እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5193241
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
694
3331
20604
5145598
97299
128136
5193241

Your IP: 54.158.219.248
2018-05-25 05:09

ንብረትን ብኽነትን ክልተ ዘይቃደው

here we go
selam new

ስርዓት ኣቀማምጣ ሰነዳት ንብረት

ንብረት፣ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን እዩ።እዚ ሃፍቲ ብገንዘብ ስለዝዕደግ ጥረ ገንዘብ ምዃኑ ብምርዳእ ብኣግባቡ ክተሓዝን ኣብ ዝተሓሰበሉ ዕላማ ጥራሕ ክውዕልን ግድን ይኸውን። ነዚ እውን እዩ መንግስቲ ንብረት መንግስቲ ዝመሓደረሎም ኣዋጃት፣ መምርሕታትን “ሪፎርም”ታትን ንብረት ኣተኣታትዩ ተግባራዊ እናገበረ ዝርከብ።ብፍላይ ኣብዚ ጉዳይ ዝለዓለ ሓላፍነት ዘለዎ ቢሮ ትልምን ፋይናንስን ክልል ትግራይ ንብረት ህዝብን መንግስትን እዚ ክልል ዝመሓደረሉ ስርዓት ብምዝርጋሕ ንኣፈፃፅምኡ እናደገፈ፣ እናተቖፃፀረ፣ ጥሕሰት ኣሰራርሓ ኣብ ዝተርኣየሉ ድማ ሕጋዊ መስተኻኸሊ ስጉምቲ እናወሰደን ክውሰድ እናገበረን ይርከብ። ከምዚኦም ዝበሉ ስራሕቲ ብምስርሖም ድማ ቅድሚ ኩሉ ብብርኪ ኣተሓሳስባ ንብረት ከም ጥረ ገንዘብ ምርኣይ ዝጀመረሉን ብመሰረት ምሕደራ ስርዓት ፋይናንስ ኣብ ስራሕ ዝውዕለሉን ኩነታት እናማዕበለ ይመፅእ ኣሎ። ይኹን እምበር ሐዚ እውን ብሸለልትነትን ምንኣስ ግንዛበን ንብረት ካብ መምርሕን ኣሰራርሓን ወፃእ እንትባኽንን እንትበላሸውን ይርአ። በዚ ደረጃ ዝግለፁ ኣብነታት ብዙሓት እኳ እንተኾኑ ንሎሚ ኣብ ከተማ ኣክሱም ዘሎ ጥሕሰት ምሕደራ ንብረት ዳህሲስና ኣለና፤ ምሉእ ትሕዝቶኡ እነሆ።

ብብርኪ እዛ ከተማ ኣብ ዘለዋ ኣብያተ ፅሕፈት ንብረት ልክዕ ከም ጥረ ገንዘብ ኣብ ምርኣይ ትሑት ኣተሓሳስባ እዩ ዘሎ። ናይዚ መበገሲ ኣብ ኣመራርሓ ኮነ ሰብ ሞያ ንንብረት ዝወሃብ ትኹረት ዝነኣሰ ብምዃኑ እዩ። ከምዚ ዝበለ ኣረኣእያ ብምህላዉ ኣብ ኣተሓሕዛን ክንክንን ንብረት ጉድለት ይርአ። ንኣብነት ንብረት ህዝብን መንግስትን ብስርዓት ክመሓደረሎም ዝተቐመጡ ንፁራት መምርሕታትን ሪፎርምታትን ከምኡ እውን ንብረት ኣታውን ወፃእን ዝኾነሎም ሰነዳትን መዛግብትን ኣለዉ። ኮይኑ ግና ነዚኦም ብኣግባቡ ዝጥቀም መሓውር ብኣፃብዕቲ ዝቑፀር እዩ። መብዛሕትኡ ንብረት ብተደጋጋሚ ክዕደገሉ እምበር ዝተዓደገ ንብረት ብኣግባቡ ክሕዝን ክጥቀምን ኣይርአን። ይዕበ ይንኣስ ንግልጋሎት ስራሕ ዝወፅእ ንብረት ምስ መን ከም ዘሎ፣ ተጠቀምቲ ካርዲ (ዩዘር ካርድ) ክሕዙ ኣይተገበረን። እዚ ጥራሕ ኣይኮነን፤ ከም መስርሕ ቆፀራ ንብረት ይካየድ እዩ። ኮይኑ ግና ዝተዓደገ፣ ኣብ ስራሕ ዝወዓለን ኣብ መኽዝን ዝተቐመጠን ንብረት ብንፁር ኣብ ምሓዝን ብኣግባቡ ኣብ ምስናድን ዘሎ ኣፈፃፅማ ድኹም እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ዝተዓደገ ንብረት ኣብ ሰነዳት ኣታውን ወፃእን ንብረት ብስርዓት ከይተመዝገበ ኣብ ስራሕ ዝውዕለሉ ኩነታት እውን ኣሎ።

