እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4840692
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1717
2770
29952
4800954
72953
108196
4840692

Your IP: 54.144.73.205
2018-02-24 14:11

መዓልቲ ክብሪ

here we go
selam new

ኢትዮጵያ በቢ ብርኩ ንዝርከብ ህዝባ ተጠቃሚ ንምግባር፣ ካብ ድኽነትን ድሕረትን ተላቒቓ ኣብ መስርዕ ማእኸላይ እቶት ዘለወን ሃገራት ንክትስራዕ ቀፃልነት ዘለዎ ቁጠባዊ ዕብየት ኣብ ምምዝጋብ ትርከብ። እቶም ቀያሲ መንገዲ ዕብየትና

“ ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳ ካብ ገዛና እዩ ዝጅምር” /ተሳተፍቲ ዋዕላ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ/

ዝኾነ ህያው መራሒና መለስ ዜናዊ ዝሓንፀፆም ኣንፈታት መሊእኻ ተግባራዊ እንተተገይሮም ድማ ልዕሊ እቲ ሕዚ ዝምዝገብ ዘሎ ለውጢ ብምምፃእ ምሉእ ሕዳሰና ዘረጋግፁ ውፅኢታት ከም ዝኾኑ ይእመነሎም። እዚ ክኸውንን እቲ በቢእዋኑ ዝምዝገብ ዘሎ ቁጠባዊ ዕብየት ብቐፃልነት ክረጋገፅን ድማ ስቪል ሰራሕተኛ መንግስቲ ዝለዓለ ቦታ ኣለዎ። እዚ ዝለዓለ ሓላፍነት ተፈፃሚ ክኸውን ዓቕምን ኣተሓሳስባን “ስቪል ሰርቫንት” ብቐፃልነት እናሃነፅካ ምኻድ ወሳናይ ዕማም ይኸውን። እቲ ምንታይ ፖሊሲታት መንግስቲ ተግባራዊ ንዝገብር ስቪል ሰርቫንት ንዝፍፅሞ ስራሕ ስንቂ ኮይኑ ዘገልግሎ ወሳናይ ፍልፍል ዓቕሚ ብምዃኑ እዩ።

ብመሰረት እዚ መንግስታዊ ልእኹቶታት ብብቕዓት ክፍፅም ሓላፍነት ዝተውሃቦ “ስቪል ሰርቫንት” ንዝተዋፈረሉ ዕዮ ብዝግባእን በቲ ዝድለን ክፍፅም ዘኽእሉ መስርሓት ለውጥን ፓኬጃት ሰናይ ምምሕዳርን ተነፂሮም ተግባራዊ እናኾኑ መፂኦምን ኣለዉን። ግን ድማ እቲ ዘሎ ሓይሊ ሰብና ንዝተቐመጡ መስርሓትን ኣሰራርሓታትን ተጠቒሙ በቢ ዝተዋፈረሉ ዓውደ ስራሕ ብኣተሓሳስባ ፣ ክእለትን ብቕዓትን ኣብ ምፍፃም ምሉእ ኣይኮነን። ብእኡ ኣቢሉ ህዝብና ፣ መንግስቲ ብዝህቦ ኣገልግሎት ብዝለዓለ ብርኪ ንክዓግብ ኣብ ምግባር ክንዲ እቲ ዝድለ ዘይኮነሉ ኩነታት ኣሎ። ልዕሊ እዚ ድማ “ስቪል ሰርቫንት” ንባዕሉ ካብ ኣካብነት ክራይ ተናጊፉ ሰናይ ምምሕዳር ክነግስ ኣብ ምግባር ብክልተ መንገድታት ይግለፅ። በቲ ሓደ ገፅ ንዝተውሃቦ ልእኹቶን ዕማምን ብኣግባቡ ተቐቢሉ ተግባራዊ ዝገብር ኣብነታዊ ስቪል ሰርቫንት ኣሎ። በቲ ኻልእ ገፅ ድማ መንፈስ መገልገላይነት መሊኡ ዘይሓዘ፣ ንዓርሱ እውን ዘይዓገበ፣ ካብኡ ሓሊፉ ኣብ ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳር ሕቶ ሕብረተሰብ “እሂን” ኢሉ ዘይሰምዕን ኣብ ዙርያ ኣተሓሳስባን ተግባርን ኣካብነት  ክራይ ዕንክሊል ዝብል “ስቪል ሰርቫንት” ኣሎ።

