እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5190437
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1221
3787
17800
5145598
94495
128136
5190437

Your IP: 54.166.172.180
2018-05-24 08:07

መንፈስ ዋንነት ዘረጋገፀ ህንፀት

here we go
selam new

ካብ ፕሮጀክትታት ከተማ ውቕሮ ብኽፋል

ዝኾነ ቦታ መፀውዒ ሽም እንትውሃቦ ናይ ባዕሉ ፍሉይ ታሪኽን ኣመፃፅኣን ኣለዎ። ኣሰያይማ ከተማ ውቕሮ እውን ካብዚ መሰረታዊ ሓቂ ዝብገስ እዩ። ውቕሮ ዝብል ሽም “ወቐረ” ካብ ዝብል ቃል ዝመፀ እንትኸውን ኣብ ከባቢ ከተማ  ውቕሮ ዝርከቡ ካብ ከውሒ ተወቒሮም ዝተሰርሑ ኣብያተ ክርስትያናት ተኣሳሲሩ ዝተውሃበ ስያመ እዩ። እታ ከተማ ዓዲ ፍረ ፅዮን ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ጎቦ መንግስቲ ጣልያን ንናይ ውግእ ስትራቴጂ ብምምራፅ ብ1928 ዓ/ም ዘጣየሻን ናይ 80 ዓመት ዕድመ ዘለዋን እያ። ከተማ ውቕሮ 860 ሄክታር ስፍሓት መሬትን 37 ሽሕን 729 በዝሒ ህዝብን ከም ዘለዋ ሕዳር 2008 ዓ.ም ብርክብ ህዝቢ ቤት ፅሕፈት ዋና ኦዲተር ክልል ትግራይ ዝተዳለወ መፅሄት ይሕብር። እታ ከተማ ብመሰረተ ልምዓታት ማለት እውን መንገዲ፣ መብራህቲ፣ ስልኪ፣ ፅሩይ መስተ ማይን ዓበይቲ ህንፃታትን ዝወቀበት፣ ትካላት ትምህርትን ጥዕናን ተማሊኡላ ኣብ ጎደና ምዕባለ እትርከብ ከተማ እያ። ብምዃኑ እውን ስራሕቲ ፕሮጀክትታት ልምዓት ከተማ ውቕሮ እንታይ ይመስል? ትሕዝቶ ፅሑፍና ነዚ ዛዕባ ዝድህስስ እዩ።

ኣብታ ከተማ ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ናይቲ ሕብረተሰብ ጠለባት ልምዓት መሰረት ዝገበሩ እዮም። ኣብ ድልየት ህዝቢ ዝተመስረቱ ምእንታን ክኾኑ እቲ ህዝቢ ክስርሑሉ ዝደልዮም ፕሮጀክትታት ልምዓት ንክሓርይ በብከባቢኡ መሕትት ይብተነሉ። ድሕሪ እዚ በብጣብያኡ ተኣኪቡ ምስተመያየጠሉ ክስርሑሉ ዝደልዮም ፕሮጀክትታት ልምዓት ቅደም ሰዓብ የትሕዝ። እቲ ብብርኪ ጣብያ ዝተገበረ ምርድዳእ ድማ ብብርኪ ከተማ ይዝተየሉ። ካብዚ ብምብጋስ ብመሰረት እቲ ሕብረተሰብ ዝሃቦ ርእይቶ ቀዳምነት ዝውሃቦም ፕሮጀክትታት ብቅደም ሰዓብ ይቕመጡ። ድሕሪ እዚ ካቢኔ ወረዳ ምስ ተመያየጠሉ ናብ ቤት ምኽሪ ቀሪቡ ይፀድቕ።

