የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4534410
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1862
2471
4333
4511961
49683
165145
4534410

Your IP: 54.224.164.166
2017-11-20 17:21

ኣሰር ቀዳሞት መንገዲ ዳሕረዎት

here we go
selam new

                      ስነ ስርዓት ሽልማት ኣብያተ ምኽሪ ክልል ትግራይ

ካልኣይን መዛዘምን ክፋል

ብመሰረት ሕገ መንግስታዊ ኣወዳድበአን ውክልና ህዝቢ ሒዘን በብብርኩ ዝርከባ ኣብያተ ምኽሪ ኣብ ኣጠቓላሊ ስራሕቲ ህዝቢ ውሳነ ዝሓልፈለን፣ ሕጊ ዝወፀአለንን ንፈፀምቲ ኣካላት ቁፅፅር ዝግበረለንን ዴሞክራሲያዊ ትካላት እየን። እዘን ኣብያተ ዕዮ ልምዓታውን ዴሞክራሲያውን መስመር ካብ ሓደጋ ኣካብነት ክራይ ንምንጋፍ ልዑል ቃልሲ ንምክያድ ምችዊ ኩነታት ኣብ ምፍጣር ወሳኒ ተራ ኣለወን። ብተወሳኺ ፖሊሲታትን ስትራቴጅታትን ከምኡ እውን መፈፀሚ ኣንፈታት፣ ፕሮግራማት፣ ትልምታትን በጀትን ኣብ ባይታ ወሪዱ ህዝቢ ንኽዝትየሉን ተግባራውነቱ ንምግምጋምን ዝዓለመ ሓላፍነት እውን ኣለወን። ስለዚ ጥንካረ ኣብያተ ምኽሪ ኣብ ጉዕዞ ህዳሰን ዕብየትን ወሳኒ ቦታ ኣለዎ ኢልካ ምድምዳም ይከኣል። ነዚ ማእኸል ብምግባር ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ 2009 ዓ.ም ካብ ክልል ክሳብ ጣብያ ንዘለዋ ኣብያተ ምኽሪ ኣብ ኣፈፃፅማ መደባት ዝነበረን ምስሊ ኣመልኪቱ ዝገበሮ ገምጋም ኣብ ሕሉፍ ሕታም ምድህሳስና ይዝከር። ካብኡ ብተወሳኺ ብብርኪ ወረዳን ጣብያን ዝተገበረ ገምጋም ከምኡ እውን ኣብ 2009 ዓ.ም ብኣፈፃፅማ ስርሐን ዝበለፃ ተባሂለን ዝተሸለማ ኣብያተ ምኽሪ ወረዳታትን ጣብያታትን ዝድህስስ ትሕዝቶ ኣብዚ ሕታም ቀሪቡ ኣሎ።

ዓመታዊ ፀብፃብ ቤት ምኽሪ ክልል ከም ዘመላኽቶ፣ ካብ ወረዳ ናብ ወረዳ ዋላ ኣፈላላይ ይሃሉ ኣብ ወረዳታት ከም ጥንካረ ዝውሰድ ሞዴላትን ዘይሞዴላትን እናፈለኻ ናይ ምኻድ ባህሊ ይዓቢ ምህላዉ እዩ። ናይዚ ሓደ መርአዪ ኣብ ስራሕቲ ምምላስ ልቓሕ ዝርአ ውፅኢት እዩ። እዚ እውን ኣብ ምምላስ ልቓሕ ፅቡቕ ዝሰርሓ፣ ፀገም ዝነበረን ከምኡ እውን ብኣተሓሕዛ መረዳእታ ጉድለት ዘርአያ ተባሂሉ ተነፂረን ኣለዋ። ንኣብነት ወረዳ መደባይ ዛና ሓደ ምኢታዊ፣ ኣፅቢ ወምበርታ ክልተ ምኢታዊ፣ ክልተ ኣውላዕሎ ሰለስተ ምኢታዊ ብርኪ ኣፈፃፅማ ብምሓዝ ትሑት ዘይተመለሰ መጠን ልቓሕ ካብ ዘለወን ወረዳታት ክልል ትግራይ እየን።ብኣንፃሩ ከፍቲ ዝወስድኦ ልቓሕ እቲ ብርክት ዝበለ መጠን ዘይመለሳን ትሑት ኣፈፃፅማ ዘለወንን ወረዳታት ድማ ተነፂረን እየን። ንኣብነት ወረዳታት ፀለምቲ 88 ምኢታዊ፣ ሰሓርቲ ሳምረ 82 ምኢታዊ፣ እንዳ መኾኒ 80 ምኢታዊ፣ ሕንጣሎ ወጀራት 80 ምኢታዊ ካብ ዝወሰድኦ ልቓሕ ኣይተመለሰን።

