ቀ.ሚ. ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣድላይነት ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ እንትገልፁ

ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ ኣብ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ኣመልኪቶም ዝሃብዎ መግለፂ

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

3228524
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
8688
21069
234640
2792455
769879
864166
3228524

Your IP: 54.211.0.142
2017-03-25 09:36

ልሳን ኮባኽብቲ ገድሊ

here we go
selam new

ክቡር ኣይተ ኣባይ ወልዱ ንስድራ ስውኣት ሽልማት እንትህቡ

ዑደት ግዘ ኣየቋርፅን። ብፍፃመታት እናተዓጀበ ንቕድሚት ይሕምበብ። እቶም ፍፃመታት ሕማቓት ወይ ፅቡቓት ክኾኑ ይኽእሉ። ካብ 11 ለካቲት 1967 ዓ/ም ንነዘ ዝነበረ ግዘ እውን ናይ ባዕሉ ፍፃመታት ሒዙ እዩ ተጓዒዙ። ቅድሚ 42 ዓመት      ኣብ ዝነበረት 11 ለካቲት ሰላምን ማዕርነትን ዝሓርበቶ ህዝቢ ትግራይ ተፀዋዊዑ፣ አንፃር ፀላእቱ ብረቱ ኣቕኒዑ፣ ርችት ሓርነት ወሊዑላ። ካብኡ ንደሓር እታ ህዝቢ ትግራይ ቃለ መሓላ ፅንዓት ዝፈፀመላ፣ ርችት “እምብለይ ወፅዓ” ዝተኮሰላ ክብርቲ ዕለት በብዓመቱ ብድምቀት ከኽብራ ጀሚሩ። ንፈለማ እዋን አብ ዴማ ማርዋ ተኸቢራ ብ 1968 ዓ/ም ። ካብኡ ንደሓር በብዓመቱ ኣይተቛረፀትን። ነታ ብሓደ ድምፅን ህርመትን ተኣኻኺቡ ሓበራዊ ፀላኢ ክድምስስ፣ ተቓሊሱ ክብሩ ክምልስ ርችት ዕርዲ ፅኑዕ ወያነ ዝወለደላ ክብርቲ ዕለት ደኣ ከመይ ገይሩ ብሰንኪ ፈተናታት እንተይኸበረ ክሓልፍ? ብፍፁም!!

ነታ ሰረት ፅንዓቱን ጅግንነቱን ዝኾነት 11 ለካቲት፣ ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ደርግ እውን እንተኾነ እንተየኽበረ  ዝሓለፎ ዓመት የለን። ሎምዘበን 2009 ዓ/ም ድማ ንመበል 42 ግዘ ብድምቀት ኣብዒሉዋ። ሎምዘበን ብብርኪ ክልል ትግራይ ኣብ ከተማ መቐለ ዝተኸበረት 11 ለካቲት፣ ንስድራ ስውኣት ማእኸል ዝገበረት እያ ነይራ። ኣብቲ በዓል ካብ ኩሎም ወረዳታት ትግራይ ንስድራ ስውአት ወረዳኦም ዝወከሉ 52 ስድራ ስውኣት ዝተሳተፍሉ ኮይኑ ኣብ ድርኡ ኣብ ፋብሪካታት ሲሚንቶ መሰቦ፣ ኢንዱስትርያል ኢንጅነሪንግ መስፍን፣ ኢንጅን ፋብሪካን መከፋፈሊ ሓይሊ ፀሓይ ኣሸጎዳን ዑደት ኣካይዶም እዮም። እቶም ስድራ ስውኣት ነቶም ፍርያት ቃልስን መስዋእትን ደቆም ዝኾኑ ትካላት ልምዓት ርእዮም ዝሓድሮም ዝነበረ ስምዒት ታሕጓስ ኣብ ገፆም ይንበብ ነይሩ። 

-ኣቦ ስውኣት ታደሰ ገ/ሄር

ድሕሪ ዑደት እቶም ትካላት ልምዓት ድማ ኣብ ኣደራሽ ሓወልቲ ሰማእታት ስነ ስርዓትን ዝኽሪ እቲ በዓልን ዘተን ተኻይዱ። አብቲ መድረኽ ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይን ኣቦ ወንበር ህወሓትን ኣይተ ኣባይ ወልዱ፣ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ኣይተ ኣለም ገ/ዋህድ፣ ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ወ/ሮ ኪሮስ ሓጎስን ከልኦት ኣመራርሓን ዕዱማትን ዝተረኸብሉ እዩ።

