የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4533974
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1426
2471
3897
4511961
49247
165145
4533974

Your IP: 54.224.121.67
2017-11-20 13:52

ኣብ ዝለምዐ ኣተሓሳስባ ዘሎ ልምዓት

here we go
selam new

ሃገርና ናብ ኢንዱስትሪ ዝመርሖ ቁጠባ እትሰጋገር እቲ ዓንዲ ሑቐ ቁጠባ ሃገርና ዝኾነ ሕርሻ መፍረያይነቱ እንትውስኽን ንኢንዱስትሪ ዝምግብ ምህርቲ ምፍራይ እንትካኣልን እዩ። መፍረያይነት ሕርሻ ክውስኽ ዝኽእል ከዓ ካብ ክረምቲ ብዝርከብ ዝናብ ጥራሕ እንተይኮነስ ሓረስቶት ብመስኖ ኣቢሎም ኣብ ዓመት ክልተ ግዘን ልዕሊኡን ንምልማዕ ዘኽእሉ እታዎታት መፍረያይነትን ኣማራፅታት ማይን ክውንኑ እንተድኣ ኽኢሎም እዩ። እዚ እትህሉ ድማ ሓረስቶት ዘፍርይዎም ፍርያታት ኣብ ሃገራውን ዓለም ለኻውን ዕዳጋ ተወዳዲሮም ብዝሓሸ ዋጋ ክሸጡ ዝኽእልሉ ዕድል ይረኽቡ። እዚ ስለዝኾነ እዩ መንግስቲ ክልል ትግራይ ንምጥንኻር ልምዓት መስኖ ትኹረት ሂቡ ዓበይቲ ግድባት ዝሃንፅ ዘሎ። ብኡ ልክዕ ሓረስቶት ኣብ ልምዓት መስኖ ዝነበሮም ኣተሓሳስባ እናዓበየ ብምምፅኡ ኣማራፅታት ማይ እናወነኑ ተጠቀምቲ መስኖ ብምዃን መነባብሮኦም ይልወጡ ኣለዉ። ትሕዝቶ እዚ ዛዕባ እውን ኣብ ወረዳ እምባ ኣላጀ ጣብያ እግሪ ዓልበ ተጠቀምቲ ልምዓት መስኖ ናይ ዝኾኑ ሓረስቶት ዘሎ ተመክሮ ዝድህስስ እዩ።

ካብቶም ኣብ ጣብያ እግሪ ዓልበ ብልምዓት መስኖ ኣቢሎም ተረባሕቲ ዝኾኑ ዘለዉ ሓረስቶት፣ ሓረስታይ ኣሚነ ረዳኢ ሓደ እዮም። እቶም ሓረስታይ ኣብ ከባቢኦም ካብ ዝርከብ ወሓዚ ሩባ ብባህላዊ መንገዲ መስኖ ምልማዕ ዝጀመሩ ብ1989 ዓ/ም እዩ ነይሩ። ኮይኑ ግና ኣብ ልምዓት መስኖ እኹል ግንዛበ ስለዘይነበሮም ዘመናዊ እታወታት ሕርሻ ኣይጥቀሙን ነይሮም። ስለዝኾነ ብዝረኽብዎ ትሑት ፍርያት ዝተጎሳቐለ ናብራ ክመርሑ ከምዝፀንሑ ይገልፁ። ይኹን እምበር ቅድሚ ዓሰርተ ዓመት ኣቢሉ መንግስቲ ኣብ ከባቢ እታ ጣብያ ንዝርከባ ዓብይ ሩባ ክጥቀሙ ሓገዝ ስሚንቶ ብምግባሩ ሰሪሖም ካናል ናብ ዓሊሙ ካናል ንምስራሕ መንግስቲ ዝገበረሎም ሓገዝ ስሚንቶ ተጠቒሞም ካናል ሰሪሖም ናብ ዘመናዊ ልምዓት መስኖ ክኣትዉ ክኢሎም ኣለዉ። ብክኢላታት ልምዓት መስኖ እታ ጣብያ እናተሓገዙ ድማ ዘመናዊ ድኹዕን ካልኦት እታዎታትን እናተጠቐሙ ዝረኽብዎ ፍርያት እናወሰኸ መፂኡ።

