እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5193318
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
771
3331
20681
5145598
97376
128136
5193318

Your IP: 54.158.219.248
2018-05-25 05:22

ጓጓ ትግራይ ዝሓቖፎ ሃፍቲ

here we go
selam new

ዓዲ እምኒ ዓዲ ሃፍቲ ምዃኑ ዘይቐሪ እዩ

ዓዲ ኩዕንቲ ተባሂልኪ

 

ዓዲ በለስ ተባሂልኪ

 

ዓዲ እምኒ ተባሂልኪ

 

እንተ ንዓኺ የኹረዐኪ

 

       ዓዲ ድኻ ተባሂልኪ

 

       ግፍዒ ስቓይ በፂሑኪ

 

       ዓዲ ወርቂ ሎሚ ኮይንኪ

 

       ትግራይ ዓደይ ኮሪዐልኪ

 

እዚ ግጥሚ ከያኒ ድምፃዊ ኪሮስ ኣለማዮህ ትግራይ ተፈጥሮኣውን ታሪኻውን ፀጋታት እትውንን ዓዲ ምዃና ቁልጭ ኣቢሉ ብዘርኢ ጥበባዊ ብልሑ ካብ ዝገለፀሉ መንገዲ ሓደ እዩ። ብርግፅ እውን ትግራይ ዋላ እኳ ወናኒት ተፈጥሮኣውን ታሪኻውን ፀጋታት እንተኾነት ብሰንኪ ዝሓለፉ መስፍናውን ወታደራውን ስርዓታት ነቶም ፀጋታታ ብዝግባእ ኣብ ረብሓ ህዝቢ ክውዕሉ ዘግብር ፖሊስን ስትራቴጅን ኣይነበረን። እዚ ዝወለዶ ንዘመናት ድሕረትን ድኽነትን እዚኣቶም ዘስዓብዎ ውርደትን መግለፂኣ ኮይኑ ፀንሓ እያ። ከምቲ “ስራሕቲ ጥበብ ንሕሉፍ፣ ህልውን መፃእን ኩነታት ዝገልፅ እዩ” ዝብል ኣብዝሓ ጥበባውያን ዝስማዕምዕሉ ከያኒ ኪሮስ ኣለማዮ እውን እዚ ዜማ ዝገለፀሉ መንገዲ መፃኢ ብሩህ ተስፋ ትግራይ ዘርእይ ሓቂ ኮይኑ ኢና ረኺብናዮ።

ብሳላ መስዋእትን መጉዳእቲ ኣካልን ደቂ ህዝቢ ከምቲ ከያኒ ኪሮስ ብብልሒ ጥበቡ ዝገለፆ እታ ትማሊ ዓዲ እምንን ዓዲ ድኻን እትበሃል ዝነበረት ትግራይ ሎሚ ነቲ እምኒ ኮነ ካልኦት ሃፍቲ ናብ ቁጠባዊ ረብሓ ዜጋታት ዝልውጥ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ተግባራዊ ብምዃኑ እምኒ ትግራይ ብዙሓት ዜጋታት ዝዕንገልሉ መኣዲ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ውፅኢት ድማ ካብ ሰማይ ዝነጠበ እንተይኮነስ ኩሉ መዳይ ዕብየት ሃገርናን ክልልናን ንምርግጋፅ ዘኽእል ፖሊስን ስትራቴጅን ተሓንፂፁ በብብርኩ ዘሎ መሓውር መንግስቲ ምስ ህዝቢ ኮይኑ ክረባረብ ብምኽኣሉ እዩ። ነዚ ዛዕባ ዝሓረናዮ እውን ብዘይገለ ነገር ኣይኮነን። ኣብ ወረዳ እንደርታ ፅሩብ እምኒ ናብ ከተማታት ብምቕራብ መናእሰይ መበገሲ ካፒታል ረኺቦም ናብ ዘፈር ደኣንት ክሰጋገሩ ኣብ ምግባር ዘሎ ተመክሮ መበገሲ ገይርና ሓፈሻዊ ኣፈፃፅማ መደብ ደኣንት እታ ወረዳ ክንድህስስ ስለዝደለና እዩ።

