የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ ኣብ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ኣመልኪቶም ዝሃብዎ መግለፂ

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

3934823
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
2105
3222
13527
3899199
75536
446709
3934823

Your IP: 23.20.147.6
2017-05-25 16:21

ወየንቲ ዓይነ መርፍእ ገድሊ

here we go
selam new

 

ወያናይ ኣረጋይ ዕሱባት ሰራዊት ኢድዩ እንትስዕብዎ ኣብ ሓደ ቆጥቋጥ ተፀጊዑ ዝተኮሰን ዓረራት ኣካላት ፀላእቲ እናበስዓ ዒላማአን ወቕዓ። ካብተን ኣርባዕተ ዓረራትድማ እተን ሰለስተ ፀላእቲ ኣውደቐለን። ኮይኑ ግና ዘላቶ ብረት ኣብ ውሽጣ     ዝሓዘታ ዓረር ሓንቲ ጥራሕ ብምዃናኣፍታ ቅፅበት እቲኣ እታ ተሪፋ ዘላ ዓረር “ንዓይ ዶ ንሓደ ፀላኢ?”ኣብ ዝብል ስነ ሞጎት ኣትዩ ከም ዝተወጠረን ኣልጋነሽ ኣብ ኢድ ፀላእቲ ከም ዝኣተወትን ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ርኢና። እቲ ታሪኽ ንቕፅሎ ኣለና።

ወያናይ ኣረጋይ ኣብታ ዝዓረደላ ቦታ ኮይኑ ኣፅቀጠ። ሓንቲ ዓረርን እንኮ ተባዕ ወያናይን ምስ ብርክት ዝበሉ ዘበናዊ ዕጥቂ ዝዓጠቑ ሰራዊት ኢድዩ ይዋግኡምህላዎም ንሱ ጥራሕ እዩ ዝፈልጥ። ዕሱባት ኢድዩ ግን ብሓይሊ እቲ ቶኽሲ ብዙሓት ተጋደልቲ ከም ዘለዉ እዮም ሓሲቦም። በዚ ዝሰግኡ ፀላእቲ ናብቲ ወያናይ ዝሓዞ ድፋዕ ክቐርቡ ኣይመረፁን። ንድሕሪት ገፆም እንትምለሱ ወያናይ ካብቲ መፃብብ ምግልጋሉ ኣረጋገፀ። ይኹን እምበር ሓደ ዘጨንቖ ጉዳይ ኣሎ፤ ጉዳይ ብፂይቱ ተጋዳሊት ኣልጋነሽ።

ሕርቃንን ዓውታን ዝተመልኦ ዘረባ ኣልጋነሽ ብርሑቕ እዩ ዝስማዕ። ሞት ንዒቓ ኢድዩ ዘካይድዎ ፀረ ህዝቢ ምንቅስቓስ ኣብ ቅድሚኦም ተንቲና ነገረቶም። ርዝነት ሓሳብ ኣልጋነሽ ዝኸበዶም ሰራዊት ኢድዩ ብሓንቲ ጥይት ትመውት ስጋ ለበስ ሄዋን ኣይመሰለቶምን። “ፈራሕስያ ዓሰርተ በትሩ” ከምዝበሃል መጅሙዕ ጠያይቲ ኣብ መላእ ኣካላታ ነስኒሶም መስዋእታ ጋህዲ ገበርዎ። ብቑጠዐን ሕራነን ዝገረረ ደም ኣልጋነሽ ኣብ ዋልካ መሬት ሸራሮ ብኽብሪ ፈሰሰ። 21 መጋቢት 1969 ዓ/ም ከባቢ ሰዓት ሓሙሽተ ናይ ቀትሪ እታ ቖራፅ ተጋዳሊት ንመወዳእታ ግዘ ሒቕታ ሞት ኣስመዐት። እዚ ኣጋጣሚ እዚ ኣልጋነሽ ፈላመይቲ ስውእቲ ጓል ኣንስተይቲ ተጋዳሊት ህወሓት ንክትኾን ታሪኽ ሓርዩዋ። ታሪኽ ሰብ ሓርዩ ኣብነት መስዋእቲ ገይርዋ። ድምፂ መስዋእታ ኣብ መላእ ሃገር ንዝስማዕ ድምፂ ውፁዓት፣ ብፍላይ ደማ ድምፂ ናይተን ኣብ ምሒር ወፅዓ ዝወደቓ ደቂ ኣንስትዮ ፈላማይ ደሃይ ፍትሕን ማዕርነትን ኮይኑ ተጋወሐ። ቃልሲ ዝሓቶ ክቡር መስዋእትን ትርጉምን ንተጋደልትን ወየንትን ኣርእያ። ኣብ ሓንቲ ዓውደ ኲናት ምስኣ ዝወዓለ ውፃእ መዓት ወያናይ ኣረጋይ ነዚ ታሪኽ እንትዝክር ስቓይን ርዝነትን እቲ መስዋእቲ ኣብ ዓይነ ሕልናና ኮለል ኢሉ ክረአ ይዕድም።

