የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4105194
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1871
1892
18107
4065532
62969
90416
4105194

Your IP: 54.92.128.223
2017-07-22 10:48

ዝረገፅካዮ ኣቛምት

here we go
selam new

ጉህምታት ብምሕዋይ ልምዓት መስኖን

መፍረያይነትን ይጠናኸር፣ እቶት ይተዓፃፀፍ

ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ሕዱር ድኽነት ዘለዎም መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ካብ መረበቶም ከይተመዛበሉ፣ ጥሪቶም ከይሸጡ፣ ሃፍቲ ተፈጥሮ ከባቢኦም እናልምዑ፣ ፀጋታት ከባቢኦም እናተጠቐሙ፣ ውሕስነት ምግቦም ዘረጋግፅሉ   መደብ እዩ። እዚ መደብ ብመንፅር ዝተትሓዘሉ ሸቶ እንትዕቀን ቑፅሮም ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት ካብቲ ፕሮግራም ብዝረኸብዎ ክፍሊት ክፍተት ምግቦም እናመልኡ ኣብ ልምዓት መስኖን ሃፍቲ እንስሳን ተዋፊሮም ብምስራሕ ብምግቢ ዓርሶም ካብ ምኽኣል ብዝዘለለ ናብ ዝሓሸ ብርኪ ለውጢ መነባብሮ ዝሰጋገርሉ ኩነታት ይፈጥር ኣሎ። በዚ ድማ እቲ ፕሮግራም ዋሕስ ህይወት ህዝብና ካብ ዝኸውን ውዒሉ ሓዲሩ እዩ። ፀረ ስደትን ዕንይንይን ዝኾነ እቲ ፕሮግራም ብመሰረት እቲ መንግስቲ ዘቐመጦ ስትራተጂ ዓትዒቶም ዝሓዙ ዝልወጥሉ ፈውሲ ድኽነት ምዃኑ ብተግባር ተረጋጊፁ እዩ። 

ንሎሚ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣብ ምዕቃብ፣ ልምዓት መስኖ ክልልና ኣብ ምጥንኻር፣ ጠዋሪ ዘይብሎም ኣረጋውያን፣ ደኻትም ህፃናት፣ ጉድኣት ኣካልን ፀገም ጥዕና ዘለዎም ወገናት ኣብ ምሕጋዝ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ 2008 ዓ/ም ዝተሳለጡ ስራሕትን ኣብ ቀፃሊ ራብዓይ ዙር በዚ ፕሮግራም ዝተትሓዙ መደባትን እንታይ ከም ዝመስሉ ክንርኢ ኢና።

ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ማለት ካብ 1997 ክሳብ 2007 ዓ/ም ኣብ ዝነበረ እዋን ሃፍተ ገነት እቲ ሓረስታይ ከየፅናዕኻ ስድራ ከም ስድራ ይሕቆፍ ምንባሩ ዝፍለጥ እዩ። ብኡ ልክዕ ድማ መፅናዕቲ መሰረት እንተይገበረ ውሕስነት ምግቡ ኣረጋጊፁ ተባሂሉ ይምረቕ ነይሩ። እዚ ኣካይዳ እዚ ድማ ንኣድልዎን ወገናውነትን ዘቃልዕ ምዃኑ ብተግባር እናተርኣየ መፂኡ። ስለዝኾነ ድማ ሓረስታይ መፍረያይነቱ ኣብ ዘሰስኑ ንጥፈታት ማሕረሱ ኣብ ክንዲ ዝውዕል ግዚኡን ጉልበቱን ኣብ ጥርዓንን ነገርን ብምውዓል ከም ሓደ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ዝኾነሉ ኩነታት ከምዝነበረ ኣብ ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገፀርን ክልል ትግራይ ላዕለዋይ ክኢላ ንኡስ ከይዲ ስራሕ ምትሕብባር ውሕስነት ምግቢ ኣይተ ብርሃኑ ንጉሰ የረድኡ።

