እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5193279
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
732
3331
20642
5145598
97337
128136
5193279

Your IP: 54.158.219.248
2018-05-25 05:15

መሰረተ ሓሳባት ስርዓት ኣተሓሕዛ ሒሳብ

here we go
selam new

ሻድሻይን መዛዘምን ክፋል

ስርዓት ኣተሓሕዛ መንግስታዊ ሒሳብ ናይ ባዕሉ መትከላት ኣለዉዎ። ካብኣቶም ዓርሱ ዝኸኣለ ሒሳብ መቕረቢ ኣካል፣ ስርዓት ኣተሓሕዛ መዝገብን ኣተሓሕዛ ዑደት ሒሳብን ምጥቃስ ይከኣል። “ዓርሱ ዝኸኣለ ሒሳብ መቕረቢ ኣካል” ማለት ብዝተማእኸለ መንገዲ ናይ ባዕሉ በጀት ናብ ቤት ምኽሪ ኣቕሪቡ ዘፅድቕ፣ ኣታዊ ዝእክብ፣ ዝተፈቐደ በጀት ኣብ ስራሕ ዘውዕል እዩ። ከምኡ እውን ምምሕዳር ጥረ ገንዘብ ዝትግብር፣ መዛግብቲ ሒሳብ ዝሕዝ፣ ፀብፃብ ሒሳብ ዘዳሉ፣ ውፅኢት ኦዲት ሒሳብ ናብ ቤት ምኽርን ካልኦት ኣካላትን ዘቕርብ ኣካል እዩ። እዚ ስርዓቱ ሓልዩ ብመሰረት መምርሕን ኣሰራርሓን ፋይናንስ ንክፍፀም ኣብ ኩለን ኣብያተ ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ተኣታትዩ እናተተግበረ ይርከብ። ናይዚ ውፅኢት ድማ በጀት ህዝብን መንግስትን ፋይናንሳዊ ኣሰራርሓ ተኸቲሉ ክንቀሳቐስ ብምግባር ኣብ ዝተሓሰበሉ ዕላማ ንክውዕል ኣኽኢሉ ኣሎ። ይኹን እምበር እቶም ዝተቐመጡ ኣሰራርሓታት ምሉእ ንምሉእ ይትግበሩ ኣለዉ ኢልካ ምድምዳም ዘድፍር ኣይኮነን። እዚ ከዓ ግንዛበ ካብ ምንኣስን ሸለልትነትን ይብገስ። ካብዚ ፅንስ ሓሳብ ብምብጋስ ኣብ ዙርያ እዚ ግንዛበ ንምፍጣር ብምዕላም ኣፈፃፅማ ክፍሊታትን ኣመዘጋግባ ሒሳብን፣ ከይዲ ምድላው ቼክ (መኽፈሊ ገንዘብ) ከምኡ እውን ምንቅስቓስ ሒሳባት ባንኪ ዝብሉ ዓበይቲ ነጥብታት ብምልዓል ኣብ ዝሓለፈ ክፋል ኣቕሪብና ነይርና። መቐፀልታኡ ክነስዕብ።