ተዘክሮ ወየንቲ ኣድያቦ ኣብ ጨዓመስከበት

ተሓህት ንምጭፍላቕን ንተሓህት ረጊፆም ናብ ማእኸል ዓዲ ብምግስጋስ ስልጣኖም ክመልሱ ዝተሃንደዱ ሰራዊት ኢድዩ ኣብ መንጠብጠብ፣ ኣድመይትን ጨዓ መስከበትን ተሃድሶ ኣካየዱ።ኢድዩ ብዘበናዊ ኣፅዋርን በዝሒ ሰራዊትን ተፀንቢሉ ንተሓህት ከጥፍእ ተበጊሱ ከም ዘሎ ድማ መሪሕነት ተሓህት ነቲ ኩነታት ገምጊሙ ተዳለወ። ዋና ኣዛዚ ሰራዊት ተሓህት ተጋዳላይ ሙሴ፣ ሰራዊት ኢድዩ ብዝተጠናኸረ መልክዑ መፂኡ ስለዘሎ ክምከት ከም ዝግባእ ንሰራዊቱ ኣፍለጠ። ኣብታ ሓይሊ ህወሓት ወያናይ ኣረጋይ ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ወየንቲ ኣድያቦ ምስቲ ዕጡቕ ሓይሊ ተሰሊፎም መጥቃዕቲ ንምፍናው ተዳልዮም ኣለዉ። ኣብ ማእኸል ትግራይ ከባቢ ፃዕዳ ላኻ ዝነበሩ ተጋደልቲ እውን ናብ ከባቢ ሸራሮ ክምለሱ ብምግባር ሓይልታት ተሓህት ተኣኻኺበን ምስቲ ብኣሽሓት ዝቑፀር ዘበናዊ ኣፅዋር ዝዓጠቐ ፀረ-ህዝቢ ሰራዊት ኢድዩ ንምውጋእ ተዳለዋ።

ሰራዊት ኢድዩ ኣብ ማይ ኩሕሊ፣ መንጠብጠብን ጨዓመስከበትን ዓሪዶም እዮም ዝብል መፅናዕቲ ስለዝነበረ ክልተ ሓይልታት ተሓህት ኣብቶም ከባብታት ተፀጊዐን መጥቃዕተን ከጠናኽራ ተገብረ። ዝዓበየ ሓይሊ ኣብ ጨዓመስከበት ከም ዘሎ ስለዝተረጋገፀ ሓይልታት ተሓህት ናብ ጨዓ መስከበት ኣቕንዑ። ኣብ ኩጀት ጨዓ መስከበት ርክብ ሬድዮ ሒዙ ይከታተል ዝነበረ ተጋዳላይ ኣውዓሎም ብሰራዊት ኢድዩ ተኸቢቡ ንሕንጢጥ ብምምላጥ ናብ ኣባላቱ እንትሕወስ ውሑዳት ጀጋኑ ተጋደልቲ ህወሓት ነዚ ኣጋጣሚ እቲ ኲናት ንምጅማር ከም ናይ ደወል ምልክት ገይሮም ድፋዖም ኣፅንዑ። ወየንቲ ሸራሮን ኣድያቦን ነቶም ከባቢታት ኣፀቢቖም ስለዝፈልጥዎም ምስ መራሕቲ ሓይሊ ዓይነ ብርኪ ኮይኖም ነተን ቁልፊ ከባቢታት ንምሓዝ ዝከኣለሉ ኣንፈት ቀየሱ።

