እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5193306
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
759
3331
20669
5145598
97364
128136
5193306

Your IP: 54.158.219.248
2018-05-25 05:20

ዓብዪ ገንኢ ብንእሽተይ ፀፀር ይድገፍ

here we go
selam new

ወ/ሮ ራሕማ መሓመድ ነባሪት ክፍለ ከተማ ሓድነት ጣብያ ሓየሎም

መንግስቲ ቀንዲ ፀላኢና ዝኾና ድኽነት ንምቅራፍ ፖሊስን ስትራተጂን ልምዓት ገጠርን ከተማን ሓንፂፁ ብምስርሑ ዝረአ፣ ዝጭበጥ ለውጢ እናተረጋገፀ ይርከብ። ካብቶም ውሕስነት ምግቢ ነባሪ ገፀር ንምርግጋፅ ዝተሓንፀፁ ፖሊሲታት ድማ እቲ ሓደ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት እዩ። ውሕስነት ምግቢ ነበርቲ ከተማታት ንምርግጋፅ ዝግበሩ ፃዕርታት ዋላኳ እንተሃለወ ዛጊድ ግን ከምቲ ነባሪ ገጠር ዝረአ ለውጢ ኣይመፀን፡፡

እዚ ዘይኮነሉ ቀንዲ ምኽንያት ድማ ቑፅሩ ብርክት ዝበለ ህዝቢ እተን ከተማታት ስድራ ተኮር ዝኾነ ፍልፍል እቶት ዘይብሉ ኣብ ሰፊሕ ስእነት ስራሕ ዝርከብ ስለዝኾነ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ቅድሚ 13 ዓመት ኣብ 31 ገፀር ወረዳታት ትግራይ ሓረስታይ ካብ መረበቱ ከይተመዛበለ፣ ጥሪቱ ከይሸጠ፣ ከባቢኡ እናልምዐ፣ ተጠቃሚ ንምግባር ኣብ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ተሓቒፉ ክሰርሕ ተገይሩ እዩ። ብሳላ እዚ እውን ቑፅሮም ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት መሊኦም ካብ ድኽነት ወፂኦም እኳ እንተዘይበልና ሃፍትን ጥሪት ክውንኑ ክኢሎም ኣለዉ፡፡

እቲ ኣብ ገፀር ወረዳታት ትግራይ ተፈቲኑ መወፃኣይነቱ ዝተረጋገፀ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ኣብ ከተማታት እውን ንምትእትታው ቤት ምኽሪ ሚኒስትራት ሃገርና 30 ሚያዝያ 2007 ዓ/ም ኣብ ዘካየዶ መበል 84 ስሩዕ ጉባኤኡ ኣብ ስትራተጂ ምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ከተማታት ብዕሊ ዘትዩ እዩ። ብመሰረት እዚ እውን ካብቲ ዝነበረ ስትራተጂ ውሕስነት ምግቢ ገፀር ምስ ባህሪ እተን ከተማታት ዝኸይድ ስራሕ ክስራሕ ብምግባር ኣብ ከተማታት እውን ተግባራዊ ክኸውን ወሲኑ፡፡

ብመሰረት እዚ እቲ ዝተመሓየሸ ፕሮግራም ሴፍትኔት ተግባራዊ ንምግባር ንፈተና ኣብ ዝተሓረያ 11 ዓበይቲ ከተማታት ሃገርና ናብ ተግባራዊ ምንቅስቓስ ተኣትዩ እናተሰርሓሉ ይርከብ። ካብተን ንፈተነ ዝተሓረያ ከተማታት ሃገርና ሓንቲ ድማ ሰሜናዊት ኮኾብ ከተማ መቐለ እያ። ብመሰረት እዚ ካብ 2008 ዓ/ም ጀሚሩ ንምርግጋፅ ውሕስነት ምግቢ ነበርቲ ከተማ መቐለ መበገሲ መፅናዕቲ ተኻይዱ። ከምቲ ብብርኪ ሃገር ውፅኢቱ ሪኢኻ ንምስፋሕ ተባሂሉ ኣብ 11 ዓበይቲ ከተማታት እዛ ሃገር ዝተፈተነ ኣብ ከተማ መቐለ እውን ኣብ 2008 ዓ.ም ካብ ሸውዓተ ክፍለ ከተማታት እታ ከተማ ኣብተን ሰለስተ ማለት እውን ኣብ ክፍለ ከተማታት ቀዳማይ ወያነ፣ ሓወልትን ሓድነትን ንፈተነ ተሓርየን ናብ ተግባራዊ ምንቅስቓስ ተኣትዩ እዩ፡፡

