የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4595407
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1768
2526
6894
4567652
33372
77308
4595407

Your IP: 54.90.207.75
2017-12-12 17:42

“ስልጣን ንውልቀ ረብሓኻ ምውዓል በዓል ዋና ዘይረኸበ ሓፈሻዊ ገምጋም”

here we go
selam new

 

“ኣብቲ ብዕምቆት ናይ ምህዳስ መድረኽ እቶም ዝተገምገሙ ፀገማት ትኽክል

 

                       እዮም፡፡ ይኹን እምበር ናብ ሰባት ኣይተላገቡን፡፡ ናብ ሰባት እንተዘይተላጊቦም ድማ ለውጢ ምፅባይ ኣይክኣልን፡፡” 

 ኣቦ ወንበር ማእኸላይ ቁፅፅር ኮሚሽን ህወሓት ተጋዳላይ ተኽለብርሃን ኣርኣያ

ሳልሳይ ክፋል

ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ክፋላት እዚ ፅሑፍ  ቤት ፅሕፈት ምስንዳእ ጋዜጣ ወይን ምስ ኣቦ ወንበር ማእኸላይ ቁፅፅር ኮሚሽን ህወሓት ተጋዳላይ ተኽለብርሃን ኣርኣያ ንዘካየዶ ቃለ መሕትት  ማእኸላይ ኮምሽን ቁፅፅር ህወሓት ከም ሓደ ላዕለዋይ ኣካል እቲ ውድብ  ዘለውዎ ዓበይቲ ስራሕትን ሓላፍነትን፣ እቲ ቤት ፅሕፈት ብመንፅር እቲ ዝተውሃቦ ስራሕን ሓላፍነትን እንትምዘን ዘለዎ ደረጃ ኣፈፃፅማን አቕሪብናልኩም ነይርና። ካብዚ ብተውሳኺ  ምስ ስራሕን ሓፍነትን እቲ ማእኸላይ ቁፅፅር ኮሚሽን ተዛሚዱ ኣብ ውድብና ዘሎ መስርሕ ግልፅነትን ተሓታትነትን፣ ውሽጠ ዴሞክራሲ እቲ ውድብ  እንታይ ከምዝምሰል እቲ ሕዚ ዘሎ ኩነታት ምስ ሕሉፍ ባህሊ እቲ ውድብ ተዛሚዱ ብንፅፅር እንትግምገም ኣብ ከመይ ዝበለ ኩነታት ከምዘሎ፣ ብኣንፃር ዝተውሃቦ ልኡኽ ትካላዊ ኣሰራርሓታት ውሽጠ ውድብ ተጠናኺሩ ክቕፅል ማእኸላይ ኮምሽን ቁፅፅር ህወሓት ዝሰርሖ ስራሕን ብመንፅር ምኽባር ትካላዊ ኣሰራርሓ ሕዚ ዘሎ ጭቡጥ ኩነታት ውድብና ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ እንታይ ከምዝመስልን  ምቕራብና ዝዝከር እዩ። ሕዚ ድማ ሳልሳይ ክፋል እቲ ሓሳብ ሒዝና ቀሪብና ኣለና።

ወይን፡-ውድብ ህወሓት ኣብቲ ብዕምቆት ናይ ምሕዳስ መድረኽ ካብ ዝገምገሞም ዓበይቲ ፀገማት ሓደ ባህሪ ፀረ ዲሞክራሲ እዩ። እዚ ንምንታይ እዩ ማዕቢሉ? እቶም መግለፅታት ከ እንታይ እዮም? ድሕሪ እቲ መድረኽ ተሃድሶ ለውጢ መፂኡ ዶ ክንብል ንኽእል?

