ቀ.ሚ. ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣድላይነት ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ እንትገልፁ

ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ ኣብ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ኣመልኪቶም ዝሃብዎ መግለፂ

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

2387423
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
6436
34136
40572
2140028
792944
648804
2387423

Your IP: 54.205.36.165
2017-02-27 04:35

እናተኣማመንናን እናተኣራረምናን ብመስመር ተሃድሶ ንገስግስ!

here we go
selam new

ምክትል ዋና ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣይተ ኣብርሃም ሓጎስ

ቀዳማይ ክፋል

“…ዘይምቅልላስ ከም ምትሕልላይ ገይርኻ ምውሳድ ክህሉ ኣይብሉን።ብዙሕ ስድራ ስለ ዘለዎ እንድሕር ገምጊምናዮ ክሸጋሸግ እዩ። እቶም ስድርኡ እንታይ ክኾኑ እዮም? እንተተኣሲሩ ስድርኡ ዝጥውረሉ ዓቕሚ ክስእን እዩ ወዘተዝብል ንባዕልኻ እውን ምሕላይ ነቲ ካልእ እውን ምሕላይ፣ ክንቀፍ እንተሎ ከዓ ‘ግደፉኒ ቆልዑ ኣለዉኒ’ ዝዓይነቱ ክትንካእ ናይ ዘይምድላይተግባራት ነቲ ቓልሲ ዘዕንቅፉ ኣተሓሳስባታት ዝወለዶም ስለ ዝኾኑኣዐሪኻ ቃልሲ ክግበረሎም ይግባእ። ምክንያቱ እቲ መንገዲ ናይ ምሕላይ ምድሓን እዩ፤ ሕማም ምሕባእ ኣይኮነን። ናይ ምድሓን መንገዲ ከዓ ብእዋኑ እንከሎ ምንቕቓፍን ምትእርራምን እዩ መድሓኒቱ። ዘይምቅልላስ ግን ምትሕልላይ ኣይኮነን። ምትሕልላይ ማለት ሓደ ሰብ ገና ጥፍኣት ቅድሚ ምፍፃሙ’ትጋገ ኣለኻ  ተመለስ’ ምባል እዩ።ስለዚ እናተኣራረምና እንተኸይድና ሓይሊ ክንፈጥር ኢና።…”ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ

ከምቲ ህያው መራሒና ዝገለፆ፣ ቃልሲ እንትበሃል ሓደ ጊዜ ተጀሚሩ ዝውዳእ እንተይኮነስ በብግዚኡ ምስ ዘሎ ኩነታት እናተዓፃፀፈ ነቲ እዋን ዝምጥን፣ ካብ ሓደጋ ዘድሕን፣ መስመር ዘፅሪ፣ ኣመራርሓ ብወያናይ ኣተሓሳስባ ዝስሕል ኮይኑ ኣብ ፍፁም ተኣማንነትን ምትእርራምን ዘድህብ ግትግት እዩ። ስለዝኾነ እዩ ድማ ህወሓት ከም ውድብ ኣብ ዕለታዊ ምንቅስቓሳ ኣድሂባ ዘየቋርፅ ቃልሲ እናካየደት ዝመፀት። እቲ ሐዚ ዝካየድ ዘሎ ጉዕዞ 15 ዓመታት ዝድህስስ ተሃድሶ እውን ካብዚ ዝብገስ እዩ። ስለ ዝኾነ እውንፈፃሚ ስራሕን ማእኸላይ ኮሚቴን ህወሓት ነቲ ብዕምቆት ናይ ምህዳስ መደቡ ማእኸል ገይሩ ንባዕሉ ፈቲሹ።ቀፂሉ ድማ በቲ ዝተነፀረ ኣንፈት ኣቢሉ ክሳብ ኣብ መሰረታዊ ውዳበን ዋህዮን ዘሎ ኣባልን ኣመራርሓን ንገዛእ ርእሱ ዝፍትሸሉ መድረኽ እናተዳለወ ይግምግምን ይግምገምንኣሎ። ንሕና ‘ውን ካብቶም ብዕምቆት ዝካየዱ ዘለዉመድረኻት ተሃድሶ ንምዕዛብ ናብ ዞባ ደቡብ ኣምሪሕና። እቲ ዝተኻየደ መድረኽ ተሃድሶ ዝምልከት ምስ ምክትል ዋና ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ትግራይ ኣይተ ኣብርሃም ሓጎስ ዘካየድናዮ ቃለ መሕትት ድማ ከም ዝስዕብ ተዳልዩ ኣሎ።

