የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4533946
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1398
2471
3869
4511961
49219
165145
4533946

Your IP: 54.224.121.67
2017-11-20 13:51

ቁንጣር ከይወፅእዶ ሕፍኒ ይሰኣን!

here we go
selam new

ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ

 

ኣብታ ቤት ፅሕፈት ዘሎ በዝሒ ተገልጋላይ እንትትርአ መዓልቲ ምጅማር ምኽፋል ግብሪ ዝኾነት ባሕቲ ሓምለ እዩ ዘዘኻኽር።ኣብታ ቤት ፅሕፈት ካብ መጠን ንዓቐብ በዝሒ ተገልጋላይ ኣሎ።ኣይተ ፍሰሃ እውን ኣብ ውሽጢ 10 ደቂቓ     ክግልገሉ እናተገብኦምን ሰዓታት ስለ ዝተፀበዩ “ፅባሕ ዶ ኾን ይሓይሽ” እናበሉ እንቶ መንቶ ዝሓዙ ተገልጋላይ ነበሩ።ኣይተ ፍሰሃ ኣብርሃ¿ ኣብ ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ብሕፅረት ግልጋሎት ከንፀርፅሩ ዝረኸብናዮም ነጋዳይ እዮም።እዞም ወገን ግልጋሎት ስኢኖም ካብ ዝመላለሱ ሳልሳይ መዓልቶም ገይሮም ነይሮም፡፡

እቶም ከፋሊ ግብሪ “ኣነ ግልጋሎት እናሰኣንኹ ክመላለስ እንተለኹ ንዓርሰይ ተረቢሐ ንዓዲ ክረብሕ ዝኽእል ሰሪሐ ከምፅኦ ዝነበርኩ ገንዘብ ይስእን ኣለኹ።ሰራሕተኛታት ልምዓት እቶት እታ ክፍለ ከተማ ኣየገልገሉንን ከይብል ድማ ክንዲ ዝከኣሎም ተደፊኦም ክሰርሑ ይዕዘብ ኣለኹ።ብስሩ እውን እቶም ሰራሕተኛታት ፀገም ቅንዕና ስለ ዘይብሎም ዝውቀሱ ኣይኮኑን።እቲ ዘሎ ፀገም ተገልገላይን መገልጋላይን ዘይምምጥጣን እዩ።ብምዃኑ መንግስቲ ነዚ ተረዲኡ ሓደ ፍታሕ ክገብረሉ ይግባእ” ክብሉ ትዕዝብቶም ይገልፁ።

እቲ ዝተገለፀ ፀገም ኣብ ኩለን ክፍለ ከተማታት፣ ዓበይቲ  ከተማታትን ወርቅን ሰሊጥን ዘለወን ገፀር ወረዳታትን ብስፍሓት ዝረአ ፈተና ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልልና እዩ።እዚ ብምዃኑ እውን እዩ ኣብ ዝሓለፈ ሕታም ጋዜጣና ምንቅስቓስ ቤት ፅሕፈት ልምዓት እቶት ክፍለ ከተማ ሓድነት እንትንድህስስ፣ እቲ ዘይምምጥጣን ስራሕን ሰራሕተኛታትን ዝምልከቶ ኣካል ነቲ ፀገም ንምፍታሕ ዝገብሮ ቅድመ ምድላውን ንዝምልከቶም ሓቲትና ንክንመፅእ ቃል ብምእታው ዝተፈላለና።ስለ ዝኾነ ዋና ዳይሬክተር  በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ወ/ሮ ምሕረት በየነ፣ ወናኒ ኣውራ ከይዲ ስራሕ ኣመራርሓ ሓይሊ ሰብ እቲ በዓል መዚ ኣይተ ፍሊሞና ዳዊትን ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት መፅናዕቲ ቀረፃ መሓውርን ብርኪ ምዘና ስራሕን ቢሮ ስቪል ሰርቪስ ክልል ትግራይ ኣይተ ዘርኣይ ኣማረ ዝሃቡና ምላሽ ከም ዝስዕብ ኣዋዲድናዮ ኣለና።ፈለማ ብርኢቶ ኣይተ ፍሊሞና ዳዊት ክንጅምር።

