የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4595502
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1863
2526
6989
4567652
33467
77308
4595502

Your IP: 54.90.207.75
2017-12-12 17:57

ዘይተዘረበሉ ማህፀን ሰብ ሕድሪ

here we go
selam new

ካትሪንን   ማክስን

ካልኣይን መዛዘምን ክፋል

ኣብ ከተማ መቐለ ዝርከብ፣ ዋንነቱ ናይ ማሕበር ጉዱኣት ኲናት ትግራይ ዝኾነ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ስነ-ምግባርን ኣካዳምያዊ ብቕዓትን ተምሃርኡ ንከረጋግፅ ብዕቱብ ከም ዝሰርሕ ንሓፈሻዊ ህልዊ ምንቅስቓሱን ቀፃላይ ኣንፈቱን  መሰረት ገይርና ኣብ ቀዳማይ ክፋል እዚ ፅሑፍ ገሊፅና ነይርና፡፡ መወዳእታ ክፋሉ ንቕፅል ኣለና።

ኣብ ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ክልተ ኣብያተ ንባብ ኣለዉ። ዋና መካየዲ ስራሕ እቲ ቤት ትምህርቲ ኣይተ ተስፋጋብር ታምሩ ብመሰረት ዝሃቡና ሓበሬታ እቲ ሓደ ቤተ ንባብ ናይ ተምሃሮ ቀዳማይ ብርኪ ኾይኑ ልዕሊ 25 ሽሕ መፃሕፍቲ ዝሓዘ እዩ። እቲ ካልኣይ ቤተ ንባብ ድማ ናይ ካልኣይ ብርኪ ኮይኑ ልዕሊ 5,000 መፃሕፍቲ ዝርከብዎ እዩ። እቶም መፃሕፍቲ ካብ ውሽጢ ዓድን ወፃእን ተመሪፆም ዝተዓደጉ ከም ዝኾኑ ዝገለፁ ኣይተ ተስፋጋብር፣ ቤተ ፈተነ እቲ ቤት ትምህርቲ እውን ብናውቲ ይኹን ሰብ ሞያ ዝተጠናኸረ ከም ዝኾነ የረድኡ። እቲ ቤተ ፈተነ ኣብ ሃገረ ስዊዘርላንድ ዝርከብ ዓለምለኸ ደረጅኡ ዝሓለወ ቤተ ፈተነ መሰረት ተገይሩ ዝተሰርሐ እዩ። ኣብቲ ኣብ ስዊዘርላንድ  ዘሎ ቤተ ፈተነ ዝርከቡ ናውቲ ኩሎም ኣብ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ይርከቡ። ኣተገባብርኡ እውን ተመሳሳሊ እዩ። ሕድሕድ ዝመፅአት ሓዳሽ  ኣቕሓ ቤተ ፈተነ ንእለት መምህራን ይስልጡንዋ። እቲ ስልጠና ካብ ወፃኢ ምሁራት እናፀዋዕኻ ዝውሰድ እዩ። ቀፂሎም ነቲ ተመኩሮን ፍልጠትን ኣትሪፎም ኣብዚ ነንባዕሎም ይመሃሃሩ። 

ብዘይካ እዚ ንስራሕቲ ቤተ ፈተነ (ላባራቶሪ) ዘድልዩ ናውቲ በቲ ዝድለ መልክዑ ዝተማልኡ እዮም። ተወሰኽቲ ኣብ ዘድልይሉ ድማ ቀልጢፍካ ይዕደጉ። መምህር ፊዚክስ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ዝኾነ መንእሰይ ሃይለኪሮስ ገብረእዝጊኣብሄር ቤተ ፈተነ ዘድልዮም ዓይነታት ትምህርቲ (ፊዚክስ፣ ኬሚስትርን ስነ ህይወትን) ነናይ ባዕሎም ዝተማልኡ ናውቲ ዝሓዙ ኣብያተ ፈተነ ከም ዘለዎም ይገልፁ። ኣብ ሕድሕድ ክፍሊ ቤተ ፈተነ ድማ በቲ ዓይነት ትምህርቲ ዝሰርሑ ሰብ ሞያ ኣለዉ። ተምሃሮ፣ ዝጥቀምሉ ግዜ እውን ንፁር እዩ። ሕድሕድ ዓይነታት ትምህርቲ ተፈጥሮ ሳይንስ ኣብ ሰሙን ሓደ ክፍለ ግዜ ቤተ ፈተነ ኣለዎም። ሕድሕድ ቤተ ፈተነ ብመሰረት እቲ መምህር ዘምህሮም በብሓደ ብተግባር ይሰርሕሉ።