ስራሕቲ ፅርበት እምኒ መናእሰይ ናብ ዘፈራት ደኣንት ንምስግጋር ብጉጅለ ልምዓት ተወዲቦም መበገሲ ካፒታል ዝረኽብሉን ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ዝፍጠረሉን ዘሎ ዓውዲ እዩ። በዚ ኣቢሎም 20 ሽሕ ብር ኣብ ማይክሮ ፋይናንስ ደደቢት ድሕሪ ምዕቛር ብቐፃልነት ንተጠቃምነት መናእሰይ ዝተቐመጠ ልቓሕ 20 ብ 80 ብምውሳድ ናብ ዘፈራት ማኑፋክቸሪንግ፣ ግልጋሎት፣ ንግዲ፣ ኮንስትራክሽንን ሕርሻ ከተማን ዝሰጋገርሉ ድልድል እዩ። ወረዳ እንደርታ እውን ነዚ ዓውዲ ብዝግባእ ብምምሕዳር ብፍላይ መሬትን ስራሕን ኣብ ዘይብሎም መናእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ትኹረት ሂቡ ብምስራሕ ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ካብ ምፍጣር ብተወሳኺ ኣብ ዕብየት ዘፈር ስራሕቲ ህንፃ ዓብዪ ብፅሒት እናበርከተ ይርከብ፡፡ ብተወሳኺ ኣብ ቁጠባዊ ዕብየት መናእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ዓበይቲ ለውጥታት ተመዝጊቦም እዮም፡፡ ንኣብነት ኣብ 2009 ዓ/ም ኣብታ ወረዳ ኣብ 77 ጉጅለ ልምዓት ዝተወደቡ 1,663 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 3,325 መናእሰይ ኣብቲ ዓውዲ ብምውፋር 97 ሚልዮን ብር ዕዳጋ ተኣሳሲሮም ተረባሕቲ ከም ዝኾኑ መተሓባባሪ ሓደ ማእኸል ደኣንት ወረዳ እንደርታ ኣይተ ነጋሲ ታመነ ይገልፁ።

እዚ ብምጥንኻር ኣብ 2009 ዓ/ም ብዝተፈላለዩ ምኽንያታት ናብ ተግባር ዘይሰገሩ 56 ከምኡ እውን ኣብ 2010 ዓ/ም ብትልሚ ዝተትሓዙ 64 ጉጅለ ልምዓት ብድምር 110 ጉጅለ ልምዓት ብምውዳብ 800 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 1,600 መናእሰይ ተረባሕቲ ንምግባር ተተሊሙ ነይሩ እዩ፡፡ ነቲ ትልሚ ንምዕዋት ከም ወረዳ ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብፍላይ ድማ ምስ ኣብያተ ፅሕፈት ጉዳይ መናእሰይን ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮን ዝተዋደዱ ስራሕቲ ተሰሪሖም እዮም፡፡ እዚ ብመንፅር ኣፈፃፅምኡ እንትርአ ኣብ 163 ጉጀለታት ልምዓት ዝተወደቡ 1,702 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከቦም 3,440 መናእሰይ በዚ ተረባሕቲ ክኾኑ ክኢሎም እዮም፡፡ ኣብዚ ምስታ ወረዳ ዕዳጋ ዝተኣሳሰራ ከተማታት ሽረ፣ ዓድዋ፣ ኣክሱም፣ ኮረምን ማይጨውን እንትኾና ክተኣሳሰር ክልላዊ መደብ መሰረት ገይሩ ብትልሚ ካብ ዝተትሓዘ 25 ሚልዮን ብር መጠን ገንዘብ 14 ሚልዮንን 580 ብር ክፍፀም ከም ዝኸኣለ እውን ኣይተ ነጋሲ ሓቢሮምልና።