ኣብቲ ዳህሪ ፀሓይ ኣብ ጨዓ መስከበት መሬት ዘንቀጥቅጥ ኲናት ተጀመረ። ኣብ በረኻታት ኣሰገደ፣ ኣድያቦን ፅምብላን ሸፊቶም ዝነበሩን ደሓር ምስ ኢድዩ ዝዓጠቑን ዓሊሞም ተኮስቲ ኣብ ልዕሊ ተሓህት ጨሚቶም ክትኩሱ ጀመሩ። ወዲ ሃይለ ዝመርሓ ዝነበረ ሓይሊ ብየማንን ፀጋምን ፀቕጢ ኢድዩ በፂሕዋ ፈለኽ መበሊ ሰኣነት። ወዲ ሃይለ ነቲ ኩነታት ንምትዕርራይ ኣመራርሓ እናሃበ እንከሎ እንትስዋእ ፃድቃን ገብረትንሳኤን ዘርኡ በዛብህን ነቲ መሪሕነት ተቐቢሎም ምስቲ ሰራዊቶም ዘይመጣጠን ምስ ሽሾ ሰራዊት ኢድዩ ኲናት ቀፀሉ።ብኣውዓሎም እትምራሕ ሓይሊ ብወገና ብርክት ዝበሉ ወየንቲ ኣሰሊፋ ኣንፃር ዕስለ ሰራዊት ኢድዩ እናተዋግአት ኣብ ከቢድ ወጥሪ ኣተወት።

ሰራዊት ኢድዩ ሓይሎም እናተጠናኸረ ኸደ። እታ ብእኒ ፃድቃን እትምራሕ ሓይሊ ብየማንን ፀጋምን ንዝመፃ መጥቃዕቲ ምፅዋር እንትኣብያ ናይ ምክልኻል ስራሕ እናሰርሐት ኣብ ክባ ሰራዊት ኢድዩ ኣተወት። ኣብዚ ቅፅበት ብሙሴ ዝምራሕ ሰራዊት ካብ መንጠብጠብ ንጨዓመስከበት ኣትዩ ነታ ዝነበረት ሓይሊ ኣድሓና። ካብ ክባ ወፂኣ ድማ ተወዲባ ክተጥቅዕ ጀመረት።

ሰራዊት ተሓህት ብሓዱሽ ሓይልን ውዳበን ብዋና ኣዛዚ እቲ ሰራዊት ተጋዳላይ ሙሴ እናተመርሐ ኣብ ልዕሊ ኢድዩ ናይ ምክልኻልን ምጥቃዕንኲናት ከፈተ። ይኹን እምበር ሰራዊት ኢድዩ ብቐሊሉ ዝኽበስ ሓይሊ ኣይነበረን። ስለዝኾነ እቲ ኲናት ፃዕፀዐ። ብኽልቲኡ ወገን ህይወት ሰባት እናበልዐ ኸደ። ኣብቲ ቅፅበት ኣውዓሎም ሽም ዝርዝር መሪሕነት ኢድዩን ኣበይ ኮይኖም ነቲ ኲናት ይመርሕዎ ከም ዘለዉን ንሙሴ ሓበረሉ። ኣብዚ ኩነት ብዝተገበረ ምትዕርራይን ብዝነበረ ርሱን ወነን ሰራዊት ኢድዩ እናዘሓለ ብኣንፃሩ ጀግንነት ተጋደልቲ ተሓህት እናጎልሀ እንትኸይድ ተርኣየ። ድሕሪ ግዜ ውቅዒት ሓይልታት ህወሓት እናበርተዐ እንትኸይድ ሰራዊት ኢድዩ ብረቶም እናደርበዩ ክሃድሙ ጀመሩ። ኣብ መዓንጣኦም ኣትዩ ሓመዶም ዘውፀኦም ጅግና ተጋዳላይ ተወሓት ፋሕ ጭንግራሕ ኣበሎም። ኣብ ተጠባባቒ ሓይሊ ዝፀንሓ ከራቢትን ምልሻን ድማ ነቲ ዝነበረ ሓይሊ እናኸርተማ፣ ክማረኽን ቁሱልን ምውትን ክኸውንን ወያናይ ብፅሒተን ወሰዳ። እቲ ፈኸምታ ኩናት ናብ ሃልሃልታ ባርዕ ተቐይሩ። ሓይልታት ተሓህት ነቲ ርሱን ወነ ጨቢጠን ነቲ ኲናት ቀፀላሉ። ኣብቲ ዝተኻየደ ውዕዉዕ ኲናት መሪሕነት ኢድዩ ኣይነበሩን። ካብቶም ዝተማረኹ ይኹን ዝሞቱ ኣይተረኸቡን።