ንከምዚ ዝበለ ኣፈላላያት፣ ካልኦት ሕቶታትን ክብርታትን ሰራሕተኛታት መንግስቲ ናብ ሓደ ንምምፃእ ህላወ ዓለም ለኸ ክብረ ብዓል ኣገዳሲ ምዃኑ ተወሲዱ እዩ። እቲ ክብረ ብዓል ፈላሚኡ ትካል ሕቡራት መንግስትታት እዩ። እዋኑ ድማ 20 ታሕሳስ 2002 ከም ኣቆፃፅራ ፈረንጂ እንትኸውን ብኣዋጅ ቁፅሪ 57/277 ዝፀደቐ እዩ። ነዚ ስዒቡ ጉባኤ ሚኒስተራት ኣፍሪካ ብ1995 ዓ.ም ተኣኪቡ ኣብ ዝወሰኖ ውሳነ ድማ ብተመሳሳሊ መንገዲ መዓልቲ ስቪል ሰርቫንት ኣፍሪካውያን ክህሉ ወሲኑ። ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ካብ 1998 ዓ.ም ጀሚሩ ድማ መዓልቲ “ስቪል ሰርቫንት” ብብርኪ ኢትዮጵያ ክበዓል ምጅማሩ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ሚኒስተር ስቪል ሰርቪስ ኢትዮጵያ ዝረኸብናዮ መረዳእታ የመላኽት። እዚ “ዓለም ለኸ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ “ ተባሂሉ ዝተሰየመ ብዓል ብብርኪ ዓለም እናተኸበረ ካብ ዝመፅእ ናብዚ 13 ዓመታት ገይሩ አሎ።  በቢ ዓመቱ ድማ ኩሉ ግዘ 16 ሰነ  ብዝለዓለ ድምቀት ይኽበር።        

ስለዝኾነ እቲ በዓል ከም ሓደ ክብሪ ዘለዎ በዓል ኮይኑ ክበዓል እንትሕሰብ ዝተበገሰሎም ዕላማታት ሰፋሕቲ ነይሮም። እቲ ሓደ ዝሓሸ ኣገልግሎት ንተገልገልቲ ወይ ንዜጋታት ምሃብ ዘለዎ ረብሓ እቲ ስቪል ሰርቫንት ንክርዳእ ብዝብል እዩ። ካልኣይ፣ ንዜጋታት ከገልግሉ ዓርሶም ሓላፍነት ዝሓዙ ኣካላት ስቪል ሰርቫንት ብዛዕባ ዝሰርሕዎ ኩነታት ስራሕ ግንዛበ ንክህልዎም ብምዕላም እዩ። ብሳልሳይ መንገዲ ዝቕመጥ ድማ እቲ ስቪል ሰርቫንት ኣብ ከይዲ ልምዓታዊ ስራሕቲ ዘለዎ ብፅሒት ኣብ ዝተነፀረ ዓመታዊ ክብረ ብዓሉ ንክዝከረሉን ብውፅኢታዊ ስራሕቱ  ምትብባዕ ንክግበረሉን እዩ።

ካብዚ ዝብገስ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ከምቲ በቢ ዓመቱ እናተኸበረ ዝመፅአ ኣብዚ ዓመት እውን ካብ 16 ሰነ ክሳብ 30 ሰነ 2007 ዓ.ም ኣብ ዝነበሩ ዕለታት  ብብርኪ ዓለም ንመበል 13 ግዘ ብብርኪ ኢትዮጵያ ድማ ንታሽዓይ ግዘ ብልዑል ፅምብል ተኸቢሩ። መሪሕ ጭርሕኡ እውን “ደቂ ኣንስትዮ ንምብርታዕ ፣ ምህዞታት ንምትብባዕን ውፅኢታዊ ኣወሃህባ ግልጋሎት ንምርግጋፅን ግደ ስቪል ሰርቫንት ዝለዓለ እዩ!” ዝብል ነይሩ። ክልልና ትግራይ እውን መዓልቲ ስቪል ሰርቫንት ብ1998 ዓ.ም ጀሚራ ምኽባር ካብ እትጅምር በቢ ዓመቱ ከም ዘሎ ኮይኑ በቢ ክልተ ዓመቱ ግና ብዝተፈለየን ዝደመቐን ኩነታት እናኽበረቶ መፂኣ እያ። ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ 2006 ዓ.ም መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ብብርኪ ክልል ንሻምናይ ግዘ ብዝለዓለ ፅምብል  እንትኽበር ሸሞንተ ቢሮታት፣ ሰለስተ ዞባታት፣ ሸሞንተ ከተማታት፣ 11 ወረዳታት ገፀር፣ 25 ጣበያታትን 214 ሰራሕተኛታት መንግስትን ኣፍልጦን ሽልማትን ከም ዝተውሃቦም ዝዝከር እዩ። እዚ ሓደ ዓብዪ ሞሳ ፍረ ፃዕሪ ምዃኑ በቲ ግዘ ተገሊፁ ነይሩ።