ኣብ ዞባ ደቡብ ድሕሪ ተሃድሶ 1993 ዓ.ም ኣብ ዝነበሩ ሰለስተ መርሃ ግብርታት ተስፋ ዝህቡን ህዝቢ ዝምስክረሎምን ማሕበራዊ ልምዓታት፣ ፖለቲካዊ ምሕደራ፣ ምርግጋፅ ዴሞክራስያዊ ስርዓትን ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳርን ተሳሊጦም እዮም።ብፍላይ ካብ 2003 ክሳብ 2007 ዓ.ም ኣብ ዝነበረ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን “ትራንስፎርሜሽንን፣” ኣብ ሕርሻ ትራንስፎርሜሽን ከረጋግፅ ዘኽእል ዓንዲ ዝራእቲ መሰረት ዝገበረ ክላስተራዊ ኣወዳድባ ብምሓዝ ብናይ ምስፋሕ ስትራተጂ ክፍፀም ዝተትሓዘ ትልሚ ኣብ ምትግባር ዝሓሹለውጥታትዝረኣዩዎ ዘሎ ዞባ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ እቶም ኣብ ገፀር ይኹን ከተማ ዝተሳለጡ ኩለ መዳይ ስራሕቲ፣ ፃምእልምዓትን ዴሞክራስን ህዝቢ ኣርውዮም ወያናይ ዴሞክራስያዊ ስርዓትና ኣብ ዝሓሸ ብርኪ ኣብ ምብፃሕ ዝነበሮም ግደ ድማ ልዑል እዩ። ብተወሳኺ መስመር ተሃድሶ ኣብ ምልምላም፣ ፖሊስታትን ኣንፈታትን ልምዓት ብመፅናዕትን ምርምራትን እናተሓገዙ ብቐፃልነት ክሰፍሑን ክዓምቁን ኣብ ምግባር ዝነበሮም ግደ እውን ልዑል እዩ። ናይዚ መርኣዪ ዩንቨርስቲ መቐለ፣ ምርምር ሕርሻ ክልል ትግራይ ይኹን ዝተፈላለዩ ብውልቅኦም ዝነጥፉ ምሁራን ኣብ ኣጠቓቕማ ዘመናዊ ድኹዒ፣ ንመፍረያይነት ዝውዕል ዓይነት ሓመድ፣ ምሩፅ ዘርኢ ጣፍ፣ ስርናይ ወዘተ ዘካየድዎም ምርምራት ብብርኪ ክልልና ጥራሕ ዘይኮኑስ ብብርኪ ሃገርና እውን እታዎት ምዕባለን ምዝማን ሕርሻን ክኾኑኣኽኢሎም እዮም።ብድምር እቶም ካብ ውልቀ መራሒ ስድራ ጀሚሮም ክሳብ ሃገር ዝተትሓዙ ሸቶታት ኣብ ምፍፃምን ምርግጋፅ ኢኮኖምያዊ ዕብየትን ልዑል ብፅሒት ዝነበሮም ውፅኢታት ልምዓት ውድብ፣ መንግስትን ህዝብን ብምርድዳእ ተዋዲዶም ዘሳለጥዎም እንትኾኑ ህዝቢ ካብ ድኽነት፣ ድንቁርናን ጥምየትን ብምውፃእ ዝሓሸ ብርኪ መነባብሮ ክውንን ከምዘኽኣሉ ኣብቲ መድረኽ ተሃድሶ ኣመራርሓ ተረጋጊፁ ኣሎ።