ኣብዚ ኣፈፃፅማ ከም ጥንካረ ዝተወሰደ እቲ ዓውዲ ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ዝፈጥር ብምዃኑ ከም ክልል ይኹን ወረዳ ዝተዋደዱ ስራሕቲ ዝስርሕሉ ምዃኑ እዩ። ናይዚ መርኣዪ ነቲ መደብ በብእዋኑ እናገምገመ ዝመርሕ ደኣንት “ካውንስል” ተጣይሽሉ እዩ። እዚ እውን ብዘይሕጋውያን ደለልቲ ዝግበር ዝነበረ ዘይሕጋዊ መሸጣ ፅሩብ እምኒ ደው ንምባል ዘኽእል ስራሕ ተሰሪሑ እዩ። ካብዚ እቲ ሓደ፣ እተን ውዕሊ ዝኣሰራ ከተማታት ምስ ማይክሮ ፋይናንስ ደደቢት ብምትእስሳር ዕድጊት ዝፍፅማሉ ገንዘብ ቅድመ ክፍሊት ናብታ እምኒ እተቕርብ ጉጅለ ልምዓት ዕቋር ሒሳብ ዘእትዋሉ መረዳእታ ቅብሊት እንተቕርባ ክወስዳ ዝገብር ኣሰራርሓ ተኣታትዩ እዩ። እዚ እውን እቶም መናእሰይ ዝግባእ መጠን ገንዘብ ብምዕቛር ናብ ደኣንት ክሰጋገሩ ዝለዓለ ብፅሒት እናበርከተ ከም ዝርከብ በዚ ኣቢሉ እውን በሪ ዘይሕጋውያን ደለልቲ ዝዕፀወሉ ዕድል ምፍጣሩ መብርሂ ኣይተ ነጋሲ የረድእ።

ኣብ ክሊ እዞም ጥንካረታት ሐዚ እውን ግን ትኹረት ዘድልዮም ጉድለታት ኣለዉ። ንኣብነት ከተማታት ዝጠልበኦ መጠን ፅሩብ እምኒ ብዙሕ እናሃለወ ብዘይሕጋዊ ካብ ደለልቲ ንምዕዳግ ቀኒስካ ምምዝጋብ ኣሎ። ብተወሳኺ ብመሰረት ዝኣሰርኦ ውዕል ንዝደልይኦ መጠን እምኒ ክኽፈል ዝግበኦ ቅድመ ክፍሊት ቀልጢፍካ ዘይምእትውን ካብ ክልል፣ ዞባን ወረዳን ተናቢብካ ኣብ ምስራሕ ኣብዚ ሽዱሽተ ወርሒ ዝተርኣዩ ጉድለታት ኣለዉ። ስለዝኾነ እዞም ከምዚኦም ዝበሉ ፀገማት ንምፍታሕ ምስ በብብርኩ ዝርከቡ መሓውር ምርድዳእ ንምፍጣር ትልሚ ተዳልዩ ኣብ ምንቅስቓስ ከም ዝርከብ ኣይተ ነጋሲ ገሊፆምልና እዮም።

ኣብ ወረዳ እንደርታ ማእኸሎም ዕሸል ከተማ መረብ ምኢቲ ኮይኑ ኣብ ዘፈራት ማኑፋክቸሪንግ (ኣፍረይቲ)፣ ኮንስትራክሽን፣ ሕርሻ ከተማ፣ ግልጋሎትን ንግድን ዝተዋፈሩ 175 መንቀሳቐስቲ ደኣንት ከም ዘለዉ ዝገለፃልና ድማ ምክትል ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ደኣንት እታ ወረዳ ወ/ሮ ኪዳን ኣብርሃ እየን፡፡ እዚኣቶም እውን ኣብ ኣርባዕተ መሰረታዊ ውዳበ፣ 53 ዋህዮታትን 53 ጉጅለታት ልምዓትን ተወዲቦም ነቶም ብውድብን መንግስትን ዝተነፀሩ ኣንፈታት ልምዓት ሒዞም መሪሕነቶም ብተግባር እናረጋገፁ ይርከቡ። እቲ ወረዳ እውን ዓቕሚ እቶም ነባራት ደኣንት ንምጥንኻርን ሓደሽቲ ንምጥያሽን ምስ ክኢላታትን መዳርግቲ ኣካላትን ብምውዳድ ደገፍን ክትትልን እናገበረ ከም ዝርከብ ወ/ሮ ኪዳን ይገልፃ፡፡

