የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4534420
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1872
2471
4343
4511961
49693
165145
4534420

Your IP: 54.224.164.166
2017-11-20 17:22

ከም ሽመን ኣብ መትከለን ዝፀንዓ መናእሰይ

here we go
selam new

                      ኣዶ ወንበር ማሕበር “መትከል” ኣብ ስርሕ ቆጣቢት እቶን እንትትነጥፍ

ደቂ ኣንስትዮ ሃገርና ይኹን ክልልና መብዛሕትኡ ግዜ ንጉልበተን ነዊሕ ግዜ ኣብ ዝወስዱ ኣብ ከም ምሕብሓብ ቆልዓ፣ ምድላው ምግብን ፅሬት ገዛን ዝኣመሰሉ ስራሕቲ ተፀሚደን እየን ዘሕልፍኦ። በዚ ድማ እዚ ዝበሃል ኣታዊ ኣይህልወንን። ብፍላይ ኣብቶም ዝሓለፉ ስርዓታት ጓል ኣንስተይቲ ዋንነት መሬት ይኹን ጥሪት ክህልዋ ኣይፍቀድን ነይሩ። እዚ ከም ሓደ ምኽንያት ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ዝነበረ ኮይኑ ድሕሪ ዓወት እውን እንተኾነ እዚ ድሑር ኣተሓሳስባ ቀልጢፉ ቦትኡ ስለዘይለቐቐ መንግስቲ ኣብ ደቂ ኣንስትዮ ፍሉይ ትኹረት ሂቡ እናሰርሐ መፂኡ እዩ። ሎሚ እውን ውድብን መንግስት ንበቢግዚኡ ሓደሽቲ ሓሳባት ብምምዕባል ደቂ ኣንስትዮ መፍረይትን ተጠቀምትን ኮይነን ካብ ድኽነት ዝወፃሎም ዝተፈላለዩ ፓኬጃት ሓንፂፁ ተግባራዊ እናገበረ ይርከብ። ነቲ ዘሎ ጥጡሕ ባይታ ተጠቒመን እቲ ኣብ ስራሕቲ ገዛ ተወሲኑ ዝፀንሐ ጉልበተን ኣብ ውፅኢታዊ ስራሕቲ ብምውዓል መነባብሮአን ዘመሓይሻ ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ ቁፅረን ኣይነዓቕን። ይኹን እምበር ብኣተሓሳስባ ደረጃ ነዚ ስዒረን ናብ ተረባሕነት ዘይተሰጋገራ እውን ብዙሓት እየን። እዚኣተን ካብዚ ቀፂልና እነቕርበን ተባዓት ደቂ ኣንስትዮ ተመኩሮ ክወስዳ ኣለወን ብዝብል ሓደ ዛዕባ ሒዝና ቀሪብና ኣለና።

ኣብ ወረዳ ደጉዓ ተንቤን ከተማ ሃገረ ሰላም ብማሕበር ተወዲበን ብምስራሐን እቲ ብመንግስቲ ዝተቐመጠ ሸቶ ንክዕወት ናይ ባዕለን እጃም የበርክታ ካብዘለዋ ማሕበራት ሓንቲ ዝኾነት ማሕበር እያ። እዛ ማሕበር “መትከል” ዝብል መፀውዒ ሽም ኣለዋ። ኩለን ኣባላት እታ ማሕበር ቅድሚ ምውዳበን ካብ ዓስራይ ክፍሊ ዘሕልፍ ውፅኢት ስለዘይመፀለን ንብዙሕ ግዘ ስኡናት ስራሕ ኮይነን ፀኒሐን። ዝኾነ ዓይነት ስራሕ ናይ ምስራሕ ሓሳብ እውን ኣየነበረንን። ኣብ 2004 ዓ/ም ብቤት ፅሕፈት ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን ወረዳ ደጉዓ ተንቤን ኣብ ዘፈር ኣማራፂ (ተሓዳሲ) ሓይሊ ተወዲብካ ዝስራሕ ስራሕ ምህላዉ ምስ ሰምዓ ግን ዓሰርተ ኮይነን ተወዲበን። ድሕሪ እዚ እኹል ስልጠና ወሲደን ናብ ስራሕ ንምእታው ልቓሕ ክወስዳ ምስወሰና ግና እተን ሓሙሽተ “ልቓሕ ወሲድና እንተኸሰርና ኸ” ብዝብል ስግኣት ካብቲ ማሕበር ወፂአን። እተን ዝተረፋ ሓሙሽተ ኣባላት ግና ተስፋ ብዘይምቑራፅ 1 ሽሕን 600ን ዝዋግኡ ሞልድ (መውፅኢ ቅርፂ እቶን) ብዓይነት፣ ብር 7 ሽሕን 400ን ድማ ብጥረ ገንዘብ ድምሩ ብር 9 ሽሕ  ዝኾነ ልቓሕ ወሲደን ኣብ 2005 ዓ/ም ስራሕ ጀሚረን።