ብብርኪ ክልል ዝተሳለጠ ገምጋም 15 ዓመታት ላዕለዎት ኣመራርሓ ህወሓት ስዒቡ ኣብ ዝተኻየደ መድረኽ ተሃድሶ ዞባ ደቡብ ዝተሳተፉ ኣመራርሓ ኣካላት፣ኣብ ልምዓት ብዘተኮርናዮ ማዕርማዕረሓደጋስርዓትናንዝኾነኣተሓሳስባንተግባርንኣካብነትክራይብፅንዓትእናመከትናብዘይምምፃእናንውሽጣዊጉድለታትናእናረዘኑዕግበትህዝብናብምልኡነትብዘይምርግጋፁን ኣብዚ ሐዚ እዋንሕሉፍ 15 ዓመታት ኣመልኪትናንግምግም ኣለና፤ ድማ ኢሎም።ምክንያቱ ረብሓታት ህዝቢ ዝፃባኡ ኣተሓሳስባታትን ኣረኣእያታትን እናተኣከቡ፣ ሰኣን ብዝግባእ ዘይምቅልላስ ዝስዕቡ ድኽመታት እናተዋህለሉን ዓብዪ ቦታ እናሓዙን ብምምፅኦም ነቶም ዝተመዝገቡ ዓወታት ይኹኑ ዝተነፀሩ ኣንፈታት ልምዓት ማሕለኻታት እናኾኑ መፂኦምእዮም። ስለ ዝኾነ ኣብ ጉዕዞ ህዳሰ ሃገርና ካብኡ ሓሊፉክልልናኣንፀላልዮም ዘለው ሓደጋታት ብእዋኖም እንተዘይተፈቲሖምጉዕዞ ልምዓትናኣብ ሓደጋ ክወድቕዝኽእልምዃኑ ከም ኣመራርሓ ኣብ ሓደ ምርድዳእ ምብፅሖም ትኽክል እዩ።

ካብዚ ብምብጋስ ኣብቲ ዝተኻየደ ገምጋም ሕድሕድ ኣመራርሓ ንባዕሉ ክርኢ ቀፂሉ እውን ብብፆቱ ዝቐረበሉ ነቐፌታ ክቕበልን ንዘይቕበሎ ድማ መብርሂ ክህብን ክኢሉኣሎ።ዕላማ እቲ ነቐፌታፅሩይ ወያናይ ዲሞክራሲያዊ ኣረኣእያ ብምፍጣር እቲ መሪሕነት ሓዱሽ ወነ ቃልሲ ሒዙ ብምውፃእ ህዝቢ ተመሊስካ ንምኽሓስ እዩ። በዚ ኣቢልካ ድማ ንጉዕዞ ልምዓት ዓንቀፍቲ ዝኾኑ ኣተሓሳስባታት ብምልላይ ዳግም ክረአይሉ ናብ ዘይኽእሉ ብርኪ ንምብፃሕ እዩ።ብምኽንያት እዚ ኣብ ኮሚቴ ዞባ ብዘይምቅላስ መልክዑ ዝግለፅ ከባብያውነት፣ ፀረ ዴሞክራሲ፣ ፀቢብነት፣ ኣብ ኣካብነት ክራይ ዝረኣዩ ምልክታት እናተቓለስካን እናተኣራረምካን ዘይምኻድ ዝብሉ ጉድለታት ምንባሮም ብሰፊሑ ተገምጊሙ። ኮሚቴ ዞባ በዚ መርኣዪ ተጠቒሙ ምስ መግለፂኡ እናተሓሓዘ ንነብሱ ድሕሪ ምርኣይ ናብ ሓደ መደምደምታ ምስበፅሐ ሰፊሕ ጊዜ ዝወሰደ ውልቀ ምንቕቓፍ ከካይድ እውን ክኢሉ እዩ።ካብዚ ብምቕፃልናይ ኩለን ወረዳታት ሓባር ኮሚቴኣብሓደ ተኣኪቦም ኣብቲ ዝተኻየደ ገምጋም ውልቀ ኣመራርሓ ርኢቶ ክህብሉ ምኽኣሎም እውን ዝያዳ እቲ ገምጋም ህይወት ክህልዎን ዝበለፀ ክዓሙቕን ኣኽኢልዎ ‘ዩ።