ናብ ተግባር ክኣትዉ ብምኽኣሎም ድማ ኣብ 2009 ዓ/ም ዘላቶም ፍርቂ ሄክታር መሬት ሰለስተ ግዘ ኣሕምልቲ፣ ኮሚደረ፣ ድንሽን ሽጉርትን ዝኣመሰሉ ኣዝርእቲ ኣፍርዮም ንዕዳጋ ብምሻጥ 150 ሽሕ ብር ክረኽቡ ክኢሎም እዮም። እቶም ሓረስታይ ኣብ ልምዓት መስኖ ተዋፊሮም ብዝረኸብዎ ኣታዊ ወናኒ ፅምዲ ብዕራይ፣ ኣርባዕተ ኣላሕም፣ ዓሰርተ ኣባጊዕን ዓሰርተ ዘመናዊ ቖፎ ንህብን እንትኾኑ ልዕሊ 13 ሽሕ ብር እውን ዓቚሮም እዮም። ሓረስታይ ኣሚነ ንመርኣያ ወሲድና እምበር ካልኦት ሓረስቶት እታ ጣብያ እውን ኣብ ዓብዪ ለውጢ ከም ዘለዉ ኢና ተዓዚብና። እዚ ዘርእየና ድማ ሓረስቶት ብልምዓት መስኖ ዝረኽብዎ እቶት እናቆጠቡ ድርቂ ንምፅዋር ዘኽእል ሃፍቲ ዝረኽብሉ ዕድል ይፍጠር ምህላዉ እዩ።

ልምዓት መስኖ ንምጥንኻር ከም ወረዳ እውን ካብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ጀሚሩ ኣብ ለውጢ ሓረስታይ መደላድል ክኾኑ ዝኽእሉ ˝ስትራክቸራት” ማይ እናተሰርሑ መፂኦም እዮም። ናይዚ መርኣዪ ክሳብ መወዳእታ 2008 ዓ/ም ዝተሰርሑ 825 ውልቀን 55 ሓባርን ዒላታት፣ 1,141 ኪሎ ሜትሮ ንውሓት ዘለዎ ካናል፣ ኣርባዕተ ዳይቨርሽናትን 26 ቸክዳማትን ብኣብነት ምቕማጥ ይከኣል። ብተወሳኺ 42 ምውህላል ገንኢ፣ 286 ፍልፍል ምጉልባት ከምኡ እውን 177 ሞተራት ማይ ብሓረስቶት ተወኒኖም ኣለዉ። ብተመሳሰሊ ኣብ 2009 ዓ/ም ምውናን ኣማራፅታት ማይ ንምጥንኻር ዝተትሓዙ ትልምታት ናብ ተግባር እናተቐየሩ እዮም። ብመሰረት እዚ ከም ወረዳ 25 ውልቀን 10 ሓባርን ዒላታት፣ 12 ፍልፍል ምጉልባትን ክልተ ቸክዳማትን ንምስራሕ ተተሊሙ እዩ።  ናብ ትግባር ምስ ተኣተወ ድማ ውልቀ ዒላታት ምኢቲ ምኢታዊ፣ ኣርባዕተ ሓባር ዒላታት፣ 19 ፍልፍል ምጉልባትን ክልተ ቸክዳማትን ንምፍፃም ከምዝተኽኣለ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ፣ ማዓድንን ኢነርጅን እታ ወረዳ መምህር ሜሪ ከበደ ይገልፁ።