ነዚ ብኣብነት ንምድጋፍ ሓደ መርኣዪ ንውሰድ። እዋኑ 2007 ዓ.ም እዩ። ኣብቲ እዋን ንቤት ፅሕፈት ፖሊስ ከተማ ኣክሱም ግልጋሎት ዝውዕላ ብፖሊስ ኮሚሽን ክልል ትግራይ 12 መራኸብቲ ሬድዮ ተዓዲገን ነቲ ቤት ፅሕፈት ተዋሂበን። ኮይኑ ግና ምስተዓደጋ ኣብ ክንዲ ኣብ ሰነድ ኣታዊ ንብረት (ሞዴል 19) ብምምዝጋብ ብሰነድ ወፃኢ ንብረት (ሞዴል 22) ኣቢልካ ኣብ ስራሕ ምውዓል ካብ መምርሕን ኣሰራርሓን ወፃእ ብቀጥታ እየን ንተጠቀምቲ ተዋሂበን። እዚ ድማ ኣብ 2009 ዓ/ም ብቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን እታ ከተማ ዳህሳስ ኣብ ዝግበረሉ እዋን ዝተረኸበ ጉድለት እዩ። ከምዚኦም ዝበሉ ፀገማት ናብ ስርዓት ንምእታው ኣብ 2009 ዓ/ም ብመሰረት ዝተገበረ ኦዲትን ዳህሳስን ንምትዕርራይ ፃዕሪ ይግበር ከም ዘሎ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ከተማ ኣክሱም ኣይተ ትእዛዙ ግደይ ይገልፁ።

ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተሓበረ ቆፀራ ንብረት ይካየድ እዩ። ይኹን እምበር ብመሰረት መምርሕን ኣሰራርሓን ፋይናንስ ክፍፀም ኣብ ምግባር ብዙሓት ፀገማት ዘለዎ እዩ።ንኣብነት ብእዋኑን ብመሰረት ዝተቐመጠ ሰሌዳ ግዘን ኣይኮነን ቆፀራ ዝካየድ። ካብዚ ዝብገስ እውን ቆፀራ ንብረት ንምክያድ ኩሉ ግዘ ብቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ደብዳበ እናተፅሓፈ፣ ሓበሬታ እናተውሃበን ጎስጓስ እናተገበረን እዩ። ንመሳለጢ ስራሕ ተባሂሉ ዝተዓደገ ንብረት ኣብ ክንዲ ኣብ ስራሕ ምውዓል ኣብ መኽዝን ዓሺግካ ምቕማጥ ይርአ። መበገሲ እቲ ፀገም ድማ ሸለልትነትን ንንብረት ዝወሃብ ትኹረት ዝነኣሰ ብምዃኑን እዩ። ከምዚ ዝበለ ፀገም ብምህላዉ ድማ ብእዋኑ ተቖፂሩ ግልጋሎት ዝህብን ዘይህብን ንብረት ተፈልዩ፤ እቲ ግልጋሎት ዘይህብ ንብረት ክውገድ ኣብ ምግባር ጉድለት የጋጥም ኣሎ። ንኣብነት ኣብ 2009 ዓ/ም ካብ ግልጋሎት ወፃእ ዝኾነ ንብረት ብምውጋድ ልዕሊ 250 ሽሕ ብር ኣታዊ ንምግባር ትልሚ ተታሒዙ 211 ሽሕን 663 ብር ዝዋግኡ ንብረት እዩ ተወጊዱ።