ብመሰረት እዚ ነተን ሽዱሽተ መገምገሚ ነጥብታት መበገሲ ብምግባር፣ ኣብ ኮሚቴ ዞባ ብዘይምቅልላስ፣ ፀረ ዴሞክራሲ፣ በለፅ፣ ምክእካል፣ ንመደብ ትኩርኮይንካ ኣብ ምምራሕ ዝነበረ ጉድለት፣ ኣብ ደገፍን ክትትልን ምልሕላሕ ወዘተ ፀገማት ከም ዝነበሩ ምስ ውልቀ ኣመራርሓ ዞባ ብምትሕሓዝ ኣመራርሓ ሓባር ኮሚቴ ገምጊሞም። እቲ ገምጋም ከምዘርእዮ፣እቶም ዝተገለፁ ፀገማት ነንሕድሕዶም ዝህልዎም ትርጉም ምስ ረብሓ ህዝብን ዕላማ ውድብን ብምትሕሓዝ እንተርኢናዮም ከበድቲ እዮም። ምክንያቱ ኣብ ተሃድሶ ካብ ዝተቐመጡ ኣንፈታት ሓደን መሰረታውን ነጥቢ እንተወሲድና “ሓያል ህዝባዊ ቃልሲ ብምውላዕ ዘየደቅስን ሓያል ጠለብን ዘለዎ፣ ካብታ ዝረኸባ ረብሓ ተበጊሱ ካልእ ተወሳኺ ረብሓ ዝሓትትን ነኺሱ ዝሕዝን ሓታቲ ሕብረተሰብ ምፍጣር” ዝብል እዩ። ሓታታይ ሕብረተሰብ ከዓ ተፈጢሩ ኣሎ። ስለዚ ካብ’ተን ዝተገምገማ መርኣይታት ንኣብነት፣ ንመደብ ትኩር ኮይኑ ዘይመርሕ ኣመራርሓ እንተሃልዩ ፅባሕ ምስ ህዝብን ውድብን ተሳንዩ ኣይኸይድን። ንምንታይ? ንዝብል ድማ ብናይ ትማሊ ዝነበረ ዓቕምን ኣመራርሓን ዝነብር ሰብ ስለ ዘየለ ነቲ ተፈጢሩ ዘሎ ሓታቲ ሕብረተሰብ ዘዕግብ ፍሉይ ተኽእሎንዓቕምን ከድልዮ እዩ። እዚኣ ሓንቲ ነፀላ ነጥቢ እያ፤ እተን ዝተረፋ እውን ግን በዚ ክረአያ ዘለወን እየን።

ዝኾነ ኾይኑ ብመሰረት እቲ ዝተኻየደ ገምጋም ኣብ ላዕለዎት ኣመራርሓ ብበለፅን ምክእኣል 23፣ ፀረ-ዲሞክራሲ ሰለስተ፣ ከባብያውነት ሓደ፣ ስልጣን ከም መንበሪ ምጥቃም ድማ ሓደ ተገምጊሞም ኣለዉ። ነዚ ስዒቡ ዝተወሰደ ስጉምቲ እውን መጠንቀቕታ ክልተ፣ ካብ ላዕለዋይ ናብ ማእኸላይ ኣመራርሓ ዝተሸጋሸገ ሓደ፣ ካብ ሓላፍነት ክወርድ ዝተገበረ ድማ ሓደ እዩ።