ክፍሊት ምቁራፅን ዋጋ ዘይብሉ ቼክን

“ቼክ” ካብ ዝተቖረፀሉ ዕለት ጀሚሩ ንሽዱሽተ ወርሒ ዘገልግል እንትኸውን ካብቲ ዝተጠቐሰ ግዘ እንተሓሊፍዎ ግና ዋጋ የብሉን። ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ግዚኡ ዝሓለፎ ቼክ እንደገና ምኽፋል ኣይፍቀድን። ከምዚ ዓይነት ቼክ መተካእታ ዝዳለወሎም ቼክ ተቖሪፅሉ ካብ ዝነበረ ኣካል ኣብቲ ግዘ ዘይቐረበሉ ንፁርን ዘእምንን መብርሂ ኣብቲ በጀት ዓመት እንድሕር ቀሪቡ ቼክ ብኣግድም “ዝተሰረዘ” ዝብል ፅሑፍ ብምስፋር ሓዱሽ ቼክ ክትካእ ይከኣል። “ግዘ ዝሓለፎ” ዝብል መብርሂ ኣብ ዝተዳለወ ቼክ መዝገብ ምምዝጋብ መጣቐሲ ቁፅሪ ኣብቲ ዝተሰረዘን ሓዱሽን ቼክ ምምዝጋብ የድሊ። ናይ ዝሓለፈ በጀት ዓመት ግዘ ዝሓለፎ ቼክ እንትቐርብ ንክፍቀድን ንምትካእን ምስቲ ብተቐባላይ ዝቐረበ መግለፂ ብምጥማር ናብ ክፍሊ ክፍሊት ክቐርብ ኣለዎ። ተቖሪፁ ዝተውሃበ ቼክ ክፍሊት ክቋረፅ ኣብ ዘድልየሉ እዋን ሓላፊ ሒሳብ ናብ ባንኪ ደብዳበ ብምፅሓፍ ብቼክ ክፍሊት ክቋረፅ ይግበር። ኣብዚ ክርሳዕ ዘይብሉ ናይ ቼክ ክፍሊት ምቁራፅ ደብዳበ ዝበፅሐ ምዃኑ ካብ ባንኪ ዝተውሃበ መረጋገፂ ምሓዝ ኣድላዪ እዩ። ከምኡ እውን ክፍሊት ቼክ ባንኪ ምስተቛረፀ ንምቁራፁ መፍለጢ ኣብ መዝገብ ቼካት ክምዝገብ ይግባእ። ዝተቛረፀ ክፍሊት ቼክ እንትህሉ ቅድም ኢሉ ዝነበረ ዋና (ኦርጅናል) ምዝገባ ካልእ ናይ ሒሳብ ምዝገባ መስተኻኸሊ ምዝገባ ብምክያድ ይስተኻኸል።

መተዓረቒ ሒሳብ ባንኪ

ትኽክለኛ መዝገብ ባንኪ ምምሕዳር ከተማ ዝጣየሽ በብእዋኑ ብዝካየድ መተዓረቕን ምፅራይን እዩ። እዚ ድማ ጌጋታት እንተጋጥሙ ቅድሚ ፀብፃብ ሒሳብ ምስራሕ ብእዋኑ ንምእራምን ፋይናንሳዊ ፀብፃብ ፅፈት ንክህልዎን ይሕግዝ። ሒሳብ ባንኪ ኣብ ወርሒ ሓደ ግዘ ምስ ካብ ባንኪ ዝተልኣኸ መግለፂ ባንኪ ክተዓረቕ ይግባእ። ኣብቲ መግለፂ መተዓረቒ ኣብ ከይዲ ዘሎ፣ ናብ ባንኪ ኣታዊ ዘይኮነ፣ ካብ ባንኪ ወፃኢ ዘይኮነ ቼክ ብቁፅሪ፣ ዕለትን ዝሓዝዎ መጠን ገንዘብን ኣብ ሕድሕዶም ምንፃር፣ ዘይተለመደ ዓይነታት መግለፂ እንትቐርቡ ነቲ መተዓረቒ ባንኪ ብዘዳለወ ሰብ ትኽክለኛነቶም ክረጋገፅ ግድን ይኸውን። ከምኡ እውን ንኩሎም ዘይተለመዱ ኢኮኖሚያዊ ልውውጣት ኣብቲ መተዓረቒ መብርሂ ክግበረሎም ይግባእ።