ተጋዳላይ ተኽለብርሃን፡- ብቐጥታ ናብቲ መልሲ ቅድሚ ምእታወይ ሕዚ ተሃድሶ እንትብል እንታይ ማለትና ምዃኑ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ። ተሃድሶ ገሊኡ ናይ መስመር ወይ ናይ ኣንፈት ለውጢ ከምፅእ ይኽእል እዩ። ገሊኡ ከዓ ናይ ኣረኣእያ ለውጢ ዘምፅእ ማለት እውን ዝተበታተነ ኣረኣእያ ናብ ሓደ ዘምፅእ ወይ ዝሓዝካዮ ኣረጊት ኣረኣእያ ብሓዱሽ ኣረኣእያ ናይ ምቕያር፣ ለውጢ ኣሰራርሓ ለውጢ ኣወዳድባ ዝፈጥር ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት ኣብ 1993 ዓም ዝነበረ ናይ ውድብና ተሃድሶ መስመር ናይ ምፅራይ ተሃድሶ እዩ ተኻይዱ። እዚ ናይ ሕዚ ተሃድሶ ግን ክምኡ ኣይኮነን። ነቲ ኣብ 1993 ዓ/ም ዝፀረየ መስመር ብሓደ ዓይነት ኣረኣእያ ናይ ምትግባር ዓቕሚ ዝውነነሉ መድረኽ እዩ። ንፁር መስመር እዩ ዘለና። ኣብቲ መስመር ዝተገምገመ ፀገም የለን። እዚ ናይ ሕዚ ኣብ ውሽጢ እቲ ፅሩይ መስመር ንዝተርኣዩ  ሕመቕን ናይ ተግባር ልሙስነትን ንምዕራይ ዝተገበረ ተሃድሶ እዩ። ነቲ ፅቡቕ መስመርና ኣብ ተግባር ምውዓል እዩ ዝኣብየና ዘሎ ማለት እዩ። ኣብዚ ስለዝኣብየና እዩ ፀገም ዝፍጠር ዘሎ። ስለዚ ነዚ ንምፍታሕ ኢና  ተሃድሶ  እንብል ዘለና ማለት እዩ።

ብመሰረቱ እዚ ናይ ሕዚ ተሃድሶ ኣነ ብውልቀይ ብድፍኢት እቲ ሓፋሽ ዝመፀ እዩ እየ ዝብል። እቲ ኣመራርሓ ነዚ መድረኽ ሓሲብሉ እዩ ፀኒሑ ኣይብልን። እዙይ ኮይኑ እቲ ዝተገምገመ እንታይ እዩ? እቲ ዋና ስልጣን ንመገልገሊ ውልቀ ረብሓ ምውዓል እዩ።  ስልጣን መገልገሊ ውልቀ ረብሓ ኮይኑ። ዓብዪ ውልቃውነት ኣሎ እዩ ተባሂሉ። እዙይ ብምንታይ ይግለፅ? ብፀረ-ዲሞክራሲ ይግለፅ፤ ብኹሎም ብድሕረት፣ ኔትወርክን በለፅን ይግለፅ።  እዚ እንተሃልዩ  ፀቢብነት ኮነ ትምክሕቲ ይስዕቡ ማለት እዩ።

ኣብዚ ከምዚ ዝበለ ሕመቕ  ፀረ-ዲሞክራሲ ኣገዳሲ መሳርሒ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ከምዚ ዝበለ ሕመቕ ዘሎ ኣመራርሓ እንድሕር ዘይዓፊኑ ናይ ውልቀ ረብሕኡ ብሕቶ እቲ ህዝቢ ክምንጠል እዩ። እንድሕር ድሕረት ዘይመዝሚዙ እውን ናይ ውልቀ ረብሕኡ ከረጋግፅ ኣይኽእልን። ነዚ ምእንታን ክምችዎ እውን ብፀቢብነት ይመፅእ ፣ብትምክሕቲ ይመፅእ፣ ብሃይማኖት ይመፅእ። ኔትዎርክ ጉጅላውነት ክህሉ ይሰርሕ። ምኽንያቱ ኣብታ ንውልቅኻ እትጥቀመላ ዘለኻ ስልጣን ክትፀንሕ እንተኾይንካ ያው ኔትዎርክ ክትዝርግሕ ኣለካ። ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ብጉጅለ ክትናበብ ኣለካ። ስለዚ እዚአን ኩለን ተደሚረን እቲ ስልጣን ንምጥቃም፣ እቲ ስልጣን ንምቕፃል፣ እታ ስልጣን መሰረት ጌርካ ንምውራር፣ ባዕልኻ ንምህፍታም፣ ናብ ገዛኢ ደርቢ ንምቕያር ይሕግዛ ማለት እዩ። ኣብቲ መድረኽ እዚ ብዝግባእ ተገምጊሙ እዩ።