ብምቕፃል ዝርዝር ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ልምዓትን ዝስርሑሉ ከባቢ ንፁር ብምግባር ህዝቢ ኣብ ዝሪኦ ቦታ ምልክታ ጨረታ ይወፅእ። ን15 መዓልትታት ኣብ ኣየር (ፈነወ) ድሕሪ ምፅናሕ ዝኽፈተሉ ዕለትን ሰዓትን ምስ ኣኸለ ኩሎም ተጫረቲ ኣብ ዘለዉሉ ተኸፊቱ ይንበብ። ብመሰረት እዚ ነብሲ ወከፍ ተጫራታይ ንሕድ ሕድ ፕሮጀክት ዝመልኦ ዋጋ ምስ ተነበበ ዝሰዓሩ ተወዳደርቲ ዕላዊ ይግበር። ስለዝኾነ ኩሎም ተጫሪቶም ዝተዓወቱ ተወዳደርቲ ብእዋኖም ውዕል ኣሲሮም ስርሖም ክጅምሩ ከም ዝግበር ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ከተማ ውቕሮ ኣይተ ብርሃነ መዝገበ የረድኡ።

ከምዚ ዝበለ ግልፅነት ዘለዎ ኣሰራርሓ ብምህላዉ ድማ ሕብረተሰብ ኣብ ስራሕቲ ፕሮጀክትታት ልምዓት ዘለዎ ተሳትፎ ክውስኽ ኣኽኢልዎ እዩ። ናይዚ መርኣዪ ኣብ 2008 ዓ.ም ህዝቢ ብጉልበቱ ኣብ ምንፃፍ ፅሩብ እምኒ፣ ስራሕቲ ተፋሰስን ካልኦት ፕሮጀክትታትን ብዝገበሮ ተሳትፎ ልዕሊ 11 ነጥቢ ሰለስተ ሚልዮን ብር ካብ ወፃኢ ከም ዘድሓነ ኣይተ ብርሃነ ካብ ዝሃብዎ ሓበሬታ ምርዳእ ይከኣል እዩ። ስለዝኾነ ምስ ህዝቢ ተዋዲድካ ይስራሕ ብምህላዉ በብ ዓመቱ ዝምደብ በጀት ኣብ መዓልኡ ክውዕል ክኢሉ እዩ።

ብመንፅር እዚ ኣብ 2007 ዓ.ም ንዝሳለጡ ስራሕቲ 111 ሚልዮንን 477 ሽሕን 755 ብር ተመዲቡ 100 ምኢታዊ ተፈፂሙ እዩ። ብተመሳሳሊ ኣብ 2008 ዓ.ም 142 ሚልዮንን 240 ሽሕን 968 ብር ትልሚ ተታሒዙ ዛጊድ እቲ 130 ሚልዮንን 861 ሽሕን 690 ብር ኣብ ስራሕ ውዒሉ ኣሎ። እዚ ድማ እቲ ዝምደብ በጀት ኣብቲ ዝተሓሰበሉ ዕላማ ይውዕል ምህላዉ ዘመላኽት መረዳእታ እዩ። ኣብ ክሊ እቶም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቐሱ ጥንካረታት ሐዚ እውን ትኹረት ሂብካ ፍታሕ ዘድልዮም ፀገማት ግና ኣለዉ። እቲ ሓደ ኣተሓሳስባ ኣካብነት ክራይ መሊኡ ዘይተቐረፈ ምዃኑ እዩ። ናይዚ ኣብነት ከዓ ጉድለት ኣፈፃፅማ ብትረት ክሳብ መወዳእታ ዘይምቅልላስ ዝኣመሳሰሉ ፀገማት ይርኣዩ።