ኣብዚ ሐዚ እዋን ካብቶም ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ዝኾኑ ኣሰራሓታት ንምውፃእ ኣብ ኣመላምላ ተጠቀምቲ ልምዓታዊ ሴፍትኔት ካብ ኣድልዎን ወገናውነትን ብዝፀረየ መንገዲ ንምክያድ መምርሕታትን ኣሰራርሓታትን ተመሓይሾም ናብ ስራሕ ተኣትዩ እዩ። ሃፍተ ገነት መሰረት ዝገበረ መፅናዕቲ ብምክያድ ብቑሸት ነዚ ዝከታተል ግብረ ሓይሊ ተጣይሹ ነፃን ግልፅን ብዝኾነ መንገዲ ህዝቢ ክዝትየሉን ሪኢቶ ክህበሉን ተገይሩ ኣሎ። ኣብ መወዳእታ ህዝቢ ዓርሱ ዝኣመነሉን ኣብ ኣብያተ ምኽሪ ወረዳን ጣብያን ፍትሓውነቱ ተረጋጊፁ ፀዲቑ ክወፅእን ብምግባር እዩ ምልመላ ተኻይዱ። ብመንፅር እዚ ድማ ካብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ኣብ ራብዓይ ዙር ብዝሓሸ መንገዲ ጥርዓናት ዝነከየሉ ኩነታት ተፈጢሩ እዩ።

ኣብዚ ፕሮግራም ተሓቚፎም ተረባሕቲ ዝኾኑ ሓረስቶት ብምግቢ ንስራሕን ነፃ ተሓገዝትን ተባሂሎም ኣብ ክልተ ክፍለዩ ተገይሩ እዩ። ኣብዚኦም ተፀባይ ኣተሓሳስባ ከይምዕብል ልዕሊ ሓሙሽተ ዕያል ዘለዎም መራሕቲ ስድራ ብሓሙሽተ ዕያል ትሕቲ ሓሙሽተ ዕያል ዘለዎም ድማ ከከም በዝሒ ዕያሎም ተፀኒዖም ኣብቲ ፕሮግራም ክሕቆፉ ተገይሩ። ንነፃ ተሓገዝቲ ድማ ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ማለት ካብ ወርሒ ጥሪ ክሳብ ወርሒ ሰነ ጥራሕ ዝወሃቦም ዝነበረ ሓገዝ ኣብ 2009 ዓ/ም እቲ ዝረኸብዎ ሓገዝ ዓመት ምሉእ ክቕፅል ከምዝተገበረ እቶም ላዕለዋይ ክኢላ የረድኡ።

ኣብ ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ኣብቲ ፕሮግራም ዝተሓቖፈት ዝኾነት ነብሰፁር ኣዶ ካብ ሽዱሽተ ወርሒ ፅንሲ ጀሚራ ክሳብ እትውለድ ጥራሕ ክኽፈላ ይግበር ነይሩ። ኣብቲ ናይ ሐዚ ዙር ግና ተመሓይሹ ካብ ናይ ኣርባዕተ ወርሒ ጥንሲ ጀሚራ ክሳብ እቲ ዝውለድ ህፃን ሓደ ዓመት ዝመልኦ ኣብ ስራሕ ከይኣተወት ኣዕሪፋ ክትኽፈል ተገይሩ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ጉልበት ደቂ ኣንስትዮ ንምዕቃብ ተባሂሉ ካብቲ ንወዲ ተባዕታይ ዝወሃብ መጠን ስራሕ ብፍርቂ ተነኪዩ ክትሰርሕ ተገይሩ እዩ።

ኣብ ራብዓይ ዙር መደብ ልምዓታዊ ሴፍትኔት ልዕሊ ሓደ ሚልዮን መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ክልልና ኣብቲ ፕሮግራም ተሓቚፎም ተረባሕቲ እናኾኑ እዮም። ካብዚኦም እቶም 211 ሽሕን 798 ሰሪሖም ክበልዑ ዘይኽእሉ ኣረጋውያን ሰብ ፀጋ ዕድመ፣ ደኻትም ህፃናት፣ ጉድኣት ኣካልን ፀገም ጥዕና ዘለዎምን ወገናትን ነፃ ሓገዝ እናተገበረሎም ይርከብ። ኣብ ምግቢ ንስራሕ ዝተዋፈሩ መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ኣብ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን፣ ሓበራዊ ረብሓ ክህቡ ኣብዝኽእሉ ህንፀት መንገዲ፣ ሓበራዊ ዔላ፣ መትረባት ማይ ኣብ ምፅራይን ካልኦት ስራሕትን ተዋፊሮም ተጠቀምቲ እናኾኑ እዮም። ብድምር ሃፍቲ ተፈጥሮ ከባቢኦም እናልምዑ ብምግቢ ዓርሶም ካብ ምኽኣል ብዝዘለለ ሃፍትን ጥሪትን ክውንኑ ኣብ ምግባር በቲ ፕሮግራም ዝለዓለ ደገፍ ተገይሩ እዩ።