ኣብቲ መድረኽ ሓወልቲ ሰማእታት ኣካላት ኣመራርሓ፣ ደቂ ስውኣት፣ ስድራ ስውኣትን ጉዱኣት ኲናትን ነናይ ውሽጦም ተዛሪቦም እዮም። ካብ ልሳን ስድራ ስውኣት ይወፅኡ ካብ ዝነበሩ ቃላት፣ ዝውሕዙ ዝነበሩ ሓሳባት ናብ ዓፅምኻ ሰርሲሮም ይኣትዉ፤ ወነ ቃልስኻ ዝያዳ ይንቕንቑ፣ ብሓሳብ ንድሕሪት ናብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ተመሊስካ በቲ ጅግንነታዊ ስርሒት ክትሕበን፣ ሕድሪ ጀጋኑ ክትወርስን ነቲ ዘለኻዮ ስርዓት ክተስተማቕርን ይገብሩ። ካብቶም ብዙሓት ናይቶም ውሱናት ከም ኣብነት ክንጠቅስ።

ዕድመኦም ኣዐርዮ ከም ዝደፍአ ብቐሊሉ ዝፍለጡ፣ቀጢን፣ ነዊሕ በዓል ፀጋ ዕድመ ዝኾኑ ኣቦ ስውኣት ናብ መድረኸ ወፂኦም፤ መጉልሂ ድምፂ(ማይክ) ጨቢጦም፤ የማነ ፀጋም ቆላሕላሕ ኢሎም ነቲ መጉልሂ ድምፂ ናብ ኣፎም ኣፀግዕዎ።

‘’ታደሰ ገብረዝጊሄር እበሃል። ኣብቲ መበቆል ህወሓት፣ ኣብቲ ደደቢት፣ ኣብቲ ወሰኑ፣ . . .እዩ ገዛይ’’ ኢሎም ዘረቦኦም ጀመሩ።  ‘’ደደቢት” ዝብል ቃል እንተውፅኡ ድማ ኣብ ገፆም ኩርዓት ይንበቦም ነይሩ። እወ ደደቢት! 11 ለካቲት ብ 1967 ዓ/ም ዕጥቃዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ዝተፈለመሉ፣ ህውሓት ዝተወለደትሉ፣ ስረት ፅንዓት ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ዝተነበረሉ እዩ እሞ ብኹርዓት ክዛረብሉ ሓቆም። ዘረባኦም ቀፂሎም፤ ‘’ደቅና ናብ ምግዳል ክንሰዶም እንከለና፣ ብቕድሚትኩም እምበር ብድሕሪትኩም ጥይት ከይትውቅዑ! አጀኹም!! ንብሎም ነይርና። ንሳቶም እውን ‘ንሕና ዓፅምና ፈሪሱ፣ ደምና ፈሲሱ ዓድና ክትለምዕ እያ፤ ክትሕጎሱ ኢኹም፤ ምሉእ ትግራይ እዩ ስድራና፤ ምሉእ ትግራይ እዩ ወላዲና’ ኢሎም ከይዶም’’ በሉ እሞ ሓሳቦም ንግዚኡ ደው ኣበሉ።

እሞ’ማ እዚ እዩ ነይሩ እቲ ሓቂ። ወለዲ ናብ መርዓ ይልእኽዎም ከም ዘለዉ ደቆም መሪቖም ናብ መይዳ ይልእኹ። መናእሰይ ብግዲኦም ናብ መይዳ እንትወርዱ ወለዶምን ስድርኦምን መላእ ህዝቢ ትግራይ ከም ዝኾነ ነጊሮም “ብህይወት እንተፀኒሕና ድሕሪ ዓወት ክንራኸብ ኢና” ኢሎም ይጋደሉ ነይሮም። ስለ ዝኾነ ሃርበኛ ኣቦ ስወኣት በዓል ፀጋ ዕድመ ታደሰ ገብረዝጊኣብሄር ነቲ መስደመም ፅንዓት ውሉድን ወላድን ብልክዕ ገሊፀምዎ። ዘረበኦም ብኡ ደው አየበሉን። ‘’ልክዕ እዩ፤ ትግራይ በሪሃ፤ ትግራይ ለምሊማ፤ ትግራይ ተሓጒሳ።. . . እዚ ፍረ መስዋእቲ ደቅና እዩ’’ እናበሉ ድማ ቀፀሉ።