ፈለማ ስራሕ እንትጅምራ ኣብ ከባቢ መነሃርያ ከተማ ሃገረ ሰላም ግዝያዊ መስርሒ ቦታ (ሼድ) ተዋሂቡወን እኳ እንተነበረ ምስ ምፍራስ እቲ መነሃርያ ተተሓሒዙ ክለዓላ ተገይሩ። ድሕሪኡ ብግዝያውነት ኣብ ሓደ ህንፃ ክሰርሓ ተፈቒዱለን እናሰርሐ እናሃለዋ ንሱ እውን ንኻሊእ ግልጋሎት ስለዝተደለየ ክወፃ ከምዝተገደዳን ንሸውዓት ወርሒ ዝኣክል ስራሕ ጠጠው ከምዘበላን ኣዶ ወንበር እታ ማሕበር ወይዘሪት ዓምደ ብርሃን ገብረ እግዝኣብሄር ተረድእ። በዚ ተስፋ ዘይቆረፃ ኣባላት እታ ማሕበር ኣብ ናይ ውልቀ ሰብ ገዛ ተኻርየን በቢወርሑ ብር 500 እናኸፈላ ስርሐን ቀፂለን፤ ሎሚ እውን ኣብኡ እናሰርሐ እየን። እዘን መናእሰይ ዝተዋፈራሉ ዓውደ ስራሕ ከምተን ቀዲመን ዘድሐርሐራ ሓሙሽተ ኣባላት ዝሰግእኦ “ዘኽስር” ድኣ ኣይኹን እምበር በዳህቲ ዕንቅፋታት ክሓልፋ ግን ኣገዲዱወን እዩ። ንኣብነት እቲ ሕዚ ዝሰርሓሉ ዘለዋ ቦታ ፀቢብ ስለዝኾነ ንሽዱሽተ ሰዓታት ጥራሕ እየን ዝሰርሓ። ማለት እውን ካብ ንጉሆ ሓደ ሰዓት ክሳብ ቀትሪ ሽዱሽተ ሰዓት 30 ዕንፀይቲ ቆጣቢት እቶን ጥራሕ የፍርያ። ንሱ ንክደርቕ ሰጥ ዝበለ ቦታ ስለዘድልዮ ኣብቲ ዝሰርሓሉ ቦታ ኣቐሚጠንኦ ይውዕላ፣ ብፅባሒቱ ድማ ንዕዑ ኣልዒለን ሓዱሽ ይሰርሓ። በዚ መሰረት ኣብ ሓደ ወርሒ ከባቢ 600 ሓይሊ ቆጣቢት እቶን የፍርያ። ኣብዚ ብሙሉእ ዓቕመን ሙሉእ መዓልቲ እንተዝሰርሓ ነይረን ኣብ ወርሒ 1 ሽሕን 200 የፍርያ ኣለዋ ማለት እዩ። ይኹን እምበር ብዘለወን ፀገም መስርሒ ቦታ ክንድቲ ዝድለ ከፍርያ ኣይከኣላን። ስለዝኾነ ድማ ኣብ ፍርቂ መዓልቲ ካብ ዝፈሪ ምህርቲ እቶተን ከደንፍዓ ከምዘፀግመለን ምግማት ኣይኸብድን። “ሓሙሽተ ዓመት እኳ እንተገበርና ምስቲ ዝነበረና ናይ ቦታን ጠለብን ፀገም ተተሓሒዙ ብዙሕ ሃፍቲ ኣየዋህለልናን። ብሓፈሻ ኣብዚ ሕዚ እዋን ጥረ ገንዘብን ንብረትን ተደማሚሩ ልዕሊ ሓደ ምኢቲ ሽሕ ዝኸውን ካፒታል ጥራሕ እዩ ዘለና፤ በዚ ድማ ወርሓዊ ወፃኢታትና ሸፊንና በቢወርሑ ንሕድሕድና ብር ሓደ ሽሕ ንማቐል” ክትብል ትገልፅ እታ ኣዶ ወንበር።