ኣብ 2008 ዓ/ም እውን ዝተፈላለዩ ጠሊ ዓቀብቲ “ስትራክቸራት” ዕቀባ ሓመድን ማይን ደን ልምዓት፣ ምሕዋይ ጉህሚ፣ ምውህላል ማይን ካልኦት ስራሕትን ተሳሊጦም እዮም። ኣብ ጎቦታትን ጉህምታትን ጠሊ ዓቀብቲ ስራሕቲ ማይ ከርሰ መሬት ብምጉልባት ልምዓት መስኖ ብዝተጠናኸረ መንገዲ ንምቕፃል ዘኽእሉ ልዕሊ 4 ነጥቢ 64 ሚልዮን ጉልበት ህዝቢ ከቲቱ ኣብ 12 ሽሕን 998 ሄክታር መሬት ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ተሳሊጦም ኣለዉ።

ካብዚ ብተወሳኺ ልምዑነት ሓመድ ንምሕላው ልዕሊ 1 ነጥቢ 1 ሚልዮን ጉልበት ህዝቢ ከቲቱ ልዕሊ 739 ሄክታር መሬት ከትርታት ብእምንን ሓመድን ሰሪሑ። ከምኡ እውን ሓረስቶት ኣብ ዓመት ካብ ክልተ ክሳብ ሰለስተ ግዜ ብመስኖ ኣልሚዖም ተጠቀምቲ ንምግባር ልዕሊ 2400 ሄክታር መሬት ብመስኖ ንምልማዕ ዘኽእሉ መትረባት ተሰሪሖም ኣብ ረብሓ ውዒሎም እዮም። ብተወሳኺ 68 ሽሕን 755 ጉልበት ህዝቢ ከቲቱ ንልምዓት መስኖ ሓገዝቲ ዝኾኑ 96 ሄክታር መሬት ዘልምዑ መትረባት ማይ ፅገና ተገይርሎም እዩ።

ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብዝተሰርሑ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ጥራሕ ዘይኮነስ በቶም ንነዊሕ ግዜ እናተሰርሑ ዝመፁ ሰፋሕቲ ስራሕቲ ምሕዋይ ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣብ እግሪ እቶም ጎቦታትን ጉህምታትን ዓይኒ ማያት ዝፍልፍልሉ ኩነታት እናተፈጠረ መፂኡ ኣሎ። ብመሰረት እዚ ድማ ኣብ 2008 ዓ/ም 738 ናይ ሓባርን ውልቀ ዒላን ተዃዒቶም ናብ ልምዓት መስኖ ኣትዮም እዮም። ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ኣብ ዝተኻየደሎም ጐቦታትን ጉህምታትን ድማ ልዕሊ 8345 ሄክታር መሬት ዝተፈላለየ ተኽልታት ክትከለሉ ከም ዝተገበረ እቶም ላዕለዋይ ክኢላ ይገልፁ።

ካብዚ ብተወሳኺ ሓረስቶት ብመስኖ ኣልሚዖም ዝረኸብዎ ፍርያት ንዕዳጋ ንምቕራብን ስሉጥ መጓዓዝያ መኪና ረኺቦም ቁጠባዊ ዓቕሞም ንምዕባይ ዘኽእሉ 329 ነጥቢ 88 ኪሎ ሜትሮ ዝንውሓቱ ሓዱሽ መንገዲ መኪና ተፀሪጉ እዩ። ከምኡ እውን 303 ሽሕን 458 ጉልበት ህዝቢ ከቲቱ 574 ኪሎ ሜትሮ ፅገና ነባር መንገዲ ተኻይዱ ኣሎ። ዝሓሸ ኣሳልጦ ስራሕ ንክህሊ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ትምህርትን ኬላታት ጥዕናን 1018 ክፍልታት ተሃኒፆም ንግልጋሎት በቒዖም እዮም።

ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ዙራት ከም ሓደ ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ኮይኑ ዝፀንሐ ክፍሊት ብእዋኑ ናይ ዘይምፍፃም ፀገም እዩ። ብዝኾነ ምኽንያት ሓረስታይ ኣብ መደብ ልምዓታዊ ሴፍትኔት ተሓቚፉ ብምግቢ ዓርሱ ክኽእል እንተኾይኑ ክረኽቦ ዝግበኦ ዓስቢ ረሃፁ ብእዋኑ ክኸፈሎ ይግባእ። ነዚ ብዘእርም መንገዲ ብምስርሑ ፀገም ቀረብ ዕደጋ ኣብ ዘይብሉ ብገንዘብ፣ ዋጋ እኽሊ ኣዐርዩ ኣብ ዝናሃረሉ ድማ ብእኽሊ ክኽፈል ብምግባር ንቲ ፀገም ክቃለል ከም ዝተገበረ እቶም ላዕለዋይ ኪኢላ የረድኡ። 