መሓውር ሰራሕተኛታት በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ፈለማ እንትቕረፅ ነቲ ሽዑ ዝነበረ ቁጠባዊ ምንቅስቓስ ክልልና ኣብ  ግምት ዘእተወ እዩ ነይሩ።ብብርኪ በዓል መዚ ኣብ 2003 ዓ/ም ዝነበረ በዝሒ ሰራሕተኛ 696 ኮይኑ እዚ ድማ ነቲ ሽዑ ዝነበረ 50 ሽሕ  ከፋሊ ግብሪ ንምድጋፍ ተባሂሉ እዩ ተቖፂሩ።ሕዚ እቲ መጠን ምንቅስቓስ ገንዘብ ክልልና ኣብ ልዕሊ ምትዕፅፃፉ እቲ በዝሒ ከፋሊ ግብሪ  እውን ብኡ መጠን ብሓሙሽተ ዕፅፊ ብምውሳኽ ናብ 254 ሽሕ ዓብዩ ኣሎ።ኣብዚ ሐዚ እዋን ንሓደ ሒሳብ መዝገብ ንምምርማር ክሳብ ሸውዓተ መዓልቲ ዝውሰድ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ነቲ ዝቐረበ መረዳእታ ክትጠምር፣ ዝርካቡ መረዳእታ መሸጣ ምስ መለለዪ ቁፅሪ ከፈልቲ ግብሪ ክተናብብ፣ ነጋዳይ ክትድግፍን ክትከታተልን ተወሳኺ ግዜ ዝበልዕ ብምዃኑ ስርዓት ምሕደራ ግብሪ ክልልና ብ1,205 ሰራሕተኛታት እዩ ዝተኣናገድ ዘሎ።እዚ ድማ  ብጣዕሚ ከቢድ ኮይኑ ምህላው ኣይተፍሊሞና ይገልፁ።

ኣይተ ፍሊሞና፣ ስራሕን ሰራሕተኛን በዓል መዚ ልምዓት እቶት ብዘይምምጥጣኖም ሓደ ሰራሕተኛ ኣብ መዓልቲ ክሳብ ን200 ከፈልቲ ግብሪ ግልጋሎት ዝህበሉ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ።ብፍላይ ድማ ኣብ ምምሕዳር ከተማታት ሓደ ሰራሕተኛ 10 ሰራሕተኛታት ክሰርሕዎ ዝነበረ ስራሕ ዝተሸከመ እንትኾን ኣብ ገፀር ወረዳታት ድማ ሓደ ሰራሕተኛ ሓሙሽተ ሰራሕተኛታት ክውግንዎ ዝግባእ ስራሕ እናዓመመ ይርከብ።እዚ ስለ ዝኾነ እውን ብስቪል ሰርቪስ ዝተነፀረ “ሓደ ሰራሕተኛ ሸሞንተ ሰዓት ክሰርሕ ይግባእ” ዝብል መትከል ሓሊፉ ክሳብ 14 ሰዓታት ንምስራሕ ዝግደደሉ ኩነታት ይርአ ኣሎ።

እዚ ከምዚ ዝበለ ዘጨናንቕ ስራሕ ክፍጠር ዝኸኣለ እውን እቶም ብብርኪ ፌደራል ዓርሶም ክኢሎም ዝተጣየሹ ተመላሲ ገንዘብ ዝከታተል፣ ኦዲት፣ ኣወሳስና፣ ዕዳ ክትትል፣ ሰማዒ ጥርዓን፣ ሓንፃፅን ተኸታታልን ትልሚ ዝብሉ ከይዲ ስራሕቲ ኣብ ክልልና ብኣወሳስና ትበሃል ጉጅለ ዝተጠመረ እዩ።እታ ጉጅለ ኣብ ርእሲ እዚ ዕለታዊ ግልጋሎት እውን ተወሳኺ ስራሕ ከም ዘለዋ ዝፍለጥ እዩ።ካብዚ ሓሊፉ ሓይሊ ሰብ ልምዓት እቶት ክልልና ምስ ካልኦት ክልላት እንትነፃፀር ሰፊሕ ኣፈላላይ ኣለዎ። ኣብ ክልልና ብሸውዓተ ወይ ሸሞንተ ሓይሊሰብ ዝስራሕ ኣብ ካልኦት ክልላት ብ20 ወይ 30 ሓይሊሰብ ከም ዝስራሕ እዮም ኣይተ ፊሊሞና ዝገልፁ።ከምዚ ዝበለ ብስራሕ ዝተፀመደ ሓይሊ ሰብ ስለ ዘሎ እውን እዩ ኣብ ሰዓታት ክግልገል ዝግበኦ ከፋሊ ግብሪ ክሳብ ሰለስተ መዓልቲ ንክመላለስ ዝግደድ ዘሎ፡፡