ኣብዘን ክፍለ ከተማታት ዝተፈተነሉ ቐንዲ ምኽንያት ድማ ምስ ዘለወን ስፍሓት፣ በዝሒ ህዝብን ዝርገሐ መሰረተ ልምዓት ብስፍሓት ዝካየደለንን ብምዃኑ እዩ። ብኡ ልክዕ እውን እዘን ክፍለ ከተማታት ካብተን ካልኦት በዝሒ ነበርቲ ምስ ምህላወን ተኣሳሲሩ ሰፊሕ ስእነት ስራሕ ዝረኣየለን ብምዃነን እውን እዩ። ስለዝኾነ ድማ ፈለማ ኣብዚአን እቲ ፕሮግራም መዋፃኣይነቱ ተራእዩ ለውጢ እንተመፂኡ ናብ ካልኦት ክፍለ ከተማታት ክተኣታቶ ንምግባር ተሓሲቡ ዝተኣታተወ ፕሮግራም ከምዝኾነ ሓላፊት ቤት ፅሕፈት ደኣንትን ምርግጋፅ ውሕስነት ምግብን ከተማ መቐለ ወ/ሮ ልእልቲ ፍሰሃ ይገልፃ፡፡

ኣብተን ንፈተነ ዝተሓረያ ሰለስተ ክፍላተ ከተማታት ቅድሚ ምጅማር ምርግጋፅ ውሕሰነት ምግቢ ቤት ፅሕፈት ደኣንትን ውሕስነት ምግብን ምስ ካልኦት መዳርግቲ ኣካላትን ብሓባር ብምዃን ንነበርቲ እተን ክፍለ ከተማታት ኣብ እንታይነትን ኣድላይነትን እቲ ፕሮግራም መዕበዪ ግንዛበ ስልጠና ተዋሂቡ እዩ። ጎድና ጎድኒ እዚ እውን ብስሩዕን ዘይስሩዕን ማለት እውን ብቐጥታ ተሓገዝትን ብስራሕ ዝርብሑን ተባሂሎም ክምልመሉ ተገይሩ። ኣብ ኣመላምላ ተጠቀምቲ እቲ ፕሮግራም ከምቲ ኣብ ገጠር ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ዝነበሩ ግድፈታት ኣድልዎን ወገናውነትን ተራእዩ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር እውን እናኾነ ዝመፀሉ ኩነታት ንዘይምድጋም ኣብተን ንፈተነ ዝተሓረያ ክፍለ ከተማታት እውን ከይረአ መልምልቲ ኮሚቴን ሰማዕቲ ጥርዓንን ብምጥያሽ ናብ ስራሕ ተኣትዩ፡፡

ይኹን እንበር እቲ ስራሕ ፈተነ ፕሮግራም ብምንባሩን ዓርሱ ዝኸኣለ መሓውር ሓይሊ ሰብ እውን ስለዘይነበሮን ኣብ ቤት ፅሕፈት ደኣንት ተደሪቡ ዝስራሕ ስራሕ ብምዃኑ ኣብ ኣመላምላ ተጠቀምቲ ነፂርካ ንዝምንልከቶ ኣካል ኣብ ምሕላፍን ክፍሊቱ ብእዋኑ ኣብ ምፍፃምን ድማ ግድፈታት ከምዝነበሩ እተን ሓላፊት ይገልፃ። ነዚ ፀገም እዚ ንምፍታሕ ኣብ ኣመላምላ ተጠቀምቲ ናይ ዓርሶም መንበሪ ገዛ ዘይብሎም ሰሪሖም ክበልዑ ዘይኸእሉ ምዃኖም ድሕሪ ምርግጋፁ ኣብቲ ፕሮግራም ዝሕቆፍሉ ኩነታት ንምፍጣር እናተሰርሐ መፂኡ እዩ። ከምኡ እውን ቴክኒካል ኮሚቴ ብምጥያሽ መዳርግቲ ኣካላት እውን ፀገማት ንከይፍጠሩ በቢግዚኡ እናገምገሙ ብኣግኡ ክዕረ ዝግበኦ እናመዓራረዩ ንምኻድ እናተፈተነ መፂኡ አዩ፡፡