ሙሴ ኣሰላልፋ ሰራዊት ኢድዩ ኣፀቢቑ ተገንዚብዎ ኣሎ። እቶም ንሰራዊት ተሓህት ዝመርሑ መሪሕነት ምስ ሰራዊቶም ኮይኖም እንትዋደቑን እንትመርሑን ባላምባራስን ደጃዝማችን ነበር መራሕቲ ኢድዩ ግና ኣብ እንዳ ፀሃየ ዝተብሃለ ዓሙይቕ ቦታ ኾይኖም እዮም ዝዋግኡ ነይሮም።  ዘይተረኸብሉ ምኽንያት እውን እተን እንዳ ደጃዝማች ፀሃየ ዘለዋ ሃዳሙ ኣፅሊለናሎም እየን። ተጋደልቲ ተሓህት ናብተን ህድሞታት ተፀጊዖም መጥቃዕቲ እንትፍንዉ ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ሰራዊት ኢድዩ ግና ከፀግዕዎም ኣይከኣሉን። ነቶም መራሕቲ ምድምሳስ ወይ ምቁፅፃር ኣገዳሲ ስለዝኾነ ሙሴ ገለ ተጋደልቲ ሒዙ ናብተን ሃዳሙ ክኸይድ ወሰነ። ሓየሎም፣ ኣውዓሎምን ንርአን ድማ ተቓወምዎም።

ሙሴ “እቲ ዝተበታተነ ሰራዊት ከም ብሓዱሽ ክውደብ ይኽእል እዩ፤ መሪሕነት ኢድዩ ድማ ከምልጡ ይኽእሉ እዮም” ዝብል ስግኣት ስለዘሕደረ ንገለ ተጋደልቲ ሒዙ ናብተን መሪሕነት ኢድዩ ዝዓረዱለን ሃዳሙ ክኸይድ ዳግም ሓተተ። ግን ሐዚ እውን ብብፆቱ ሓያል ተቓውሞ ገጠሞ። ሙሴ ነቲ ብብፆቱን ተጋዳላይ ሓየሎምን ዝቐረበሉ ተቓውሞ ጥሒሱ ሸውዓተ ተጋደልቲ ሒዙ ኸደ። ነቲ ኩነታት ዘፅንዑን ሓበሬታ ዝምግቡን ወየንቲ እውን ብቅድሚት ኣለዉ።

ሰራዊት ኢድዩ ንሙሴን ብፆቱን ብተኹሲ ተቐበልዎም። ሙሴ ብሬን ሒዙ ዓፀፋ መለሰሎም። ድሕሪ ውሱን ልውውጥ ቶኹሲ ምስ ሙሴ ዝነበረ ባህኣበሎም ተወጊኡ ወደቐ። ብዙሕ እንተይፀንሐ ድማ ተሰውአ። ብመስዋእቲ ባህኣበሎም ቁጠዐኡ ዝበርተዐ ሙሴ ብፅዑቕ ቶኽሲ ብሬን መሬት ዕንፅራር እንትገብራ ሰራዊት ኢድዩ ዓቕሎም ኣፅበበሎም። እቶም ቶከስትን ዓለምትን ኢና ዝብሉ ስራዊት ኢድዩ ብድንጋፀ ርእሶም ኣድነኑ። ነዛ ኣጋጣሚ ንምጥቃም ካልእ ሓይሊ ከይተጠናኸሩ ሓየሎም ዝሓዞም ተጋደልቲ ቡምቧ እናቶኮሱ ነቲ መሪሕነት ኢድዩ ዝዓረድሉ ቦታ ክድምስስዎ ሙሴ ኣዘዘ። ሓየሎምን ካልኦትን ነዚ መደብ ተቐቢሎም ድማ ፈፀምዎ።