መተዓረቒ ባንኪ ኣብ ዝዳለወሉ እዋን ካብ ባንኪ መግለፂ ባንክን ኩሎም ዘይመፁ ባንኪ ዴቢትን ክረዲት ቅብሊትን ምምፃእ፣ ናይቲ ሕሉፍ ወርሒ መተዓረቒ ባንኪ ብምርኣይ ኣብ ከይዲ ዝነበሩ ዘይተኸፈሉ ቼካት ምኽፋሎም፣ ኣብ ከይዲ ዝነበሩ ኣታዊታት ኣታዊ ምዃኖም ምርግጋፅ የድሊ። እዋናዊ ሚዛን ሒሳብ ባንኪ ወይ ድማ ቦኽራ ሒሳብ ምሓዝ፣ ዝስማዕማዕ ምዝገባ ምልክት ምግባርን ኣብቲ ምዝገባ ዘይስማዕማዕ ምዝገባ ድማ ምግዳፍን ወሳኒ እዩ። ኣብ መዝገብ ምምሕዳር ከተማ ዘይተመዝገቡ ኣብ መግለፂ ባንኪ ዝተመዝገቡ ባንኪ ቅብሊት ዘይቐርበሎም ንኣብነት ዋጋ ቼክን ካልኦት ወፃኢታት ባንክን ክህልዉ ይኽእሉ እዮም። ስለዚ ብዝተጠቐሰ መጠን መአዘዚ ምዝገባ ሒሳብ ብምድላው ናይ ኮምፒተርን ማንዋልን መዝገብ ምስትኽኻል ክግበር ኣለዎ። ኣብ መግለፂ ባንኪ ምልክት ዘይተገበረሎም ምዝገባታት ኣብቲ መዝገብ ተነፂሮም ስለዝረኣዩ ምልክት ገይርካ ምርግጋፅ፣ ኩሎም ምዝገባታት መግለፂ ባንኪ ምልክት ምስተገበረ ድማ መግለፂ መተዓረቒ ባንኪ ምድላው ይጅመር።

ኣብ መዝገብ ባንኪ ወይ ድማ ቦኽራ ምልክት ዘይተገበረሎም ከጋጥሙ ይኽእሉ እዮም። እዚኦም ድማ ዝተዳለወ ቼክ ኮይኑ ኣብ መግለፂ ባንኪ ዘይተመዝገበ ወይ ከዓ ናብ ባንኪ ኣታዊ ዝኾነ ገንዘብ ኮይኑ ኣብ መግለፂ ባንኪ ዘይተመዝገቡ ክኾኑ ይኽእሉ። ስለዝኾነ ዝርዝር መብርህን ድምር መግለፂታትን ምስቀረበ መግለፂ መተዓረቒ ባንኪ ምውዳእ ይከኣል እዩ። ምስቲ መግለፂ ባንኪ ሚዛን ማዕረ እንድሕር ድኣ ዘይመፂኡ ግና ከም ብሓዱሽ ኩሉ ከይዲ ብምድጋም ዝተዘለለ ወይ ድማ ዘጋጠመ ጌጋ ምፍታሽ ግድን ይኸውን።

መዝገብ ጥረ ገንዘብ

“መዝገብ ጥረ ገንዘብ” ማለት ምንቅስቓስ ጥረ ገንዘብ ካዝናን ናይ ሕድሕድ ዓይነት ፈንድን ሚዛን ንምምዝጋብ ብተሓዚ ገንዘብ ዝጣየሽ ቀዳማይ መዝገብ እዩ። ኣታዊ ኣብ መዝገብ ጥረ ገንዘብ ንምምዝጋብ መአዘዚ ቅብሊት ፍልፍል መረዳእታ ኮይኑ የገልግል። ክፍሊት ጥረ ገንዘብ ኣብ መዝገብ ጥረ ገንዘብ ንምምዝጋብ ድማ መአዘዚ ክፍሊት ጥረ ገንዘብ ፍልፍል መረዳእታ ይኸውን። መአዘዚ ክፍሊት መፅንሒ ሰነድ ከም ጥረ ገንዘብ ስለዝቑፀር ኣብ መዝገብ ጥረ ገንዘብ ኣይምዝገብን። ብምዃኑ እውን ኣብ ካዝና ዝቕመጥ ኮይኑ ቆፀራ ጥረ ገንዘብ እንትካየድ ኣካል ኣብ ካዝና ዝተረኸበ ጥረ ገንዘብ ኮይኑ ይቑፀር።

ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ከተማ መዝገብ ጥረ ገንዘብ ናይ ምርግጋፅ ሓላፍነት ኣለዎ።  ሚዛን መዝገብ ጥረ ገንዘብ ኣብ መወዳእታ ሕድሕድ መዓልቲ ስራሕ ምስ ሚዛን ቦኽራ ጥረ ገንዘብ ካዝና ብምንፅፃር ትኽክለኛነቱ ብምርግጋፅ ክፍረመሉ ግድን እዩ። ከምኡ እውን ኣብ ሕድሕድ መወዳእታ ወርሒ ሚዛን መዝገብ ጥረ ገንዘብ ብኣካል ምርግጋፅን ምፍራምን ወሳኒ እዩ። እቲ ሓላፊ ኣብ ከይዲ ምፅራይ ንዝተነፀሩ ጌጋታት ኣድላዪ መስተኻኸሊ ስጉምቲ ናይ ምውሳድ ሓላፍነት ከም ዘለዎ ድማ ምፍላጥ የድሊ።

ክፍሊት መፅንሒ ሰነድ

ክፍሊት መፅንሒ ሰነድ ብግዝያውነት ብጥረ ገንዘብ ዝኽፈል ኾይኑ ኣብ ዝተቐመጠሉ ግዘ ብደጋፊ መረዳእታ ክወራረድ ትፅቢት ይግበረሉ። ክፍሊት ብመአዘዚ ክፍሊት መፅንሒ ሰነድ ንምፍፃም እንትድለ ሰራሕተኛ ሒሳብ ወፃኢ እቲ ሰነድ ብምድላውን ናብ ተሓዚ ገንዘብ ብምልኣኽን ካብ ካዝና ጥረ ገንዘብ ንክኽፈል ይግበር። ብመአዘዚ ክፍሊት መፅንሒ ሰነድ ዝፍፀም ክፍሊት ኣብ መዝገብ ጥረ ገንዘብ ኣይምዝገብን። ምኽንያቱ መአዘዚ ክፍሊት መፅንሒ ሰነድ ከም ጥረ ገንዘብ ስለዝሕሰብ፣ መፅንሒ ሰነድ ኣብ ውሽጢ ዝተቐመጠሉ ግዘ እንተተወራሪዱ እቲ መፅንሒ ሰነድ ብምስራዝ መአዘዚ ክፍሊት ይዳለወሉ። ኣብ ውሽጢ ዝተነፀረሉ ግዘ ከይተወራረደ ዝፀንሐ መአዘዚ ክፍሊት መፅንሒ ሰነድ ድማ ናብ ሰራሕተኛታት ሒሳብ ወፃኢ ብምቕራብ መአዘዚ ክፍሊት ጥረ ገንዘብ ይዳለወሉ። እዚ ድማ ካብ መአዘዚ ክፍሊት ጥረ ገንዘብ ከምዝወፅእ ተገይሩ ኣብ መዝገብ ጥረ ገንዘብ ይምዝገብ። ብመሰረት እዚ ኣብ መዝገብ ኢኮኖሚያዊ ልውውጥ ከም ተኣካቢ ሒሳብ ንክምዝገብ ናብ ሰራሕተኛ ሓፈሻዊ ቦኽራ ይለኣኽ።

እቲ ካልእ መአዘዚ ዝውውር ሰነዳት ሒሳብ እንትኸውን ናይዚ ቀንዲ ዕላማ ድማ መአዘዚ መዛወሪ ሰነድ ፋይናንስ ካብ ሓደ ብሓላፍነት ዝሓዞ ኣካል ናብ ካልኦት ሰነዳት ፋይናንስ ምትሕልላፎም ንምርግጋፅ እዩ። ዝኾነ ይኹን ሰነድ ፋይናንስ ዝቕበል ሰብ መአዘዚ መዛወሪ ሰነድ ፋይናንስ ከዳሉ ኣለዎ። መአዘዚ መዛወሪ ሰነድ ፋይናንስ ከም መረዳእታ ምትሕልላፍ ሰነዳት ፋይናንስ ዝዳሎ እዩ። ንኣብነት መአዘዚ ክፍሊት፣ መአዘዚ ቅብሊት፣ ኣብ መንጎ ብሓላፍነት ዝተመደቡ ሰባት ዝግበር ርኽክብ ምጥቃስ ይከኣል።    

ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ስርዓት ተሓታትነት ክህልዎ፣ ግልፂ፣ ፍትሓዊ፣ ኣሳታፍን ውፅኢታውን ብዝኾነ መንገዲ ክምራሕን ክመሓደርን ግድን እዩ። እዚ ተግባራዊ ንምግባር ድማ ዝተፈላለዩ ኣዋጃት፣ ደንብታት፣ መምርሕታትን ሪፎርምታትን ፋይናንስ ተኣታትዮም ኣብ ስራሕ ይርከቡ። ከከም ኣድላይነቶምን ህልዊ ኩነታት ክልልና እናተርኣየን በብእዋኑ ክመሓየሹ ይግበር እዩ። ኣብ ዙርያ እዚኦም እውን ነቲ ፈፃምን ኣመራርሓን ግንዛበ ክህልዎም እናተገበረ መፂኡ እዩ። ከምዚኦም ዝበሉ ስራሕቲ ብምስርሖም ድማ ኣብ ኣመዳድባን ምሕደራን በጀት ፍትሓውን ግልፅን ብዝኾነ ኣገባብ ዝኸደሉ ኩነታት ይምዕብል ኣሎ። ካብዚ ዝብገስ እውን ህዝቢ ኣብ ኣመዳድባ በጀት ዝነበሮ ግንዛበ ክመሓየሽን ዝተመደበሉ በጀት ኣብ ምንታይ ከም ዝወዓለ ዝፈልጠሉ ኣሰራርሓን ዝጀመረሉ ኩነታት ምህላዉ ከም ጥንካረ ይውሰድ።

ይኹን እምበር ሐዚ እውን ዝተቐመጡ መምርሕታትን ኣሰራርሓታትን ብዝግባእ ጨቢጥካ ኣብ ምትግባር ፀገማት ኣለዉ። ንኣብነት እቶም በብእዋኑ ዝወፁን ዝመሓየሹን መስርሓት ኩሉ ሰራሕተኛ ክፈልጦምን ኣብ ስራሕ ከውዕሎምን ኣብ ምግባር ክፍተት ኣሎ። ከምኡ እውን ዝተዳለዉ ስርዓት ኣሰራርሓታት ብኣግባቡ ተረዲእኻን ዓርሰ እምነት ሒዝካን ዘይምውሳን ጎሊሁ ይርአ። ኣብዚ ጉዳይ ግንዛበ ንምፍጣርን ዝለዓለ ትኹረት ተዋሂብዎም ንክትግበሩን ብምዕላም እንታይነት ክፍሊት ምቁራፅን ዋጋ ዘይብሉ ቼክን፣ መተዓረቒ ሒሳብ ባንኪ፣ መዝገብ ጥረ ገንዘብ ዝብሉን ካልኦትን መሰረታዊ ሓሳባት በቲ ልዕል ኢሉ ዝተተንተነ መንገዲ ቀሪቦም ኣለዉ። ስለዚ በብእዋኑ ዝዳለዉ መምርሕታትን ኣሰራርሓታትን ፋይናንስ ብምትግባር ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ኣብ መዓልኡ ክውዕል ይግባእ። መሰረተ ሓሳባት ስርዓት ኣተሓሕዛ ሒሳብ ኣመልኪትና ንተኸታተልቲ ሽዱሽተ ክፋላት ክቐርብ ዝፀንሐ ትሕዝቶ እውን ኣብዚ እናኸምበትና በብብርኩ ዘሎ መሓውርን ኣመራርሓን ፋይናንስ ብዕምቆት ተዛትዩ ለዋጣይ ስራሕ ክሰርሕ ይግባእ መልእኽትና እዩ።


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010