ነዚ ከም ተዘክሮ ወሲድና ናይዚ ዓመት መዓልቲ ስቪል ሰርቫንትን ኣበዓዕልኡን እንትንርእይ ኣብ ትሕቲ እቲ ሃገራዊ መሪሕ ጭርሖ፣ ቢሮ ስቪል ሰርቪስ ትግራይ 17 ሰነ 2007 ዓ.ም  ዓብዪ ክልላዊ ዋዕላ ብዝለዓለ ድምቀት ኣሳሊጡ እዩ። ኣብቲ መድረኽ ድማ ካብ ኩለን ኣብያተ ዕዮ ክልልና ዝተውፃእፅኡ  ኣካላት ተሳተፍቲ ነይሮም። ኣጀንዳ እቲ ዋዕላ “ኣፈፃፅማ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ብዓይኒ ሰናይ ምምሕዳርን ልምዓትን” ዝብል ኮይኑ ምስኡ እውን “ግደ ስቪል ሰርቫንት እንታይ ይመስል?” ኣብ ዝብል ዝጠመተ ነይሩ።

ብመሰረት እዚ ኣብዞም ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ፣ ሰራሕተኛ መንግስቲ ምስ ኣመራርሕኡ፣ ውዳበታት ህዝብን መሪሕ ውድብን ብዝገበርዎ ዝተዋደደ ቃልስን ፃዕርን ዓበይቲ ዓወታት ምምዝጋቦም ተገሊፁ እዩ። ናይዚ ኣብነት ኮይኑ ዝተቐመጠ ሓደ ኣብ ስራሕቲ ስቪል ሰርቪስ ብ2002 ዓ.ም ኣብ ኣብያተ ዕዮ መንግስቲ ንኣሰራርሓን ኣወዳድባን ማእኸል ገይሩ ዝተመዝገበ ትካላዊ ለውጢ 33 ምኢታዊ ዝነበረ ኮይኑ ኣብ 2007 ዓ.ም ግና ናብ 100 ምኢታዊ ምብራኹ¸እዩ። ቻርተር ዜጋታት ኣብ 39 ኣብያተ ዕዮ ክልልና 100 ምኢታዊ ተዳልዩ ኣብ ምትግባር ከም ዝርከብን ብብርኪ ከተማን ምምሕዳር ወረዳታትን እውን 99 ምኢታዊ ተዳልዩ ተግባራዊ እናኾነ ይርከብ። በዚ ኣቢሎም ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎት ዝረኣዩ ፀገማት ኣረኣእያ፣ኣተሓሳስባን ክእለትን ንምፍታሕ ሰፊሕ ርብርብ ብምክያድ ኣብ 2002 ዓ.ም 70 ምኢታዊ ዝነበረ ዕግበት ዜጋታት ኣብ 2007 ዓ.ም ናብ 80 ምኢታዊ ክዓቢ ከምዝኸኣለ ኣብቲ ዋዕላ ዝተረኸባ ሓላፊት ቢሮ ስቪል ሰርቪስ ትግራይ ወ/ሮ ትርፉ ኪ/ማርያም ይገልፃ። እዚ ብፍሉይ ግምባር ሰናይ ምምሕዳር ከም ሓደ ግምባር ዓርሱ ክኢሉ ብኮማንድ ፖስት እናተገምገመ ክምራሕ ምስ ጀመረ ዝመፅአ ምምሕያሽ ምዃኑ ድማ እተን ሓላፊት ወሲኸን ይገልፃ። ይኹን እምበር ኣብ ሰናይ ምምሕዳር ሕዚ እውን ኣብ ምምሕዳር መሬት፣ ማሕበራዊ ኣብያተ ፍርዲ ፣ ዳይነት መሬት፣ ቤት ፍርዲ፣ፍትሒ ከምኡ እውን ኣብ መሓውራት ፖሊስን ፀጥታን ህዝቢ ዘይዓገበሎም ብርክት ዝበሉ ሕቶታት ህዝቢ ኣለው። ስለዚ እዚ ቀፃሊ ጠመተ ዝሓትት ዕዮ ገዛ ምዃኑ ተነፂሩ ኣሎ። ኣብቲ ዋዕላ ተሳታፊ ዝነበሩን ካብ ቢሮ ልምዓት ከተማ ዝመፅኡን ኣይተ ሃዋዝ ሃይሉ ብወገኖም፣ ሰናይ ምምሕዳር ንምንጋስ ዝተዋደደ ፃዕሪ ከም ዝሓትት እዮም ዝገለፁ።