 ሓቆም! ትግራይ ዝነበራ ሕሱር ናብራ ፣ ድከት፣ ትግራይ ዝነበራ ናፍቕ ትካላት ትምህርትን ጥዕናን ፣ ትግራይ ዝነበራ ፃምእ መንገድን ፅሩይ መስተ ማይን ልዕሊኦም መን ክፈልጦ? ልዕሊ ሰብ ፀጋ ዕድመ ወለዲ መን ክርድኦ?! እቲ ቅድሚ ውድቀት ደርግ ዝነበረ ሕሱም ድሕረትን ድኽነትን ኣፃፅዮም ስለ ዝርድእዎ እዮም ንፍርያት መስዋእቲ ደቆም ብዝግባእ  ዘስተማቕርዎ።

 ኣቦ ስውኣት፣ ሃርበኛ ታደሰ ገብረዝጊኣብሄር እዚ ምስበሉ ግና ስግኣቶም ድማ ኣቐሚጦም። እቶም ዓወታት እናዘርዘሩ ምስ ፀንሑ ‘’ግን‘’ ኢሎም ኣተንፊሶም። ውሽጦም ዝኾነ ነገር ንምግላፅ ዝተሃወኸ ምዃኑ ምርዳእ ኣየፀግምን። ንፃት ኣዕርፍ ኣቢሎም ድማ ቀፀሉ። ‘’ግን ድማ ኣብታ ዓባይ ዳዕሮ ደደቢት ንሓፋሽ ተባሂላ፣ ኣብታ ዓባይ ዓየ ደደቢት ንህዝቢ ተባሂላ ዝተኣተወት ቃል ኪዳን ሓቂ፣ ዝነበረ እምነት፣ ዝነበረ ፍትሒ አሎዶ ከምኡ ኢሉ?’’ ብምባል ሓተቱ። ንኹሉ ሰብ ዝትንክፍ፣ ብፍላይ ንኣካላት ኣመራርሓ ቁርጥጥ ዘብልን ውሽጦም ክፍትሹ ዝገብርን ሕቶ እዩ ነይሩ። ንምሕታቱ ሓቲቶም እምበር መልሲ ካብ ካልእ ኣይተፀበዩን። እቲ መልሲ እውን ባዕሎም ቀፀልዎ። “ነቲ መስመር ዝቐብሩታ እኒሀዉ። ነዚ ድማ ስድራ ስውኣት ፀኒዖም ክርእይዎ፣ ክሕልዉዎ፣ ከዐርይዎ ይኽእሉ እዮም” ብምባል ስድራ ስውኣት ብመስዋእቲ ደቆም ዝተረኸበ ስርዓት ክሕልዉዎ ከም ዝግባእ ሓበሩ።