እቲ ካልእ ምስ ልቓሕ ብዕምቆት ዝተገምገመ ተዛሚዱ ጉዳይ ኣተሓሕዛ ፅፉፍ መረዳእታ እዩ። ከም ፀብፃብ እቲ ዓመታዊ ገምጋም ኣብ ወረዳታት ታሕታይ ኣድያቦ፣ ታሕታይ ቆራሮ፣  ወልቃይት፣ ቃፍታ ሑመራ ዝኣመሳሰላ በዚ መዳይ ሰፊሕ ክፍተት ዘለወን ምዃኑ ተገምጊሙ እዩ። እዚኣተን ዝተወሰደን ዝተመለሰን መጠን ልቓሕ ንፁር መረዳእታ የብለንን። ከምዚ ዝበለ ኣፈላላይ ኣፈፃፅማ ካብ ጥንካረን ድኽመትን ኣብያተ ምኽሪ ወረዳታት ይብገስ።ኣብተን ዝሓሸ ቤት ምኽሪ ዘለወን ብኡ ልክዕ ዝሓሸ ኣፈፃፅማ ይርኣየለን። ዝደኸመ ቤት ምኽሪ ኣብ ዘለወን ድማ ኣፈፃፅመአን ትሒቱ ምርኣዪ ተገምጊሙ እዩ።

ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ መደባት 2009 ዓ.ም እንትግምግም እቲ ካልእ ብዕምቆት ዝርኣዮ ጉዳይ ስሩዕ ጉባኤ ብእዋንካ ምክያድ ዝምልከት እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብ ምልኣተ ጉባኤ ወረዳታት ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ 81 ምኢታዊ፣ ኣፅቢ ወምበርታ 77 ምኢታዊ፣ ፀገዴ 76 ምኢታዊ፣ ኢሮብ 71 ነጥቢ ኣርባዕተ ምኢታዊ፣መረብ ለኸ 66 ነጥቢ ሸውዓተ ምኢታዊ ከምኡ እውን ክፍለ ከተማታት ከተማ መቐለ ብዘለወን ድምር ኣሃዝ ትሕት ዝበለ ምልኣተ ጉባኤ ዝነበረን ምዃኑ ተገምጊሙ ኣሎ። ኣብ ካልኦት ወረዳታት ግና ዝሓሹን ብኣብዝሓ ልዕሊ 85 ምኢታዊ ምልኣተ ጉባኤ እናሐዝካን እዮም ጉባኤታት ተኻይዶም። ምልኣተ ጉባኤ ሒዝካ ጉባኤ ምክያድ እንትበሃል በዝሒ ተሳታፊ ምህላው ጥራሕ ግን ኣይኮነን። ውክልና ህዝቢ ዝሓዘ ኣባል ቤት ምኽሪ ናይቲ ዝወከሎ ህዝቢ ሕቶታትን ሓሳባትን ሒዙ ኣብ ጉባኤ በቲ ዝድለ ከቕርብን ክዛተን ምኽኣል እውን ስለዝኾነ ኣብ መጠን ተሳተፍቲ ጥራሕ ከይኮነስ ዕምቆቱን ውፅኢታውነቱን እውን ብኡ መንፅር ትኹረት ምግባር የድሊ።