እቶም ዝቐረቡ ሓሳባት ምርድዳእ ተገይርሎም ናብ ሓደ መደምደምታ ምስተበፅሐ ከም ዞባ ከባቢኦምዝገልፅ ሰነድ ገምጋም ተሃድሶ 15 ዓመታት ኣዳልዮም እዮም ናብቲ ዝቕፅል መድረኽ ኣትዮም። ብመሰረት እዚ፣እቲ ሰነድ ጭቡጥ ኩነታትዞባ ዘገናዘበኮይኑ እቲ ኣመራርሓ ክመያየጠሉ ብዘኽእል መልክዑንኹሎም ወረዳታት ብምሃብ በቢ ደረጃኡ ንዝካየዱ መድረኻት መበገሲ ክኸውንተገይሩእዩ ተዳልዩ። ኣብቲ ብብርኪ ዞባ ዝተዳለወ መድረኽ ተሃድሶድማ ጠቕላላ ኣመራርሓ ወረዳ፣ ሓፋሽ ማሕበራት፣ ሊጋት፣ ኣካል ጉድኣትን ምትሕግጋዝ ተጋደልትንተሳቲፎምእዮም።

ኣብ’ቲ መድረኽ ጠቕላላ ኣመራርሓ፣ ዞባዊ ትሕዝቶ ዘለዎ ሰነድ ምስ ቀረበ “ካብ መስመር ተሃድሶና ዝፍልፍሉ ፖሊሲታትን ስትራቴጂታትን ተሓንፂፆም ተግባራዊ ብምዃኖም ስሉጥን ቀፃልነትን ዘለዎ ኢኮኖሚያዊ ዕብየት እንዳ ተመዝገበን ፍትሓዊ ተረባሕነት ህዝቢ እንዳተረጋገፀን መፂኡ እዩ። ብምኽንያት እዚ እውን ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝነብር ዝነበረ በዝሒ ህዝቢ ምቕናሱ ዝነኣድ እዩ፤” ክብሉ እቶም ኣመራርሓ ነቲ ሕሉፍ ጉዕዞ ልምዓት ገምጊሞም ክዕቅብዎ ከም ዝግባእ ተገንዚቦም እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ዲሞክራስያዊ ኣተሓሳስባን ባህልን ሕድ ሕድ ዜጋ እንዳ ጎልበተ ብምምፅኡ ህዝቢ ነቲ ዝረኸቦ ረብሓ እንዳስተማቐረ ተወሰኽቲ ረብሓታት ክረጋገፅሉ ጠለባት ዘቕርበሉን ድፍኢት ዝፈጥረሉን ኩነታት ከም ዝተበፅሐ እውን ኣረጋጊፂም።

ኣብ ክሊ እቲ ዓወት ኮይኖም ዝተልዓሉ ሕቶታት እውን ኣለዉ፤ ጠለብ ዘመናዊ ድኹዕን ካልኦት እታዎታትን ድሌት ሓረስታይ መሰረት ዝገበሩ ዘይኮኑስ ብዝተፈላለየ ፅዕንቶን ፀረ ዲሞክራስን እዮም ዝወስዱ ነይሮም። ስለዚኣብቲ መበገሲ ሰነድ ብጥንካረ ምቕራቡ ኣብ ከባቢና ይገልፀና ድዩ? ብስሩ ዘመናዊ ድኹዒ ንምንታይ ‘ከ እዩ ብመንፅር ፅንዓት ሓመድ ዘይኸዉን? ኣብ ገጠር፣ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ኮይኑ ንዘሎ መሬት ዝቃለስ ሰራዊት ኣብ ዘይተፈጠረሉ እዋን ልምዓታዊ ሰራዊት ተሃኒፁ ምባል ይከኣል ዶ?ኣብ ሃፍቲ ተፈጥሮ ብዙሕ ተኽልታት ዋላ ንትከል ኣብ ምፅዳቕ እዞም ተኽልታትን ብርሰትን ደንን ፀገም እናሃለወ ዞባና ኣብ ዙርያ ሃፈቲ ተፈጥሮ ለዉጢ ኣምፂእና ተባሂሉ ብጥንካረ ምቕማጥ ትኽክልድዩ? ድርቂ ዝፃወር ሓረስታይ ፈጢርና ዝተብሃለ ብትኽክል ባይታና ድርቂ ምቁፅፃር ኣብ ንኽእለሉ ብርኪበፂሑ ድዩ? ወዘተ ዝብሉ ወሰንቲ ሕቶታት ተላዒሎም መልሲ ተዋሂቡሎም እዩ።