እቲ ካልእ እኹል ዝኾነ ሃፍቲ ንኸየዋህልላ ዘዐንቅፈን ዝነበረ ፀገም ድማ ምህርቲ ናብ ተጠቀምቲ እተጎዓዕዝ መኪና ዘይምህላው እዩ። እዚ እውን ምህርተን እንተይተሸጠ ንብዙሕ እዋን ተዋህሊሉ ኣደዳ ፀሓይን ዝናብን ክኸውንን ኣብ ፅሬት ምህርተን እውን ፅልዋ ክፍጠር እናገበረ ፀኒሑ እዩ። ይኹን እምበር እዚ ፀገም እዚ ንክፍትሐለን “ጂ ኣይ ዜድ” ምስ ዝተብሃለ ግባሪ ሰናይ ትካል ብዝገበርኦ ምርድዳእ ናይ መፅዐንን መጎዓዓዝን ወፃኢ ይሽፍነለን ምህላዉ እየን ዝገልፃ። ብኸምዙይ እግሪ ዝተኸላ እዘን መናእሰይ፣ ሎሚ ዘፍረይኦ ምህርቲ “ኣይሱዙ” ዝዓይነታ መኪና እናተኻረያ ናብ ተጠቀምተን የጎዓዕዝኦ ኣለዋ።

ኣባላት ማሕበር መትከል ኣብዚ ኩሉ ውረድ ደይብ ዋላ እኳ ከም ሽመን ካብ መትከለን ፍሒት ዘይብላ ፅኑዓት እንተኾና እቶም ፀገማት ክቐርፍኦም ዝሓገዙወን ኣካላት ግን ነይሮም እዮም። ንኣብነት ካብቲ ኣብ ላዕሊ ዝረኣናዮ “ጂ ኣይ ዜድ” ዝተብሃለ ትካል ብተወሳኺ ቤት ፅሕፈት ማይ፣ ማዓድንን ኢነርጂን እቲ ወረዳ እውን ካብ ጎነን ከምዘይተፈለየን ክሳብ ሕዚ ስራሕ ደገፍን ክትትልን እትገብረለን ክኢላ እውን ከምዝመደበለንን እየን ዝገልፃ። ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ እውን ሕቶ እንተቕርባለን ከምዝሕግዝአን ይዛረባ። ንኣብነት “ቅድሚ ክልተ ዓመት 10 ሽሕ ዝኣክል ምህርቲ ኣፍሪና ጠለብ ብምስኣንና ስራሕ ንምግዳፍ ክሳብ ምውሳን በፂሕና ኔርና ኢና። ናብ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ከይድና ፀገምና ምስተዛረብና ግና ነቲ ሕብረተሰብ ኣኪበን ብምምይያጥ ዘፍረናዮ ምህርቲ ኩሉ ክሽየጥ ገይረን እየን” ይብላ።