ቀፀሉ ድማ፤ ናብ ኣካላት ኣመራርሓ። “ተግባርና ሐቂ ይኹን፤ ኣብ ወረቐት ጥራሕ ኣይስፈር... ።መራሕትና እውን ኣዐሪኹም ሓዙና፤ ኣዐሪኹም ምርሑና፤ ወድቡና፤ ኣስተኻኽሉና።. . . ኣነ ከም ዝፈልጦ፣ ኣብቲ ከባቢና ከም ቀደሙ ውድብ ኮስኲሱ ከዕቢ፣ ኮስኲሱ ክድገፍ እዩ ዝደሊ እምበር ‘ዘይተውሃብኩ’ ዝብል ብዙሕ የለን። ነን ባዕሉ ተረዳዳኣይ፣ ነንባዕሉ ተደጋጋፋይ እዩ’’ ምስ በሉ፣ መራሕቲ ውድብን መንግስትን ውርድ ኢሎም ምስቲ ህዝቢ ከውግዑ ሓሳባቱ ክሰምዑ ከም ዝግባእ ገለፁ። ህዝቢ ኩነታት መስመር ህወሓት፣ ኩነታት ውሽጣውን ዓለም ለኻውን ፖለቲካ ክፈልጥ ክግበር ከም ዝግባእ እውን ኣስመርሉ። ቅፅል አቢሎም ድማ‘’ ሐቂ ገይርኩም እንተመሪሕኹምና፣ እንተደጊፍኩምና ንሕና እውን ‘መን እዩ እቲ ቅኑዕ? መን እዩ እቲ ሕማቕ? መን እዩ በቲ መስመርና ክፃወት ዝደሊ? መን እዩ ንስውኣት ክረግፅ ዝደሊ?’ አለሊና ንሕዝ።. . . ሓቂ ብትኽክል፣ ብተግባር ይኹን‘’ ኢሎም ዘረበኦም ዛዘሙ። እቶም በዓል ፀጋ ዕድመ ኣብ ቲ ቃልሲ፣ ኣብቲ መስመር ኣብቲ ስርዓት ዘለዎም ኣረዳድኣ ሕዚ እውን ብትኩሱ ከም ዘሎ ሪእና። እዚ ድማ ኣብ ሕድሕድ ስድራ ስውኣት ትግራይ ዘሎ ወያናይ ስምዒት እዩ።

ካልኦት ኣዴታትን ኣቦታትን ስውኣት እውን ናብቲ መድረኽ እናወፅኡ ሓሳባቶም፣ ስምዒቶም ገሊፆም፣ ክዕረ ዝብልዎ እውን ሓቢሮም። ብመስዋእቲ ደቆም ዝተረኸበ ስርዓት፣ ሰላምን ልምዓትን ብመድሐርሐርቲ ከም ዘይዝረግ እውን ብትረት ገሊፆም። ፀላእቲ ንስድራ ስውኣት ናብ ሕማቕ ስምዒት ከእትዉ፣ ዕላምኦም ከስሕቱ ከም ዝፅዕሩ ስድራ ስውኣት ግና በዚ ከም ዘይታለሉን ከም ዝቃለስዎን ብትረት ኣስሚረምሉ።

ኣብቲ መድረኽ ዝተረኸቡ ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይን ኣቦ ወንበር ህወሓትን ኣይተ ኣባይ ወልዱ ብወገኖም ንዘይዛሪ ፅንዓትን መስተውዓላይነትን ስድራ ስውኣት ንኢዶም። ስድራ ስውኣት ሕዚ እውን ዝተመዝገቡ ዓወታት ንኽዕቀቡን ድኽመታት ብዘይንሕስያ ንኽእረሙን ምስ መላእ ህዝቢ ብምዃን ዝገብርዎ ዘለዉ ቃልሲ ኣጠናኺሮም ክቕፅልዎ ከም ዝግባእ ሓቢሮም። ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ሰራሕተኛን ማሕበራውን ትግራይ  ወ/ሮ ኪሮስ ሓጎስ እውን መደረ ኣስሚዐን እየን። ስድራ ስውኣት ካብቲ ዝምዝገብ ዘሎ ልምዓት ምስ ህዝቦም ተጠቀምቲ ንምዃን ዝደልዩን ተጠዋርነት ዘይፈትዉን እኳ እንተኾኑ፣ ብዕድመን ብዝተፈላለዩ ፀገማትን ኣብ ዝተሓተ መነባብሮ ስለ ዝርከቡ መንግስቲ ክልል ትግራይ ምስ ትእምት ብምትሕግጋዝ ዝተወሰነ ሓገዝ ንምግባር ፃዕሪ ከም ዝግበር ገሊፀን። ብፍላይ ካብ 2007 ዓ.ም ኣትሒዙ ዝሓሸ ስራሕ ክሰራሕ ተጀሚሩ እዩ። ንኣብነት ን13 ሽሕ ክሕገዙ ዝግበኦም ስድራ ስውኣት በብወርሑ 450 ብር ንሕድሕዶም ብዘይምቁራፅ  ዝኽፈል ብድምር ኣብ ዓመት 70 ሚልዮን ብር በጀት ክትሓዝ ጀሚሩ ኣሎ። ንቐፃሊ ድማ ብርኪ ፀገሞም እናተርኣዩ ካልኦት ተወሰኽቲ ስድራ ስውኣት ናብዚ ሓገዝ ክኣትዉ እዮም።