ኣብ 2009 ዓ.ም ኣብ ኩለን ኣብያተ ፅሕፈት እታ ከተማ ዳህሳስ ተገይሩ ነይሩ። ንኣብነት ኣብ 15 ኣብያተ ትምህርቲን ክልተ ጣብያታትን ኦዲትን ዳህሳስን ተገይሩ እዩ። ከምኡ እውን ኣብ 23 ኣብያተ ፅሕፈት ብሰብ ሞያ ምሕደራ ንብረት ዳህሳስ እንትካየድ ኣብ ሰለስተ ድማ ኦዲት ንምግባር ተኻኢሉ። ኣብ ሕድሕድ ቤት ፅሕፈት ዝተርኣዩ ፀገማት ንምትንታን ናይ ኩለን ተመሳሳልነት ስለዘለዎ ከም መርኣዪ ንዝተወሰና ወሲድና ክነቕርብ፡፡

ቤት ፅሕፈት ትምህርቲ ካብተን ብቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ንብረት እናተዓደገ ዝውሃበን ኣብያተ ፅሕፈት ሓንቲ እያ። እዚ ንብረት ብመሰረት ስርዓት ኣሰራርሓ ፋይናንስ ክመሓደር ግድን ይኸውን።ብመንፅር እዚ እንትርአ ብጥንካረን ድኽመትን ዝግለፁ ኣፈፃፅማታት ኣለዉ። ካብቶም ጥንካረታት ንመሳለጢ ስራሕቲ ዝተዓደጉ ንብረት ኣብ መደርደሪ ንብረት (ሸልፍ) ብስርዓት ተቐሚጦም ዝርከቡ ምዃኖም፣ ብሰነድ ኣታዊ ንብረት (ሞዴል 19) ኣታዊ ዝኾነ ንብረት ብሰነድ ወፃኢ ንብረት (ሞዴል 22) ወፃኢ ምግባር ተጠቀስቲ እዮም። ከምኡ እውን መፍለዪ ቁፅሪ (ኮድ) ቀዋሚ ንብረታት ምሃብን ኣብ ደገ ዝተደርበየ /ዝተቐመጠ/ ንብረት ዘይምህላውን ብጥንካረ ዝግለፁ እዮም።

ይኹን እምበር ክስተኻኸሉ ዝግብኦም ዓበይቲ ፀገማት ኣለዉ። ንኣብነት ኣብ ቆፀራ ንብረት ብምሉእነት ግምት ዋጋ ዘይምቕማጥ፣ ኣብያተ ትምህርቲ ተኸታቲልካ ኣብ እዋነን ንብረት ቆፂረንን ገሚተንን ክልእኻ ዘይምክትታል ፀገማት ኣለዉ። ኣብ 2008 ዓ.ም ዝተዓደገት (ፎቶ ኮፒ) ከምኡ እውን ኣብ 2006 ዓ.ም ዝተዓደገት ስፒከር (መጉልሂ ድምፂ) ኣብ ክንዲ ግልጋሎት ክህባ ምግባር ምንም ዓይነት ጥቕሚ ከይሃባ ኣብ መኽዝን ተቐሚጠን ይርከባ። ብተመሳሳሊ ግልጋሎት ዘይህቡ ንብረት ኣብ ክንዲ ብእዋኖም ምውጋድ ኣብ መኽዝን ተቐሚጦም ኣለዉ። ንኣብነት ንልዕሊ ክልተ ዓመት ዝኸውን ኣብ መኽዝን ዝተሰባበሩ ናይ መስኮትን በርን ሓፃዊን ዝርከቡ ምዃኖምን ናይ ተሽከርከርቲ /ሞተር ሳይክል/ መቆፃፀሪ ነዳዲ ዘይምጥቃምን ተጠቀስቲ እዮም።

