እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4812468
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1728
3314
11514
4777565
44729
108196
4812468

Your IP: 107.20.94.6
2018-02-18 05:18

ሓረስቶት ከተማ

here we go
selam new

ፀባ ላሕሚ ኣብ ገፀር ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ከተማ እውን መንገዲ ሃፍቲ እዩ !

ከም ንቡርን ዝፀንሐ ድሕረ ባይታ ሃገርናን ሓረስታይ ዝርከበሉን ዕለታዊ ስራሕቱ ዝፍፅመሉን ኣብ ገፀር እምበር ኣብ ከተማ ኣይኮነን። ሽም ሓረስታይ እንትልዓል ናብ ሕልናና ቀዲሙ ዝመፅእ መነባብሮኡ ኣብ ገፀር ዝገበረን ብሕርሻ ህይወቱ ዝመርሕን ክፋል ሕብረተሰብ እዩ። ብኣንፃሩ ከተማ ክንፅውዕ ከለና ማእኸል ትካላት ንግድን ልውውጥ ዕዳጋን ብዝብል መግለፂ ኢና እንግንዘብ። ይኹን እምበር እዚ ኣመዳድባ ኣብዚ ሕዚ እዋን እናተቐየረ ሓረስቶት ኣብ ከተማ ዝተፈላለዩ ንግዳዊ ንጥፈታት ዘካይድሉ፣ ቑፅሮም ዘይነዓቕ ከተመቶት ድማ ብስፍሓት ስራሕቲ ሕርሻ ክፍፅሙ ምርኣይ ልሙድን ውፅኢታዊ ስራሕቲ ዝካየደሉን እናኾነ ይመፅእ ኣሎ። ኣብ ከተማታትና ኣብ ስራሕቲ ሕርሻ ተዋፊሮም እወንታዊ ውፅኢት ብምምዝጋብ ሰብ ሃፍቲ ምዃን ዝኽኣሉ ብዙሓት ኣብነታውያን ሓረስቶት እውን ናይዚ ኣብነት ኮይኖም እናተዋስኡ ይርከቡ። ካብዚ ተበጊስና እምብኣር ኣብ ወረዳ ፀለምቲ ከተማ ማይ ፀብሪ ኣብ ሕርሻ ከተማ ተዋፊሩ መነባብሮኡ  ዘመሓየሽ ሓደ ሞዴል ሓረስታይ ከተማ ተመኩሮታቱ ካልኦት ክስዕብዎ ብምዕላም ከምዝስዕብ ኣቕሪብናዮ ኣለና፡፡

እቲ ሓረስታይ፣ ደስታ ገብረኺዳን ዝበሃል ኮይኑ 16 ሽሕ ብር ጥረ ገንዘብ ከምኡ እውን 370 ሽሕ ብር ዝግምቱ ተንቀሳቐስትን ቀዋምን ንብረታት ሕርሻ ብምሓዝ ኣብ 2004 ዓ.ም እዩ ስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ኣሃዱ ኢሉ ዝጀመረ። ካብቲ መበገሲ ካፒታሉ 150 ሽሕ ብር ካብ ደደቢት ማይክሮ ፋይናንስ ዝተለቅሖ ኮይኑ ስርሑ እንትጅምር ኣርባዕተ ብቀዋምነት ዓሰርተ ድማ ብግዝያውነት ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ሒዙ እዩ። ማእኸል ፍርያቱ ሕርሻ ከተማ ኮይኑ ብፍላይ ድማ ኣብ ስራሕቲ ልምዓት መስኖን ንህብን ከምኡ እውን ምህጣር ከፍትን ፀባ ኣላሕምን እዩ።ናብቲ ስራሕ እንትኣቱ ቀንዲ መበገሲኡ እቲ ስራሕ ኣብቲ ከባቢ ዝህልዎ ኣዋፃኣይነት ብዝርዝር መፅናዕቲ ብምግባር ነይሩ። ነቲ ስራሕ ሒዙ ኣብ መሰረታዊ ውዳበ ሕርሻ ከተማ ተጠርኒፉ ይሰርሕ። ካብ መሰረታዊ ውዳበ ሓሊፉ ኣብ ጉጅለ ልምዓትን ኔትዎርክን እውን ንጡፍ ተሳትፎ ኣለዎ። እዞም ውዳበታት ንተበግሶን ውፅኢትን ስራሕቱ ሓገዝቲ ኮይኖም እዮም፡፡

