የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4296187
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
2574
3246
16458
4258204
64917
89268
4296187

Your IP: 54.162.10.211
2017-09-22 07:52

ምስጢራውያን መዛግብቲ

here we go
selam new

ልሳይ ፋል

ሓረጎት ዕጥቑ ፈቲሑ ናብታ ክትቃፀል ዝጀመረት ገዛ ኣትዩ ክልተ ህፃናት ሓቑፉ ኣብ ማእኸል መረባ ኣቐሚጡ እንደገና ተመሊሱ ናብቲ ብሓዊ ዝተትሓሓዘ ኣጉዶ ክኣቱ እንትብል ኣርከብክዎ። ኣነ እውን ዕጥቀይ ፈቲሐ ሓቢርና ኣተና። ኣብ ማእኸል ብሓዊ ክቃፀል ዝጀመረ ገዛ ክልተ ቆርዑት ኣብ ንኣዲ       ተኾዲሞም እናበኸዩ፣ ቀምሻ ብሓዊ ክነድድ ዝጀመረ ሰበይቲ ድማ ደቃ ክተውፅእ ሸኾርተት እናበለት ፀንሐት። ነታ ሰይቲ ምስ ደቃ ካብቲ ክቃፀል ዝጀመረ ገዛ ኣውፂእና ናብቲ ቀፃሉ ዝነበረ ገዛ ከድና።

ኣብ ንእዲ ዝነበሩ ክልተ ሰብኡት ተገዲሞም ይረኣዩ። እቲ ሓደ ሓሊፉ እዩ። እቲ ካልኣይ ግን ብህይወት ኣሎ። መውጋእቱ ግና ክብድ ዝበለ እዩ። ትሕቲ መዓንጥኡ እዩ ተወቒዑ። ንክልቲኦም ኣውፂእና ናብቲ ቀፂሉ ዝነበረ ክነምርሕ እንትንብል፣ “እዙይ ንሕና ንኽእሎ ኢና….. ኣብ ኢድ ፀላኢ ከይትወድቁ ንስኻትኩም ክውል በሉ” በለና።

“ነዚኦም ነትርፍ እምበር ደጊምዶ ንሕና ወፂእና “ በለ ሓረጎት። “ግዲ የብልኩምን ኣነ ክመርሓኩም እየ ዝብለኩም ስምዑ ጥራሕ” በሉ ሃለቃ በየነ። ጎረባብቲ ተኣኻኺቦም ነቶም ብጥይት ፀላኢ ዝተጎድኡ ስድራታት ክኣልይዎም ምስጀመሩ ወዲ ዓዲ ስለዝኾነ ሕጋታት ይፈልጡ እዮም። ደድሕሪ ሃለቃ በየነ እናሰዓብና ብሓፁር እቲ ዝተቓፀለ ገዛ ሸሉኹና ወፃእና።

ካብ ርሑቕን ቀረባን ዝስማዕ ድምፂ ተኹሲ ኣየቃረፀን። ኣብ ቅድሜና ዝፀንሐ ወተሃደር ፀላኢ ኣይነበረን። ካብቲ ቦታ ቁሩብ ተጋዒእና ናብ ሓደ ገዛ ኣተና። እቲ ዝኣተናዮ ገዛ እንዳ ሃለቃ በየነ እዩ። “እቲ ከዳዕ ባንዳ እንተዘይመሪሕዎም ናብዚኣ ዝመፅእ የለን። እንተመፀ ድማ ንክፋእ መዓልቲ ኢለ ዝሰራሕኽዋ ሰብ ዘይፈልጦ ቦታ ኣሎ” በሉ እናደጋገሙ፤ ነፀልኦም ኣብ መዓንጠኦም ድግዲግት ተዓጢቖም።

ብግምት ሰዓት ኣርባዕተ ናይ ምሸት ኣቢሉ ኮይኑ እዩ። ኣብታ ቁሸት ዝንቀሳቐስ ሰላማዊ ሰብ ኣይረኣይን። ብወገን እቲ ቤት ክርስትያን ግና ናይ ብዙሕ ሰብ ድምፂ ይስማዕ ነበረ። መብዛሕቲኡ እቲ ዘረባ ብኣምሓርኛ ስለዝነበረ እቶም ተዛረብቲ ወታሃደራት ከምዝኾኑ ገመትና። ነፍሲ ወከፍ ገዛ እታ ቁሸት ኣብ ፍፁም ፀጥታ እኳ እንተነበረ ብተኩሲ ጠያይት ዝበርገጋ ጥሪት በብገዝኡ ዓሕ እምባሕ ክብላ ይስማዓ። ኣኽላባት እውን እናደጋገሙ ይነብሑ። ኣማሲያ ዝወፀት ጭልቓ ወርሒ ከዋኽብቲ ሓዚላ ክትዛውነ ገመረት። ነቲ ከባቢ እውን መጠናዊ ድምቀት ሃበቶ።