እቲ ካልእ ዳህሳስ ዝተገበረሉ ትካል፣ ቤት ፅሕፈት ደኣንት እንትኸውን ንብረታት ኣብ ሸልፍ ተደርዲሮም ዝርከቡ ምዃኖም፣ ቆፀራ ንብረት ብእዋኑ ምልኣኽ፣ ብሞዴል 19 ኣታዊ ዝኾነ ብሞዴል 22 ወፃኢ ምግባር፣ ሞዴላት ናይ ዘገልገሉን ሓደሽትን ፈሊኻ ምሓዝ ብጥንካረ ዝቕመጡ እዮም። ኮይኑ ግና ግዘ ብዘይምሃብ ክመሓየሹ ዝግብኦም ብርክት ዝበሉ ፀገማት ከም ዘለዉ ካብ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ከተማ ኣክሱም ዝረኸብናዮም ሰነዳት የመላኽቱ። ንኣብነት ዝውገድ ንብረት ብእዋኑ ናብ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ዘይምፍላጥ፣ ዓቃብን መዝጋብን ንብረት ሓደ ሰብ ምዃን፣ ቢን ካርድ፣ ሰነዳት መመዛዘኒ ንብረት (ሞዴላት 70 ሐን 70 ለን) ኣይተሰርሐሉን። ከምኡ እውን ግልጋሎት ዘይህቡ ንብረት ኣብቲ ቤት ፅሕፈት ዝርከቡ ምዃኖም፤ ንኣብነት ፕሪንተር፣ ኮምፒተር፣ ቆፎ ስልኪ፣ ወንበር፣ ጠረጴዛ፣ ድሽ ምስ ረሲቨር፣ ሳይክል ክፅገና ዝግብአን ክፅገና ነፂርካ ክውገድ ዘይምግባር ቅልጡፍ ፍታሕ ክህብሉ ዝተሓበሩ ጉድለታት እዮም።

ብተወሳኺ ልዕሊ ሓደ ዓመት ዝገበሩ ሓደሽቲ ንብረት ኣብ ክንዲ ኣብ ስራሕ ክውዕሉ ምግባር ኣብ መኽዝን ተቐሚጦም ይርከቡ። ንኣብነት ጎማታት ሳይክልን ሞተር ሳይክልን፣ ብሽክሌታ፣ ኣግዳሚ ወንበር ምጥቃስ ይከኣል። እዚኦም ኣብ ግልጋሎት ክውዕሉ ወይ ንቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስ ኣፍሊጥካ ብመልክዕ ዝውውር ንካልእ ቤት ፅሕፈት ክወሃብ ዘይምግባር ኣሎ።

ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት እታ ከተማ ካልእ ዳህሳስ ዝተገበረሉ እንትኸውን መሕተቲ ንብረት (ሞዴል 20) ተጠቒምካ ንብረት ምውፃእን ሰነዳት ኣታውን ወፃእን ንብረት (ሞዴላት 19 ን 22 ን) ብኣግባቡ ምጥቃምን ከም እወንታ ይውሰዱ። ይኹን እምበር ኣብዚ ቤት ፅሕፈት ዘሎ ኣተሓሕዛን ኣጠቓቕማን ንብረት ካብ ጥንካረታቱ እቶም ጉድለታት ይዛይዱ። ካብቶም ድኽመታት ሞዴላት ናይ ዘገልገሉን ሓደሽትን ንብረታት ፈሊኻ ዘይምሓዝ፣ ዝውገድ ንብረት ብእዋኑ ናብ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ዘይምፍላጥ፣ መፍለዪ ቁፅሪ (ኮድ) ቀዋሚ ንብረት ዘይምሃብን እቲ ተሰሪሑ ዝተውሃበ እውን እንተኾነ ተግባራዊ ዘይምግባር ይርአ።ከምኡ እውን ነዳዲ ብ“ጌጅ”(መዐቀኒ ነዳዲ) ተሽከርከርቲ እናተቖፃፀርካ ዘይምምላእ፣ ዓቃብን መዝጋብን ንብረት ሓደ ሰራሕተኛ ምዃን ወዘተ ፀገማት ኣሎ። እዚ ጥራሕ ኣይኮነን፤ ቢን ካርድ፣ ሞዴላት 70 ሐን ለን ዘይስርሐሉን ዝተቛረፀን ምዃኑ፣ “ዩዘር ካርድ” ዘይጥቀሙ ምዃኖም፣ ሰራሐተኛ እንትለቅቅ ተኸታቲልካ ንብረት ዘይምርካብ ዝኣመሰሉ ጉድለታት ይርኣዩ። እቲ ዝዓበየ ፀገም ድማ ምስ ምሕደራ ንብረት ተኣሳሲሩ ክስተኻኸሉ ዝግብኦም ተደጋጋሚ ሓበሬታ እንትወሃብ ብዝግባእ ተረዲእኻ ዘይምምሕያሽ ፀገም ቅልጡፍ መፍትሒ ዘድልዮ እዩ።