ንኣብነት ኣብ ዙርያ ዘመናዊ ድኹዒ ንዝተልዓለ ሕቶን ርእይቶን ዝተውሃበ መልሲ፣ እቲ ጠለብ ፀቕጢ ገይርኻ ምፍፃሙ ትኽክል ኣይነበረንዝብል እዩ። ይኹን እንበር ኣብ ኣድላይነት እቲ ዘመናዊ ድኹዒ ግን ጥርጥር ከምዘየለ እዩመልሲተዋሂብዎ። ስለዚ ንቐፃሊ እውን ህዝቢ እናእመንካ፣ ለውጢ ዘምፅኡ ሓረስቶት ከም መርኣያ እናወሰድካ፣ ኣብ ሓደ ከባቢ ዝተርኣየ ተመክሮ እናስፋሕኻን እናዕሞቕካን ብምኻድ እቲ ጠለብን ተጠቃምነትን ክቕፅል ከምዘለዎ ተደምዲሙ እዩ።ኣብ ክሊ እዚ “ዘመናዊ ድኹዒ ብፅዕንቶን ፀረ ዲሞክራስን ይፍፀም ኣሎ” ብዝብል ሰበብ ነቲ ኣባል ብኣሉታ ክፅሎን እቲ ጠለብ ከቋርፅን ዘኽእሉ ኣብቲ መድረኽ ዝቐረቡ ርኢቶታት ድማ ክእረሙ ተገይሩ እዩ። ምስ ሃፍቲ ተፈጥሮ ተተሓሒዙ ዝቐረበ ሕቶ እውን ትኽክል ኮይኑ ብፍላይ ንብርሰት ጠንቂ ዝኸውን ዘሎ ኣሲርካ ምቕላብ መሊኡ ዘይምድፋር፣ ምሩፅ ዓሌት ዘለዎም ተኽልታት ዘይምትእትታው ወዘተ ዝብሉ ፀገማት ከምዘሎዉን እዚኦም ንምፍታሕ ድማ ኣብ ቀፃሊ ስራሕ ከም ዘድልን ተደምዲሙ እዩ። ብድምር ኩሎም ሕቶታት ኣብቲ መድረኽ መልሲ ረኺቦም እዮም።

ድሕሪ እዚ እቶም ኣመራርሓ ነቶም ዝቐረቡ ፈተናታትን ስግኣታትን እቲ ስርዓት ብመንፅር ንውድብን ህዝብን ዝህልዎም ሓደጋ እናረአዩ ኣብ ሕሉፍ ጉዕዞ 15 ዓመታት ዝነበርዎም ጥንካረታትን ድኽመታትን ብሓላፍነታዊ መንፈስ ነፃ ንግልፅን ኮይኖም ክሳተፉን ነንባዕሎም ተደጋጊፎም ክመሃሃሩን ዝገበርዎ ፃዕሪ ዝተባባዕ እዩ ነይሩ።ስለ ዝኾነ“ኣብ ምንቕቓፍ ምስ ተኣተወሕድሕድ ኣመራርሓ ፀገማቱ ጎልጒሉ ናብ መድረኽ ብምቕራብ ርእሰ ነቐፌታ ዘካይደሉ ኩነታት ተፈጢሩ እዩ። ንኣብነት ‘ናብ ሓላፍነት እናሃለኹ ናይ ውልቀ ስራሕ ክእልሽ ምልክታ እናረኣኹ ይውዕል ነይረእየ። ከባቢና ኣይለምዐን፣ ብደቂ ከባቢና ኣይንምራሕን ዘለና፣ ካብ 2008 ዓ/ም መወዳእታ ጀሚሩ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ክልል ኣምሓራዘጋጠመ ህውከት ምኽንያት ብምግባር እውን ከምዘሎ ነቲ ወያናይ ውድብን ህዝቢ ኣምሓራን ናይ ምጥርጣር ኩነታት ነይሩኒ እዩ፤’ ወዘተ ዝብሉ ፀገማት ምንባሮም ብርእሰ ነቐፌታ ዝቐርብሉ ኩነታት ተፈጢሩ፤” ክብሉ ኣይተ ኣብርሃም የብርሁ።

