የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4296261
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
2648
3246
16532
4258204
64991
89268
4296261

Your IP: 54.162.10.211
2017-09-22 08:02

ኣመራፅታት ፍልፍል ተሓዳሲ ሓይሊ

here we go
selam new

ካብ ፀሓይ ብርሃን ዝርከብ ተሓዳሲ ሓይሊ

ምዝባዕ ከባብያዊ ኣየር፣ ሕማም ርእሲ ዓለም ካብ ዝኸውን ዓመታት ኣቑፂሩ ኣሎ። ስለዝኾነ መንግስታትን ምሁራትን ዓለም እናተራኸቡ መፍትሒ ንምርካብ ዝገብርዎ ዘተ ኣየቋረፁን። ዋላ እኳ ቀፃሊ ዘተን መፍትሕን እውን ዘድሊ እንተኾነ፣ ኣብቶም ቅድሚ ሕዚ ዝዘተዩሎም መድረኻት ግና ዝተስማዕምዑሎም መፍትሒ ሓሳባት የቐሙጡ እዮም። ኣብ ኩሎም መድረኻት እንተይተልዓለ ዘይተርፍ መፍትሒ ድማ ምጥቃም ተሓዳሲ ሓይሊ ዝብል እዩ። ተሓዳሲ ሓይሊ እንትበሃል ነቶም ኣግራብ ዘብርሱን ከባቢ ዝብክሉን ኣጠቓቕማታት ሓይሊ ዝትክእ ወይ ዘመሓይሽ እዩ። ሃገርና ኢትዮጵያ እውን ንሓምለዋይ ልምዓት ፍሉይ ቆላሕታ ሂባ ጎድና ጎድኒ ስራሕቲ ምድሓን ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣብ  ምጥቃም ተሓዳሲ ሓይሊ እናነጠፈት ትርከብ።

ኣብ ከተማ ይኹን ገጠር ዝነብር ህዝቢ ክሳብ ቀረባ ግዘ ንምግቢ ኮነ ካልኦት ዘድልዩዎ ነገራት ብዕንፀይቲ እዩ ዝጥቀም ነይሩ። እዚ ድማ ብሰፊሑ ብርሰት ኣግራብ ኣስዒቡ እዩ። መንግሰቲ ሓይሊ ማይ ብሰፊሑ፣ ሓይሊ ንፋስ ድማ ብዝተወሰነ መልክዑ ብድምር ኣብ ተሓዳሲ ሓይሊ ዓብዪ ምርብራብ ምግባር ካብ ዝጅምር ህዝቢ ከተማ ኤሌክትሪክ ክጥቀም ጀሚረ እዩ። ዋላ ህዝቢ ከተማ ኤሌክትሪክ እንተተጠቐመ ኣብ ገጠር ዝነብር ልዕሊ 80 ምኢታዊ ህዝቢ ብዕንጨይቲ ምጥቃም እንተድኣ ቀፂሉ ግና ውፅኢቱ ዝኸፍአ እዩ ዝኸውን። ስለ ዝኾነ ንህዝቢ ገጠር እውን ምስ ቅልል ዝበሉ መማረፅታት ፍልፍል ሓይሊ ምፍላጥ ግድን ክኸውን እዩ። ንገጠር ኣድለይቲ ኮይኖም ዝተረኸቡ ድማ ዝተመሓየሸ እቶን፣ ባዮ ጋዝን ሓይሊ ፀሓይን እዮም። ኣብዚ መዳይ፣ ኣብ ጐድኒ መንግስትን ህዝብን  ኮይና ፀገማት ህዝብን ዓድን ብምፍታሕ እትነጥፍ ማሕበራዊ ረድኤት ትግራይ እውን ብሰፊሑ በጀትን ክኢላ ሓይሊ ሰብን መዲባ ኣብ ምንቅስቓስ ትርከብ።