ፀረ-ዲሞክራሲ  ብፍላይ ኣብ ህወሓት ከዓ እቲ ዝዓበየ መግለፂኡ እዩ።  ካልኦት ውድባት ነናይ ባዕለን መግለፂ ኣለወን። ፀረ ዴሞክራሲ የብለንን ዘይኮነስ ግን ብዝገደደ ነናይ ባዕለን መግለፅታት አለወን። ገሊአን እቲ ትምክሕቲ ክሳብ ኣፍንጫ ዝበፅሐሉ ኩነታት ኣሎ። ኣብ ካልእ ከዓ ፀቢብነት ክሳብ ኣፍንጫ ዝበፅሐሉ ኩነታት ኣሎ። ኣብ ህወሓት ድማ ፀረ ዲሞክራሲ ኣሎ። ፀረ- ዲሞክራሲ እንተሃልዩ ኔትዎርክ ኣሎ፣ ውልቃውነት ኣሎ። ከምቲ ቅድም ክብል ዝገለፅክዎ መንቀሊኡ ድማ እቲ ውልቃውነት እዩ። በታ ስልጣን ክጥቀም ምድላይ ዝወለዶ እዩ። በታ ስልጣን ክትምዝምዝ ምድላይ ዝወለዶ እዩ። ንባዕሉ ናብ ሓዱሽ ገዛኢ ደርቢ ክሰጋገር ምድላይ ዝወለዶ እዩ። እዚአን እየን ዝተገምገመ ኣብቲ ተሃድሶ ማለት እዩ። ይኹን እምበር እዚአን ናብ ሰባት ኣይተሸረፈን። እዚአን እስካብ ናብ ሰብ ዘይተሸረፉ ድማ ለውጢ ክተምፅእ እያ ኢልካ ኣይትሓስብን ማለት እዩ። ሕዚ ዝመፀ ለውጢ ኣለ ዶ የለን ክንብል እንተኾይና ኣብቲ ቅድሚ እቲ መድረኽ ዝለዓሉ ዝነበሩ ፀገማት ቀኒሶም ዶ ኢልካ ንዝኾነ ሰብ ምሕታት ይክኣል እዩ። ከም ኣነ ዝመፀ ለውጢ የለን እየ ዝብል። ኣብዚ  ተሃድሶ ዝመፀ ለውጢ ኣሎ ክብል ዝኽእል ብቋንቋ ምርድዳእና እዩ። ቅድሚ ሕዚ ብቋንቋ እውን ኣይንርዳዳእን ነይርና።

 ፀረ ዲሞክራሲ ኣሎ፤ የለን። ኔትዎርክ ኣሎ፤ የለን። ስልጣንካ ንውልቀ ረብሓኻ ምውዓል ኣሎ፤ የለን ይብሃል ነይሩ።  ምስቲ ቁፅፅር ኮሚሽን ዝነበረ ኣፈላላይ እውን እዚ እዩ ነይሩ። ነዞም ፀገማት ንዘልዓለ ሰብ ኣጋኒካ ይብሃል ነይሩ። ሰናይ ምምሕዳር  የለን ንዝበለ ሰብ ኣይተጋንን ይብሃል ነይሩ።

ኣብዚ ናይ ሕዚ ተሃድሶ ግን እቲ ፀገም ከምዘሎ ምርድዳእ ተገይሩ ኣሎ ማለት እዩ። ስልጣን መገልገሊ ውልቀ ረብሓ ኮይኑ እዩ፤ እወ።  ፀረ-ዲሞክራሲ ኣሎ፤  እወ ። ኔትወርክ፣ ፀቢብነት ትምክሕቲ ኣሎ፤ እወ ተባሂሉ ኣሎ።  ሕዚ ኣብ ኣሎ፣ የለን ኣፈላላይ የለን። እታ ተሃድሶ እዛ ዓወት እዚኣ ኣምፂኣ ኣላ። እዚ ቀሊል ዓወት ኣይኮነን። ግን በዓል ዋና ይገበረሉ። 

ምስዚ ኣተኣሳሲረ ክገልፆ ዝደሊ ካብቲ ዘለናዮ ፀገም ክንወፅእ እንተኾይና፣ እተን ፀገማት ናብ ሰብ እውን ክነላግበን እንተኾይና እቲ ተሃድሶ ኮር ሓይሊ /ወሳኒ ናይ ቃልሲ ሓይሊ/  ክህልዎ ኣለዎ። ከም ናተይ ትዕዝብቲ ከምቲ ቅድም ክብል እውን እናገለፅክዎ ዝፀናሕኹ እቲ ተሃድሶ ብድፍኢት ዝመፀ ስለዝኾነ ነቲ ተሃድሶ ንቕሚት ክወስድ ዝኽእል ኮር ሓይሊ እናተፈጠረሉ ዝመፀ ኣይመስለንን። ነዛ መድረኽ መስዋእቲ ዝኾን፣ መስዋእቲ ዝኸፍል ሓይሊ ኣይተፈጠረን። እቲ መድረኽ ምስተጀመረ እውን ነዚ ውፉይ ዝኾነ ኮር ሓይሊ ኣይተፈጠረን፤ ላንጋ ላንጋ እዩ ዘሎ።