ከም ውፅኢቱ እውን ኣብቲ ዝተኻየደ መድረኽ ጠቕላላ ኣመራርሓ ብበለፅን ምክእኣልን 156፣ ፀረ-ዲሞክራሲ 29፣ ፀቢብነትን ከባብያውነትን 24፣ ግዕዝናን ብልሽው ኣሰራርሓን 22፣ ምንኣስ ዉፍይነት 11፣ ጉድለት ሰናይ ምምሕዳርን ምጉዳል ህዝባዊ ውግንናን ኣርባዕተ፣ ስልጣን ከም መንበሪ ምጥቃም 17ተገምጊሞም እዮም። ብድምር እቲ ገምጋም ምስ ሕድ ሕድ ኣመራርሓ እናተላገበ ምግላፁ እወንታ ኣለዎ። ይኹን እንበር ኣብ ስልጣን ዘሎ ኣመራርሓ፣ ንኣብነት ሰናይ ምምሕዳር መሰረት ዝገበሩ ስፋሕቲ ጉድለታት ዝመፅኡ ዘሎዉ ንህዝቢ ስለ ዘየድምፅን ኣእሚኑ መደብ ከፈፅም ስለ ዘይደልን ዘሎ እዩ። ዋላ ኣብ ግዕዝይናን ብልሽው ኣሰራርሓን ዝረአዩ ዘለዉ ጉድለታት እውን መበገሲኦም ውልቃውነት እዩ። ኣብ ውሽጡ ውልቃውነት ዘለዎ ኣመራርሓ ድማ ኣብ ህዝቢ ኣትዩ ልምዓትን ዲሞክራስን ከረጋገፅ ኣይኽእልን።  ምክንያቱ ነዚኦም ከፈፅም ዝኽእል ሓይሊ ስለዘይብሉ።

ስለዚ ነዚ ኩነታት መበገሲ ብምግባር ዝተወሰደ ስጉምቲ እንትንርእይ መጠንቀቕታ 38፣ ካብ ማእኸላይ ናብ ጀማሪ ማእኸላይ ኣመራርሓ ዝተሸጋሸጉ 14፣ ካብ ሓላፍነት ዝወረደ ሓደ፣ ካብ ኣባልነት ዝተባረረ ድማ ሓደ እዩ። ካብቶም ዝተገለፁ እቶም ክልተ ካብ ምክትል ዋና ኣመሓዳሪ ናብ ተራ ሓላፊ ቤትፅሕፈት፣ እቶም ሸሞንተ ድማ ሓለፍቲ ቤት ፅሕፈት ነይሮም ዝተሸጋሸጉ እዮም።