ከምቲ ኣብ ቀዳማይ ክፋል ዝገለፅናዮ ንስራሕቲ ፅርየት ዘገልግል በረኪና ኣብ ቤተ ፈተነ እቲ ቤት ትምህርቲ ዝፈሪ እዩ። መሳርሒ በረኪና ዝኾነት ማሽን ካብ ወፃኢ ተዓዲጋ መፂኣ። መምህራን ስልጠና ወሲዶም ንተምሃሩኦም ኣሰልጢኖም። ካሊእ ኣብቲ ቤተ ፈተነ ተንቀሳቓሲ ማሽን ወይ ድማ “ሮቦት” መሰል ምሂዞም እዮም። ዋላ እኳ ከምቶም ዓለምለኸ ተመራመርቲ ዝሰርሕዎም ንሰባት ተኪኦም ዝለኣኣኹ ሮቦታት ኣይኹን፣ ኣብ ውሽጢ እቲ ቤተ ፈተነ ሓደ ሓደ ዝለኣኽካዮ ንጥፈታት ዝፍፅም “ሮቦት” ከም መርኣዪ ሰሪሖም ኣለዉ። ካብዚ ዝሓሸ ምንቅስቓስ ዝገብር ሮቦት ንምስራሕ እውን ብቐፃልነት ክሰርሑ ትልሚ ኣለዎም።

 ኣይተ ተስፋጋብር  ታምሩ

እቲ ኻሊእ ብተምሃራይ ዝተምሃዘ ድማ ኣብ ስራሕ ውዒልካ ንገዛኻ እንትትከይድ ቅድሚ ናብ ገዛ ምእታውካ ብምድዋል ማይ ኣዝሂሙልካ ወይ ፀብሒ ኣውዒዩልካ ክፀንሕ እትገብሮ “ምድጃ” እዩ። እቲ ምድጃ ናብ ሶኬት ገጢምካ፣ ኣጥፊእኻዮ(ሓይሉ ዓፂኻዮ) ትኸይድ። ምስቲ ምድጃ ብኤሌክትሪክ ገመድ ትራኸብ፣ ስልኪ ቁፅራ ንስኻ ጥራሕ እትፈልጣን ዝኾነ ይኹን መልእኽቲ ዘይትቕበልን ሞባይል ተቐምጥ። ካብኡ ናብ ገዛኻ እንትትምለስ ደቓይቕ ገሚትካ ትድውል። ብድሕሪኡ እቲ ማይ ፈሊሑ ወይ እቲ ፀብሒ ውዕዩ ይፀንሐካ። በዚ ድማ ናብ ገዛኻ ኣቲኻ ክትሰርሖ ዝነበርካ ስራሕ ኣቐዲሙ ተቓሊሉ ይፀንሕ ኣሎ ማለት እዩ። እቶም ክሳብ ሕዚ ዝጠቐስናዮም፣ ሕዚ ብተግባር ዝረኣዩ ዘለዉ ዝተባብዑ ምህዞታት ብምዃኖም እንተይጠቐስናዮም ክንሓልፍ ስለ ዘይደለና እምበር ኢና። እቲ ቐንዲ ቁምነገር ግና ተምሃሮ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ዝመሃርዎን ድሕሪ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ምምራቖም ዝሰርሕሉ ብተግባር ዝተደገፈ ትምህርቲ ብጋንኦም ክረኽቡዎ ምኽኣሎም እዩ።

ኣብ መወዳእታ 2008 ዓ/ም ሃገራዊ ፈተና ዓስራይ ክፍሊ ወሲዱ ሙሉእ ነጥቢ(4) ዘምፀአ ተምሃራይ ቴድሮስ ተወልደ፣ “እንምሃሮ ትምህርቲ ብተግባር ዝተደገፈ ምዃኑ ፅባሕ ጭቡጥ ስራሕ ክንሰርሕን መሃዝቲ ክንከውንን ዝሕግዘና እዩ። ኩሎም እቶም ቤተ ፈተነ ዘድልዮም ዓይነታት ትምህርቲ ዘለዉ ምዕራፋት ናይ ግድን ብቤተ ፈተነ ክንመሃሮም ስለ ዘለና ባዕልትና ክንሰርሖ እዩ ዝግበር። ብተግባር ክነርእይ እውን ቀፃልነት ዘለዎ ፈተና ንወሃብ” ብምባል ገለፁልና።