ንኣብነት ኣብ 1977 ዝነበረ መድረኽ ተሃድሶ ከቢድ እዩ ነይሩ፤ ግን ኮር ዝብሃል ሓይሊ ኔርዎ። ነቲ መድረኽ ዝውፈ ሓይሊ ነይርዎ እዩ። ስለዝኾነ እውን ነቶም ኣብቲ እዋን ዝነበሩ ፀገማት ብዝግባእ ኣለልዩ መፍትሒ እውን ኣምፂኡ ነቲ መድረኽ ንቕድሚት ወሲድዎ። ዓወት ከዓ ተመዝጊቡ። ኣብ 1993 ዓ/ም ዝነበረ መድረኽ እውን  ሱቕ ኢሉ ብሃንደበት በግ ዝበለ ኣይኮነን። ቀስ እናበለ ዝመፀ ፀገም ነይሩ፤ ነቲ ፀገም ዝፈትሕ ኮር ሓይሊ እውን ነይርዎ። ነቲ መድረኽ ተወፍዩ ንቕድሚት ዝወስድ ሓይሊ ነይሩ።  ሕዚ እውን ኮር ሓይሊ ክህሉ ኣለዎ። ኮር እንትበሃል እንተሎ ሓደ ሰብ ክኸውን ይኽእል ወይ ጉጅለ እውን ክኾኑ ይኽእሉ ማለት  እዩ። ኩሉ ሰብ ኮር ክኸውን ኣይኽእልን። እቲ ውልቀ ወይ እውን ጉጅለ ናይ ኣተሓሳስባ ልዕልና ፈጢሮም ብዙሕ ሓይሊ ኣብ ዙርያኦም የዕስሉ።  ከምዚ ዶ እኒሀ ሕዚ? እንተኢልና ኣነ ብውልቀይ ከምዝዕዘቦ ከምኡ ኣይኮነን።

ስለዝኾነ እቲ ነቲ መድረኽ ዝጠልቦ ሕቶ ንምምላስ ቆሪፁ ዝተልዓለ ኣመራርሓ ናብ ከምዚ ዝበለ ቁርፀኛ መንገዲ ክኣቱ ኣለዎ። እዚ እንተኾይኑ እዩ እቲ ተሃድሶ ገዛኢ እናኾነ ዝኸይድ። እቲ ናይ ተሃድሶ ኣረኣእያ ገዛኢ እናኾነ እንትኸይድ ንኹሎም ድሕረታት እናተፅዓነ ይኸይድ ማለት እዩ። እዚ እንትኸውን ኣብ ጎድኒ እቲ ኮር ሓይሊ ዝስለፉ ናይ ለውጢ ሓይልታት እውን እናሰሰኑ ይኸዱ ማለት እዩ። ከምዚ እንተይገበርካ ሱቕ ኢልካ ኣረኣእያ ብሓዱሽ ኣሰራርሓ ኣይትትክኦን። ነቲ ፀገም እናፈጠረ ዝፀንሐን ዘሎን ሓይሊ ብካልእ ሓዱሽ ናይ ለውጢ ሓይሊ ክትትክኦ ኣይትኽእልን ማለት እዩ። ስለዚ እዚአንን ከምዚአንን ተሳንየን እየን ክኸዳ ዘለወን። እዚ ድማ ብሓደ ለይቲ ኣይትሰርሖን። ንኣብነት ሚድያ በቲ ኣረጊት ዝነበረ ኣረኣእያና ኢና ቐሪፅናዮ ዘለና። ስለዚ ንቐይሮ እሞ ኣብዚ ናይ ተሃድሶ ዓብዪ ብፅሒት ይፃወት እንትድኣ ኢልና ናብ ምንታይ ኢና ክንመፅእ? ቅድምያ ናብ ኣረኣእያ ክንመፅእ ኢና። ናብ ኣወዳድባ ክንመፅእ ኢና። እዙይ ድማ ብቐሊሉ ብሓንቲ ለይቲ ተሰሪሑ ዝሓድር ኣይኮነን። ነቶም ብርክታት እናተኸተልካ ትኸይድ ማለት እዩ።

ስለዚ እቶም ናብቲ ሕዚ ዘለናዮ ብርኪ ዘብፅሑና ፀገማት ንብዙሕ እዋን እናተኣከቡ ዝመፁ ስለዝኾኑ ቅድምያ ነቶም ፀገማት ክፈትሕ ዝወሰነ ቁርፀኛ ሓይሊ ከድልየና እዩ። ነቲ መድረኽ ዝጠልቦ ድልውነት ዝወነነ ሓይሊ የድሊ። እዚ እንተገይርካ ኣሰራርሓኻስ ይኹን ኣወዳድባኻ ክተስተኻኽል ቀሊል እዩ።  ኣብ ዝተሓዋወሰ ኣረኣእያ ኮይንካ ግን ተሃድሶ ዝብሃል ስማዊ ክኸውን ይኽእል እዩ። …………….. ክቕፅል እዩ።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 966
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010