እቲ ምኽንያት ከምቲ ዝተገለፀ ስለ ዝኾነ ኣወዳድባ መሓውር  ሰራሕተኛታት ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ልክዕ ከምቲ ናይ ፌደራል እዩ ክኸውን ከምዝነበሮ ኣይተ ፊሊሞና የረድኡ።እቲ ንምታይ ኣብ ክልላት ዘሎ ሰራሕተኛ ልምዓት እቶት ኣብቲ ዓውደ ግንባር ተሰሊፉ እዩ ዝረባረብ ዘሎ።እዚ እውን ናይ ፌደራል 20 ምኢታዊ ሒሳብ መዛግብቲ ነጋዶ ኦዲት እንትገብሩ ናይ ክልልና 100 ምኢታዊ እዮም ኦዲት ዝገብሩ።እዚ ምሉእ ኦዲት ሕድሕድ ነጋዳይ ናብ ስርዓት ንግዲ ንክኣቱ ኣብ ርእሲ ምሕጋዙ መንግስቲ ክእክቦ ዝግባእ እቶት ንክረክብ እውን ዝገብር እዩ።ሰራሕተኛታት ልምዓት እቶት ክልልና ምሉእ ኦዲት ስለዝገብሩ እውን እዩ ኣብ ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ኦዲት ዘይኮኑ ልዕሊ 2000 ሒሳብ መዛግብቲ ከም ዘለዉ እናጠቐስና ዝመፃእና።እዚ ኣብ ዋና ግምባር ዝተሰለፈ ሰራሕተኛ ከምቲ እናተገለፀ ዝመፀ ብጣዕሚ ዘጨናንቅ ስራሕ ዝውግን ብምዃኑ ካብ 2003 ዓ/ም ክሳብ ሕዚ 37 ነጥቢ 8 ምኢታዊ ስራሕ ለቒቑ ዘሎ።እቲ ዝለቐቐ ሰራሕተኛ ንሕድሕዱ ቃለ መሕትት ዝተገበሮ ኮይኑ ካብቲ ዳህሳስ ዝተረኸበ ውፅኢት፣ “እቲ ቤት ዕዮ ብጣዕሚ እንፈትዎ ኮይንና ግን ድማ ልዕሊ 14 ሰዓታት እንሰርሓሉ እዋን ስለ ዘሎ ዕረፍቲ ናብ ዝህበና ቤት ዕዮ ደሊና መሃያ ቀኒስና ንኸድ ኣለና” ዝብል ምዃኑ እዮም ኣይተ ፍሊሞና ዘረድኡ፡፡

ይኹን እምበር ነቲ ከምዚ ዝበለ ፀገም ንምቅራፍ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልል ትግራይ ንቢሮ ስቪል ሰርቪ መዋቅር ንከመሓይሽ ብተደጋጋሚ ክሓትት ፀኒሑ እዩ።እታ ትወሃብ መልሲ “በዝሒ ሰራሕተኛ ክልልና ንጠቕላላ በዝሒ ህዝቢ እንትካፈል ሓደ ን56 ስለ ዝበፅሖ በጀትና ኣብ መሃያ ሰራሕተኛ ኣውዒልና ልምዓትና ኣይተዓናቕፍን” እትብል እያ።ኣብዚ ግን ቢሮ ሲቪል ሰርቪስ ዘይበርሀሉ ነጥቢ ኣሎ።መዋቅር ሰራሕተኛታት ልምዓት እቶት እንተዝመሓየሽ ንመሃያ ውሑድ ገንዘብ ኣውፂኻ ብሚልዮናት ዝግመት እቶት እዩ ክኣቱ ነይሩ።ሓደ ኣብነት ምልዓል ይከኣል።ኣብ ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ዘሎ በዝሒ ሰራሕተኛ 80 ብምዃኑ ለይቲ ምስ ቀትሪ ሰሪሑ 307 ሚልዮን ብር እቶት ኣኪቡ ኣሎ።እዚ በዝሒ ሰራሕተኛ መዋቅር ተመዓራርዩ እንተዝመውሰኽ ግን ሓደ እቲ ልዕሊ 2000 ዝኾን ሒሳብ መዛግብቲ ኦዲት ኮይኑ እቲ ነጋዳይ ናይ ክልተ ሰለስተ ዓመት ግብሪ እንተይተደራረቦ በቢ እዋኑ ብምኽፋል ጠንቂ ሰናይ ምምሕዳር ምተወገደ ነይሩ።እቲ ካልኣይ መንግስቲ ነቲ ዝእከብ እቶት ብእዋኑ ረኺቡ ልምዓቱ ከቀላጥፍ ነይሩ።ካብዚ ሓሊፉ ሓይሊ ሰብ እንተዝማለአሎም ነቶም ኣከብቲ ክራይ ዝኾኑ ነጋዶ እናተኸታተሉ ናብ ስርዓት ግብሪ ከእትዉ እውን ምሓገዞም ነይሩ።እዚ ስለዝኾነ ሓይሊ ሰብ እታ  ክፍለ ከተማ እንተዝማላእ ክሳብ 500 ሚልዮን ብር እቶት ክእከብ ከም ትዝኽእል ኣይተ ፍሊሞና ግምቶም የቐምጡ፡፡