ብመሰረት እዚ ኣብተን ልዕል ክብል ዝተገለፃ ሰለስተ ክፍለ ከተማታት 2,787 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 4200 ኣብ ትሑት መነባብሮ ዝርከቡ ክፋላት ሕ/ሰብ፣ ናተይ ዝብልዎ መንበሪ ገዛ ዘይብሎም ኣብ ክራይ ገዛ ዝነብሩ ወገናት ክፍለዩ ተገይሩ። ድሕሪ እዚ ንፁር ስርዓት ኣመላምላ ናብ ስራሕቲ ፅሬትን ፅባቐን ከተመኦም ማለት ደረቕ ጉሓፍ ኣብ ምእላይን ምውጋድን፣ ተኸላ ፈልሲ ተዋፊሮም ብምስራሕ ተጠቀመቲ ምዃን ጀሚሮም። ከምኡ እውን 619 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 800 ሰሪሖም ክብልዑ ዘይኽእሉ ሰብ ፀጋ ዕድመ ኣረጋውያን፣ ጉድኣት ኣካል ፀገም ጥዕና ዘለዎምን ድኻትም ህፃናትን ብቐጥታዊ ሓገዝ ተጠቀምቲ እናኾኑ እዮም፡፡

እቶም ልዕል ክብል ዝተገለፁ ወገናት 20 ምኢታዊ ኣብ ከተማ ሕርሻ፣ 45 ምኢታዊ ኣብ ፅሬትን ፅባቐን 35 ምኢታዊ ድማ ኣብ ምስትኽኻል ጎደናታት እተን ክፍለ ከተማታት ተዋፊሮም ንምስራሕ እዩ ትልሚ ተታሒዙ ናብ ተግባር ተኣትዩ። ኣገባብ ኣሰራርሐኦም ዝምልከት ድማ ኣብ ሓደ ወርሒ ሓሙሽተ መዓልቲ ዝሰርሑ እንትኾኑ እተን ዝሰርሕወን ማዓልቲ ምስ በዝሒ ዝተሓቖፈ ዕያል ብ60 ብር ሒሳብ ተሓሲበን እየን ብንግዲ ባንኪ ኢትዮጵያ ዝኸፈለኦም። እዚ ማለት እቲ ዝለዓለ ኣብቲ ፕሮግራም ዝሕቆፉ ኣብ ሓደ ስድራ ኣርባዕተ ዕያል እዮም። ነዚኦም ንሓደ ሰብ በ60 ብር ሒሳብ ብሓሙሽተ መዓልቲ ተራቢሑ ንወርሒ 1200 ብር ይወሃቦም ኣሎ ማለት እዩ። ካብተን ዝረኽብወን ወርሓዊ ክፍሊት ድማ 20 ምኢታዊ ኣብ ባንኪ ክዓቑሩ ይግበር፡፡

