እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5190412
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1196
3787
17775
5145598
94470
128136
5190412

Your IP: 54.166.172.180
2018-05-24 08:02

መምርሒ ኣብ ውሻጠ፣ ጉዕዞ ንድሕሪት

here we go
selam new

ኣይተ ደስታ ወልዱ

“ካብ ህዝቢ ከምልጥ ዝኽእል ምንም ነገር የለን። ኩላትና ከም እንፈልጦ እቶም ታሕተዎት ሓለፍቲ ካብቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ ይበዝሑ። እቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ ኣብ ታሕቲ ንዘለዉ ብዙሓት ታሕተዎት ሓለፍቲ ኣብ ምቁፅፃር ፀገም ክህልው ይኽእል እዩ። እቶም ታሕተዎት ስለ ዝበዝሑ ላዕለዎት ክቆፃፀሩ ኣይኽእሉን ማለት ኣይኮነን። ግን ምሉእ ኣይኸውንን። ካብ ኩሉ  ዝበዝሕ ህዝቢ እዩ። ስለዚ እቶም ላዕለዎት ዝገብርዎ ቁፅፅር ህዝቢ ብዝገብሮ ቁፅፅር እንተተመሊኡ እዩ ምሉእ ዝኸውን። ህዝቢ ንሓለፍቱ ክቆፃፀረሉ ዝኽእል ዕድል ክረክብ ኣለዎ። ቁፅፅር ህዝቢ ምስ ቁፅፅር ላዕለዎት ሓለፍቲ ተደሚሩ ፅቡቕ ውፅኢት ከምፅእ እዩ። ህዝቢ በይኑ እንተተቖፃፂሩ ደረት ኣለዎ። ሓለፍቲ እውን በይኖም እንተተቖፃፂሮም ክንድቲ ዝድለ ውፅኢት ከምፅኡ ኣይኽእሉን። ክልቲኡ እንተተደሚሩ ግን ልዑል ውፅኢት ከምፅእ ይኽእል እዩ።”

 ኣይተ ተስፋይ ኪዳነ

እቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ ሓሳብ ህያው መራሒና ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ኣብ ሪፎርምን ሰናይ ምምሕዳርን ኣመልኪቱ ብፕላዝማ ካብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ ወሲዱ መፅሄት ወይን ኣሕቲምዎ ዝነበረ እዩ። እዚ ድማ ብዘይካ ተሳትፎ ህዝቢ ዝረጋገፅ ልምዓት ይኹን ሰናይ ምምሕዳር ከምዘየለ የረድእ። ብመንፅር እዚ እንትረአ ህዝቢ ኣብ ምርግጋፅ ሰናይ ምምሕዳር ዝጀመሮ ቃልሲ ብምጥንኻር ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት እናገለፀ መፂኡ፤ ሐዚ እውን ሕቶታት የልዕል ኣሎ። ካብቶም ህዝቢ ሕቶታት ዘልዕለሎም ዘሎ ዛዕባታት ድማ ምሕደራ መሬት ተጠቃሲ እዩ። ትሕዝቶ ፅሑፍና እውን ምስ ምሕደራ መሬት ተኣሳሲሩ ዝርአ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ከተማ ማይጨው ዝድህስስ እዩ።

ምሕደራ መሬት ከተማ ማይጨው ንብዙሓት ዓመታት ዕንክሊል እናበለ ዝፀንሐን ሐዚ እውን ዕልባት ዘይተገበረሉን እዩ። ብርግፅ፣ መሬት ዝመሓደረሎም ኣዋጃት፣ ደንብታትን መምርሕታትን ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዳስትርን እታ ከተማ ኣለዉ። ነዚ ብዝግባእ ጨቢጡ ብቅንዕናን ብተገዳስነትን ኣመራርሓ ዝህብ ብዘይምንባሩ ግና መሬት እታ ከተማ ብደመ ነፍሲ ይመሓደር ከም ዝነበረ እዮም ነበርቲ ዝምስክሩ።