ማረት ኣብ ገጠራት ትግራይ እተተኣታትዎም ዘላ ኣማረፅቲ ሓይልታት እቶም ልዕል ክብሉ ዝተጠቐሱ መንግስቲ ብሰፊሑ ዝሰርሐሎም ዘሎ ተግባራት እዮም። ካብኣቶም ሓደ ዝተመሓየሸ እቶን ዝበልናዮ ኮይኑ ናይዚ ረብሓ ምሉእ ብምሉእ ንዕንፀይቲ ተኪኡ ምስራሕ ዘይኮነስ ዕንፀይቲ ምቑጣብ እዩ። እዚ ድማ ብውሑድ ዕንፀይቲ ብዙሓት ስራሕቲ ክትፍፅም ስለ ዘኽእል ኣብ ምክልኻል ብርሰት ኣግራብ ቀሊል ዘይበሃል ግደ ኣለዎ። ስለዝኾነ ክሳብ ሕዚ ብብርኪ ትግራይ 5,287 ዝተመሓየሹ እቶናት ብማረት ጥራሕ ተኣታትዮም እዮም።

እቲ ካሊእ ብመልክዕ ባዮ ጋዝ ዝዳሎ ኮይኑ ካብ ዒባ እንስሳትን ፍታን ሰብን ብሳይንሳዊ መንገዲ ኣብላዕሊዕኻ ዝርከብ ሓይሊ እዩ። ካብ ባዮ ጋዝ ዝርከብ ሓይሊ ንዕኡ ተባሂሎም ብዝስርሑ ኣምፑላት መብራህቲ ዝህብ ኮይኑ ኣብ ርእሲኡ ድማ ንፀብሒ፣ ላፋ፣ ሻሂ፣ ቡን ወዘተ መፍልሒ ይውዕል። ማረት ነዚ ቴክኖሎጂ እውን ናብ 92 ስድራ ቤታት ኣተኣታትያቶ እያ።

እቲ ዝዓበየ ረብሓ ዝህብ፣ ዝለዓለ ሓይሊ ዘለዎ መማረፂ ፍልፍል ድማ ሓይሊ ፀሓይ(ሶላር) እዩ። ሓይሊ ፀሓይ ዝተፈላለየ መጠን ዘለዎ ኮይኑ ከከም መጠኑ ካብ ዝተሓተ ጉልበት መብራህቲ ክሳብ “ቴሌቭዥን፣ ኮምፕዩተርን ፊሪጅን” ንምንቅስቓስ ዘኽእል ጉልበት ኣለዎ። ብመሰረት እዚ ማረት ብብርኪ ትግራይ ን242 መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ተጠቀምቲ ሓይሊ ፀሓይ ከም ዝገበረት፣ ኣብ መምርሒ ልምዓት ገጠርን ሃፍቲ ተፈጥሮን ዋና ቤት ፅሕፈት ማረት፣ መተሓባበሪ ክፍሊ ሃፍቲ ተፈጥሮ ኣይተ ሓለፎም ገብረኪዳን ይገልፁ።

ብድምር በቶም ልዕል ክንብል ዝገለፅናዮም ኣማራፅታት ሓይሊ ማረት እትሳተፈለን ወረዳታት 10 እንትኾና ንሳተን ድማ መደባይ ዛና፣ ዓድዋ፣ ጐለ መኸዳ፣ ጋንታ ኣፈሹም፣ ሓውዜን፣ ክልተ ኣውላዕሎ፣ ቆላ ተምቤን፣ ጣንቋ ኣበርገለ፣ ሰሓርቲ ሳምረን ሕንጣሎ ወጀራትን እየን። ኣብዘን ወረዳታት ካልኦት ብመንግስቲ ዝተኣታተወሎም መራሕቲ ስድራ ከም ዘለዉ ኮይኖም ማረት መማረፅታት ፍልፍል ሓይሊ ዘተኣታተወትሎም መራሕቲ ስድራ ድማ 5,651 እዮም።

 ኣይተ ሓለፎም ከም ዝብልዎ፣ እቶም ክሳብ ሕዚ መማረፂ ፍልፍል ሓይሊ ኣታኣታትዮም ዘለዉ መራሕቲ ስድራ ዝረኸብዎ ረብሓ ልዑል ምዃኑ ብጎረባብቶም ስለ ዝርአ ጠለባት ይውስኹ ኣለዉ። እዚ ድማ ነቲ ብቐፃልነት ንህዝብን ሃገርን ዝረብሕ ምክልኻል ምዝባዕ ከባብያዊ ኣየር ዝህቦ ረብሓ ከም ዘለዎ ኮይኑ ህልዊ ኩነታት መነባብሮ ህዝቢ እውን ስለ ዘመሓይሽ ብበዝሒ ምትእትታዉ ተጠናኺሩ ዝቕፅል እዩ። “ምስፍሕፋሕ ተሓዳሲ ሓይሊ ብቐንዱ ብርሰት ኣግራብን ብኽለት ከባብያዊ ኣየርን  ይከላኻል። ካብዚ ብተወሳኺ ግን ኣብ ኣዴታት  ኮነ ጠቕላላ ኣባላት ተጠቃሚ ስድራቤት ዝተመሓየሸ ጥዕና ክህሉ ይገብር” ይብሉ ኣይተ ሓለፎም። ካብዚ ሓሊፉ ብዕንፀይቲ ምግቢ ንምስራሕ ዝባኽን ዝነበረ ግዘ ዝቑጥብን ተምሃሮ ገጠር ምስ ቴክኖሎጂ ክላለዩ ዝገብርን ከም ዝኾነ እውን ይገልፁ።