ሓረስታይ ደስታ፣ በዚ መንገዲ እዚ ንተግባራውነት እቲ ዘነፀሮ ስራሕ ኣብ ውድባዊ ኣወዳድባ ተሓቚፉ ህንፀት እናካየደ፣ ተመኩሮታት እናሃበን እናወሰደን ካብ ግዘ ናብ ግዘ ድማ ለውጥታት ናይ ምምዝጋብ ጉዕዞኡ እናሰፍሐ ከይዱ። ብፍላይ ሕርሻ ከተማ ኣብ ፀቢብ መሬት ክልተን ልዕሊኡን ስራሕቲ ክትውግን ዘገድድ ስራሕ ምስቲ ምዃኑ ሓረስታይ ደስታ እውን ነዚ ኣንፈት ሒዙ እዩ ውፅኢታዊ ስራሕ ኣብ ምስራሕ ዝርከብ። መንግስቲ ኣብ ዝሃቦ መስርሕን መሸጥን ክልተ ሄክታር መሬት ዝሰርሖም ስራሕቲ ከስቢ ዘለዎም ንክኾኑ ዝጥቀመሎም ሜላታት ድማ ኣለዉ።ንሳቶም እውን ምድላዉ ብቑዕን ዘስርሕን ትልሚ፣ ምትእትታው ዘመናዊ ኣሰራርሓ፣ ምፍራይ ዕዳጋ ተኮር ፍርያት ፣ እታዎታት ብኣግባቡ ምጥቃም፣ ካብ ዝረኽቦ ሽይጣት ዕቋር ብኣግባቡ ምዕቛር፣ ሰብ ሞያ ወረዳ ዝህብዎ ደገፍን ካብ ካልኦት ዝረኽቦም ተመኩሮታትን ብኣግባቡ ምትግባር ተጠቀስቲ እዮም።

በዞም ሜላታት እዚኣቶም ስራሕቱ እናተግበረ ፍርያቱ ኣብ ዕዳጋ ተወዳዳርን ተጠላብን ንክኸውን ድማ ጥንኩር ስርዓት ክትትልን ቁፅፅርን ይገብር። ንኣብነት ምክትታል ባልዓት፣ ምስ ሰብ ሞያ ሕርሻ ስጡም ርክብ ምፍጣር ዘመናዊ ኣሰራርሓታት ምኽታል ወዘተ ኣብ ስራሕቲ ሓረስታይ ደስታ ገብረኺዳን ዘለዉ  ጥንካረታት እዮም። ሓረስታይ ደስታ ካብ ዘተግብሮም ዘመናዊ እታዎታትን ኣሰራርሓታትን ዘመናዊ ቆፎ ንህቢ ምጥቃም፣ ፅርየቱ ዝሓለወን ፅቡቕ ፍርያት ዘለዎን ኣፕል ማንጎ፣ ሙዝን ኣራንሽን ምትካል፣ ዝተመሓየሸ ዓልየት ዘለወን “ሆሊስተይን” ዝበሃላ ኣላሕም ኣተኣታትዩ ይሰርሕ። እዚ ብዓይኒ በዝሒ እንትርአ ድማ ክልተ ዘመናዊ ቆፎ ንህቢ፣ 18 ባህላዊ ቆፎን ኣርባዕተ ኣላሕምን ኣለውኦ። ብመዳይ ቀወምቲ ኣትክልቲ እውን 500 ሱር ማንጎ፣ 54 ኣራንሺ ከምኡ እውን 100 ሙዝ ሒዙ እዩ ነቲ ሕርሻ ከተማ ብዝተዋደደ ኣገባብ ዝሰርሖ ዘሎ። ከምዚ ዝበለ ስራሕ እንትሰርሕ ምስ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ሕርሻን ገፀርን ፣ ደኣንትን ካልኦት ዝምልከቶም ኣብያተ ፅሕፈት እታ ወረዳን እውን ዝሰጠመ ርክብ ብምፍጣር እዩ።

ፍርያቱ ናብ ዕዳጋ እንተቕርብ ምስ ፅርየት ተዛሚዱ ካብ ዓማዊሉ ዝወሃብዎ ርኢቶታትን ሓበሬታታትን ናይ ኩሉ ግዘ እታዎታቱ እዮም። ብመዳይ ዕዳጋ እውን ፀገም ከም ዘይብሉ ኣተሓባባሪ ኢንዳስትርያል ኤክስቴንሽንን መምህር ሕርሻ ከተማን ወረዳ ፀለምቲ ኣይተ ፀጋይ ተኽሉ የረድኡ። በቲ ሓረስታይ ደስታ ዝፈርዩ ፍርያታት ተጠላብነት ዘለዎምን ፅርየቶም ዝሓለዉን ካብ ምዃኖም ብተወሳኺ ኣብቲ ከባቢ ማእኸል ስደተኛታት ኤርትራ ዓዲ ሓሩሽ ምስ ምህላዉ ተዛሚዱ ኣብቲ ከባቢ ዝለዓለ ጠለብ ዕዳጋ ኣሎ እዩ። ካብቶም ፍርያታት ከም ሓደ ኣብነት ዝውሰድ ፍርያት ፀባ እዩ። እቲ ሓረስታይ ካብ ዘለውኦ ኣርባዕተ ኣላሕም ብመዓልቲ ዝንኣሰ 25 ሊትሮ ዝለዓለ ድማ 30 ሊትሮ ፀባ ዝሓልበሉ ኩነታት ኣሎ። እዚ ብዓይኒ ዋጋ ሓደ ሊትሮ እንትስላሕ ኣብ እዋን ፆም 16 ብር ንሊትሮ ኣብ እዋን ስዕረት ድማ 18 ብር ንሊትሮ ይሽወጥ።ስለዚ ካብቲ ዝነኣሰ ብመዓልቲ ዝርከብ ፀባ መዓልታዊ  400 ብር ወርሓዊ ድማ 12 ሽሕ ብር ዝርከብ ምዃኑ የረድአና።

ስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ሓረስታይ ደስታ፣ ኣብ ዕዳጋ ፅቡቕ ጠለብ ዘለዎ ፍርያት እናፍረየ ተረባሒ ካብ ምዃን ሓሊፉ ን14 ወገናት እውን ዕድል ስራሕ ፈጢሩ እዩ። ኣብቲ ስራሕ ዕድል ስራሕ ዝረኸቡ ወገናት ንቀዋሚ ሰራሕተኛ ዝተሓተ 800 ብር፣ ዝለዓለ ድማ 1‚000 ብር ብወርሒ ይኽፈሎም። ብተመሳሳሊ ብግዝያውነት ተቖፂሮም ንዝሰርሑ ዝንኣሰ መዓልታዊ 70 ብር ኮይኑ ዝለዓለን ከብደት ዘለዎን ስራሕ እንትኸውን ድማ ብመዓልቲ 100 ብር እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ምስ በዓላት ተዛሚዱ ካብ ፍርያት ሓረስታይ ደስታ ንሰራሕተኛታት ዝወሃቡ ፍሉይ ጥቕማ ጥቕሚ ከምዘለዉ ተገሊፁልና እዩ። ስለዚ ብዓይኒ ደኣንት ሓደ ስራሕ ብውልቀ ዋላ ዝተባባዕ ኣይኹን ግን ድማ እንትጅመር ፈለማ ነቲ በዓል ትካል ይረብሕ። ስዒቡ ከዓ ከምቲ ኣብ ከተማ ማይፀብሪ ዝትግበር ዘሎ ኣገባብ ንካልኦት ወገናት ፅቡቕ ዕድል ስራሕ ብምፍጣር ንኻልኦት ዝሓቁፍ ኮይኑ እንትርከብ ኣብ ትኽክለኝነት ኣንፈታትን ውፅኢታውነትን ስራሕቲ ደኣንት ዓብይ እምነት የሕድር።

ኣብ ስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ትካል ደስታ ገብረኺዳን እንርእዮ ካልእ ተግባር ሰራሕተኛታት ብወርሓውን መዓልታውን ዝረኽብዎ ክፍሊት ከም ዘሎ ወሲድካ ብመዳይ ባህሊ ምዕቛር ምርኣዩ እውን ኣገዳሲ እዩ። ምኽንያቱ ሰራሕተኛታት ካብ ዝረኽብዎ ኣታዊ እናቖጠቡ ንቐፃሊ ስራሕቶም መሰረት ዝኸውን ገንዘብ ዘዋህልልሉ ሜላ ዝተጠናኸረ ባህሊ ምዕቛር ክህሉ ከሎ እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብቲ ስራሕ ዘለዉ ሰራሕተኛታት ክሳብ 20 ሽሕ ብር ዝንኣሰ ዝዓቖሩ ምህላዎም እዩ ሓረስታይ ደስታ ዝገለፁልና። እቲ ብ16 ሽሕ ጥረ ገንዘብ፣ 370 ብር ዝግመት ቀዋምን ተንቀሳቓስን ንብረት  ሕርሻ ዝተጀመረ ስራሕ ሓረስታይ ኣብዚ ሕዚ እዋን እቲ ንብረት ከም ዘሎ ኮይኑ ብጥረ ገንዘብ ከዓ ወናኒ 50 ሽሕ ብር ንምዃን ክኢሉ ኣሎ።