ካሊእ ኣብ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ዘሎ ዝነኣድ ፍፃመ ድማ ተምሃሮ ክእለት ኮምፕዩተርን ኣጠቓቕማ ሓበሬታ ቴክኖሎጅን ዘጥረዩ ምዃኖም እዩ። ካሊእ ተሪፉ ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ኮምፒዩተራት እንተድኣ ተበላሽየን ካብ ደገ ፀጋኒ ኣይፅዋዕን፡፡ ደጋውን ውሽጣውን ፀገም ኮምፕዩተር ዝዕረዩ ብተምሃሮ እቲ ቤት ትምህርቲ እዩ። ማእኸል ቴክኖሎጂ መርበብ ሓበሬታ ኮምፒተር(ኣይ ሲ ቲ) እውን ኣለዎም። እዚ ክፍለ ግዘ ተነፂርሉ ብትኹረት ዝመሃርዎ ስለዝኾነ ተምሃሮ ፅቡቕ ዓቕሚ ንከጥርዩ ይሕግዞም ኣሎ።  “ቤት ትምህርትና ክልስ ሓሳብ ጥራሕ ዘይኮነስ ዘመን ዝጠልቦ ክእለትን ሞያን ኣትሒዙ እዩ ዘዕብየና ዘሎ። መምህራንና ንዓና ብቑዓት ንምግባር ዝለዓለ ፃዕሪ እዮም ዝገብሩ። በዚ ድማ ንመምህራንና ኣዚና ንፈትዎምን ነኽብሮምን” ይብል፣ ተምሃራይ ቴድሮስ ተወልደ። “መምህር ንተምሃሮ ብኣተሓሳስባ ዝሃንፅ ስለ ዝኾነ ተምሃራይ ውላድ መምህር እዩ” ዝበለና እውን ተምሃራይ ቴድሮስ እዩ።

ኣቡኡን ኣዲኡን ንተምሃራይ ቴድሮስ ከም ወለዲ ካልኦት ተምሃሮ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ኣብ ምድምሳስ ስርዓት ደርግ ጅግንነት ፈፂሞም  ኣካሎም ዘወፈዩ እዮም። ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ዘለዉ ዳርጋ ኩሎም ተምሃሮ ወለዶም ኣካሎም ጎዲሎም ዝፈጠሩሎም ዕድል ንምጥቃም ዝፅዕሩን ተማሂሮም ወለዶምን ዓዶምን ክሕግዙ ባህጊ ዘለዎምን ከም ዝኾኑ እዩ ተምሃራይ ቴድሮስ ዝገልፅ። “ንሕና ካብ ሃገርና እንፅበዮ ነገር የለን፤ እቲ እንደልዮ ትምህርቲ እዩ። ሃገርና ግን ካባና ብዙሕ ቁምነገር እያ ትፅበ፤ ዝተምሃርናዮ ብተግባር ክንሰርሖ ትፅቢት ይግበረልና” ዝበለና ተምሃራይ ቴድሮስ ካብ ኣገላልፃ ሓሳባቱ ብስለት እቶም ተምሃሮ ክንግንዘብ ኣኽኢሉና።

ተምሃሪት ፌቨን ለኣከ ድማ  11  ክፍሊ እናተምሃረት ሓግያ ካብ ዩኒት  (ካብ 9ይ ክሳብ 12 ክፍሊ ካብ ዘለዉ ተምሃሮ) ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ዝለዓለ ውፅኢት ብምምፃእ ናብ 12 ክፍሊ ዝሓለፈት ንፍዕቲ ተምሃሪት እያ። ወላዲ ተምሃሪት ፌቨን እውን ኣንፃር ስርዓት ደርግ ኣብ ዝተገበረ ቓልሲ ከምቶም ካልኦት ብፆቱ ኣካሉ ዝኸፈለ እዩ፡፡ “ወለድና ብዙሕ ዓመታት ተቓሊሶም፤ መስዋእቲ ከፊሎምን ኣካሎም ጎዲሎምን ንሕና ክንምሃር ፅቡቕ ኩነታት ፈጢሮምልና እዮም፡፡ እዚ ኹሉ ሓሊፎም እናሃለዉ ግን ንሕና ደቆም ንፉዓት ተምሃሮ ብምዃንና ጥራሕ እንትሕጎሱ ትርእይ” ብምባል ትገልፅ ተምሃሪት ፌቨን። “ስለዚ ተምሃሮ ክሳብ ዝኾንናሉ እዋን ወለድና ንምሕጓስ ካሊእ ከቢድ ነገር ኣይተሓተትናን፡፡ በርቲዕና ምምሃር ጥራሕ እዩ ትፅቢት ዝግበረልና፡፡ በዚ ድማ ኩሉ ግዘ ንፍዕቲ ክኸውን እሞ ኩሉ ግዘ ወለደይ ከሐጉስ እየ ዝፅዕር” ድማ ኢላትና።