ኣብ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ከተማ ውቕሮ እትርከብ ከይዲ ስራሕ ልምዓታዊ ትልሚ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ዓመት ዝስርሑ ፕሮጀክትታት እተፅነዐሉ ትልሚ ኣለዋ። እቶም ኣብታ ከይዲ ስራሕ ዝርከቡ ሰብ ሞያ እውን ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ብእዋኖምን ብፅርየትን ይስርሑ ምህላዎም ኣብ ሰሙን ሓደ ግዘ እናኸዱ ዝከታተልሉ መስርሕ ኣለዎም። እዚኦም ካብ ዝገብርዎ ደገፍን ክትትልን ብተወሳኺ እቶም ፕሮጀክትታት ተጀሚሮም ክሳብ ዝዛዘሙ ዝከታተላ ቴክኒክን ስትሪንግን ዝብሃላ ኮሚቴታት ኣለዋ። እተን ኮሚቴታት ካብ ኣብያተ ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን፣ ኮንስትራክሽን፣ ደኣንት፣ ልምዓት ከተማ፣ ትምህርትን ፍትሕን ዝተወከሉ ኣካላት ዝሓዛ እየን።ኣባላት እተን ኮሚቴታት ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ብፅርየት ይስርሑ ምህላዎም፣ ማይ ዘድልዮ እንተኾይኑ ብእዋኑ ይሰቲ ምህላዉ፣ ስራሕቲ ፕሮጀክትታት ንምክትታል ዝተመደበ ሱፐርቫይዘር ኣብ ቦትኡ ተረኺቡ ዝከታተል ምዃኑ፣ ኮንትራክተር ኩሉ ግዘ “ስፐስፊኬሽን” ሒዙ ዘስርሕ ምዃኑ ክትትል ይገብሩ። እዚ ድማ ብመተግበሪ ትልሚ ይምራሕ። በዚ ይፍፀም ምህላዉ ከዓ ብመልክዕ ፀብፃብ ናብ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ይቐርብ።

ከምዚ ዝበለ ጥሙር ምውዳድ ብዙሓት ኣካላት ዝዓረፎ ኣሰራርሓ ብምህላዉ ድማ ፕሮጀክትታት ልምዓት እታ ከተማ ብመሰረት ዝተትሓዘሎም ሰሌዳ ግዘ ይፍፀሙ ኣለዉ። ንኣብነት ኣብ 2007 ዓ.ም ብ61 ሚልዮን ብር ምንፃፍ ፅሩብ እምኒ፣ መትረብ መእለዪ ውሑጅ፣ ዝርገሐ መብራህትን ማይን ዝርከብዎም 13 ፕሮጀክትታት ልምዓት ንምስራሕ ትልሚ ተታሒዙ 100 ምኢታዊ ከም ዝተፈፀሙ ኣተሓባባሪት ከይዲ ስራሕ ልምዓታዊ ትልሚ ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ከተማ ውቕሮ ወ/ሮ ይርጋለም ተሰማ ሓቢረን። ብተመሳሳሊ ኣብ 2008 ዓ.ም ህንፃታት መዋልዳን፣ መኽዝን ፋይናንስን ጣብያ ጥዕናን፣ ማእኸል ዕዳጋ እንስሳት፣ ምንፃፍ ፅሩብ እምንን ተፋስሳትን ዝርከብዎም 18 ፕሮጀክትታት ልምዓት ብ84 ሚልዮን ብር ንምስራሕ ትልሚ ተታሒዙ ብዘይካ እቲ ኣብ ከይዲ ዝርከብ ምንፃፍ ፅሩብ እምኒ እቶም ዝተረፉ ተዛዚሞም ግልጋሎት እናሃቡ ይርከቡ።