ኣሕፈሮም ንኻልኦት ተጋደልቲ እናመርሐ ናብ ድፋዕ ኢድዩ ጠበቐ። ኣሕፈሮም ዝትኩሶ ዝነበረ ብሬን ንሰራዊት ኢድዩ ኣርዓዶም። ይኹን እምበር ብሬን ኣሕፈሮም ብቕፅበት ኣፅቀጠት። ኣሕፈሮም ተወጊኡ ተሰውአ። እኒ ሓየሎም ኣብ ድፋዕ ኢድዩ ክሳብ ዝበፅሑ ሙሴ ብሬን እናተኮሰ ከውሊ ኾኖም። ኣብቲ ከባቢ ዝነበረ ቆፎ ንህቢ ስለዝተወቕዐ ኣናህብ እናዘለሉ ንሰራዊት ኢድዩ ክናኸሱ ጀመሩ። ድሕሪ እዚ ሰራዊት ኢድዩ ብረቱ እናደርበየ ከምጋላባይ ፈረስ ሃደመ። እቶም ምስ ሓየሎም ኮይኖም ዝሃጅሙ ዝነበሩ ሸውዓተ ተጋደልቲ ኣብቲ ዓውደ ውግእ ብኽብሪ ተሰዊኦም ሓየሎም ጥራሕ ተረፈ። እቲ ኲናት ፈታንን ብዙሕ መስዋእቲ ዝተኸፈለሉን ኮነ።

ልዕሊ 700 ሰራዊት ኢድዩ ብሓይልታት ተሓህት ተረፍረፉ፣ 100 ኢዶም ሃቡ። ኣስታት 300 ብረት ተመንዘዐ፣ እቶም ዝተረፉ ሰራዊት ኢድዩ ባህሪሮም ተበታተኑ። እዮብ፣ ፋንታሁን፣ ሰመረ፣ ኣበበን ብርሃነ ሽውሽውን ዝተብሃሉ ተጋደልቲ ተሓህት ከምዝተሰውኡ ተረጋገፀ። ካልኦት ተጋደልቲ እውን መስዋእትን መውጋእትን ኣጋጠሞም። እቲ ኲናት ህድእ ዝበለ እዩ ዝመስል፣ መሪሕነት ኢድዩ ግና ኢዶም ኣይሃቡን። ዋላ እቶም መውጋእቲ ዘጋጠሞም እውን ኣብ ድፍዖም እዮም ኣፅቂጦም።

ኩሉ ከባቢ ጨዓመስከበት ብጨና ባሩድ ተዓፊኑእቲ ብተኹሳ ረሲኑ ዝነበረ መሬት ዝሕል እንትብል ኣብ ድፋዕ ዝተሸጐጡ መሪሕነት ኢደዩ “ሙሴ ባዕሉ ኢድኩም ሃቡ እንተዘይኢሉና ኢድና ኣይንህብን” ክብሉ ተሰምዑ። ስሕት ኢሉ ኳሕ! ተርኳሕ! ዝብል ድምፂ ጥይት ግና እኒሀ። ሙሴ ብሬኑ ኣቐሚጡ ሽጉጥ ኣዐሚሩ እናተንቀሳቐሰ ተዂሲ ጠጠው ክብል ንተጋደልቲ ኣዘዘ። እቶም ተጋደልቲ ትእዛዝ መራሒኦም ኣኽበሩ። ገለ ተጋደልቲ ግና ኣብቲ መሪሕነት ኢድዩ ዝዓረድሉ ብረቶም ብምዕማር ድፋዕ ሒዞም ኣለዉ፤ ሙሴ ተፀገዖም።

ሙሴ ናብኣቶም ከምዝቐረበ ዝፈለጡ ብፆቱ መሪሕነት ኢድዩ ሙሴ ባዕሉ ኢድኩም ሃቡ እንተይበሎም ኢዶም ከምዘይህቡ ምዝራቦም ንሙሴ ሓበርሉ። ሙሴ ናብቲ መሪሕነት ኢድዩ ዝተሓብእሉ እንዳ ኣድማሱ ፀሃየ ተፀገዐ። ተኹሲ ምሉእ ብምሉእ ዓሪፉ እዩ። ብዘይካ እቶም ኣብ ህድሞ ዝተሸጐጡ መሪሕነት ኢድዩ ካልእ ሰራዊት የለን። እቶም ንሰራዊት ተሓህት ናብቲ ህድሞ ምቕራብ ከሊኣምዎ ዝነበሩ ኣባላት ኢድዩ ተረፍሪፎም እዮም።