ናይዚ ዓመት መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ካብቶም ዝሓለፉ ዓመታት ዝተፈለየ ምዃኑ ድማ ወ/ሮ ትርፉ ይሕብራ።  እዚ እውን ሓደ ፣ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ብዕውት ኣገባብ ዛዚምና ናብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ኣብ እንኣትወሉ ድሮ ብምዃኑ እዩ። ካልኣይ፣ ሓምሻይ ዙር ሃገራውን ክልላውን መረፃ ብልዑል ተሳትፎ ህዝቢ ፣ ብምሉእ ሰላማዊ መንገዲ ፣ ነፃን ፍትሓውን ብዝኾነ ኣገባብ ልዕሊኡ ድማ እቲ ካብ ዝሓለፉ ዓመታት ጀሚሩ ተጠቃምነት ህዝቢ እናረጋገፀ ዝመፅአ ህወሓት/ኢህወዴግ ብልዑል ድምፂ ህዝቢ ኣብ ዝተመረፀሉ ፅባሕ ምዃኑ እዩ።

ድኽነት ንምጥፋእን ሰናይ ምምሕዳር ንምንጋስን ግደ ስቪል ሰርቫንት ዝለዓለ ምዃኑ ዝተገንዘበ ልምዓታዊ መንግስትና ንስቪል ሰርቫንት ዓብዪ ቆላሕታ ሂቡ እናሰርሐ መፂኡ ኣሎ። ነዚ ዘተግብሩ መምርሒታትን ኣሰራርሓታትን ወፂኦም ኣብ ረብሓ ካብ ዝውዕሉ ናብዚ ድማ ፅቡቓት ዝበሃሉ ለውጥታት እናተመዝገቡ እዮም። ስለዝኾነ ነዞም ለውጥታት ዝግምግመሉ፣ ካብኡ ሓሊፉ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ንዘርኣዩ ኣብያተ ዕዮን ተራ ስቪል ሰርቫንትን ፍረ ፃዕሮም ዝረኽብሉ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ኣብዚ ዓመት ብብርኪ ክልል ብዝተፈላለዩ ምድላዋት ካብ ምኽባሩ ብተወሳኺ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ንዘርኣዩ ኣብያተ ዕዮን ሰራሕተኛታት መንግስትን ሓርዩ ብብርኪ ፌደራል ኣብ ዝተዳለወ መድረኽ ሽልማትን ምሃብ ኣፍልጦን ተሸለምቲ ክኾኑ ገይሩ እዩ።