ኣብ 2008 ዓ/ም ብመሰረት ዝወፀ ጨረታ ኣብ ጣብያ ጥዕና ህንፃ ክፍሊ መዋልዳን ንምስራሕ ተወዳዲረ ብሓደ ሚልዮንን 389 ሽሕን ብር ስዒረ ውዕል ኣሲረ እየ ይብሉ ኣካያዲ ስራሕ ኤደን መኮነንን ፍቕረ ሕሉፍን ኮንስትራክሽን ሕብረት ሽርክና ማሕበር ኣይተ ፍቕረ ሕሉፍ። እቶም ኣካያዲ ስራሕ፣ ከይዲ እቲ ጨረታ ብመሰረት መምርሒ ስለዝካየድ ፍትሓውነቱን ግልፅነቱን ምንም ዘደናግር ከም ዘይነበሮ ይዛረቡ። ምስ እዚ ተዛሚዱ “ግልፂ ኣይኮነለይን” ንዝበለ ተወዳዳራይ ሕቶኡ ንከቕርብ ዕድል ይወሃቦ። እቲ ህዝቢ እውን እቲ ፕሮጀክት ኣብ ዝስርሐሉ ቦታ እናኸደ እዚ ትኽክል እዩ፤ እዚ ግና ፀገም ኣለዎ እናበለ ርእይቶኡ ይህብ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ብክኢላታት ሰራሕተኛታት ቤት ፅሕፈት ትልምን ፋይናንስን ደገፍን ክትትልን ይግበር እዩ። ይኹን እምበር እቲ ክትትል እኹል ኣይኮነን። ካብዚ ሓሊፉ ክፍሊት ኣብ ምፍፃም ምድንጓይ  ይርአ እዩ። ብድምር ክሳብ ሐዚ ተጫሪቶም ዝሰዓርዎም ፕሮጀክታት ልምዓት ብመሰረት ዝኣሰርዎ ውዕል ብፅርየት ከም ዘረከቡ እዮም ኣይተ ፍቕረ ዝገልፁ።

ኣይተ ዘርኣይ ገ/ፃድቕ ብወገኖም ኣብ 2008 ዓ/ም ኣብ ከተማ ውቕሮ ንዝስርሑ ፕሮጀክትታት ብመሰረት ዝወፀ ምልክታ ጨረታ መኽዝን ጥዕና ኬላ፣ ምንፃፍ ፅሩብ እምኒ፣ መስርሕን መሸጥን ደኣንት /ሼዳት/ ንምስራሕ ከም ዝተወዳደሩ ገሊፆም። ኮይኑ ግና ኣብ ኩሉ ኣይተዓወቱን። ብዝኾነ እቲ ጨረታ ግልፅን ፍትሓውን ከም ዝነበረ ይዛረቡ። ነዚ ብኣብነት ኣደጊፎም እንትገልፁ፣ እቲ ጨረታ ብመሰረት ዝተቐመጠሉ ሰሌዳ ግዘ ኩሎም ተጫረቲ ኣብ ዝተረኽብሉ ከም ዝተኸፈተ እዩ።

ብመሰረቱ መሰረተ ልምዓት ንምምላእ ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ብመንፅር ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ህዝቢ ዝህብዎ ረብሓ እዮም ዝውሰኑ። ኣብ ከተማ ውቕሮ ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ልምዓት እውን ካብዚ ወድዓዊ ሓቂ ዝብገሱ ምዃኖም ነበርቲ እታ ከተማ ይምስክሩ። ኣይተ ተስፋሁን ደጀን ነባሪ ከተማ ውቕሮ እዮም። ከም ኣገላልፃ ኣይተ ተስፋሁን፣ ኣብ ከተማ ውቕሮ ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ልምዓት ፀገም ሕብረተሰብ ኣብ ምፍታሕ ማእኸል ዝገበሩ እዮም። ነዚ ብኣብነት ኣደጊፍና ክነቕርብ። ኣብ ጣብያ ጥዕና ከተማ ውቕሮ እትርከብ ክፍሊ መዋልዳን ፀባብ እያ። በዚ ድማ ኣዴታት ኣብ እዋን ወሊድ ይፅገማ ነይረን። እዚ ፀገም ከም ሕቶ ተላዒሉ ብሓደ ነጥቢ ክልተ ሚልዮን ብር ተሰሪሑ እዩ። ኣብቶም ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ልምዓት እቲ ህዝቢ ተሳታፋይን ተጠቃማይን ይኸውን ስለዘሎ መንፈስ ዋንነት የሕድር ኣሎ። ካብዚ ዝብገስ እውን ብገንዘቡን ጉልበቱን ኣስተዋፅኦ እናገበረ ይርከብ። ብተወሳኺ ኣብ ከይዲ ህንፀቶም ይኹን ምስ ተዛዘሙ ኣብ ምክትታልን ምሕላውን እውን ግደ ሕብረተሰብ ዝዓዘዘ ምዃኑ ኣይተ ተስፋሁን ሓቢሮም።