ካብዚ ተበጊስካ እንትርአ፣ ሰራሕተኛታት ልምዓት እቶት ክልልና ከምዚ ዝበለ ፈታኒ ስራሕ እናሰርሑ እናሃለዉ ከመይ ገይሮም መርኣያ ኣብያተ ዕዮ ክኾኑ ክኢሎም ዝብል ሕቶ ክለዓል ይኽእል።እቲ ምሽጢር መርኣያነቶም 98 ምኢታዊ ሰራሕተኛታት እቲ በዓል መዚ ኣባል ውድብ ብምዃኖም ብቅኒት ሰራዊት እናተመርሑ ትርፊ ሰዓቶም እንተይተፀባፀቡ ተወፍዮም ስለ ዝሰርሑ እዩ።

እቲ ካሊእ ፀገም ኣብያተ ዕዮ በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልልና ኣብ ካልኦት ኣብያተ ዕዮ ምክትል ሓላፊ እናተመደበ ኣብቲ ሞተር መሰረተ ልምዓትና ዝኾነ ቤት ዕዮ ግን ምክትል ሓላፊ ዘይብሉ ምዃኑ እዩ።እዚ ድማ ሓላፊ ኣብ ዘይብሉ እቶም መተሓባበርቲ ሞያዊ ድጋፍ ደው እናበሉ ፖለቲካዊ ስራሕቲ ክውግኑ ዝግደዱ ምዃኖም እዩ።ስለ ዝኾነ ውድብ ይኹን መንግስቲ ነዚ ክሓስብሉ ዝግባእ እዋናዊ ዛዕባ ምዃኑ ምርዳእ የድሊ። ኣብዚ ክፍለጥ ዘለዎ ሓደ ነገር ኣሎ።ሰራሕተኛ ከይበዝሕ እናበልካ መፍትሒ ምዕፃው ልክዕ ኣይኮነን በሃላይ እዮም ኣይተ ፊሊሞና።ኣብዚ ዛዕባ ዋና ዳይሬክተር በዓል መዚ ልምዓት እቶት ክልልና ወ/ሮ ምሕረት በየነ ዝገልፃኦ ሓሳብ ክነስዕብ።

እተን ዋና ዳይሬክተር “ሸሞንተ ሰዓት ዘየስርሕ መዋቅር ሰራሕተኛታት ዘለወን ከይዲ ስራሕቲ ኣፅኒዕኻ እቲ ስራሕ ክጣመር ብምግባር ኣብቶም መፍረይቲ ዝኾኑ ትካላት ድማ ሰራሕተኛ ምውሳኽ ይከኣል እዩ” ክብላ እቲ ክኾን ዘለዎ መፍትሒ የቐምጣ።

ቢሮ ሲቪል ሰርቪስ እውን እዚ እዩ ክገብር ዘለዎ ዝመስለና።ብመሰረቱ ምስቲ በዝሕን መጠንን ምንቅስቓስ ንግዲ እናተጠናኸረ ዝኸድ ምህላው ንሕድሕድ ስራሕ ሰራሕተኛ እናመደብካ ዘይኮነስ ቴክኖሎጂ እናተጠቐምካ ምውጋን ወሳኒ ክኾን ይኽእል።ኮይኑ ግን ቴክኖሎጂ እውን እንተኾነ ስራሕ የቀላጥፍን ፍትሓዊ ተመን ግብሪ ክህሉ ይሕግዝን እምበር በይኑ ነቲ ፀገም ዝቀርፎ ኣይኮነን።ሓደ ንቴክኖሎጂ ንምውናን ካፒታል ስለ ዝሓትት ነዚ እውን በጀት የድሊ።በጀት ድማ ካብ ኣታዊ እዩ ዝርከብ።ካብዚ ሓሊፉ ዋላ እቲ ቴክኖሎጂ እንተተወነነ ንዕኡ ዘንቀሳቕስ ሓይሊ ሰብ የድሊ።ስለ ዝኾነ ነዚ ተረዲእኻ ኣብ መሓውር ሓይሊ ሰብ ኣብያተ ዕዮ ልምዓት እቶት ዘሎ ፀገም ምፍታሕ የድሊ።ነዚ ዝተረድኦ መንግስቲ ክልልና እቲ ኣብ ከተማታት ዘሎ ፀገም ንምቕራፍ እቲ መሓውር ክስተኻኸል ፈቒዱ ኣሎ።ኮይኑ ግና እቲ መሓውር ኣፅዲቑ ተግባራዊ ዝገብር ቢሮ ሲቪል ሰርቪ ዘለዎ ምድላው እንታይ ከም ዝምስል ምድህሳስ ወሳኒ ይኸውን፡፡