ስለዚ ፣ ናይዚ ዓመት እዚ መዓልቲ ስቪል ሰርቪስ ሃገርና ከካብ ክልሉ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ንዘመዝገቡ ኣብያተ ዕዮን ሰራሕተኛታት መንግስትን ሸሊሙ እዩ። ናብቲ ብብርኪ ፌደራል ዝተዳለወ መድረኽ ሽልማትን ኣፍልጦን ዝተውሃቦም ሰራሕተኛታት መንግስትን ኣብያተ ዕዮን ብዝወፅአ ዝርዝር ረቛሒታት ክሕረዩ ተገይሩ እዩ። ንኣብያተ ዕዮ ከም መመልመሊ ዝተወሰደ ረቛሒ፣ ኣብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ዝነበረ ትልምን ፍፃመን፣ ህንፀት ሰራዊት ልምዓት ኣብ ምርግጋፅ ዝተመዝገበ ዓወት፣ ሰናይ ምምሕዳር ኣብ ምንጋስ ዝተሰርሐ ስራሕን ዝመፅአ ውፅኢትን ከምኡ እውን ሪፎርምታትን ፓኬጃትን ሰናይ ምምሕዳር እናተግበርካ ሰናይ ምምሕዳር ብዛዕባ ምንጋስ ማእኸል ዝገበረ እዩ።ንሰራሕተኛታት መንግስቲ ድማ ሓደ ብኣፈፃፅማ ስርሖም ናይ ክልተ ተኸታተልቲ ዓመታት ፅሟቕ ብልዑልን ኣዝዩ ልዑልን ዝተሰርዑ ዝብል እዩ። ካልኣይ ንህዝቢ ዘለዎም ሓልዮትን ኣኽብሮትንዝብል ኮይኑ ሳልሳይ ልኡኽቶኻ ብዝግባእ ፈሊጥካ ተወፊኻ ብዛዕባ ምስራሕን ኣብ ሞይኦም ይኹን ስነ ምግባሮም ምስጉናትን ምዕሩያትን ዝኾኑ ኣካላት ተሓርዮም ክሽለሙ ተገይሩ። ብመሰረት እዚ ካብ ትግራይ 14 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦም 27 ሰራሕተኛታት መንግስትን ሓሙሽተ ኣብያተ ዕዮን ተመልሚሎም ተሸለምቲ ሃገራዊ ፅዋዕ፣ ገንዘብን ወረቐት ምስክርን ኮይኖም እዮም። ደቂ ኣንስትዮ ሰራሕተኛታት መንግስቲ ንነብሲ ወከፍ ብር 6000 ዝተሸለማ እንትኾና ደቂ ተባዕትዮ ድማ ተሸለምቲ ብር 5000 ኮይኖም ኣለዉ። ካብኡ ሓሊፉ ኣብያተ ዕዮ ሕርሻ፣ ጥዕና፣ ትምህርቲ፣ እቶትን ደኣንትን ክልልና ፅዋዕን ወረቐት ምስክርን ተሸሊሞም። ብዘይካ እዚ ምስቲ ናይዚ ዓመት መሪሕ ጭርሖ ምትእስሳር ዘለዎ ስራሕ ብምስራሕ ብሉፅ ኣፈፃፅማ ዘለወን ደቂ ኣንስትዮ ብዝለዓለ ቁፅሪ ብምቕራብ  ትግራይ  ብፍሉይ ተሸላሚት ፅዋዕ ኮይና እያ። ከምዚ ዝበለ ሞሳ ፍረ ፃዕሪ ዓብዪ ውፅኢት እዩ። ኣብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ዝተመዝገቡን ብሉፃት ተመኩሮታት ብምውሳድ ኣብ ናይ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሸቶታት ሰናይ ምምሕዳር ብልዑል ናህሪ ንምስራሕ ቃልና ኣብ እነሕድሰሉ ግዘ ንርከብ። ሕሉፋት ብሉፃት ተመኩሮታት ዕጥቅን ስንቅን ብምግባር “ጉዳይ ሰናይ ምምሕዳር ጉዳይ ሞትን ሕየትን እዩ!” ብምባል ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ብዝተፈለየ ወፍርን ኣወፋፍራን ብልዑል ናህሪ ንጅምር ኣለና። እዚ ንመላእ “ስቪል ሰርቫንትን” በቢ ብርኩ ዝርከብ ኣመራርሓን እናረኸብካ ሰናይ ስራሕ ንዝሰርሑ ኣፍልጦን ሽልማትን እናሃብካን እናተባባዕኻን ፀገማት ንዘርኣዩ ድማ መስተኻኸሊ ስጉምትታትን ህንፀትን እናካየድካ ዝትግበር ስራሕ እዩ። መህነፂ ሰራዊት ተባሂሎም ዝተነፀሩ ሪፎርምታት፣ ፕሮግራማት፣ ፓኬጃት፣ ኣዋጃት፣ ደንብታትን ኣሰራርሓታትን እናተጠቐምካ ካብ ምኻድ ብተወሳኺ መሪሕነት ኩሉን ውዑይ ተሳትፎ ህዝብን  ይጠልብ።   


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 970
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010