ብመሰረት እዚ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ካብቲ ፕሮግራም ተመሪቖም እንትወፁ ካብቲ በቢወርሑ ዝዓቖርዎ 20 ምኢታዊ ተቐማጢ ካሊእ ተወሳኺ 10 ሽሕ ብር ብድጎማ ብምሃብ ኣብ ስራሕቲ ንግዲ ሸቐጣ ሸቐጥን ስራሕቲ ኢደ ጥበብን ተዋፊሮም ዓርሶም ዝኽእልሉ ባይታ ከም ዝፍጠር እተን ሓላፊት የረድኣ። ኣብዞም ስራሕቲ ልዕሊ 60 ምኢታዊ ደቂ ኣንስትዮ ተጠቀምቲ ንምግባር መደብ ተታሒዙ ዝነበረ እኳ እንተኾነ ብጭቡጥ ኣብዚ ሐዚ ግና 70 ምኢታዊ ተጠቀምቲ እናኾና እየን። ካብዚ ብተወሳኺ “ኣዶ ህይወት እናሃበት ህይወት ክትስእን የብላን” ዝብል መሪሕ ቃል ተግባራዊ ንምግባር እውን ልዕሊ ሰለስተ ወርሒ ነብሰፁር ዝኾነት ኣዶ ወሊዳ እቲ ዝተወለደ ህፃን ድማ ክሳብ ሓደ ዓመትን መንፈቕን ዝበፅሕ ካብ ስራሕ ነፃ ኮይና ክትክፈል ከምዝግበር እየን እተን ሓላፊት ዘረድኣ፡፡

ኣብዘን ኣብ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ዝተሓቖፋ ሰለስተ ክፍለ ከተማታት ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ዝሓሸ ኣፈፃፅማ ብምምዝጋበን ኣብ 2010 ዓ/ም ካብተን ንፈተነ ዝተሓረያ ከተማታት ብተወሳኺ ሓደሽቲ ክፍለ ከተማታት ማለት እውን ዓይደር፣ ሰሜንን ዓዲ ሓቂን 2670 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 4200 መራሕቲ ስድራ ብስራሕ ክሕቖፉ ተገይሩ እዩ። ከምኡ እውን 854 ሰሪሖም ክበልዑ ዘይኽእሉ ኣረጋውያን፣ ጉድኣት ኣካል፣ ፀገም ጥዕና ዘለዎም ደኻትም ህፃናትን ብቐጥታ ሓገዝ ተጠቀምቲ ክኾኑ ተገይሩ እዩ። ኣብ ክፍለ ከተማ ኲሓ ግን ብባንኪ ዓለም ኣብቲ ፕሮግራም ክትሕቆፍ ስለዘይከኣለት ነባሪ እታ ክፍለ ከተማ ግን ተጠቃሚ ክኸውን ስለ ዘለዎን ብናይ መንግስቲ በጀት ዓመታዊ ሓደ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ተመዲቡ ልክዕ ከምተን ካልኦት ክፍለ ከተማታት መቐለ 850 ወገናት ኣብ ፅሬትን ፅባቐን፣ ተኸላ ፈልሲን ስራሕቲ መእለዪ ውሑጅን እናሰርሑን እናተኸፈሉን ይርከቡ፡፡

ይኹን እምበር ኣብቲ ፕሮግራም ከም ፀገም ዝተልዓሉ ነገራት ኣለዉ። በቢግዚኡ ኣብ ኣመላምላ ተጠቀምቲ ፍትሓዊ ንምግባር ዝግበር ፃዕሪ እኳ እንተሃለወ ሐዚ እውን ብትክክል ተጠቃሚ ክኸውን ዝግባእ ዘይምክታት ኣብ ዝተትሓዙ ስራሕቲ ምእላይ ጉሓፍ፣ ፈልሲ ምትካልን ስራሕቲ ተፋሰስን ተመጣጣኒ ስራሕ ኣብ ከንዲ ምስራሕ ልዕሊ 90 ምኢታዊ ኣብ ፅሬት ትኹረት ሂብካ ምስራሕ ኣሎ። እዚ ድማ ኣብቶም ዘላቒ ለውጢ ከምፅኡ ዝኽእሉ ስራሕቲ ተፋሰስ እዚ ዝበሃል ኣዕጋቢ ስራሕ ከምዘይተሰርሐ እየን እተን ሓላፊት ዘረድኣ። ከምኡ እውን ዛጊድ ነዞም ስራሕቲ እዚኦም ዝመፅሉ ናውቲ ማለት መኹዓቲ፣ ጋቦን /ናይ ስራሕ ክዳን/፣ ጓንቲን ባርኔጣን ቐረብ ኣይነበረን። ነዚ ፀገም እዚ ንምቕራፍ ሎሚ ዓመት ካብ ዝተትሓዘ 47 ሚልዮን ብር ካፒታል እቲ 11 ሚልዮን ብር ንመዐደጊ መስርሒ ናውቲ ተመዲቡ ኣብ ጭረታ ከም ዝርከብ እየን ወ/ሮ ልእልቲ ዝገልፃ፡፡