ብብርኪ ወረዳ ንደኣንት ዝግበሩ ደገፋት ኣብ ኣርባዕተ መቒልካ ዝርኣዩ እዮም፡፡ ንኣብነት ንጀመርቲ ዝወሃብ ደገፍ ኣብ ደኣንት ተሓቚፎም ተጠቀምቲ ንምዃን ዝሕግዞም ኣረኣእያ ክልውጥ ዝኽእል ሞያን ስልጠናን እዩ፡፡ ካብዚ ብተወሳኺ ናብ ተግባር ንዝኣተዉ ማሕበራት ድማ ደገፍ ፋይናንስን ምትእስሳር ዕዳጋን መሰረት ገይርካ ዝወሃቡ ደገፋት ኣለዉ፡፡ ብመሰረት እዚ ከም ቤት ፅሕፈት ኣብ 2010 ዓ/ም 110 ሓደሽቲ መንቀሳቐስቲ ደኣንት ንምጥያሽ ተተሊሙ 95 መንቀሳቐስቲ ክጣየሹ ክኢሎም እዮም። ብተወሳኺ ብመዳይ ልቓሕ 100 መንቀሳቐስቲ ደኣንት ሓደ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ብር ንምሃብ ተተሊሙ ዛጊድ ን74 ኣካላት ሓደ ሚልዮንን 30 ሽሕን 397 ብር ልቓሕ ከም ዝወሰዱ መብርሂ ወ/ሮ ኪዳን የረድእ።

ካልእ ምስ ምትእስሳር ዕዳጋ ዘሎ ጉዳይ እዩ። ኣብዚ መዳይ ኣብ 2010 ዓ/ም ን210 ትካላትን 450 ተጠቀምትን ናይ ዓሰርተ ሚልዮንን 610 ሽሕን 749 ብር ዕዳጋ ንምትእስሳር ዝተተለመ ኮይኑ ኣፈፃፅምኡ ድማ ን121 ትካላትን 246 ተጠቀምትን ናይ ሸሞንተ ሚልዮንን 785 ሽሕን 132 ብር ተኣሳሲሮም ኣለዉ። ኣብዚ ኣብ ኣፈፃፅማ ዘሎ ጉድለት ኣብ ከተማታት ዓለባን ብእዋኑ ብዘይምእታዎም ዝተፈጠረ ስለዝኾነነ ብቀፃልነት ክስተኻኸል ፃዕሪ እናተገበረ እዩ፡፡ ኣብዚ ክዝንጋዕ ዘይግበኦ ጉዳይ ዕቋር እዩ። ኣብዚ መዳይ እውን ቤት ፅሕፈት ደኣንት ወረዳ እንደርታ ዝሐሸ ኣፈፃፅማ ኣለዎ። ናይዚ መርኣዪ ኣብዚ ዓመት 334 ኣካላት ሓደ ሚልዮንን 756 ሽሕን 626 ብር ክዓቑሩ ትልሚ ተታሒዙ ምስ ክልል ብዝተሰርሑ ዝተዋደዱ ስራሕቲ 246 ኣካላት ክልተ ሚልዮንን 600 ሽሕን ብር ከም ዝዓቖሩ እተን ምክትል ሓላፊት ሓቢረናልና።

እቲ ልዕል ክብል ዝተገለፀ መረዳእታ መሰረት ገይርካ እንትርአ ከም ወረዳ ብመንፅር ዝተትሓዘ ትልምን ኣፈፃፅምኡን ፅቡቓት ጀማሮታት ኣለዉ። ብፍላይ ድሕሪ ገምጋም ብዕምቆት ምህዳስ ኣብቲ ቤት ፅሕፈት ዝርኣዩ ፀገማት ብምንፃር ምስ መዳርግቲ ኣካላት ብምውዳድ መፍትሒ ንምቕማጥ ዝግበር ዘሎ ፃዕርን ኣብ ፅርበት እምኒ ዘሎ መስርሕ ክትትልን ቁፅፅርን ተጠናኺሮም ክቕፅሉ ዝግበኦም ተግባራት እዮም። ይኹን እምበር ሐዚ እውን ኣብ ኣጠቓላሊ ንደኣንት ዝግበሩ ደገፋት ኣብ ሓንቲ ዕሸል ከተማ መረብ ምኢቲ ዘድሃቡ እዮም። ብተወሳኺ መስርሕን መሽጥን ቦታ ከምኡ እውን ዝተማለአ መሰረተ ልምዓት ዘይምህላው ኣብቶም መንቀሳቐስቲ ዝፈጥርዎ ፀገማት ኣለዉ። እዚ ንምፍታሕ እቲ ቤት ፅሕፈት ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ትኹረት ሂቡ እናሰርሐ ዝርከብ እኳ እንተኾነ እቶም ፀገማት መሰረታዊ ስለዝኾኑ ቕልጡፍ ምላሽ ዘድልዮ ምዃኑ ክዝንጋዕ የብሉን፡፡