ዳይረክተር ምግባረ ሰናይ ትእምት ኣይተ ሐሸ ለማ እውን ነዚ ዘጠናኽር ሓሳብ እዮም ዝገለፁ። ትእምት ኣብ ምስፍሕፋሕ መሰረተ ልምዓት ትነጥፍ ኮይና ብተወሳኺ ኣብ ምቅላል ማሕበራዊ ፀገማት እውን ቀሊል ዘይበሃል ስራሕ ከም እትሰርሕ ብምግላፅ ኣብ ጎድኒ ስድራ ስውኣት ብምዃን ግድድ ዝበለ ፀገም ንዘለዎም ምሕጋዝ ኣጠናኺራ ከም እትቕፅለሉ ኣረጋጊፆም። እቶም ስድራ ስውኣት እውን ተጀሚሩ ንዘሎ ስራሕ ብምንኣድ ኣዐሪኻ ክድፍአሉ ፀዊዖም። እዚ ኢሎም ጥራሕ እውን ስኽ ኣይበሉን። ንትካላት ትእምትን መፈልፈሊ ሓይሊ ኣሸጎዳን ዑደት ገይሮም ዝረኣይዎ ፍርያት መስዋእቲ ደቆም ቅድሚ ሕዚ ዘይፈልጥዎ ከም ዝነበሩ ብምግላፅ፣ መንግስቲ ፍርያት ቃልስን መስዋእትን ንዝኾነ ለውጢ ክፍለጥ ኣብ ምግባር ድኽመት ከም ዘለዎ እውን ደጋጊሞም ተዛሪቦም። ስለዚ መንግስቲ ኩሉ ሻዕ ኣብ ጎድኒ ስድራ ስውኣት ከም ዘሎ ንኸረጋግፀሎም፣ እቶም ስድራ ስውኣት ድማ ፍርያት መስዋእቲ ደቆም ክፈልጡን ዝንእድዎን ዝነቕፍዎን ኣካይዳ ውድብ ኮነ መንግስቲ ክሕብሩን ተላብዮም እዮም። ከምኡ ድማ ነታ ሰረት ፅንዓትን ጅግንነትን ህዝቢ ትግራይ ዝኾነት 11 ለካቲት ተኣኻኺቦም ከብዕልዋ ዕላማ ገይሩ ዝተሰናድአ መድረኽ ዕውት ኮይኑ እዩ ተዛዚሙ።

ብድምር ልሳን እቶም ኮባኽብቲ ቃልሲ ዝኾኑ ስድራ ስውኣት መምሀራይን መሐበናይን ነይሩ። እዚ ዓይነት መድረኽ ተጠናኺሩ ክቕፅል ዘለዎ ኮይኑ ንለካቲት እናተፀበኻ ጥራሕ እውን ክኸውን የብሉን። ካሊእ ኣብዚ እንተይጠቐስናዮ ክንሓልፍ ዘይብልና፣ ንስድራ ስውኣት ክግበር ተጀሚሩ ዘሎ ሓገዝ ፅቡቕ ዝበረታታዕ እንተኾነ እውን ብዙሕ እዩ ዝተርፍ። ትእምት ኮነት መንግስቲ ክልል ትግራይ ንስድራ ስውኣት በብወርሑ ዝኽፈል ክፍሊት ካብ ምጥንኻር ጀሚሩ ተወሰኽቲ ማሕበራዊ ደገፋት ክሳብ ምግባር ዓብዪ ሓላፍነት ኣለዎም። እዚ ውፅኢታዊ ንክኸውን ድማ መነባብሮ ስድራ ስውኣት ቀሪብካ እናፈተሽካን ፀገማቶም ብዝርዝር እናተረዳእኻን ሕዚ ካብ ዘለዎ ብዝሓሸ ክምራሕ እንትኽእል እዩ። ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንጀጋኑ ስውኣትና!! 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 949
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት የካቲት 2009