ሙሴ ኣብ ጥቓ እቲ መሪሕነት ኢድዩ ዝዓረደሉ ህድሞ ምስበፅሐ ሽጉጡ ኣዐሚሩ ነቶም መሪሕነት ኢዶም ንክህቡ ሓተተ። ብድሕሪ ሙሴ ሓንቲ ጋንታ ተሓህት ሓለዋ እናካየደት እያ። ድምፂ ሙሴ ዘድምፁ መሪሕነት ኢድዩ ኢዶም ንዓቐብ ገይሮም ሓደ ብሓደ ካብታ ህድሞ ወፁ። እኒ በዓል ኣድማሱ ፀሃየ፣ ገ/መስቀል ካሕሳይ፣ መብራህቱ ኣርዓዶም፣ ግዳይ ባሕሪ ሹምን ካልኦት ዓሰርተ ክልተ ቀንዲ መሪሕነትን ኢዶም ሃቡ።

ኣብዚ ኸምዚ ዓይነት ኩነት ድምፂ ጥይት ተሰምዐ፤ ሓንቲ ጥይት ኤም ዋን ኣብ ፀጋማይ ኢድ ሙሴ ዓረፈት። ነዚ ዝረኣዩ ተጋደልቲ መራሒኦም ስለዝተወግአ ኸበብዎ። እታ ጥይት ኤም ዋን ካብ ቀረባ ስለዝተሓንበበት ንኣዕፅምቲ ሙሴ ፈንፂሓ ኣተወት። ነዚ ስዒቡ መሪሕነት ኢድዩ ክሃድሙ ፈተኑ፤ ገለ ተጋደልቲ ምስ ሙሴ እንትቐርዩ ገሊኦም ድማ ነቶም ክሃድሙ ዝፈተኑ ተዅሲ ኸፈትሎም። ኣድማሱ ፀሃየን፣ ገ/መስቀል ካሕሳይ ጥራሕ እንትተሓዙ ካልኦት ኣምለጡ።

ካብ ፀጋማይ ኢድ ሙሴ ደም ወሓጀ። ኩሎም ተጋደልቲ ደንጊፆም ፈዘዙ። ኣጋር ሓኪም ለምለም ሰሑል ንሙሴ ንምሕካም ፀዓረት፣ ዋሕዚ ደም ሙሴ ግን ብቐሊሉ ጠጠው ክብል ኣይከኣለን። ደም ሙሴ ከም ጋሻ ውሕጅ ኣብ ዝጋልበሉ እዋን ሙሴ ብሰላሕታዊ ድምፀት፣ “እቲ ፀላኢ ዝደርበዩ ኣቑሑ ኣኻኸብዎ፣ ብረትኩም ብጥንቃቐ ሓዙ ሸለል ኣይትብሉ፣ እቶም ዝተሰውኡ ብፆት ቅበርዎም” ብምባል ተዛረቦም። ገለ ተጋደልቲ ነቲ ሙሴ ዘውረደሎም መደብ ንምፍፃም ተንቀሳቐሱ። መወዳእታ ዕፃ ኣመራርሓ ኢድዩ እንታይ ይኸውን? መውጋእቲ ኣዛዚ ሰራዊት ተሓህት ተጋዳላይ ሙሴ መወዳእታኡ እንታይ ኮነ? ኣብ ዓወት እቲ ኲናት ዘለዎ ፅልዋ ኸ ከመይ ይኸውን? ዝብል ብኣንደበት ወያናይ ኣረጋይ ተዘንትዩ ኣሎ። ኣብ ቀፃሊ ክፋል ክንምልሶ ኢና።

                   ፍልፍል፡- (ወያናይ ኣረጋይ ገብረመድህን፣ መፅሄት ወይን ሕታም ለካቲት 2000 ዓ/ም)


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 953
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት የካቲት 2009