መብዛሕትኦም ተምሃሮ እታ ቤት ትምህርቲ  ደቂ ተጋደልቲ ብምዃኖም ኣብ ስድረኦም ፀገም ከም ዘለዎም እያ  እተዘኻኽር ተምሃሪት ፌቨን፡፡ እቲ ቤት ትምህርቲ ዝተፈላለዩ ሓገዛት ዝገብር፣ ንተምሃሮ ፍቕሪ ሂቡ ዘምህርን ዝተማልአ ናውቲ ትምህርቲ ዘለዎን ስለ ዝኾነ ድማ ፀገማት ስድረኦም ብዙሕ ከየሰኮኖም ከም ዝመሃሩ ትገልፅ፡፡ 

እዚ ካብ ቀዳማይ ክፋል ኣትሒዝና እናገለፅናዮ ዝመፃእና ዝርዝር ኩነታት ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ወለዲ እቶም ተምሃሮ ከመይ ከም ዝግንዘብዎ ንምፍላጥ ንዝተወሰኑ ወለዲ ኣዘራሪብና ኢና። ካብኣቶም ሓደ ኣብ ምድምሳስ ስርዓት ደርግ ግቡኡ ዝፈፀመ ኣባል ጉድኣት ኲናት ትግራይ ተጋዳላይ ተስፋኪሮስ ግርማፅዮን   እዩ፡፡ ደቁ ኣብቲ ቤት ትምህርቲ እናምሀረ ዝመፀ ኮይኑ ሕዚ እውን 10ይ ተፈቲኑ 3.8 ዘምፀአ ወዱ ይመሃረሉ ኣሎ፡፡ ተጋዳላይ ተስፋኪሮስ ኣባል ኣመራርሓ ወመተሕ እቲ ቤት ትምህርቲ እውን እዩ፡፡ ምሕደራ እቲ ቤት ትምህርቲ ዝጠንከረ ከም ዝኾነን ወመተህ ብወገኑ ኣካል ኣመራርሓ እቲ ቤት ትምህርቲ ብምዃኑ ጠንኪሩ ከም ዝሰርሕን ይገልፅ፡፡ ወመተህ ወለዲ፣ መምህራንን ተምሃሮን ብኣባልነት ዝሓዘ እዩ፡፡ ሰለስቲኦም ኣካላት ብመሰረት ግዘ ሰሌደኦምን አድላዪ ኣብ ዝኾነሉ ተወሳኺ ግዘን  እናተራኸቡ ብዝርዝር ይግምግሙ፡፡ “ወለዲ፣ ኣብ መምህራን ዝረኣዩ ድኽመታት ክእረሙ ንምግባር ንድሕሪት ዘይንብል ኮይንና ብኣውርኡ ግና ከም መጠን ወለዲ ንደቅና ብምክትታል ንሕና ክንሰርሖ ዝግበአና ንምስራሕ ዘይተሓለለ ፃዕሪ ኢና እንገበር” ብምባል እውን ሓላፍነት ወለዲ የብርህ፡፡ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ  ምስ ገበርቲ ሰናይ ትካላት እናኾነ ደቂ ጉዱኣት ኲናት ተጋደልቲ፣ ብነፃ ዝመሃርሉ ዕድል ካብ ምምችቻው ብተወሳኺ  ብስነ ምግባርን ፍልጠትን ኣብ ምህናፅ ዓብዪ ስራሕ ዝሰርሕ ዘሎ ማእኸል ብምዃኑ ወለዲ ከም ናይ ባዕልቶም ትካል ርእዮም ዝቑርቆሩሉ ሙዃኖም እውን ይገልፅ፡፡

