ዝገድድ ኣብነት ኣልዒልና እምበር ኣብ ደቂ ተባዕትዮ እውን ዝተፈላለዩ ፀገማት የጋጥሙ እዮም። እቶም ፀገማት ኣብቶም ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝኸዱ ግድድ ዝበሉ እንትኾኑ ኣብ ልዕሊ ብሕጋዊ መንገዲ ዝኸዱ እውን እቶም ፀገማት ይበፅሑ እዮም። ካብዚ፣ ናብ ስዑዲ ዓረብ ብሕጋዊ መንገዲ ምኻድ እውን ካብ ጉድኣት ምሉእ ብምሉእ ነፃ ከምዘይገብር ንርዳእ።

ቃለ መሕትት ዝገበርለናላ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣርባዕተ ዓመት ዝተቐመጠት ወ/ሪት ብዙ ገብረህይወት ዝነገረትና ምስዚ ዝተትሓሓዘ ከቢድ ፀገም ኣሎ። “ብሕጋዊ መንገዲ ብኮንትራት ዝኸዳ እውን ብዙሕ ስቓይ እየን ዝርእያ” ብምባል እያ እትጅምር። ሓንቲ ብሕጋዊ መንገዲ ከይዳ ኣብ እንዳሰብ ትቑፀር። ካብኡ ክብሪ ካብ ምስኣን ኣትሒዙ ርህራሄ ብዘይብሉ መልክዕ ምስቲ መሃያ ብፍፁም ዘይቀራረብ ኣዝዩ ከቢድ ስራሕ ይወሃባ። ነዚ ስዒቡ ኣብኡ ክትቅፅል ከም ዘይትደሊ ትገልፅ። ሽዑ መስርሒኣ “ኣይጠዓመንን ስለዝበለት ናብ ካሊእ ሰብ የተሓሕዛ ኣለኹ” ኢሉ ንኤምባሲ ኢትዮጵያ የፍልጥ። እቲ ኤምባሲ ድማ ብመሰረት ውዕሊ መሰላ ዘኽበረላ ስለ ዝመስሎ ነቲ ሓሳብ ተቐቢሉ መንነታ ይምዝግብ። እቲ ቆፂሩዋ ዝነበረ ሰብ ግና ናብ ዝደለየቶ ወይ ናብ ዝበለፀ ቦታ ኣይኮነን ዝቕይራ። ምስ መሓዝኡ ወይ ቤተሰቡ ይማኸር እሞ ናብኣቶም ይሰዳ። ኣብኡ ግና ዝገደደ ፀገም የጋጥማ። ቀልጢፋ ኣንፀርፂራ “ክለቅቕ እየ” ንኽትብልን እቲ ዝነበረቶ ገዛ ‘ፅቡቕ እዩ ነይሩ’ ኢላ ንኽትሓስብን ብዝገብር መንገዲ ንኸፀግሙላ ይነግሮም። ፅባሕ ንዕኦም እውን ከምኣ ስለ ዝኾነት ይስማዕምዑ።