እዚ እንትገብር በይኑ እቲ ኣባል ቤት ምኽሪ ዘይኮነስ ብዘይድምፂ ክሳተፉ ዝግብኦም ማሕበራት ሓፋሽን ካልኦት መላፍንቲ ኣካላትን ብምስታፍ እውን ክኸውን ኣለዎ። ንኣብነት ከም ቤት ምኽሪ ክልል ካብ ላዕሊ ክሳብ ጣብያ 30 ምኢታዊ ማሕበራት ሓፋሽ ብዘይድምፂ ክሳተፋ መስርሕ ኣቐሚጡ እዩ። ካብዚ ዝብገስ ኣብ 2009 ዓ.ም ኣብ ጉባኤታት ቤት ምኽሪ፣ ማሕበራት ሓፋሽ ብዘይድምፂ 100 ምኢታዊ ዘሳተፋ ወረዳታት ሕንጣሎ ወጀራት፣ ዓድዋ፣ ደጉዓ ተምቤን፣ እንዳመኾኒ፣ ወርዒ ለኸ፣ ራያ ዓዘቦ፣ ናዕዴር ዓዴት፣ መደባይ ዛና ራያ ኣላማጣን ሓውዜንን ዝኣመሰላ ንረክብ።እዚ ዘመላኽቶ ብዘይድምፂ ማሕበራት ሓፋሽ ኣብ ጉባኤታት ናይ ምስታፍ ስራሕ እናዓበየ ይኸይድ ምህላዉ እዩ። ብማእኸላይ እንትርአ ካብ 75 ክሳብ 95 ምኢታዊ ተሳትፎ  ነይሩ። ስለዚ ተሳትፎ ማሕበራት ሓፋሽ ደሚርካ እንትርአ ፅቡቕ ምዕባለ ዘለዎ ኮይኑ ኣብ ክፍለ ከተማታት መቐለ ግን ብቐፃልነት ዓብይ ትኹረት  ዘድልዮ ስራሕ ኣሎ። ብካልእ ገፅ ድማ ሓፋሽ ማሕበራት ኣብ ምስፋን ዲሞክራስን ምምላስ ልምዓታዊ ሕቶታትን ዘለወን ንቁሕ ተሳትፎ ብዝግባእ ክረአ ኣለዎ።

ኣብ ደንቢ ኣሰራርሓ ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዓንቀፅ 43 ዝተደንገገ ዕላማ ከምዘረድኦ ኣብያተ ምኽሪ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ኣብ ረብሓ ምውዓሉ ናይ ምርግጋፅ ሓላፍነት ኣለወን። ኣብዚ መዳይ ፀገም ዝፈጠሩ ኣካላት እንትርከቡ ተሓታትነት ናይ ምርግጋፅ ሓላፍነት እውን የካትት። ብተወሳኺ ፕሮጀክትታት እንትስርሑ ትልሚ ካብ ምውፃእ ጀሚሩ ህዝቢ እናሳተፍካን ርኢቶታቱ እናካተትካን ብምኻድ ይኹን ንስራሕቲ ልምዓት ከባቢ ወፈያታት ክገብርን ዝተኣከበ በጀት ኣብ ረብሓ ክውዕልን ዝገብራ ከባብታት ኣለዋ። ኣብ ከተማታት ውቕሮ፣ ሽረ እንዳስላሰ፣ ኣኽሱምን ኣላማጣን ዝተሰርሑ ስራሕቲ ከባብያዊ ልምዓት ከም ኣብነት ዝውሰድ ተመክሮ እዩ።