ወተሃደራት ዝፀዓና መኻይን እውን ካብ ታሕቲ ናብ ላዕሊ ከኹዱዳ ይስመዓ። “እንታይ እዩ ዝኹሉ ገልጠምጠም” በለ ሓረጎት ምንቅስቓስ እተን መኻይን እናፀናፀነ።

“ከምቲ ብለይቲ ሸሊኹ ይወፅእ ይህሉ እምበር። በየናይ ሓሞቱ ክውዕል ክሓድር? በሉ ሃለቃ በየነ። እቲ ዘጉዘምዝም ድምፂ ናባና እናቐረበ መፀ። ንሰንሳትና ምስተጠማመትና ሃለቃ በየነ፣ “እስቲ ፅንሑ ክርኢ” ኢሎም ናብ ሰቐላ ደይቦም የማነ ፀጋም ቁልሕ ቁልሕ ኢሎም ምስ ኣቋመቱ፣ “ነገር ኣሎ”በሉ። ኣነእውን ናብታ ሰቐላ ደይበ ኣመዓደኹ። ዓሰርተ ዝኾኑ ቁምጣ ስረ ዝዓጠቑ ነጭለባሽን ስሩዓት ወተሃደራትን ንገ/መድህን ኣማእኺሎም ናብቲ ዝነበርናሉ ቦታ እንትመፁ ረኣኹ። እቲ ዝረኣኽዎ ንሓረጎት ነገርክዎ።”እክብ ድዮም ኢሎም” በለ ሓረጎት።

ሃለቃ በየነ ቀዲሞም “እወ” በልዎ።

“ቦንባ ዘየለ እምበር፣ ሓንቲ ቦምባ እንድያ ፈውሶም ነይራ” በለ ሓረጎት ብሕርቃን ስኑ እናሕጨምጨመ።

“ንሕማቕ መዓልቲ ኢሉ ዘቐመጥክወን ክልተ ቦንባ እለዋኒ” በሊ ሃለቃ በየነ። “ፅቡቕ እምበር የምፅእወን” በልክዎ።

ብዘይካ እቲ ሓልሓሊፉ ዝስማዕ ድምፂ ኣኸላባትን ዓሕ እምባሕ ናይተን ብተኹሱ ጠያይት ዝበርገጋ ጥሪትን ኣብታ ቁሸት ዝስማዕ ድምፂ የለን። ነፍሲ ወከፍ ገዛ ኣብ ፍፁም ፀውታ እያ ተዋሒጣ። ፀው ኣበ ዝበለ ለይቲ ኩሉ ነገር ፀው ኢሉ እዩ። እታ ቅርፂ ጭልቓ ዝሓዘት ወርሒ ሰማይ ባናእ ዘርጊሓ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ምድሪ ሰማይ ኣድሚቓቶ እያ።

ኣነን ሓረጎትን ነተን ካብ ሃለቃ በየነ ዝተቐበልናየን ክልተ ቦምባ ሓደ ሓዴና ተማቒልና፣ እተን ዝተረፋና ጠያይት ምስ ሻምባቆ ብረት ኣዋዲድና ሃለቃ በየነ ይሕሽ እዩ ዝበልዎ ከውሊ ሒዝና ኣዝገብና። እታ ዝዓረድናላ ቦታ ፈላጢ ወሸጢ እንተዘይፈሊጥዋ ማንም ሰብ ክረኽባ ኣይኽእልን። ምስቲ ሰቐላ ኣዳራሽ ለጊቡ ኣብ ዝተሰርሐ ናሕሲ ብላዕሊ ተሃዲማ ብኽልተ ገፅ ንመርኣዩ ዝኸውን ማፋ ዘለዋ እያ። ሃለቃ በየነ “ንሕማቕ እዋን ኢለ ዝሰራሕኽዋ ሰብ ዘይፈልጣ መዕቆቢት” ክብልዋ ሓቆም እዮም፣ ናይ እማን ፅብቕቲ መዕቆቢት እያ።