ካብ ቢሮ  ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዳስትርን ክልል ትግራይ ዝረኸብናዮ መረዳእታ እውን ነዚ ዘጠናኽር እዩ። እቲ መረዳእታ ከም ዝሕብሮ፣ ቤት መዝገብ ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዳስትርን ከተማ ማይጨው ንስራሕ ዝምቹ ትካላዊ ኣሰራርሓ ዘይተኸተለ እዩ። እቶም መዛግብቲ ብስርዓት ዘይተወደቡ፣ በዝሖም እውን ብንፁር ዘይፍለጡን ዝተሓዋወሱን እዮም። ከምኡ እውን ዓመታዊ ግብሪ መሬት ዝኸፈሉ ነበርቲ ዝምዝገብሉ “ካርዲ” ወይ ቅብሊት ኣይተዳለወን። ናይዞም ፀገማት ቀንዲ መበገሲ ኣብቲ ኣመራርሓን ፈፃሚ ኣካልን ኣተሓሳስባ ኣካብነት ክራይ ምንባሩ እዩ። ንኣብነት ዝተፈላለዩ ምኽንያታት እናደርደርካ ህዝቢ ምጉልእላእ፣ መዛግብቲ ምጥፋእ፣ ብላዕ ምቕባልን ግቡእ ግልጋሎት ዘይምሃብን ምጥቃስ ይከኣል። ምኽንያቱ ህዝቢ “መዝግበይ ጠፊኡኒ” እንትብል ብዝግባእ ኣፃሪኻ ነቲ ዘጥፈአ ኣካል መምሃራይ ስጉምቲ ኣይውሰድን።

ካብኡ ሓሊፉ እቲ ሰራሕተኛ ተወፍዩ ናብ ስራሕ ከእቱ ዝኽእል ድልውነት የብሉን። በዚ ድማ ነበርቲ ከተማ ማይጨው ስርሖም ገዲፎም ኣብ ጥርዓንን መረረትን ክውዕሉ ምኽንያት ኮይንዎም። ግልጋሎት ንምርካብ ናብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዳስትርን ኣብ ዝኸድሉ እዋን “በዓል ሞያ የለን፤ ናብ ኣኼባ ከይዱ” ይብሃሉ። ሓደ ሰራሕተኛ ብዝኾነ ምኽንያት ኣብ ናይ ስራሕ ቦትኡ እንተዘይሃልዩ ንዕኡ ተኪኡ ክሰርሕ ዝኽእል ሰብ ኣይርከብን። እቲ ሕብረተሰብ እውን እንተኾነ ከምዚኦም ዝበሉ ፀገማት እንተጋጥሙ ኣብ ክንዲ ተሪሩ ምቅላስ ምስ ናይ ውልቀ ጥቕሚ እናተኣሳሰረ ይሰግእ ምንባሩ እዩ ገምጊሙ። “እንተተዛሪበ ሓደ ነገር ዶ ክጎድለኒ ይኸውን” ዝብል ስግኣት ብምሓዝ ክፍተታት እንተጋጥሙ ነቒስካ ኣውፂኻ ኣብ ምግምጋም ይሰግእ ምንባሩ ርኢቶታት ህዝቢ ከተማ ማይጨው የመላኽት። ብምኽንያት እዚ ሕዚ እውን ኣብ ምሕደራ መሬት ዘይተቐረፉ ብርክት ዝበሉ ፀገማት ከም ዘለዉ ነባሪ ከተማ ማይጨው ኣይተ ደስታ ወልዱ ይዛረቡ።

“እንተገምጊምና ስሉጥን ፅፉፍን ግልጋሎት ኣይንረክብን። ፅባሕ ሎሚ እናተብሃለ ቆፀሮ ይበዝሕ። ʽእከለ ፅናሕ፤ እከለ ኪድʼ እናበልካ ብኣድልዎን ወገናውነትን ግልጋሎት ምሃብ ነይሩ። በዚ ድማ ብርክት ዝበሉ ጥርዓናትን መረረታትን ይቐርቡ ነይሮም። ሐዚ ዋላ እኳ ዝተወሰነ ለውጢ እንተሃለወ ʽኡፈየʼ ዘብል ግና ኣይኮነን።” ዝበላና ድማ ነባሪት ከተማ ማይጨው ወ/ሮ ምሕረት ተኽለ እየን።

