እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5052321
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
2418
2909
31435
4998067
84515
110388
5052321

Your IP: 54.198.134.104
2018-04-20 14:34

ብማይ ዝቐንዕ ህይወት

here we go
selam new

ኣብ ከተማታት ክልልና ዝነብር ህዝቢ በዝሑ ካብ ግዘ ናብ ግዘ እናወሰኸ ይመፅእ ከም ዘሎ በዓል መዚ “ስታትስቲክስ” ኢትዮጵያ ጨንፈር ትግራይ ኣብ 2008 ዓ/ም ዘውፅኦ መረዳእታ ይሕብር። ንኣብነት ኣብ መወዳእታ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ካብ ጠቕላላ በዝሒ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ከተማታት ዝነብር ህዝቢ ብ30 ምኢታዊ ከም ዝውስኽ እቲ በዓል መዚ ይትምብይ። ስለዝኾነ ድማ ኣብ ነባራት ይኹን ሓደሽቲ ከተማታት ልዑል ጠለብ መሰረተ ልምዓት ከምዝሓትት ትፅቢት ይግበር። ብፍላይ ህልውና ህዝቢ ብዘይካ ህልወና ማይ ትርጉም ስለዘይብሉ ነዚ ብማይ ዝቐንዕ መስረታዊ ጠለብ ህይወት ኣብ ከተማታት ንምምላእ መንግስቲ፣ ህዝብን ትካላት ምግባረ ሰናይን ዝተዋደደ ስራሕቲ እናሰርሑ እዮም። እዚ ይትግበረለን ካብ ዘለዋ ከተማታት ክልልና ከተማ ዓዲ ግራት ሓንቲ እያ።

ኣብዝሓ ነበርቲ እታ ከተማ ቅድሚ 15 ዓመታት ንመስተ ዝኸውን ማይ ካብ ወሓዚ ሩባን ዒላን እዮም ዝጥቀሙ ነይሮም። እዚ እውን ካብ ልዕሊ ሓደ ኪሎ ሜትሮ እግሪ ጉዕዞ ዝርከብ ፅርየቱ ዘይሓለወ ማይ ኮይኑ ብፍላይ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ፀቕጢ ስራሕ ምንባሩ መካየዲ ስራሕ ማይን ፈሳስን ከተማ ዓዲ ግራት ኣይተ ወልዳይ ካሕሳይ ይገልፁ።

ካብ 2000 ዓ/ም ንድሓር ግን መንግስቲ እቲ ዝነበረ ፀገም ንምፍታሕ ትካላት መስተ ማይ ብምጥንኻር ጎዳጉዲ ማይ ክሃንፅ ጀሚሩ። ህዝብን ትካላት ምግባረ ሰናይን እውን ዝተዋደደ ስራሕቲ እናሰርሑ መፂኦም። ንኣብነት ምስ “ሳፖርት ኣፍሪካ” ዝተብሃለ ትካል ምግባረ ሰናይ ብምትሕብባር ኣብ 2007 ዓ/ም ብልዕሊ 800 ሽሕ ብር ሓደ ጉድጓድ ማይ ኩዒቱ። ኣብ 2008 ዓ/ም ድማ ዩኒቨርሲቲ ዓዲ ግራት ሰለስተ ነጥቢ ሓሙሽተ ሚልዮን ብር ሓንቲ ጉድጓድ ኩዒቱ ንሕብረተሰብ ኣረኪቡ። ብተወሳኺ “ኤዲሲኤስ” ዝተብሃለ ትካል ገባሪ ሰናይ ብልዕሊ 693 ሽሕ ብር ክልተ ጎዳጉዲ ማይ ብምኹዓት ካብ መጀመርታ 2009 ዓ/ም ጀሚሩ ነበርቲ እታ ከተማ ተጠቀምቲ ፅሩይ መስተ ማይ ኮይኖም እዮም። ሕብረተሰብ ብወገኑ ናብተን ዝተዃዓታ ጎዳጉዲ ዝዝርጋሕ መስመራት ብጉልበቱ እናሰርሐ ካብ 200 ሽሕ ክሳብ 300 ሽሕ ብር ዝግመት ገንዘብ ካብ ወፃእ ከድሕን ክኢሉ እዩ። በዚ እውን ልዕሊ 12 ሽሕ ነባራይ ህዝቢ እታ ከተማ ፀገም መስተ ማይ ክፍተሓሉ ከም ዝኸኣለ ኣይተ ወልዳይ ዝሃቡዎ መብርሂ የረድእ።

ከምዚኦም ዝበሉ ዝተዋደዱ ስራሕቲ ምስ ብመንግስቲ ዝግበሩ ፃዕርታት ተደሚሩ ኣብታ ከተማ ዛጊድ 4,442 ሜትር ክዩቢክ ኣብ መዓልቲ ዘፈልፍላ 12 ጎዳጉዲ ተሃኒፀን እየን። በዚአን ኣብታ ከተማ ካብ ዝነብሩ 21 ሽሕን 672 መራሕቲ ስድራ እቶም 11 ሽሕን 300 መራሕቲ ስድራ ውልቀ ቆፃሪ ማይ ብምእታው ተረባሕቲ ኮይኖም ኣለዉ። ዝተረፉ ድማ ካብቶም ቆፃሪት ዘእተውን ኣብታ ከተማ ኣብ ዝርከባ 12 ሓባር መዐደሊ ትካላት ዝጥቀምሉ ዕድል ረኺቦም እዮም። ኣጠቓላሊ ቀረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ እታ ከተማ እንትርአ እውን ኣብ 2009 ዓ/ም ብመንግስትን ብትካላት ምግባረ ሰናይን ዝተዃዓታ ጎዳጉዲ ሓዊሱ 45 ምኢታዊ ዝነበረ ኣፈፃፅማ ኣብ መፋርቕ 2010 ዓ/ም 60 ምኢታዊ ንምብፃሕ ተተሊሙ 56 ምአታዊ በፂሑ ኣሎ።

እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት እውን ኣብ 2009 ዓ/ም ኣብ ኣጠቓላሊ ኣሰራርሓን ቑፅፅርን መጠን ማይ፣ ኣወሃህባ ግልጋሎት ዝነበሩ ጉድለታት ብምግምጋም ነዚኦም ንምስትኽኻል ዝተወሰዱ ስጉምቲታት ምህላዎም እዩ። ንኣብነት መጠን ማይ ንምቁፅፃር ዝሕግዝ ቴክኖሎጂ ተኣታትዩ እዩ። ብተወሳኺ ቅድም ክብል ሕብረተሰብ ክፍሊት ማይ ንምፍፃም ሰነድ ቅብሊት ገንዘብ (ቢል) እናሃብካ ዝነበረ ቀጥታዊ ግልጋሎት (ኦን ላይን ሲስተም) ብምትእትታው ተገልጋላይ ኣብ ውሽጢ ሓፂር ግዘ ግልጋሎት ዝረኽበሉ ባይታ ተፈጢሩ ኣሎ። ከምኡ እውን ንባብ ቆፀርቲ ሰራሕተኛታት (ጅፒኤስ) ዝተብሃለ መሳርሒ ብምትእትታው ተገልገልቲ ብመሰረት ዝተጠቐምሉ ማይ ግቡእ ክፍሊት ክኽፍሉ ዝተገበረ ኮይኑ ብኽነት ማይ ንምቕናስ እውን ዓርሱ ዝኸኣለ ክኢላ ተመዲብሉ መዓልታዊ ክትትል ዝግበረሉ መስርሕ ተግባራዊ ተገይሩ እናተሰርሐሉ ይርከብ።

እዞም ኣሰራርሓታት ብምህላዎም ድማ ዋላ እኳ ብመንፅር ኣብታ ከተማ ኣብ ምምላእ ፅሩይ ዝስተ ማይ ይስራሕ ዘሎ ዝተዋደደ ስራሕ ዝሐሸ እንተኾነ ብመንፅር ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ነታ ከተማ 60 ሊትሮ ማይ መዓልታዊ ንሓደ ሰብ ዝብል ዝተቐመጠ መዐቀኒ ግና ሐዚ እውን ምስራሕ ከም ዘድሊ የመላኽት። ብዘይካ እዚ ናብ ሕብረተሰብ ወሪድካ ዘለዉ ፀገማት ምስ ህዝቢ ኣብ ምርድዳእ፣ ኣብ ቀበሌታት ዝካየዱ ኣኼባታት ቤት ምኽሪ ተረኺብካ ዘለዉ ፀገማት ሕብረተሰብ እናዳመፅካ ኣብ ምፍታሕ እውን ዝርኣዩ ጉድለታት ከም ዘለዉ ኣይተ ወልዳይ ሓቢሮምልና እዮም።

ኣብ ከተማ ዓዲ ግራት ኣብ ጉዳይ ዝስተ ማይ ዘዘራረብናዮም ነበርቲ እውን ኣብ ቀረብ ዝስተ ማይ ኮነ ኣወሃህባ ግልጋሎት ካብ እዋን ናብ እዋን ምምሕያሽ ከም ዘሎ እዮም ዝገልፁ። ነባሪት ከተማ ዓዲ ግራት ቀበሌ ባዶ ሽዱሽተ ወ/ሮ ኣብርሃ ስብሓት ካብ 2005 ዓ/ም ጀሚረን ናይ ባዕለን ቆፃሪት ማይ ኣእትየን ዝጥቀማ እየን። ይኹን እምበር ንሰሙናት ማይ ዘይረኽባሉን ቆፃሪተን ከይተነበበት ገንዘብ ዝኸፍላሉን ኩነታት ምንባሩ ይዝክራ። ኣብዚ ሐዚ እዋን ግና ዕለታዊ ማይ ይረኽባ ምህላወንን ቆፃሪት ብዝግባእ ተነቢባ ዝተጠቐማሉ ገንዘብ እናኸፈላ ከም ዝርከባን ይዛረባ።

ጉዕዞ ልምዓት ከተማታት ንምህናፅ ወሰንቲ ዝኾኑ ከም መብራህቲ፣ መንገድን ማይን ዝበሉ መሰረታዊ ጠለባት ክማልኡ ግድን ይብል። እዚ ንምምላእ ድማ ውሁድ ዕማም ኩሎም መዳርግቲ ኣካላት የድሊ። ነዚ መሰረት ብምግባር ኣብ ከተማ ዓዲ ግራት ሕብረተሰብን ትካላት ምግባረ ሰናይን ዝወገንዎም ፅቡቓት ጅማሮታት ክዕቀቡ ኣለዎም። ዝተረኸበ ማይ ምስ ዘመናዊ ቴክኖሎጅታት እናተኣሳሰርካ ምምሕዳር ድማ እቲ ኣመራርሓ ዘለዎ ፃዕሪ እዩ ዘመላኽት። ኣብ ክሊ እዚ ግና ሐዚ እውን ንዘላቒ ቀረብ ማይ ተወሳኺ ፃዕሪ ዘድልዮ ስለዝኾነ ምስ ሕብረተሰብ ቀሪብካ ኣብ ምርድዳእ ዘሎ ክፍተት ክስርሐሉ ይግባእ።


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 971
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010