ብመሰረት ክልቲኦም ዝገበርዎ ምኽክር ድማ ናብቲ ካሊእ ገዛ ምስቀየረት ኣዝዮም የፀግሙላ። ካብኡ “ለካ ኣብ ዝሓሸ እየ ነይረ” ኢላ ብምሕሳብ “ናብቲ ዝነበርኩዎ መልሱኒ” ትብል። ንሳቶም እውን ይምልስዋ። ቀፂሉ እቲ ሰብኣይ “እቲ ዝኸደቶ ስለ ዘይጠዓማ ናብ ገዛይ ክትምለስ ደልያ እሞ ይምልሳ ኣለኹ” ኢሉ ንኤምባሲ ኢትዮጵያ የፍልጥ። እቲ ኤምባሲ እውን እቲ ሰብኣይ ንዜግኡ የኽብር ዘሎ ስለ ዝመስሎ ቅቡል ይገብር። እዚ እቶም ክሰርሑ ዝኸዱ ወገናትና እንትኸዱ “ክህሉ እዩ” ኢሎም ፈፂሞም ዘይገመትዎ ‘ጠላዕ’ ብሰፊሑ ዝስርሐሉ እዩ። ስለ ዝኾነ ብሕጋዊ መንገዲ ብኮንትራት ዝኸዱ እውን ከምዚ ዝበለ ግፍዒ እዮም ዘውርድሎም። እዚ ዓይነት ፀገም ዘለዎ ስደት ነውሪ ጥራሕ ዘይኮነስ ዓርሰ ቅትለት እዩ። ስለዝኾነ ናብ ስዑዲ ዓረብ፣ ኣሽንባይዶ ኣብ መንገዲ ገና ኣብ ጉዕዞ እናሃለኻ ኣትሒዝካ ብእትሳቐየሉን እትሞተሉን ዘይሕጋዊ ስደት ብመልክዕ “ሕጋዊ ኮንትራት” እውን  ዘይምኻድ ዝምረፀሉ ኩነታት እዩ ዘሎ።

ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ክልል ትግራይ ካብዚ ፀበባ ዘለዎ ስደት ስዑዲ ዓረብ ምስ ዝተመለሱ ወገናት ዝገበሮ ዘተ ብዙሓት ፀገማት ዝተዘረበሉ እዩ። ኣብቲ መድረኽ ዘተ መሓውረን ሒዘን ብምርካብ ንመንግስቲ ክልል ትግራይ ወኪለን ዝተዛተያ ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ክልል ትግራይ ወ/ሮ ኪሮስ ሓጎስ እቶም ንዓዶም ተመሊሶም ዘለዉ መናእሰይ ክገብርዎ ዝግብኦም ነገር ገሊፀናሎም እየን። ንኣብነት ኻልኦት ኣሕዋቶምን ጎረባብቶምን ተታሊሎም ከይኸዱ ከረድእዎም ኣለዎም። ንሱ ጥራሕ ዘይኮነ ነቶም ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝኸዱ ኣታሊሎም ዝሰደድዎም ዘይሕጋውያን ደላሎ እውን ከቃልዕዎም ይግባእ። ብሕጋዊ ኮንትራት ከይዶም ፀገማት ይበፅሑ ስለ ዘለዉ ኣብዚ ጉዳይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ መንግስቲ ስዑድ ዓረብ ዝገብሮ ዝርርብ ከም ዘሎ ርዱእ ኮይኑ እቲ ቐንዲ መፍትሒ ግና ዋላ ብሕጋዊ መንገዲ ምኻድ መሰል እንተኾነ ብሕጋዊ መንገዲ እውን ኣስተብሂልካ ምኻድ ኣገዳሲ ምዃኑ እዩ።

እቲ ካሊእ ጉዳይ ፃውዒት መንግስቶም ኣኽቢሮም፣ ድሕሪ ኣዋጅ መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ጉድኣት እንተይበፅሖም ናብ ዓዶም ዝመፅኡ መናእሰይ ዘለዉ ፀጋታት ተጠቒሞም ኣብ ስራሕ ክዋፈሩ ዘኽእል ዕድላት ምምችቻው ወ/ሮ ኪሮስ ዝጠቐሳ ኮይነን፣ መንግስቲ ልቓሕ፣ ሞያዊ ስልጠናታት ወዘተ ብምድላው ዝገብሮ ሓገዝ ከም ዘሎ እውን የረድኣ። እቶም ተመለስቲ መናእሰይ ድሕሪ ናብ ዓዶም ምምላሶም ዘጋጠምዎም ፀገማት እውን ገሊፆም እዮም። ካብቶም ዘቕረብዎም ፀገማት ኣብ በብኸባቢኡ ዘለዉ ኣካላት ምምሕዳር ከምቲ መንግስቲ ዝበሎ ተቐቢሎም ከምዘየዘራርብዎም፣ ምስ ልቓሕ፣ መስርሒ ቦታን መጠሻን ዝተትሓሓዙ ሕቶታቶም ምላሽ ከም ዝሰኣኑሎም ወዘተ ጠቒሶም እዮም።

ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ክልል ትግራይ ወ/ሮ ኪሮስ ሓጎስ፣ ላዕለዎት ክኢላታት እቲ ቢሮ፣ ሓላፊ ቢሮ ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን ኣይተ ጎይተኦም ይብራህ ነቶም ሕቶታት መልሲ ዝሃቡ እንትኾኑ እቶም መናእሰይ ክገብርዎ ዝግብኦም ኣንፈት እውን ኣረዲኦምዎም እዮም። ካብ ስደት ተመለስቲ ኣብ ስራሕ ንክዋፈሩ ብኸመይ ክድገፉ ከም ዘለዎም መንግስቲ ክልል ትግራይ ዘቐመጦ ኣንፈት ኣሎ። እዚ ክሳብ ታሕቲ ዘሎ መሓውር መንግስቲ ይፈልጦ እዩ። ነዚ ዘየተግብር ኣመራርሓ ድማ ኣካል እቲ ዕንቅፋት ሰናይ ምምሕዳር ይኸውን ስለ ዘሎ ተሓታቲ ይኸውን። ተሓታቲ ክኸውን ዝኽእል ግና እቶም ወገናት መሰሎምን ግቡኦምን ፈሊጦም በብብርኩ ሕግን ኣሰራርሓን ተኸቲሎም ንመሰሎም ክሳብ መወዳእታ እንድሕር ድኣ ተቓሊሶም እዩ። ዘጋጥምዎም ፀገማት ኣብ በብብርኩ ንዘሎ ዝምልከቶ ኣካል ግዘ እንተይወሰዱ ከፍልጡን ተስፋ እንተይቆረፁ  ክቃለሱን እንተድኣ ኽኢሎም ምስቲ መንግስቲ መሓውራቱ እናፈተሸ ዝገብሮ ምስትኽኻል ቅልጡፍ ውፅኢት ከም ዝህልዎ ወ/ሮ ኪሮስ ይገልፃ።

ኣይተ ጎይተኦም ይብራህ ብወገኖም ንጉዳይ ተመለስቲ ስደት ዝከታተል ዓብዪ ኮሚቴ ብብርኪ ክልል ከምዝተጣየሸ ይገልፁ እሞ ምስ ሞያዊ ስልጠና፣ ቀረብ ልቓሕን መስርሒ ቦታን ዝተትሓሓዙ ደገፋት እናገበርካ ናብ ስራሕ ንክዋፈሩ ዝገብር ኣንፈት ከም ዝተነፀረ የብርሁ። ጉዳይ መጠሻ መሬት ድማ  ካብ ስደት ስለ ዝተመለሱ ጥራሕ ዘይኮነስ ብመሰረት መምርሒ መጠሻ ዝምልከቶም እንተኾይኑ ምምሕዳራት ወረዳ ወይ ከተማታት ዘለዎም ስፍሓት መሬት መሰረት ገይሮም ብመምርሒ ዝፍፅምዎ ከም ዝኾነ የረድኡ።

እምበኣርከስ መምርሒ ይተግበር ንብል ኣለና። መንግስቲ ዘውፅኦ መምርሒ ምድጋፍ ተመለስቲ ስደት ዘየተግብር ኣመራርሓ ድማ ተሓታቲ ይኹን። ካብ ስደት ዝተመለስኩም ወገናት ድማ እቶም ከም ልቓሕ፣ መስርሒ ቦታን ስልጠናን ከም ዘድልይኹም ርዱእ ኮይኑ ባዕልኹም ምህዞ ብምውሳኽ ኣካል እቲ መፍትሒ ክትኮኑ ኣለኩም። ንመንግስቲ ጥራሕ ተፀበይቲ ኣይትኹኑ። እንተ ጉዕዞ ስደት የብቅዕ። ፀገማት ተፃዊርና ዓድና ናይ ምልማዕ ፃዕርና ተጠናኺሩ ክቕፅል ኣለዎ። 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 966
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010