እቶም ኣብ ላዕሊ ዝተሓበሩ ፀገማት ብቐፃልነት ንምፍታሕ ትልሚ ተታሒዙ ከም ዘሎ ኣይተ ትእዛዙ የረድኡ። ሓደ መፍትሒ፣ ስልጠና መዕበዪ ግንዛበ ምሃብ እዩ። ካልኣይ፣ ምሕደራ ንብረት ከም ቀንዲ መገማገምን መነቓቐፍን ገይርካ ምውሳድ እዩ። ሳልሳይ፣ ደገፍን ክትትልን ብምግባር ንብረት ብመሰረት ስርዓት ምሕደራ ፋይናንስ ንክመሓደር ክግበር እዩ። ኣብ ክሊ እዚ ብተደጋጋሚ ንዝተርኣየ ጉድለት መስተኻኸሊ ስጉምቲ ክውሰድ እዩ። ምኽንያቱ ኣመራርሓ ንብረት መዐደጊ በጀት ንክምደበሉ ብተደጋጋሚ ዝሓትተሉ ብኣንፃሩ እቲ ንብረት ምስተዓደገ ቆላሕ ዘይብለሉ እንተኾይኑ ኣፀጋሚ እዩ። ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ካብ ምብኻን ሓሊፉ ስራሕቲ ብኣግባቡ ንከይሳለጡ ብምግባር ንልምዓታዊ ስራሕቲ ዓብዪ ዕንቅፋት ምዕዳም ይኸውን። ውዒሉ ሓዲሩ ድማ በሪ ኣካብነት ክራይ ካብ ምኽፋት ዓዲ ኣይውዕልን።ስለዝኾነ እዚ ናብ ተሓታትነት ንምስግጋር ብትረት ከም ዝስርሐሉ መብርሂ ኣይተ ትእዛዙ የረድእ።

ዝኾነ መንግስታዊ ቤት ዕዮ ብዘይ ንብረት ዝሰርሖ ስራሕ ስለዘየለ ንዕድጊት ንብረት ተባሂሉ በብዓመቱ ዝምደብ በጀትን ብኡ ኣቢሉ ዝዕደግ ንብረትን ብዙሕ እዩ። ንኣጠቓቕማኡ ሕጋዊ ሓለዋን ስርዓትን ክህልዎ ድማ ብከመይ ክዕደግን ኣብ ስራሕ ክውዕልን ከም ዘለዎ ዓርሱ ዝኸኣለ ስርዓት ኣሰራርሓ ኣለዎ። ንኣብነት፣ ንብረት ፈለማ ምስተዓደገ ፅርየቱ ብበዓል ሞያ ተረጋጊፁ ኣብ ሰነድ ኣታዊ ንብረት ክምዝገብን ንስራሕ ኣብ ዝድለየሉ እዋን ብሰነድ ወፃኢ ንብረት ኣቢሉ ክንቀሳቐስን ይግባእ። ከምኡ እውን ኣብ ሕድሕድ ቤት ዕዮ ዘሎ ንብረት ንዕኡ ተባሂሉ ኣብ ዝተሰርሐ መኽዝን ክቕመጥ፣ ካብ ፀሓይን ንፋስን ነፃ ምዃኑ ክትትል ክግበረሉ፣ ግልጋሎት ዝህብን ካብ ግልጋሎት ወፃእ ዝኾነን እናተፈለየ ክምዝገብ፣ እቲ ካብ ግልጋሎት ወፃእ ዝኾነ ድማ ብስርዓት ክውገድ ኣለዎ። ብመንፅር እዚኦም እንትንመዝኖ ኣብ ብርከት ዝበላ መንግስታዊ ኣብያተ ዕዮ ዝርከብ ንብረት በዚ መስርሕ እዚ ኣብ ምምሕዳር ምምሕያሽ እናተርኣየ ይርከብ። ኮይኑ ግና ከምቲ ኣብ ትሕዝቶ እዚ ፅሑፍ ዝቐረበ ኣብ ከተማ ኣክሱም ኣብ ምሕደራ ንብረት ዓበይቲ ፀገማት ምህላዎም ተዓዚብና። ስለዚ ዝምልከቶ ኣካል ትኹረት ሂቡ ፍታሕ ክናድየሉን ካልኦት ኣብ ተመሳሳሊ ፀገም ዘለዋ ኣብያተ ፅሕፈት እውን ክመሃራሉን ይግባእ። 


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010