ወ/ሮ ራሕማ መሓመድ ኣብ ክፍለ ከተማ ሓድነት ጣብያ ሓየሎም ኣብ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ከተማ ካብ ዝተሓቖፋ ኣዴታት ሓንቲ እየን። እዘን ወገን ሽዱሽተ ስድራ ዘማሓድራ እኳ እንተኾና እቲ ፕሮግራም ካብ ሓደ ስድራ ኣርባዕተ ዕያል ክሕቆፍ ከም ዘለዎ ስለ ዝፈቅድ ብኣርባዕተ ዕያል ተፀኒዐን። እተን መራሒት ስድራ ኣብ ዕዳጋ መደብ ሒዘን ጨው፣ ሽጉርትን ኮሚደረን ሸይጠን ካብ ዝረኸበኣ እቶት እየን ዝመሓደራ። ካብዚኣ ድማ 1500 ብር ንወርሒ ንገዛ ክራይ እናኸፈላ ካብኣ ድማ ንቀለብን ክዳን ቆልዑትን እናሸፈና ምንባር ኣዝዩ ከም ዝኸበደን እየን ዝገልፃ። ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚረን ግን ዋላ ቁሩብ ትኹን ኣብ ፅሬትን ፅባቐን ከተመአን እናሰርሓ ካብዚ ዝረኸበኦ ደገፍ ሓደ ነዃል ጎጀአን ከም ዝዓብሳ እየን ዝገልፃ። “ልዕሊ ኩሉ ድማ” ይብላ ወ/ሮ ራሕማ ካብታ ዝረኸበኣ 1200 ብር ክፍሊት እታ 20 ሚኢታዊ ኣብ ባንኪ ይዓቚራኣ። ድሕሪ ሰለስተ ዓመት 10 ሽሕ ብር ድጎማ ተዋሂቡወን እታ ጥርሓ ዘላ ቆርቆሮ ሹቐን ኣቑሑ መሊአን ዝሓሸ ስራሕ ሰሪሐን ውሕስነት ምግበን ንምርግጋፅ ከም ዝፅዕራ እየን ዝገልፃ፡፡

ብድምር መንግስቲ ውሕስነት ምግቢ ዜጋታቱ ንምርግጋፅ ኣብ ገፀር ኣብ ሃፍቲ ተፈጥሮን መፍረያይነት ከሰስኑ ኣብ ዘኽእሉ ስራሕቲ እናነጠፈ ይርከብ። ሐዚ ድማ ስእነት ስራሕ ከተማታት ንምቕራፍን ውሕስነት ምግቢ ነበርቲ እተን ከተማታት ንምርግጋፅን ኣብ ሸዱሽተ ክፍለ ከተማታት መቐለ ተኣታትዩ እናተሰርሓሉ ይርከብ። ከምቲ “ዓብዪ ገንኢ ብንእሽተይ ፀፀር ይድገፍ” ዝበሃል ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ኣብ ከተማ ምተእትታው ድማ ከም መጠወሪ ዘይኮነስ ደገፍ ሰለ ዝኾነ ናብ ካልኦት ከተማታት ትግራይ ክስፋሕፋሕ እንተኾይኑ ድማ ፈለማ ኣብ ከተማ መቐለ ውፅኢታዊ ምዃኑ ምስተረጋገፀ እዩ። እንተዘይተሰሪሕሉ ድማ እቶም ሓገዝቲ ኣካላት ደገፎም ከቋርፁ ስለ ዝኽእሉ ፈለማ ኣብ ከተማ መቐለ መርኣያ ዝኾነ ስራሕ ብምስራሕ ናብ ካልኦት ከተማታት ትግራይ እውን ንኽሰፍሕ ዝምልከቶም ኣካላት ዝለዓለ ትኹረት ሂቦም ክስርሓሉ ይግባእ።


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010