ብብርኪ ወረዳ ካብ ዝግለፁ ካልኦት ጥንካረታት ምስ ምሕደራ ሃፍቲ ተዛሚዱ ዝተሰርሐ ስራሕን ውፅኢቱን ዝምልከት እዩ። ንኣብነት ኣብ ማሕበራት ሕብረት ስራሕ በዝሒ ዘለዎ ገንዘብ ሕጋዊ ብዘይኮነ ኣግባብ ዝወፀ ስርዓቱ ክሕዝን ክምለስን ኣብ ኩለን ኣብያተ ምኽሪ ወረዳታት ዝፍፀም ኮይኑ ብመንፅር በዝሒ ገንዘብ እንትርአ ልዕሊ 150 ሽሕ ብር ክምለስ ዝገበራ ብኣብነት ዝግለፃ ወረዳታት ኣለዋ። እዚኣተን ከዓ ወረዳታት ሓውዜን፣ ፀለምትን ራያ ኣላማጣን እየን። ብተወሳኺ ኣብ ስራሕቲ ሰናይ ምምሕዳር ብፍላይ ኣብ ምክትታልን ምፍራስን ዘይሕጋዊ መጠሻ በብብርኩ ዝርከባ ኣብያተ ምኽሪ ዝሰርሐኦም ተመኩሮ ክኾኑ ዝኽእሉ ተግባራት ኣለዉ። ዝሓሸ ዝፈፀማ ኣለወን ዝተብሃላ ግና ሓውዜን ብ126 ሰብ ከምኡ እውን ኣሕፈሮም ብ 30 ሰብ ብዘይኣገባብ ተታሒዞም ዝነበሩ መጠሻታት ክምለስ ገይረን እየን።

ብኻልእ ገፅ ክትትልን ቁፅፅርን ብምክያድ ዝሳለጥ ጉዳይ ተሓታትነት  ኣብ 2009 ዓ.ም ዝሓሸ ለውጢ ዝነበሮ  ኮይኑ ምስቲ ዝተውሃበ ተግባርን ሓላፍነትን እንትርአ ግና ጉድለታት ተራእዮም እዮም። ንኣብነት ብቀወምቲ ኮሚቴ ወረዳታት ንጣብያታት ዝውሃብ ግብረ መልሲ ሓሓሊፉ በብሰለሰተ ወርሒ ምስቲ ምዃኑ ምዝንጋዕ ተራእይሉ እዩ። ትልሚ መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮ ኣብ ምርድዳእ ዝውሃብ ትኹረትን ዝካየድ መድረኽን ዘይምምምጣን ነይሩ። ናይዚ ምኽንያት ኣብ ትልሚ ጥራሕ ትኹረት ምሃብ እዩ። ሃፍቲ ብምትእልላሽ መዳዩ እውን ክንድቲ ዝድለ ኣይነበረን። ካብዚ ሓሊፉ ንዝርካቡን ዘሎን በጀት ፀገም ንምፍታሕ ዝተመጣጠነ ስራሕ ዘይምህላው ከምኡ እውን በጀት ንቤት ምኽሪ ኣብ ምምዳብ ኣፈላላይ ይርአ። ኣብዚ ፀገም እዚ ዝፅርሓ ወረዳ ኣስገደ ፅምብላን ክፍለ ከተማታት መቐለን እየን። እዚኣቶም ጥራሕ ዘይኮኑ ካብ ዝተፈላለዩ ኣካላትን ሕብረተሰብን ዝርከብ መረዳእታ እናተተንተንካ ንክትትልን ቁፅፅርን ረብሓ ኣብ ምውዓል እውን ክፍተታት ኣለዉ።

ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ጋዜጣና ይኹን ኣብዚ ሕታም ብዝርዝር እናቐረቡ ዝመፅኡ ገምጋማት ቤት ምኽሪ ክልልን ወረዳታትን ከም ዘለዉ ኮይኖም ብብርኪ ኣብያተ ምኽሪ ጣብያ ካብ ዝተቐመጡ ገምጋማት ንዝተወሰኑ ምርኣይ ድማ ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት ኣብ ምክያድ ወርሓዊ ጉባኤ ኣብያተ ምኽሪ ጣብያ ብማእኸላይ 92 ምኢታዊ ዝበፅሐሉ ኩነታት ከም ዘሎ እዩ ተገምጊሙ። ኣብ ክሊ እዚ ቁፅረን ውሑዳት ኣብ ዝኾና ጣብያታት ንኣብነት ኣብ ወረዳ ታሕታይ ኣድያቦ ጣብያ ለምለም ጉባኤ ዘይምክያድ ምንባሩ ድማ ተገምጊሙ ኣሎ። ካብዚ ሓሊፉ ኣብ ገሊአን ካብ ዝተቐመጠ ትካላዊ ኣሰራርሓ ንታሕቲ ጉባኤ ምክያድ ምንባሩ ተራእዩ እዩ። ንኣብነት ኣብ ወረዳ እንደርታ ጣብያ ፈለገ ማያት በብወርሑ ከካየድ እናተገብኦ ኣብ ዓመት ክልተ ግዘ ጥራሕ እዩ ተኻይዱ። እዚ ድማ ሰፊሕ ትኹረት ዝሓትት እዩ።

እቶም ኩሎም ካብ ክልል ክሳብ ጣብያ እናተገለፁ ዝመፅኡ ዝርዝር ጥንካረታትን ጉድለታትን ማእኸሎም ኣብያተ ምኽሪ ሓላፍነቶም ከተግብሩ ብዘኽእል መንገዲ ንምጥንኻር እዩ። ኣብ ከይዲ ተግባራዊ ስራሕ ጥንካረታትን ጉድለታትን እናፈለኻ ዝሓሸ ኣፈፃፅማ ዘለዎም ምትብባዕ ድማ ንዝበለፀ ጥንካረ ምችው ባይታ ይፈጥር። ካብዚ ተበጊሱ ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልልላዊ መንግስቲ ትግራይ ኣብ 2009 ዓ.ም ብሉፅ ኣፈፃፅማ ንዘርአያ ኣብያተ ምኽሪ ወረዳታትን ጣብያታትን  መተባብዒ ሽልማትን ኣፍልጦን ሂቡ እዩ።

ብመሰረት እዚ ወረዳታት ብህንፀትን ምውፋርን ሰራዊት ልምዓት፣ ምግፋሕ ብሉፅ ተመኩሮ፣ ሕቶ ህዝቢ ብዝተዋደደ ስርዓት ምክትታልን ምቁፅፃርን፣ ምፍታሕ ፀገማት ሰናይ ምምሕዳር ከምኡ እውን ትካላዊ ኣሰራርሓ ሒዝካ ብምስራሕን ምምራሕን ዝብሉ ረቛሕታት ክስርዓ ተገይሩ እዩ። ካብዚ ብምብጋስ ሸሞንተ ወረዳታት ቀዳማይ ደረጃ ሒዘን ሸሞንተ ወረዳታት ድማ ካልኣይ ደረጃ ተሰሪዐን ተሸለምቲ ኮይነን እየን።

ካብ ተሸለምቲ ኣብያተ ምኽሪ ወረዳ ሓንቲ ቤት ምኽሪ ከተማ ኣክሱም እያ። ኣፈ ጉባኤ ቤት ምኽሪ እታ ከተማ ወ/ሮ ኣባዲት ገብረዋህድ ምሽጥር እቲ ሽልማት እንትገልፃ፣ ህዝቢ ሒዝካ ካብ ምስራሕ ዝብገስ ምዃኑ እዩ። ኣብያተ ምኽሪ ሓላፍነት ክትትልን ቁፅፅርን ሒዘን ህዝቢ ኣብ ጎድነን ገይረን እንትሰርሓ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ከመዝግባ ከም ዝኽእላ ድማ ምስክርነተን ይገልፃ። ብተመሳሳሊ ኩነታት ኣብያተ ምኽሪ ጣብያ ንምትብባዕ ብዝተትሓዘ ኣንፈት ትካላዊ ኣሰራርሓ ቤት ምኽሪ ብምኽባር፣ ተሓታትነት ብምርግጋፅ፣ መርበባት ቤት ምኽሪ ናብ ተግባር ብምእታው ዝብሉ መዕቀንታት ተወሲዶም 52 ጣብያታት ቀዳማይ ደረጃ 34 ድማ ካልኣይ ደረጃ ክስርዓ ብምኽኣለን “ናይ ብሉፃት ብሉፅ” ተባሂለን ብብርኪ ክልል ተሸሊመን እየን። ቀዳማይ ደረጃ ሒዘን ብብርኪ ክልል ንሽልማት ካብ ዝበቕዓ ጣብያታት ሓንቲ ኣብ ወረዳ ታሕታይ ኣድያቦ እትርከብ ጣብያ ዝባን ገደና እንትትኸውን ናይዛ ጣብያ ኣፈ ጉባኤ ዝኾኑ ኣይተ ተስፋንችአል በርሀ ከም ዝገለፅዎ፣ እቲ ሽልማት ምሽጥሩ ዕግበት ህዝቢ ምርግጋፅ እዩ።