ወተሃደራት ፀላኢ ናባና ገፅ እናቐረቡ እዮም። ሃለቃ በየነ ቦታ ኣትሒዞምና ናብ ገዛ ኣትዮም ናብ ሰድራኦም ተሓወሱ። እቶም ብገ/መድህን ዝተበሃለ ክዳዕ እናተመርሑ እክብ ኢሎም ክማኸሩ ዝፀንሑ ወተሃደራት ፀላኢ የማነ ፀጋም ዝርእ ኢሎም ነቲ መረባ ምስከበቡ ብፀግዒ ፀግዒ ድነ ተኸዊሎም ናባና ገፅ ቀረቡ። ኣብቲ ዛሬባ ተፀጊዖም ንነዊሕ ደቓይቕ ምዩቕ ምዩቕ ክብሉ ድሕሪ ምፅናሕ ሓደ ነጭለባስ መካበቢያ ዘሊሉ ናብቲ መረባ ኣተወ። ተመላጠጥ ሳእኒ ዝገበረ ሓደ ነጭለባሽን ቖፅለዋይ ክዳን ዝተኸድኑ ክልተ ስሩዓት ወተሃደራት እውነ ሰዓብዎ።

“መሬት ዝወለደት ክትወልድ ምንጥል ምንጥልዶ ከብሎም” ነለ ሓረጎት ኣፈሙዝ ብረቱ እናስተኻኸለ።

“ግደፍ እዞም ስድራ ከይልከሙ” በልክዎ ድምፀይ ኣልሕልሕ ኣቢለ።

እቲ ዝነበርናዮ ቦታ ከውሊ ኣብ ርእሲ ምኻኑ ብወገን ፀላእቲ ንዝግበር ነፍሲ ወከፍ ምንቅስቓስ ንምቁፅፃር ምችው እዩ። ፈላጢ ውሽጢ እንተዘይሓቢርሎም እቲ ፈፂሞም ክረኽብዋ ኣይኽእሉን። ሃለቃ በየነ እውን፣ ይትረፍዶ ካሊእ ሰብ ብዘይካ በዓልቲ ቤቶም ካልኦት ኣባላት ስራኦም እውን ከምዘይፈልጥዎ ኣረጋጊፆምልና እዮም።

ሓረጎት ወተሃደራት ፀላኢ ምስ ረኣየ ደሙ እናፈልሐ ነብሲ ምግባር ኣበዮ። ኣነ እውን ሓልዮት ስድራ ሃለቃ በየነ ሒዙኒ እምበር ኣይምገደፍኩን። ክሳብ መወዳእታ ብዓቕሊ ምፅባይ፣ ዝኸፍእ ነገር ዝመፅእ እንተመሲሉ ግን ኩሉ ዓይነት ስጉምቲ ክንወስድ ተገዳዳእና።

እቲ መሪሕዎም ዝኣተወ ባንዳ በቲ ደንበ እንዳ ኣምራኹት ገይሩ ፀግዓ ፀግዒ ኣብ ኣፍ ደገ በሪ ኣዳራሽ ተፀገዐ። ቦምባ ኣብ የማናይ ኢዱ ጨቢጡ፡ “ክፈት” እናበለ ነቲ ማዕፆ ብእግሩ ደብደቦ። ንዓና ዘይስመዓና ዘረባ ካብ ውሽጢ ገዛ ምስ ሰምዐ ምይቕ በለ። እዞም ምስኡ ዝነበሩ እውን ገዲፎምዎ ንድሕሪት ፈንትት ፈንትት በሉ።

ሃለቃ በየነ “እንታይ ዝኾንኩም እኹም” እናበሉ ካብቲ ኣዳራሽ ወፁ። “ወንበዴዎች የት ደበቅካቸው” በሎም እቲ ድሒሩ ዝፀንሐ ቆፅለዋይ ክዳን ዝተኸደነ ወተሃደር ኣፈሙዝ ብረቱ ናብ ሃለቃ እናነፃፀረ። “እንታይ እዩ ወንበዴ…” በሉ ሃለቃ ብድፍረት

“እቶም ሒዝካዮም ዝመፃእኻ ተሓህት ኣበይ ኣለው” እቲ ነጭልባስ ዓይኑ እናፍጠጠ ተዛረበ። ብርሃን ወርሒ ኣብ ልዕሌኦም ስለ ዝዓለበ ምንቅስቓስ ኣካላቶም ብግልፂ እዩ ዝረኣ።

“ተሃህት ናባይ እንታየ ክገብሩ መፂኦም” በሉ ቁጥዕ ኢሎም።

“ሓቢእኻዮም ኢኻ”