ኣይተ ኣሸናፊ ፃድቕ

እቲ ካልእ ፀገም ድማ ንተገልጋላይ “ይግበአካ ወይ ኣይግበአካን” ዝብል ቅልጡፍ ምላሽ ዘይምሃብ እዩ። እዚ ከዓ ኣብ ኣካላት ምሕደራ መሬት ዘይግበአካ ጥቕማ ጥቕሚ ምድላይ ከም ዘሎ ዘመላኽት እዩ። ምኽንያቱ ኹሉ ተገልጋላይ ብማዕረ ዓይኒ ክርአ እናተገበኦ ኣፈላላይ እንትፍጠር ብውሽጣ ውሽጢ ዝፍፀም ነገር ከም ዘሎ ጥርጣረ ዘሕድር እዩ። ስለዝኾነ በቲ ሓደ ገፅ ጉዳይ ብህፁፅ ዝውደአሉ በቲ ካልእ ገፅ ከዓ ዝጉላእላእ ሰብ ክትዕዘብ ከለኻ ብላዕን ወገናውነትን ምህላዎም ሓደ መርኣዪ እዩ።

ካብዚ ዝብገስ እውን ህዝቢ ከተማ ማይጨው “ግልጋሎት ኣይንረክብን ዘለና። ፅባሕ ድሕሪ ፅባሕ እናተብሃለ ቆፀሮ ይበዝሐና ኣሎ። ዕንክሊል ንብል ኣለና!” እናበለ መረረቱ ይገልፅ ከም ዝነበረ ነባሪ ከተማ ማይጨው ኣይተ ገ/የሱስ ገ/ማርያም ይገልፁ። ነቲ ሕብረተሰብ መዝገብ ዋንነት መሬቱ ብጥንቃቐ ንክሕዝ ግንዛበ ኣብ ምፍጣር እውን ፀገም ነይሩ። በዚ ድማ እቲ ሕብረተሰብ “ከይጠፍአኒ ወይ ከይበላሸወኒ” ኢሉ መረዳእትኡ ብጥንቃቐ ኣብ ምሓዝ ፀገማት ኣለውዎ። እዚ ዝፈጠሮ ፀገም ከዓ “መዝግበይን ግብሪ ዝኸፈልኩሉ ካርደይን ጠፊኡኒ” ዝብል ህዝቢ ብዙሕ ከም ዝኾነ እዮም ኣይተ ገ/የሱስ ዘረድኡ።

እዚ ከም ዘሎ ኮይኑ ነባር ትሕዝቶ መሬት ኣብ ምፅፋፍ፣ መረዳእታ ዘይብሎም ነበርቲ ብእዋኖም ኣብ ምሃብ ፀገማት ነይሮም። እቲ ሰራሕተኛ መንፈስ መገልገላይነት ዝወነነ ኣይኮነን። ካብኡ ሓሊፉ ዘይተጫረተ መሬት ምምሕልላፍ፣ ዝተጫረተ ቦታ ገዲፍካ ካልእ ቦታ ለዊጥካ ምሃብ ዝመሳሰሉ መግለፅታት ጠልቆምቆም እውን ተራእዮም እዮም። እተን ዝነበራ ውዳበታት ዋህዮን ኔትዎርክታትን እውን ነዚ ትኹረት ሂበን ዝሰርሓ ኣይነበራን። ገምጋም ይኹን ዓርሰ ምምህሃር ዝብሃል ኣይፍለጥን። ኣመራርሓ ዝዓረፈሉ ግቡእ ኣሰራርሓ ኣይነበረን። ሰራሕተኛታት ብዋህዮን ኔትዎርክታትን ኣቢሎም ክመያየጡ፣ ክገማገሙ፣ ክተሓጋገዙ፣ ክሰራርዑ፣ ክነቓቐፉን መንፈስ መገልገላይነት ከሕድሩን ዘኽእል ትካላዊ ኣሰራርሓ ኣይነበረን። ስለዝኾነ ኣዋጅን መምርሕን ምሕደራ መሬት ጨቢጥካ ዘይምምራሕ ዝወለዶም ጎሊሆም ዝተርኣዩ ፀገማት ኣፈፃፅማ ነይሮም እዮም።