ብማረት መማረፅታት ፍልፍል ሓይሊ ይተኣታተወለን ካብ ዘለዋ ወረዳታት ሓንቲ መደባይ ዛና ምዃና ልዕል ክብል ጠቒስናያ ኣለና። ኣብ እታ ወረዳ ጠቕላላ 524 ዝተመሓየሸ እቶን፣ 90 ባዮ ጋዝን 74 ሓይሊ ፀሓይን ተኣታትዩ ኣሎ። ካብ’ዚ እቲ 212 ዝተመሓየሸ እቶን፣ 21 ባዮ ጋዝን 19 ሓይሊ ፀሓይን ብማረት ዝተኣታተወ እዩ። በዚ ድማ ጠቕላላ 252 መራሕቲ ስድራ እታ ወረዳ ተጠቀምቲ ከም ዝኾኑ መተሓባበሪ ጨንፈር ቤት ፅሕፈት ማረት እታ ወረዳ ኣይተ ኣለማዮሁ ኣርኣያ ይገልፁ። ንሶም ከም ዝብልዎ፣ እቶም ተጠቀምቲ ሓረስቶት ነቶም መማረፅታት ፍልፍል ሓይሊ እንትወስዱ፣ ኣጠቓቕመኦምን ቀሊል ብልሽት እንተጋጥሞም ከመይ ከም ዝፅግኑዎምን ስልጠና ይወሃቦም እዩ።

ስለዝኾነ ተጠቀምቲ እቶም ተሓደስቲ ሓይልታት ዝኾኑ ነበርቲ ወረዳ መደባይ ዛና፣  እቶም መማረፅታት ፍልፍል ሓይሊ  ኣብ መነባብሮኦም ለውጢ ከም ዘምፅእሎም ይዛረቡ። ነባሪት እታ ወረዳ፣ ጣብያ ልምዓት ዝኾና ወ/ሮ ተበርህ ፀጋይ ካብ 2006 ዓ.ም ኣትሒዘን ተጠቃሚት ሓይሊ ፀሓይ እየን። እቲ ዝወሰድኦ ሓይሊ ፀሓይ 3,500 ብር ወፃኢ ዝሓትት ኮይኑ ኣብ ሰለስተ ዓመት ብዝምለስ ልቓሕ እየን ወሲደንኦ። “እቲ ሓይሊ ፀሓይ ብዙሕ ረብሓ ኣለዎ። ንዓይ ልዕሊ ኹሉ ዘሐጎሰኒ ግን ብቕራሮት ዘፅንዑ ዝነበሩ ደቀይ ብኣንፑል ከፅንዑ ምኽኣሎም እዩ” ብምባል እውን ዝሓደረን ታሕጓስ ይገልፃ።

ካልአይቲ ዘዘራረብናየን፣ ተጠቃሚት ሓይሊ ፀሓይ  ጓል 75 ዓመት በዓልቲ ፀጋ ዕድመ ወ/ሮ ግደይ ሊባኖስ ብወገነን “ኣብ ናተይ ዕድመ ከምዚ ዝበለ መብራህቲ ኣብ ገዛይ ምርኣየይ ዕድለኛ እየ። ንሕና ዝሓለፍናዮ ህይወት ‘ኣይተሓለፍ’ እዩ ዝበሃል” ብምባል ክብደት ረብሕኡ ይገልፃ። ካልኦት ዘዘራረብናዮም ተጠቀምቲ እቶም ኣማራፅታት ሓይሊ፣ ብፍላይ ድማ ሓይሊ ፀሓይ ተመሳሳሊ ሓበሬታ እዮም ሂቦሙና።