ኣብዚ ዛዕባ ዳይሬክተር ዳይሬክቶሬት መፅናዕቲ ቀረፃ መሓውርን ብርኪ መዘና ስራሕን ቢሮ ስቪል ሰርቪስ ክልል ትግራይ ኣይተ ዘርኣይ ኣማረ ዝሃቡና መብርሂ ክነስዕብ።“ሕቶ ሓይሊ ሰብ ናይ ሓደ ቤት ዕዮ ጥራሕ ዘይኮነስ ናይ ብዙሓት ኣብያተ ዕዮ ሕቶ እዩ።ብምዃኑ መንግስቲ በቢ ግዚኡ ንዝለዓል ሕቶ ዕዮ ሓይሊ ሰብ ዘላቒ ፍታሕ ንምቕማጥ ካብ ወርሒ ለካቲት 2008ዓ/ም ጀሚሩ ኮሚቴ ብምጥያሽ ንሸሞንተ ወርሒ ዓሚቕ መፅናዕቲ ኣካይዱ ኣሎ።እቲ ፅንዓት በቢ ብርኩ ርኢቶታት እናተውሃበሉ ተጠቓሊሉ ናብ ካቢኔ ክልልና ቀሪቡ ኣሎ።እቲ ፅንዓት ከም ዘመላኽቶ ኣብ ገሊአን ኣብያተ ዕዮ ሓይሊ ሰብ በዚሑ ስራሕ እንትውሕድ ኣብ ገሊአን ድማ ብናይዚ ተፃራሪ ብኣንፃሩ ኮይኑ ዝተረኸበሉ ኩነታት ኣሎ።ስለዚ ድሕሪ ውሳነ ካቢኔ ገሊአን ከይዲ ስራሕቲ ሓይሊ ሰብ ዝሰፍሐለን፣ ገሊአን ዝፀበለን ገሊአን ድማ ተመሳሳልነት ስራሕ ዝሓዛ ዝጣመራሉ ኩነታት ክፍጠር ይኽእል እዩ።ስለዚ ኩሉ ፅንዓት ተወዲኡ ስለ ዘሎ እቲ ናይ በዓል መዚ ፀገም ሓይሊ ሰብ እውን ዝምልከቶ ኣካል እንተወሲንዎ ብቅልጡፍ ክንትግብሮ ኢና” ኢሎም።

እወ¿ መደባት ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ክትግበሩ ዝኽእሉ በጀታዊ ዓቕሚ ሒዝካ እዩ።በጀት ዝርከብ ድማ ልቓሕ ተማህሊልካ ጥራሕ ዘይኮነስ ውሽጣዊ ፀጋታትካ ፀንቂቕካ ብምጥቃም እዩ።ውሽጣዊ ፀጋታትና ፀንቂቕና ክንጥቀም እንኽእል ዝግባእ ሓይሊ ሰብ እንትንሕዝ እዩ።ስለ ዝኾነ ሰራሕተኛታት እቶት ደጋውን ውሽጣውን ግልጋሎት እናሃቡ ነቲ እንምነዮ ጉዕዞ ህዳሰ ዘቀላጥፍ እቶት ክእክቡ እንተኾይኖም ክስርሕዎ ትፅቢት ዝግበር ስራሕ ብምሉእ ዓቕሞም ዝሰርሕሉ መሓውራዊ ኣወዳድባ ክፍጠር ይግባእ። ኣብ እቶት ሓይሊሰብ ምምላእ ማለት ንብኽነት በጀት ዝዕድም ዘይኮነስ ተዓፃፃፊ እቶት ዘምፅእ ብምዃኑ ቁንጣር ከይተውፅእ ሕፍኒ ክሰኣን የብሉን ንብል ዘለና።ልዕሊ ኹሉ ግና ነቲ ሰኣን መገልገላይ ዝማርር ዘሎ ሕብረተሰብ ክሕሰበሉ ዝግባእ ይኸውን፡፡


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 961
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010