ነቶም ከምዚኦም ዝበሉ ፀገማት ንምፍታሕ ድሕሪ ገምጋም ምድላው ምዕራፍ 2008 ዓ.ም ውዳበታት ዋህዮታትን ኔትዎርክታትን ከም ብሓዱሽ ክጣየሻን ክጠናኸራን ተገይሩ። ብመሰረት እዚ ኣብታ ቤት ፅሕፈት ዝርከቡ 32 ኣባላት ውድብ ኣብ ሰለስተ ዋህዮታትን ኣርባዕተ ኔትዎርክታትን ተወዲቦም። በዚ ኣቢሎም ከዓ መዓልታዊ ገምጋምን ዓርሰ ምምህሃርን ምክያድ ጀሚሮም። “ሎማዓንቲ እንታይ ዓይነት ግልጋሎት ሂብና? እንታይ ዓይነት ፀገም ፈቲሕና?” ብምባል ብቐፃልነት ዝህብዎ ግልጋሎት ቅድመ ምድላው ዝገብርሉ መስርሕ ኣተኣታትዮም። ከምኡ እውን ዝተፈትሑን ዘይተፈትሑን ፀገማት እናፈለዩ ምሓዝ ጀሚሮም።

እቲ ሰራሕተኛ ኣብ ክእለት ዘለዎ ክፍተት ንምምላእ ኣብ ወርሒ ግንቦት 2008 ዓ/ም ካብ ሰራሕተኛታት እታ ቤት ፅሕፈት፣ መካየድቲ ስራሕ፣ ኣቦ ወንበራት ጣብያን ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳይ ኢኮኖሚን ዝርከብዎም 20 ሰራሕተኛታት ናብ ከተማ ኮረም ብምልኣኽ ተመክሮ ከምፅኡ ተገይሩ። እቲ ተመክሮ ማእኸሉ ምሕደራ መሬት ኮይኑ ኣብ ኣወሃህባ ግልጋሎት፣ ስርዓት ምሕደራ ካዳስተርን ስራሕቲ ሊዝን መሰረት ዝገበረ እዩ። ናይዚ ውፅኢት ድማ ተተኻኺእኻ ኣብ ምስራሕ ጅማሮታት ከም ዘለዉ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ ንግድን ኢንዳስትርን ከተማ ማይጨው ኣይተ ኣሸናፊ ፃድቕ ገሊፆም።

ከንቲባ ከተማ ማይጨው ኣይተ ተስፋይ ኪዳነ ብወገኖም “ምሕደራ መሬት ከተማና ብርክት ዝበሉ ፀገማት ከም ዝነበርዎ ኣብ ምድላው ምዕራፍ 2008 ዓ.ም ገምጊምና ኢና” ይብሉ። ብፍላይ ህዝቢ ብተደጋጋሚ ዘልዕሎም ኣብ ነባር ትሕዝቶ ንፁር መረዳእታን ካርታን ብዘይምህላው ህዝቢ ‘ናተይ እዩ’ ኢሉ ደቂሱ ዝሓድረሉ ኩነታት ኣይነበረን። በዚ ድማ ፈፃሚ ኣካልን ተገልጋልን ስፍሕ ዝበለ ኣፈላላይ ነይርዎም። እቲ ዝተመደበ ስቪል ሰርቫንት ብብቕዓት ኣብ ምግልጋል፣ መምርሒ ሒዝካ ውሳነ ኣብ ምሃብ፣ ፍርሕን ስግኣትን ዝነበሮ እዩ። ካብዚ ዝብገስ እውን ቅልጡፍ ውሳነ ስለዘይወሃብ ህዝቢ ንሓደ ጉዳይ ልዕሊ ሰለስተ ግዘ ዝመላለሰሉ ኩነታት ነይሩ።

ኣብ ልዕሊ እዚ ወገናውነት እውን ይረአ ነይሩ እዩ። እዚ ማለት ንእትፈልጦ ተገልጋሊ ጉዳዩ ቀልጢፍካ ትውድአሉ፣ ንዘይትፈልጦ ድማ ብተደጋጋሚ ተመላልሶ። ምኽንያቱ ድማ እቲ ቅድሚ ገምጋም ምድላው ምዕራፍ 2008 ዓ.ም ዝነበረ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዳስትርን ነቲ ዝነበረ ሰራሕተኛ ብዝግባእ ኣነቓኒቑን ወዲቡን ብቑዕ ግልጋሎት ክህቡ ኣብ ምግባር ፀገማት ስለዝነበርዎ እዩ። እዚ ድማ ብተደጋጋሚ ዝግምግሞ እኳ እንተነበረ ለውጢ ዘምፀአ ግና ኣይነበረን። ይኹን እንበር ኣብ ምድላው ምዕራፍ 2008 ዓ/ም ዝተኻየደ መድረኽ ምፅራይ ውዑይ ቃልሲ ህዝቢ ብምጥንኻሩ ፀገማት ክወፁ ክኢሎም እዮም። ካብዚ ብምብጋስ እውን ፀገም ዝነበሮም ኣካላት ስጉምቲ ተወሲዱሎም እዩ። ብመሰረት እዚ እቲ ዝነበረ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ድሕሪ እቲ ገምጋም ተሸጋሺጉ እዩ። ምክትል ሓላፊ እቲ ቤት ፅሕፈት ዝነበረ እውን ውሳነታት ምጉልእላእ፣  “ክሕተት እየ ዝኸውን” እናበለ ይግበአካ ወይ ኣይግበአካን ኣብ ክንዲ ምባል ንውሳነታት ምጉታት ዝብሉ ፀገማት ስለዝነበርዎ ንሱ እውን ካብ ሓላፍነቱ ክወርድ ተገይሩ እዩ።