ከምዚ ንዝበሉ ስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ወረዳ ፀለምቲ ብሰለስተ ክላስተራት (መፋስሳት) ንዝተመደባ ከተማታት ከም ወረዳ ዘድሊ ደገፍን ክትትልን ዝግበረሉ ኩነታት ኣሎ። እተን ክላስተራት ድማ ክላስተር ሰሬንታ፣ ማይዳሳትን ዓዲ ሓሩሽን ይበሃላ። ኣብዚኣተን ብክልተ መሰረታዊ ውዳበ ዝተወደቡ ኣብ ሕርሻ ከተማ  ዝነጥፉ ከባቢ 54 ሓረስቶት ከተማ ኣለዉ። ስለዚ ትካል ደስታ ገብረኺዳን ካብቶም ኣብ ወረዳ ፀለምቲ ብስራሕቲ ሕርሻ ከተማ ተዋፊሮም መነባብሮኦምን መነባብሮ ካልኦት ወገናትን ኣብ ምልዋጥ ዝርከቡ ሓረስቶት ከተማ ሓደ እዩ።

እቶም ልዕል ኢሎም እናገለፅናዮም ዝመፃእና ነጥብታት ዘመላኽትዎ ኣብ ስትራቴጂ ልምዓት ደኣንት ዘፈር ሕርሻ ከተማ ፀገም ውሕስና ምግቢ ነበርቲ ከተማታት ንምቅላል ከም ሓደ ኣማራፂ ዝውሰደሉ ክልተ ቀንዲ ምኽንያታት ኣለው። ንሳቶም እውን በቲ ሓደ ገፅ ኣብቲ ዘፈር ዝዋፈሩ ኣካላት ከም መጠን ነበርቲ ከተማ ንእሽተይ ኣታዊ ዘለዎም ኣካላት ኣብ ንእሽተይ መሬት ድልየት ምግቦም ኣፍርዮም ንክጥቀሙ የኽእል። በቲ ካልእ ገፅ ድማ ንዝተረፈ ነባሪ ከተማ ብዝተመጣጠነ ዋጋ ፍርያት ኣትክልቲ፣ ፍራምረን ካልኦት ውፅኢታት ሕርሻን ንከቕርቡ ዘኽእሎም ይኸውን፡፡

ብኣጠቓላሊ ንምጣነ ኢኮኖሚ ዝምልከት ፖሊሲ ሃገርና ልምዓት ገፀርን ከተማን ኣዋዲዱ ንኹሉ ሕብረተሰብ ተበፃሒ ንምግባር ብዘኽእል ኣገባብ ዝተቐረፀ እዩ። እዚ መበገሲ ብምግባር ኣብ ገፀር ዘሎ እታወታት ብምጥቃም ፍርያትን መፍረያይነትን ብምስሳን ዕዳጋ ዝመርሖ ቁጠባ ምምራሕ ሸቶ ናይቲ ፖሊሲ ሕርሻ ምዃኑ ይፍለጥ። ኣብ ከተማታት ድማ ልምዓት ደቀቕትን ኣናእሽተይንን ንግዲ ትካላት ኣብ ሃገርና ወሳኒ ግደ ዘለዎ ከምምዃኑ መንግስቲ ነቲ ዘፈር ልምዓት ልዑል ቆላሕታ ብምሃብ ንትካላት ንግዲ ደቀቕትን ኣናእሽተይንን ንፁር ፖሊስን ስትራቴጅን  ተሓንሒፁ ኣብ ተግባር ኣውዒሉ ይርከብ። ሕርሻ ከተማ ድማ ሓደ ኣካል ናይተዚ ፖሊሲ እዩ። ቕድሚ ሕዚ ዝተረኸቡ ውፅኢታት ብዝሓሸ ኣገባብ ብምቕፃል ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ሃገርና ንምዕዋት ብመንግስቲ ተቐሚጦም ዘለዉ ኣንፈታት እንድሕር ድኣ መሊኦም ተተግቢሮም ካብ ከተማ ሕርሻ ዝሓሸ ፍርያትን ግልጋሎትን ንሕብረተሰብ ምቕራብ ከምዝከኣል እቶም ዝተሓበሩ ኣብነታት እኹል ምስክር እዮም። ካብዚ ተበጊሰን ከተማታትና ንነበርተን ስራሕ ዕድል ዝፍጠረለንን ውሕስነት ምግቢ ዝረጋገፀለንን ክኾና ንስራሕቲ ትካላት ደቀቕትን ኣናእሽተን ምጥንኻር ወሳኒ እዩ። እዘን ትካላት ኩሉ ኣማራፂ ስራሕ ዝሓቖፋ ክኾና፣ ዕዳጋ ተኮር፣ ፅርየቱ ዝሓለወ ከምኡ እውን ብግዘን ዋጋን ተነፃፃሪ ዝኾነ ፍርያት እናፍረያ ምስ ተመሳሰልቲ ትካላት ውሽጢ ዓድን ወፃእን ተወዳደርቲ ናብ ምዃን እውን ክሰጋገራ ስለዝኽእላ ደገፍን ክትትልን ግልጋሎት ኤክስተንሽን ኢንዳስትሪ የድልየን። 


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 970
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010