ነባሪት ከተማ ውቕሮ ወ/ሮ መንፀገባ ተኽለጅወርግስ ብወገነን “ፅባቐ ከተማና ኣብ ኢድና እያ!” ይብላ። ሓደ ከተማ፣ ከተማ ክኸውን ካብ ዝገብርዎ ወሰንቲ ረቛሒታት ፅርየትን ፅባቐን እቲ ከተማ እዩ። እዚ ንምዕዋት ድማ ምምላእ መሰረተ ልምዓት ግድን ይኸውን። ብመንፅር እዚ እንትርአ ኣብ ከተማ ውቕሮ ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ነዚ ኣብ ግምት ዘእተዉ እዮም። ከምቲ በጀት እንትፀድቕ ቤት ምኽሪ ተኣኪቡ ዘፀድቖ ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ልምዓት እውን ህዝቢ ተኣኪቡ ይዝትየሎም። ቐዳምነት ዝውሃቦም ፕሮጀክትታት ፈልዩ ብቅደም ሰዓብ የቐምጥ።

እዚ ብምዃኑ ድማ ህዝቢ ከተማ ውቕሮ “እቲ ጥቕሚ ንባዕልና፣ ንምዕባለ ከተማና እዩ” ብምባል ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምዃን ግቡእ ክትትል እናገበረ ይርከብ። ንኣብነት ተፋሰስ እንትኩዓት ብትኽክል ዶ ይኩዓት ኣሎ? ኣብ ምንፃፍ ፅሩብ እምኒ ትኽክለኛ እምኒ ድዩ ዝመፅእ ዘሎ? ጃህያን ሑፃን ፅርየት ዘለዎም ድዮም?ወዘተ ይከታተል። ኣብ ከይዲ ስራሕቲ እቶም ፕሮጀክትታት ልምዓት መዓልታዊ ትዕዝብቱ ናብ ዝምልከቶ ኣካል የፍልጥ። እዚ ድማ ህዝቢ ከተማ ውቕሮ ኣብ ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ልምዓት መንፈስ ዋንነት ተላቢሱ ካብኡ ዝድለ ኩሉ እጃሙ የበርክት ምህላዉ ሓደ መርኣዪ እዩ።

ብኣጠቓላሊ ቢሮ ትልምን ፋይናንስን ብመሰረት ኣዋጅ ቁፅሪ 215/2004 ዝተውሃብዎ ሓላፍነታት ኣለዉ። ካብኣቶም ምስ ዝምልከቶም ኣካላት መንግስቲ ክልልና ብምትሕብባር ኣብ ነዊሕ፣ ማእኸላይን ሓፂርን እዋን ዝስርሑ ፕሮጀክትታት ምድላውን ተግባራውነቶም ምክትታልን ሓደ እዩ። ብመንፅር እዚ እንትርአ ኣብ ክልልና ዓበይቲ ፕሮጀክትታት ይስርሑ ምህላዎም ህያው ምስክራትና እዮም። ኣብ ከተማ ውቕሮ ዝስርሑ ፕሮጀክትታት እውን ኣብ ሕቶን ድልየትን ነበርቲ ዝተመስረቱ ምዃኖም ብኣንደበት ነበርቲ ከተማ ውቕሮ ኣረጋጊፅና ኢና። ስለዚ እቲ ከምዚ ዝበለ ኣካይዳ ተጠናኺሩ ክቕፅልን ካልኦት እውን ክስዕብኦን መልእኽትና ነቕርብ።


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010