    

ዘፈር ደቀቕትን ኣናእሽተይን ትካላት ኣብ ዕብየት ቁጠባ ሓንቲ ሃገር ብመንፅር ኣጠቓላሊ ሃገራዊ ፍርያትን ፈጠራ ዕድል ስራሕን እንትዕቀን ወሳኒ ብፅሒት ኣለዎ፡፡ ንኣብነት ኣብ ሃገረ ህንዲ እዚ ዘፈር 45 ምኢታዊ ኣብ “ማኑፋክቸሪንግ”፣ 40 ምኢታዊ ድማ ኣብ “ኤክስፖርት” ብፅሒት ዘለዎ እንትኾን ከባቢ 60 ሚልዮን ንዝኾኑ ዜጋታታ ድማ ዕድል ስራሕ ፈጢሩ እዩ፡፡ ብተመሳሳሊ ኣብ ሃገረ ጃፓን ኣብ ስራሕቲ “ማኑፋክቸሪንግ” 53 ነጥቢ ሰለስተ ምኢታዊ ብፅሒት ኣለዎ፡፡ ንልዕሊ 40 ሚልዮን ዜጋታት እታ ሃገር ድማ ዕድል ስራሕ ከም ዝፈጠረ ኣብ ስትራተጂ ልምዓት ደቀቕትን ኣናእሽተይን ሃገርና ዝሰፈረ መረዳእታ ይሕብር። ኣብ ሃገርና ኮነ ክልልና እውን እንተኾነ ድሕሪ ምጅማር ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ብደኣንት ኣቢልካ ዱልዱል ልምዓት ንምርግጋፅ ዓበይቲ መደባት ተሓንፂፆም ኣብ ምትግባር ይርከቡ፡፡ ብፍላይ መናእሰይ እናወደብካ ነቶም ተፈጥሮኣውን ታሪኻውን ፀጋታት ሃገርናን ክልልናን ናብ ረብሓ ዜጋታት ንምውዓል ዝግበር ምንቅስቓስ ተጠናኺሮም ይቕፅሉ ኣለዉ።

ከምቲ ከያኒ ኪሮስ ኣለማዮህ ብልሒ ጥበቡ ተጠቒሙ “ዓዲ እምኒ ተባሂልኪ ትግራይ ዓደይ ኮሪዐልኪ” ክብል ዝገለፆ መናእሰይ ተወዲቦም ነቲ ጓጓ ትግራይ ዝሓቖፎ እምኒ ናብ ረብሐኦም ኣብ ምቕያር ተፀሚዶም ይረባረቡ ኣለዉ። ኣብ ወረዳ እንደርታ እውን በዚ መዳይ መናእሰይ መበገሲ ካፒታል ወኒኖም ናብ ዝሐሸ ብርኪ ደኣንት ክሰጋገር ብዝግበር ዘሎ ውፅኢታዊ ስራሕ ዘተባብዑ ጅማሮታት ይመፁ ኣለዉ። ኮይኑ ግና ኣብ ምምላእ መሰረተ ልምዓት ብፍላይ ኣብ ማይን መብራህትን ዘሎ ጉዳይ ዝምልከቶም ኣካላት ቅልጡፍ መፍትሒ ክገብርሉ ኣለዎም። ብተወሳኺ ፅርበት እምኒ ዋላ እኳ ፅቡቕ ረብሓ እናሃበ እንተኾነ በዚ ክባር ሃፍቲ ብኣቋራጭ ንምህፍታም ዝደልዩ ዘይሕጋውያን ኣካላት እናተበራኸቱ እዮም፡፡ ስለዚ እዚ ሃፍቲ ብኣግባቡ እንድሕር ዘይተጠቒምናሉን ዘየመሓዲርናዮን ክባኽን ዝኽእልን ፀገም ሰናይ ምምሕዳር ዝፈጥርን ምዃኑ ተፈሊጡ ኩሉ ዜጋ ብፍላይ ድማ መናእሰይ ነቲ ሃፍቲ ኣብ ምሕላው ግቡኦም ከበርክቱ ይግባእ፡፡


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010