እዘን ስነን ነኺሰን ስርሐን ዝቐፀላ መናእሰይ ኣብ ከይዲ ስርሐን ሰፋሕቲ ፀገማት ዋላ እንተጋጠሙወን ባዕለን ንባዕለን እናተዘራረባን ሓገዝ ክገብሩልና ይኽእሉ እዮም ካብ ዝበልኦም ኣካላት ሓገዝ እናሓተታን ናብዚ ብርኪ በፂሐን ኣለዋ። ብስሩዕ ዝተቐመጠ ናይ ገምጋም፣ ስርርዕ ወይ ድማ ኣኼባ መድረኻት ከምዘለወን፤  ኩሉ ግዘ ኣብ ስራሕ ይኹን ኣብ ገዝአን (መንበሪ ገዛአን እውን ኣብ ሓደ መንደር ስለዝኾነ) ብዛዕባ ስራሕ ከምዝዘራረባን ከምዝተኣራረማን እየን ዝገልፃ። ስርርዕ እውን የካይዳ እየን። እዚ ድማ ፍቕርን ሓድነትን ክህልወን ናይ ባዕሉ እጃም ከምዝህልዎ ፍሉጥ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ናይ ቅፅዓት ስሪት እውን ኣለወን እዩ። “ካብ ስራሕ ዝተረፈት ኣባል ብር 200 ትቕፃዕ፤ ልዕሊ እዙይ ኣታዊ ክረኽበሉ እየ ትብሎ ስራሕ እንድሕር ኣጋጢምዋ ናብታ ማሕበር 200 ብር ኣታዊ ገይራ እያ ትኸይድ። “እዙይ ናይ ቕርሺ ስስዐ እንተይኮነ ናይ ጉልበት ስራሕ ስለንሰርሕ፣ ሓደ ተበላፃይ ካሊእ ተጎዳኣይ ምእንቲ ከይኸውን ዝተቐመጠ መስርሕ እዩ” ትብል እታ ኣዶ ወንበር።

በዚ ድማ ካብ ወረድአን ሓሊፈን ብብርኪ ክልል እውን ኣብ 2009 ዓ/ም ተሸለምቲ ኮይነን እየን። ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ካብ ቤት ፅሕፈት ማይን ማዕድንን ኢነርጂ ወረዳ ደጉዓ ተንቤን 2000 ብር ዝዋግኣ ብሓይሊ ፀሓይ እትሰርሕ መብራህቲ ተሸሊመን። ካብዚ ብተወሳኺ ብብርኪ ክልል እውን ብሉፃት ደኣንት ተባሂለን ፅዋዕ ተሸሊመን እየን። ኣባላት እታ ማሕበር “ዝተውሃበና ሽልማት ዓብዪ ሞራል ኮይኑና እዩ፤ ዋላ ካብ ስራሕና ብዙሕ ናይ ገንዘብ ትርፊ ኣይንርከብ ከይንበታተንን ንድሕሪት ከይንምለስን ሓቦ ፈጢሩልና እዩ” ክብላ ይገልፃ።

ብዘይ እኹል ድጋፍ ኣብ ከምዚ ዝበለ ብርኪ ኣፈፃፅማ ምብፅሐን ዝተረድአ ወረዳ ደጉዓ ተንቤን ማለት እውን ኣብያተ ፅሕፈት ደኣንት፣ ቤት ማዘጋጃን ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ኣብ ከተማ ሃገረ ሰላም 280 ሜትር ካሬ ዝስፍሓቱ ግዝያዊ መስርሒ ቦታ ሂቡወን ከምዘሎ አዶ ወንበር እታ ማሕበር ነጊራትና። እዙይ እውን ንቐፀልቲ ሓሙሽተ ዓመታት ዝጥቀማሉ እንትኾን ጎና ጎኒ ሓይሊ ቆጣቢት እቶን ብሎኬት እውን ንምፍራይ ኣብ ምድላው ከምዝርከባ ወይዘሪት ዓምደ ብርሃን ተረድእ።

ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ወረዳ ደጉዓ ተንቤን ዝኾና መምህር ተበርህ ኪሮስ ከምዝሓበርኦ እቲ ቤት ፅሕፈት ብዋናነት ንመራሕቲ ስድራ ደቂ ኣንስትዮ ትኹረት ገይሩ ኣብ ስራሕቲ መስኖ፣ መሬት ሽግሽግ፣ መጠሻ ዕደላ፣ ጉቦ ጉህሚ መቐሎ እዩ እናሰርሐ መፂኡ። ስራሕ ስኡናት ደቂ ኣንስትዮ ብጉዳይ መናእሰይ ጥራሕ ክረኣያ ዘለወን ተገይሩ እናተወሰደ ከምዝነበረን ኣብቲ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ግና ኣብዙይ ትኹረት ጌርካ ክስራሕ ከምዘለዎ ኣብ ውሳነ ከምዝተበፅሐን ይገልፃ። በዚ ድማ ካብ መስከረም 2010 ዓ/ም ጀሚሩ ኣብ ዙርያ ስራሕ ስኡናት መናእሰይ ደቂ ኣንስትዮ ገዛ ገዛ እናዘራ መፅናዕቲ እናገበራ ከምዝርከባ ይዛረባ።

ብሓፈሻ ማሕበር “መትከል” ኣብ ዘመዝገበቶ ዓወት ብፅሒት ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ እታ ወረዳ ኣይነበረን ዋላ እኳ እንተዘይተብሃለ መስርሒ ቦታ ክረኽባ ኣብ ምምችቻውን ዕዳጋ ኣብ ምትእስሳርን ዝተርፍ ነገር ነይሩ እዩ። ናይዚ ውፅኢት ድማ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገለፀ ሙሉእ መዓልቲ ምህርቲ ከፍርያ እናኽኣላ ብሰንኪ ፅበት መስርሒ ቦታ ፍርቂ መዓልቲ ጥራሕ እየን ዝሰርሓ ዘለዋ። ቤት ፅሕፈት ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምርድዳእ እታ ማሕበር ኣጋጢምዋ ካብዘሎ ፀገም ንኽትወፅእ እንተዝሰርሓ ካብቲ በፂሐቶ ዘላ ብርኪ ንላዕሊ ምበፅሐት ነይራ። እዙይ እውን ኣመራርሓ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ እታ ወረዳ ኣብ ምርግጋፅ ተጠቃምነት ደቂ ኣንስትዮ ግቡእ ዝኾነ መሪሕነት እናዕረፍካ ኣብ ምኻድ ክፍተት ከምዘለዎ እዩ ዘመላኽት። 

ኣባላት ማሕበር “መትከል” ኣብዚ በፂሐንኦ ዘለዋ ብርኪ ክበፅሓ ዝኸኣላ ብቐንዱ ዓርሰን እተን ኣባላት ብዝገበርኦ ፃዕሪ እዩ ምባል ይከኣል። እዛ ማሕበር እትነጥፈሉ ዘላ ዓውደ ስራሕ ንኣባላታ ካብ እትህቦ ቁጠባዊ ረብሓ ሓሊፉ ብርሰት ኣግራብ ኣብ ምክልኻል ይኹን ግዜን ጉልበትን ሕብረተሰብ ኣብ ምንካይ ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ዝህብ እዩ። ምኽንያቱ ናብ ዕዳጋ እተቕርቦ ዘላ ምህርቲ ሓይሊ ዝቑጥብ ጥራሕ እንተይኮነስ ብሓደ ግዜ ክልተ ስራሕ ከስርሕ ዝኽእል እቶን (እንጀራ እናሰንከትካ ብጎና ድማ ፀብሒ ትሰርሐላ) ስለዝኾነ። ስለዚ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ተፈጥሮ እውን ደገፍን ክትትልን ክገብረለን ይግባእ።  ብዘይካ እዙይ ስራሕ ስኡናት መናእሰይ ደቂ ኣንስትዮ ይትረፍ ዶ ካብ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ኩሉ መሓውር ድጋፍ ከምዘድልየን ምግንዛብ የድሊ። 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 961
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010