“ኣበይ እየ ዝሕብኦም”

“ኣብ ውሻጠ” በለ እቲ ነጭለባሽ ኣብ ማእገሮም ኣወንዚፎም ዝነበሩ ነፀላ ቀንጢጡ ከጋፍዖም እናፈተነ።

“ንባዕለይ ሽማግለ እንታይ ዋኒኑ ኣለኒ ተሓህት ዝሓብእ”በሉ እቲ ወተሃደር ስሕብ ኣቡሉ ዝቐንጠጦም ነፀላ ጀዲድ እናወንዘፉ።

“እሺ ምራሕ ክንፍትሽ ኢና” በለ። ንሃለቃ ከም መከላኸሊ ኣምራሕዎም ኣብ ዝባኖም ልሕግ ኢሉ እናኣተወ። እቶም ዝተረፉ እውን ረድረድ እናበሉ ስዒቦም ኣተው።

ድሕሪ ዝተወሰነ ደቓይቕ እቲ ድሒሩ ዝኣተወ ወተሃደር ሕምባሻ እናኾለሰ ካብቲ ገዛ ወፀ። ካልኦቶም እውን እናኾምስዑ ወፁ።ኣረጋግፃ እግሮም ቀልጢፎም ንክወፁ ዝተሃወኹ ምኻኖም እዩ ዝሕብር። ግዴታ ኮይንዎም እምበር ፈሪሖም እዮም።

ሃለቃ በየነ ክሳብ ደገ በሪ ሰዓብዎም። እቶም ኣብ ውሽጢ ዝፀንሑ ምስቶም ኣብ ደገ ዝፀንሑ እክብ ኢሎም ድሕሪ ምዝርራብ ቁልሕ ምልሕ እናበሉ በታ ዝመፁላ መንገዲ ከዱ። ሃለቃ ኣብ ደገ በሪ ጠጠው ኢሎም ጠመትዎም። ኣርሒቆም ምኻዶም ምስ ረኣዩናባና ግልፅ በሉ። ተመሊሶም ከይመፁ ዝሰግኡ እዮም ዝመስሉ። 

ደርሆ ነቆ ክሳበ ዝኸውን ብዘይካ እቲ ብናህሪ ዝሸብብ ንፋስ ቀውዒ ኣብታ ቁሸት ዝስማዕ ድምፂ ኣይነበረን። እቲ ሓልሓሊፉ ዝስማዕ ዝነበበረ ድምፂኣክላባት እውን ህድእ ኢሉ ነበረ። መሬት ወገግ ክብል ዋሕታ ባና ፀላኢ ጠቕሊሉ ይወፅእ ከም ዘሎ ኣውዲቑ ውዒሉ ሓዲሩላ ኣይፈልጥን።

እታ ዘይናታ ሰብ ተሸኪማ ኣብ ልዕሊ ባህላዊ ፀገማት ተፈጥሮ ፅልመት ደርጊ ተኸዲና ዝሓደረት ለይቲ በርሃው በለት። ፀሓይ ካብ ምብራቓዊ ሓድጊ ሰማይ ተቐልቒላ ነቲ ጠሊ ቀውዒ ስሒቡ ዝዘሓለ መሬት ክተማውቕ ጀመረት። ኩሉ ነባሪ እቲ ቑሸት እውነ ኣብ ከባቢ ገዝኡ ኮይኑ “እታ ኣለኻትኩም’ዶ “እናበለ ክጠያይቕ ጀመሩ።

“ኣታ እዞም ብፆት ከመይኮን ኮይኖም ይኾኑ” በልክዎ ንሓረጎት።  

“በዓል ጀማል ድኣ እንደዒ እምበር ምሳና ዝነበሩ ካ ብደሓን ዝወፁ እዩ ዝመስለኒ” በለ በጎፈጋፍ ጭሕሚ ዝተሸፈነ ሕብሪ ዘለዎ ገፁ እናደራረዘ።

ርፍድፍድ ምስ በለ። ነባሪ እታ ቁሸት ይኹን ንንግደትን ኩስሚን ዝመፀ ጋሻ ዘወርወር ክብል ይረኣ። ሃለቃ በየነ ደገ ወፂኦም ኩነታት ክዕዘቡ ድሕሪ ምፅናሕ፡ እንካዕ ደስ በለኩም ዞም ደቀይ ኣሕዋትኩም መፂኦምብፆት ኩም መፂኦም? በሉና። እቲ ብሩህ ገፆም ብታሕጋስ ብዝበለፀ በሪሁ እናተረኣየ።