ኣብቲ መድረኽ ምሃብ ሽልማትን ኣፍልጦን ኣብያተ ምኽሪ ዝተረኸቡ ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ኣይተ ኣባይ ወልዱ፣ ኣብ ምኽባር ሕጊ፣ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ኣብ ምዓልኡ ንምውዓል፣ ዴሞክራሲ ንምዕሟቕን ሰናይ ምምሕዳር ንምርግጋፅን ኣብያተ ምኽሪ ሓላፍነተን ዝለዓለ ምዃኑ እዮም ዝገልፁ። ብተወሳኺ ኣፈ ጉባኤ ባይቶ ፌዴሬሽን ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ኢትዮጵያ ኣይተ ያለው ኣባተ፣ ምጥንኻር ኣብያተ ምኽሪ ሓደ ኣካል ምጥንኻር ዴሞክራሲያዊ ትካል ከም ዝኾነ እዮም ዝተዛረቡ። ምኽንያቱ ንህንፀትን ምዕንባብን ዴሞክራሲ  በብብርኩ ዝርከባ ኣብያተ ምኽሪ ብፅሒተን ዝለዓለ ምዃኑ እዩ።

ብድምር ሕሉፋት መደባትካ ብምግምጋም ንብሉፃት ከምዚ ዝበለ ምትብባዕ መንገዲ ቀዳሞት ኣሰር ዳሕረዎት ምዃኑ ዘረጋግፅ እዩ። ኣብ 2010 ዓ.ም ክፍፀሙ ተተሊሞም ዘለው መደባት ቤት ምኽሪ በዚ ኣገባብ ንምፍፃም ኣብ ኩሎም መደባት ብቅኒት ሰራዊት ልምዓት ተወዲብካ ናብ ስራሕ ብምእታዉ ኩለመዳያዊ ሰራዊት ንምፍጣር ሰፊሕ ምንቅስቓስ ምግባር ይጠልብ። ካብዚ ሓሊፉ በብብርኩ ዘለዋ ኣብያተ ምኽሪ ብዓይኒ ኣፈፃፅማ ዝተመጣጠነ ዓቕሚ ክህልወን ምግባር ኣገዳሲ እዩ። ነዚ ማእኸል ገይርካ ኣብ 2010 ዓ/ም ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ብምጥንኻር ሓደጋታት ሕገ መንግስቲ ዝኾኑ ተግባራትን ኣተሓሳስባታትን ኣካብነት ክራይ ብቑርፀኝነት ንምቅላስ ዘኽእል ምዃኑ ተገንዚብካ ኣብ ሕሉፍ ዓመት ንዝተረኸቡ ተመኩሮታት ስንቂ ገይርካ እናተሃደስካ ምስራሕ እናሰራሕኻ ምህዳስ እዋኑ ዝጠልቦ መሪሕ ቃል እዩ እሞ ንተግባራዊነቱ ምርብራብ የድሊ። 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 961
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010