ብድምር እቲ መድረኽ ሽዱሽተ መዓልቲ ዝወሰደ እንትኾን መዓልታዊ ዝተኻደየገምጋም ሓቅነቱ፣ ሚዛን ገምጋሙ፣ ዕምቆቱን ንህዝቢ ዝህልዎ ረብሓን ዝምልከት ዞባ ኮሚቴ ምስ ኣተሓባበርቲ እቲ መድረኽ ብምዃን ምሸት፣ ምሸት እናረኣዮን እናገምገሞን ክኸይድ ተገይሩ እዩ።ምክንያቱሐዚ ዝካየድ ዘሎ መድረኽ ተሃድሶሸቶኡ ኣመራርሓ ምቕፃዕን ምግላስን ዘይኮነስብልምዓታውን ዴሞክራሲያውን መስመርና ተመሪሖም ኣብ ገፀርን ከተማን ኣብ ዙርያ ልምዓት፣ ዲሞክራስን ሰላምን ዝመፅኡኣንፀባረቕቲ ዓወታት እናድመቐ ነቶም ብሰንኪ ኣተሓሳስባን ተግባርን ኣካብነት ክራይ ዘይመላእናዮም ጉድለታት ድማ ዝያዳ እናኾርኮመ ዝቐርብ እዩ።ኣብ ክሊ እዚ ንዝተፈጠሩ ፀገማት ብጉድለት ዓቕሚ ይኹን ኣተሓሳስባ ብዋናነት ዕንቅፋት ኮይኑ ዝነበረ ኣመራርሓ ይኹን ኣባል ድማ ዝምጥኖ ርእይቶ ብምሃብ ነታ ርኢቶ ብትካላዊ ኣሰራርሓ እናረጋገፅካ ምኻድ ግድን ይኸውን። እዚ እንትትግበር እቲ ስርዓት እናፀረየ ልምዓት ድማ ህዝቢ ብዝጠልቦ ፅሬትን ቅልጣፈን እናሰጎመ ይኸይድ።

ምክንያቱ ክቡር መራሒና ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ፣ “ስርዓት ማለት ኣብ ሰማይ ዝተንጠልጠለ ኣይኮነን። ስርዓት ስርዓት ዝገብሮ ውድብ፣ ሰብ እዩ። ስለዚ ስርዓት ማለት ኣሰራርሓ፣ ውድባዊ ኣቀራርፃ፣ ኣብ ውሽጢ መሓውር ዝተሓቖፉ ሰባት ተደሚሮም ዝፈጥርዎ እዩ። ካብዚ ወፃእ፣ ስርዓት ኣብ ሰማይ ዝተንጠልጠለ ግኡዝ ነገር ኣይኮነን፤” ክብል እዩ ገሊፅዎ ነይሩ። ስለ ዝኾነ እቲ ዝቐረበ መድረኽ ተሃድሶ ዞባ ደቡብ ከይዱን ውፅኢት ገምጋሙን ኩሉ ኣባል ክፈልጦ፣ ክመያየጠሉን ካብኡ ንላዕሊ ድማ ምስ ከባቢኡን ገዛእ ርእሱን እናተሓሓዘ ከዕምቖን ይግባእ። በቢከባቢኡ ዘሎ ኣመራርሓ እውን ነቲ ምይይጥ እናተኸታተለ ውፅኢቱ ክጥርንፍ፣ ክውድብ፣ ክትንትንን ናብ ዝምልከቶ ኣካል ክልእኽን ኣለዎ። 

መቐፀልታ እዚ ፅሑፍ፣ ወረዳታት ዞባ ደቡብ ነናይ ባዕለን መበገሲ ገምጋም ብምድላው ንባዕለን ክሪኣን ሕድሕድ ኣመራርሐአን ብርእሰ ነቐፌታን ነቐፌታን ክሓልፍን ዝተገበረሉ መድረኽ ተሃድሶ ከመይ ተፈፂሙ? ዝተወሰደ ስጉምቲ ኸ ይህሉ ዶ? ዝብልን ኣብ ኣባል ዝተኻየደ መድረኽን ደሚርና ኣብ ካልኣይ ክፋል እዚ ዓምዲ እንድህስሶ ዛዕባ እዩ ዝኸውን።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 946
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት የካቲት 2009