ነዞም ኣብ ስራሕቲ ሃፍቲ ተፈጥሮ፣ ልምዓት መስኖን ካልኦት ማሕበራዊ ረብሓ ዝህቡ ስራሕቲ ዝውዕል ኣብ 2008 ዓ/ም ካብ ዝተመደበ 527 ሚልዮንን 371 ሽሕን 95 ብር በጀት እቲ 525 ሚልዮንን 146 ሽሕን 214 ብር ብእዋኑ ክኽፈል ተገይሩ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ 425 ሽሕን 122 ኩንታል እኽሊ ብምግቢ ንስራሕን ነፃ ተሓገዝትን ከም ዝተኸፋፈለ ኣይተ ብርሃኑ የረድኡ። ከምኡ እውን ንህንፀት ተወሰኽቲ ክፍልታት ኬላ ጥዕና፣ ኣብያተ ትምህርትን መስርሒ መትረባት ማይን መንገድን ዝውዕል ብጉልበት ህዝቢ ዝስራሕኳ እንተኾነ ንመዐደጊ ኢንዳስትሪያላዊ ማተሪያል ዝውዕል ካብ ዝተመደበ ልዕሊ 69 ነጥቢ 48 ሚልዮን ብር በጀት ካብዚ እቲ 66 ሚልዮንን 951 ሽሕን 861 ብር ኣብ ረብሓ ውዒሉ እዩ።

ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ዝነበሩ ሓረስቶት ብምግቢ ዓርሶም ክኽእሉ ካብ ምግባር ብዝዘለለ ዘላቒ ልምዓት ኣብ ዘረጋግፁ ስራሕቲ ልምዓት ሃፍቲ ተፈጥሮ፣ መንገድን ካልኦት ማሕበረ ቁጠባዊ ለውጢ ኣብ ዘረጋግፁ ስራሕቲ ክነጥፉ ኣብ ምግባር ዝለዓለ ብፅሒት ወሲዱ ዝሰርሐ ዘሎ ኣንፈት እዩ። ስለዝኾነ ድማ ቁፅሮም ብርክት ዝበሉ ሓረስቶት በቲ መደብ ዝግበረሎም ደገፍ ከም መሰጋገሪ ተጠቒሞም ውሕስነት ምግቦም ኣብ ምርግጋፅ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ሃፍቲ እንስሳ፣ መስኖን መፍረያይነት ኣብ ዘሰስኑ ሕርሻዊ ንጥፈታትን ንግድን ተዋፊሮም ሃፍቲ እናዋህለሉ መነባብረኦም ኣብ ምምሕያሽ ርኡይ ለውጢ እናምፅኡ ይርከቡ።

ብድምር ኣብ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ብብርኪ ክልል 331 ሽሕን 026 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 646 ሽሕን 147 መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ሃፍቲ ተፈጥሮ ከባቢኦም እናልምዑ ካብ ህድሞን ሰቐላን ናብ ዝሓሸ ቆርቆሮ ገዛ፣ እዚ ዝበሃል ጥሪትን ንብረትን ዘይነበሮም ሃፍተ ገነት ዘዋህለሉ ሓረስቶት ተፈጢሮም እዮም። ስለ ዝኾነ ድማ ከምቲ ተጋዳላይ መለስ “ካብ ድኽነት ዝኸፍአ ውርደት የብልናን” ዝበሎ ካብ ድኽነት ዝኸፍአ ውርደትን ፀላእን ስለ ዘየለ ፕሮግራም ልምዓታዊ ሴፍትኔት መሰጋገሪ ድልድል እምበር መጠወሪ ስለዘይኮነ ዘላቒ ለውጢ ኣብ ዘምፅኡ ስራሕቲ ሃፍቲ ተፈጥሮ እናሰራሕና ኣብ ልምዓት መስኖ ሃፍቲ እንስሳን ተዋፊርና ብምስራሕ ካብ መስመር ድኽነት ክንወፅእ ድኽነት ዝቕጥቀጠሉ በትሪ ኣስጢምና ክንሕዝ ግድን ይጠልብ። 


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 955
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ግንቦት 2009