ቤት ፅሕፈት ማይ መዓድንን ኢነርጅን ወረዳ መደባይ ዛና ኣብ 2009 ዓ.ም እውን መማረፅታት ፍልፍል ሓይሊ ገፀር ንምትእትታው ትልሚ ሒዙ እዩ። ብብርኪ ወረዳ፣ 70 ሓይሊ ፀሓይን 30 ባዮ ጋዝን ንምትእትታው ትልሚ ዝተትሓዘ እንትኸውን ክሳብ ሕዚ ብማረት ጥራሕ ሸውዓተ ባዮ ጋዝ ተኣታትዮም፤ 12 ሓይልታት ፀሓይ ድማ ኣብ ከይዲ ህንፀት ይርከቡ ኣለዉ። እቶም ኣብ 2009 ዓ/ም ማረት ናብቲ ወረዳ እተተኣታትዎም ዘላ ሓይልታት ፀሓይ ካብቶም ቅድሚኦም ዝነበሩ ብመጠኖምን ዝህብዎ ረብሓን ዝተፈለዩ ከም ዝኾኑ መተሓባበሪ ጨንፈር ቤት ፅሕፈት ማረት እታ ወረዳ ኣይተ ኣለማዮሁ ኣርአያ ይገልፁ። እዚኣቶም ድማ ኣብ 12 ጣብያታት ናብ ዝርከቡ ኣብያተ ትምህርትን ኬላታት ጥዕናን ዝተኣታተዉ እዮም።

“እቶም ኣብዚ ዓመት እነተኣታትዎም ዘለና ሓይልታት ፀሓይ እቲ ዝህብዎ መብራህቲ ብዙሓት ክፍልታት ዝሽፍን ኣብ ርእሲ ምዃኑ፣ ቴሌቭዥን ኮነ ፊሪጅ ከንቀሳቕሱ ዝኽእሉ እውን እዮም” ይብሉ ኣይተ ኣለማዮህ። እዚ ድማ ኣብ ኣብያተ ትምህርትን ኬላታት ጥዕናን ቅልጡፍን ፅሬት ዘለዎን ግልጋሎት ንምሃብ ዘኽእል እዩ። ብፍላይ ንኼላታት ጥዕና መድሓኒታት ንምቕማጥ እውን ስለ ዝጠቅም ግልጋሎቱ ዝዓበየ ይገብሮ።

ብዛዕባ ኩለመዳይ ተሳትፎ ማረት እናገለፅና መፂእና ኢና። ስለዝኾነ እታ ትካል ኣብ ጥዕና፣ ትምህርቲ፣ ልምዓት መስኖ፣ ወፍሪ ዕቀባ ሓመድን ማይን፣ ተኸላ ፈልሲ፣ ስራሕቲ ኣናእሽቲ ግድባት ወዘተ ሚልዮናት ብር እናመደበት ትርባረብ ዘላ ህዝባዊት ትካል እያ። ሎሚ ድማ ንተሓዳሲ ሓይሊ ተገዲሳ ኣብ ጎድኒ መንግስቲ ብምዃን እትገብሮ ዘላ ዝበረታታዕ ንጥፈት ሪእና። እምበኣር ከስ እዚ ብምዝባዕ ከባብያዊ ኣየር ዘይስኮን ሓምለዋይ ኢኮኖሚ ኣብ ምህናፅ ዓብዪ ግደ ዘለዎ ተሓዳሲ ሓይሊ ካብዚ ንዓቐብ ክትሰርሐሉ ይግባእ ንብል። ኣጠናኺራ ከም እትሰርሐሉ ድማ ሰብ ሙሉእ ተስፋ ኢና። ተጠቀምቲ ሓረስቶት እውን ብዕንፀይቲ ምጥቃም ኣብ ርእሲ እቲ ብትኪ ጥዕናዊ ፀገም ዘስዕብ ምዃኑ ከባብያዊ ኣየር ብምዝባዕን ኣየር ብምብካልን ኣብ ቀፃሊ ኢኮኖምን መነባብሮን ሓደጋ ዘስዕብ ስለ ዝኾነ ነዞም ኣማረፅቲ ሓይልታት ብሰፊሑ ክጥቀምሎም ይግባእ።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 959
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ግንቦት 2009