ኣብ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ኣብ ወርሒ ሓደ ግዘ መዓልቲ ወለዲ ኣሎ። ሕድሕድ ሓላፊ ክፍሊ፣ ወለዲ እቲ ንሱ ዘተሓባብራ ክፍልን ተምሃሮን ገፅ ንገፅ ይራኸቡ። ኣብቲ ወርሒ ዝነበሩ ድኽመታትን ጥንካረታትን ይዝተየሎም። ኩሎም ተምሃሮ ድማ ካብ ዝተምሃርዎ ሓደ ዛዕባ ይወሃቦም እሞ ኣብ ቅድሚ ኩሎም ወለዲ ወፂኦም የምህሩ። ካብዚ ብተወሳኺ ሕድሕድ ሓላፊ ክፍሊ ናይ ኩሎም ወለዲ ቑፅሪ ስልኪ ኣለዎ። ተምሃሮ እንተተሪፎም፣ ናይ ባህሪ ፀገም እንተርእዮም ወይ ፀገም ጥዕና እንተጋጢምዎም ናብ ወለዲ ደዊሉ ይዘራረብ፤ ይመኻኸር። ነቲ ውፅኢት ዘምፀኦ ዘሎ እውን እዚ ዝተዋደደ ኣካይዳ እዩ፡፡ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ፣ ማሕበራዊ ፀገም ጉድኣት ኲናት ንምቅላል ተባሂሉ ዝተጣየሸ እኳ እንተኾነ ናብ ተግባር ምስኣተወ ግና  ሕዚ ዘለዉ ማሕበራዊ ፀገም ጉድኣት ኲናት ካብ ምቅላል ንላዕሊ፣ ብስነ ምግባርን ትምህርትን ዝበቕዑ፣ ፅባሕ ነዛ ሃገር ብብቕዓት ዝመርሑ ምሁራን ዘፍሪ ዘሎ ማህፀን ተረከብቲ ሕድሪ እዩ።

ኣብዚ እዋን ቀዳማይን ካልኣይን ብርኪ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ደረጅኡ ዝሓለወ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር እናሳለጠ ይርከብ። ምስዚ ተተሓሒዙ ኣብዚ እንተይተጠቐሰ ክሕለፍ ዘይብሉ፣ ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ማሕበር ጉድኣት ኲናት ትግራይ ማሕበራዊ ፀገማት ጉዱኣት ተጋደልቲ ከቃልል ምስ ካትሪንን ማክስን ዝተብሃሉ ወፃእተኛታት ተዘራሪቡ ዘጣየሾን ብቦርድ ጥቡቕ ኣመራርሓ ዝወሃበሉን ቤት ትምህርቲ ምዃኑ እውን እዩ። ስለዚ እቲ ብላዕሊ ኮይኑ ዝመርሕ ቦርድ እውን ኣብ ምርግጋፅ ውፅኢት ቤት ትምህርቲ ኒኮላስ ዓብዪ ኣስተዋፅኦ ኣለዎ፡፡

ብድምር ነቲ ቤት ትምህርቲ ኣብ ምጥንኻር እቶም ካትሪንን ማክስን (Kathryn & Max) ዝተብሃሉ ነቲ ቤት ትምህርቲ ብቐፃልነት ምሕጋዝ ዘየቋረፁ እንተኾኑ እውን ካብ ሰብ ሃፍትን ትካላትን ውሽጢ ዓዲ እውን ግን ዝተፈላለዩ ሓገዛት ዘድልዮ እዩ፡፡ ብመንፅር እዚ ትእምት ፅቡቕ እትሕግዘ ዘላ ኮይና ካልኦት ዝተፈላለያ ትካላት እውን ክሕግዛ ትፅቢት ይግበረለን፡፡ካሊእ፣ ኣብቲ ቤት ትምህርቲ ዘለዉ ብሉፃት ተመኩሮታት ተጠናኺሮም ክቕፅሉን ክሰጋገሩን ኣለዎም። ካብዚ ሓሊፉ ካልኦት ኣብያተ ትምህርቲ ነቶም ተመኩሮታት ብምውሳድ ከተግብሩ ኣለወን። በብ ብርኩ ዘለዉ ኣካላት ኣመራርሓ እውን ነዚ ዋኒኖም ገይሮም ክሰርሕሉ ዝግባእ እዩ። 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 966
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010