ኣብታ ቤት ፅሕፈት ዝነበረ ሊዝ ኦፊሰር እውን ስርዓት ሊዝ ግልፅነት ከይህልዎን ሕብረተሰብ ተኣማሚኑ ከይኸይድን፣ መሬት ናብ ካልኣይ ወገን ምሕላፍ ዝብሉ ፀገማት ነይረምዎ። ከምኡ እውን ኣብ ጨረታ ዘይተሳተፈ ከም ዝተሳተፈ ብምምሳል ውሽጣ ውሽጢ ሰነድ ተሰሪሑ ሰዓራይ ተቐሚጡ እዩ። ኣብ ጨረታ ዘይተሳተፉ ሰባት ከም ዝተሳተፉ ባዕሉ ሽም ዝርዝሮም ፅሒፉ ከም ዝተወዳደሩ ክቐርቡ ገይሩ እዩ። ይኹን እምበር እቶም ሰባት ሰነድ ጨረታ ከም ዘይወሰዱ ብስሩ እውን ከም ዘይተጫረቱ ተረጋጊፁ እዩ። በዚ ድማ ብመሰረት መምርሒ ስቪል ሰርቪስ ናይ ሰለስተ ወርሒ መሃያ ተቐፂዑ። ድሕሪ እዚ ከዓ እቶም ከምዚ ዓይነት ፀገም ዝነበሮም ኣመራርሓን ሰብ ሞያን ካብ ሓላፍነቶም ክለዓሉ ብምግባርን ስጉምቲ ብምውሳድን እንደገና  ምትዕርራይ ኣመራርሓ ተገይሩ። በቲ ሐዚ ዝተገበረ ምምዕርራይ ድማ ተስፋ ዝህቡ ጅማሮታት ከም ዘለዉ ኣይተ ተስፋይ ካብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ምርዳእ ዝከኣል እዩ።

ኣጠቓሊልካ እንትርአ ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳር መሰረት ኹሎም ልምዓታዊ ስራሕቲ እዩ። ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው መንግስቲ ንምንጋስ ሰናይ ምምሕዳር ዓብዪ ቆላሕታ ሂቡ እናሰርሐሉ ይርከብ። እዚ ከም ዘሎ ኮይኑ ግና ሐዚ እውን ሕቶታት ህዝቢ ስሉጥን ርትዓውን መልሲ ምሉእ ብምሉእ ይወሃብ ኣሎ ንምባል ኣየድፍርን። ኣብ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዳስትርን ከተማ ማይጨው እውን እዚ እዩ ዝንፀባረቕ። ኣብታ ቤት ፅሕፈት ዘሎ ምሕደራ መሬትን ምስኡ ተኣሳሲሩ ዘሎ ኣወሃህባ ግልጋሎትን ቅጥዑ ጠፊእዎ ብሃበ ተረኸበ ዝምራሕ ዝነበረ እዩ። እዚ ድሕሪ መድረኽ ምድላው ምዕራፍ 2008 ዓ.ም ዝተወሰነ ለውጢ እኳ እንተሃለዎ ሐዚ እውን ግና መሊኡ ዝተፈተሐ ኣይኮነን። ስለዚ ምእንቲ ሰላም፣ ልምዓትን ዴሞክራስን ዝተቓለሰ ህዝቢ ስኣን ግቡእ ምሕደራ መሬት ክንገላታዕ ኣግባብ ስለዘይኮነ ዝምልከቶ ኣካል ኩሉ ብእዋኑ ፍታሕ ክገብረሉ ነዘኻኽር።  


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010