ናብቲ ብፆት ዘለውዎ ቦታ ከድና። ጀማል ደፍተራ ፅጋብ ፋፃይት ምኡዝ ሸራሮ ፀጋይ ሳግላን ካልኦትን ኩሎም ኣባላት መስርዕና ኣለው። ንሕና ምስ ተረፍና ተሰዊኦም እዮም ኢሎም ቀቢፆምና ስለ ዝነበሩ ምስ ረኣይና ታሕጋስ ብታሕጋስ ኮኑ። ብፍላይ ፅጋብ ፋፃይት እናጎየየት መፂኣ ንዓይን ንሓረጎትን ተጠምጠመትና።

“ወዲ ተስፋይ ሓመድ እባ መሲልኪ ሓዲርኪ እዘን ጨምጫማት ኣዒንትኺ መሊኣን ጠፊኣን ሓዲረን”እናበለት ብጋዕፋር ጨጉረይ ሒዛ ነውነወትኒ። ኣነ ደቆቕ ስለ ዝኾንኩ ይኹን ወይስ ፅጋብ ልዕሊ መጠንስለ ዝገዘፈት ቅርብ ክትብለኒ እንተላ ኣንቃዕሪረ እየ ዝሪኣ። ፅጋብ ንዓይ ገዲፋ ናብ ሓረጎት ቁልሕ እናበለት፡ “ኣታ ፍልሖ ከመይ ዓቕሊ ረኺብካ ኣብ ሕቁፊ ፀላኢ ሓዲካ ላኪን ምስ ወዲ ተስፋይ ኢኻ” ኢላ ዘረበኣ ከይወደኣት ገዲፋትና ከደት። ፅጋብ ዕረፍቲ የብላን ምስ ብዙሓት ክትስሕቕ፡ ምስቲ ሓደ ክትፃወት፡ ከም ካልእ ክትጋደል እያ እትውዕል። ኣብ ጥቓኣ ሰብ እንተስኢና ድማ ትፋፂ።

ከካብ ከባቢኡ ዝመፀ ህዝቢ ንዓና ከቢቡ ከም ንህቢ መስከረም ዓሰለና። ንዘረኣዩ ተጋዳላይ እናዛረበ፣ ብዛዕባ ተጋድሎ እናጣየቐ። ደቆም፡ ኣሕዋቶም፡ እሕዋተን፡ ሰብኡተን ኣብ ተጋድሎ ዘለውዎም፡ ዘለውዎን ኣዴታት፡ ኣቦታት፡ ኣሕዋት፡ ኣሓት…..”እከለ ዶ ትፈልጥ…. እከሊት ዶ ትፈልጥ..?” እናበሉ፡ እናበላ ክጥይቑና ወዓሉ። ንሕና እውን ህዝቢ ናብ ዝተኣከበሉ ከባቢ ቤተክርስትያን ከይድና ብዛዕባ ውድብና መግለፂ ሃብና። እቲ ቀንዲ ናብዚ ቦታ ዘውፈረና ዕላማ እውን እዙይ ስለ ዝነበረ ዐላማና ኣሳኺዕና፣ ምስ ህዝብና ተቐራሪብና ፣ ፍቕርን ሓልዮትን ህዝብና ሰኒቕና ናብቲ ሓይልና ዝዓረፈትሉ ከባቢ ከድና።

ኣብ ከባብታት ማእኸልን ምብራቕን ትግራይ ንብዙሕ ኣዋርሕ ዝፀንሐት ሓይልና ንምዕራብ ክትብገስ መልእኽቲ ሬድዮ ርክብ ከምዝመፃ ዝሰማዕና እውን ኣብኡ ምስ በፃሕና እዩ። ኣብቲ እዋን ሰራዊትና ምስ ዝነበሮም ናይ ዕጥቂን ስንቅን ፀገም ኣብ ምብራቕ ትግራይ  ምስ ደርጊ፣ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ምስ ኢዲዩ ለይትን ቀትርን፣ ሓጋይን ክረምትን ብዘይ ዕረፍቲ ዝቓሻመደሉ ዝነበረ እዋን እዩ። ይኹን እምበር ውግእ ኣብ ልዕሊ ውግእ፣ ፀገም ኣብ ልዕሊ ፀገም ተደራሪቡ እቲ ዓወት ብዓወት ዝኾነሉ ዝነበረ እዋን እዩ።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 959
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ግንቦት 2009