በዚ እውን ኣብታ ወረዳ ካብ ዝርከብ 24 ሽሕን 676 ሄክታር ዝሕረስ መሬት እቲ 11 ሽሕን 540 ነጥቢ ሓሙሽተ ሄክታር ተሓራሳይ መሬት ብመስኖ ዝለምዕ እዩ። ስለዝኾነ ኣብ 2009 ዓ/ም 1,200 ሄክታር መሬት ብመስኖ ከልምዕ ዝኽእል ዓቕሚ ንምፍጣር ትልሚ ተታሒዙ 465 ሄክታር መሬት  ከልምዕ ዝኽእል ዓቕሚ ተፈጢሩ እዩ። 3,351 መራሕቲ ስድራ ሓረስቶት ድማ ተጠቀምቲ ልምዓት መስኖ ክኾኑ ክኢሎም እዮም። ብዘይካ እዚ “ልምዓት መስኖ ዝሐሸ ኣማራፂ መፍረያይነት የዕቢ” ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብ ሓረስቶት እቲ ከባቢ ካብ እዋን ናብ እዋን እናማዕበለ ከም ዝመፀ ኣተሓባበሪት ከይዲ ስራሕ ልምዓት መስኖ ወረዳ እምባ ኣላጀ ወ/ሮ ታሪኽ ሚልዮን የገንዝባ። ናይዚ መርኣዪ ኣብታ ወረዳ ካብ ዝርከቡ 26 ሽሕን 185 መራሕቲ ስድራ እቶም 23 ሽሕን 526 መራሕቲ ስድራ ሓደ ኣማራፂ ማይ፣ 11 ሽሕ 310 መራሕቲ ስድራ ክልተ ኣማራፅታት ማይ፣ 2,813 መራሕቲ ስድራ ድማ ወነንቲ ሰለስተን ልዕሊኡን ኣማራፅታት ማይ ኮይኖም እዮም። ይኹን እምበር ኣብ 2009 ዓ/ም ኣብታ ወረዳ ክፍጠር ዝተትሓዘ ምውናን ኣማራፅታት ማይ ብሰንኪ ኣመራርሓ ዝግባእ መሪሕነት ዘይምዕራፉን ክኢላታት ናብ ሓረስቶት ወሪዶም ተወፍዮም ዘይምድጋፎምን ከም ዝወደቐ እዚ ንቐፃሊ ትኹረት ተዋሂብዎ ክስርሐሉ ከም ዝተገምመ ወ/ሮ ታሪኽ የረድኣ።

ብድምር ምውናን ኣማራፅታት ማይ ኣብ ስግግር እቶት ሓረስቶት ክልልና እወንታዊ ውፅኢት እናመዝገበ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ሓረስቶት ኮኑ መናእሰይ ˝ኣማራፅታት ማይ ተጠቒምካ ኣብታ ዝርካባ ውስንቲ መሬት ብልምዓት መስኖ ምህፍታም ይከኣል እዩ” ዝብል ኣተሓሳስባ ሒዞም ኣማራፅታት ማይ ናይ ምህናፅ ባህሎም እናዓበየ ይርከብ። ነዚ ኣንፈት ዝትግብር ኣተሓሳስባ ወኒኖም ኣብ ልምዓት መስኖ እናተረባረቡ መነባብሮኦም ለዊጦም ሃፍቲ እናዋህለሉ ዝርከቡ ሓረስቶት ጣብያ እግሪ ዓልበ ጀሚሮምዎ ዘለዉ ምንቅስቓስ ኣጠናኺሮም ክቕፅልሉ ኣለዎም። ኣብ ክሊ እዚ ግና ኣብ 2009 ዓ/ም ከም ወረዳ ኣብ ምውናን ኣማራፅታት ማይ ዝተትሓዘ ትልሚ ዝተርኣየ ሰፊሕ ውድቀት ኣሎ። እዚ እውን ብልምዓት መስኖ ተረባሕቲ ክኾኑ ኣብ ዝግበኦም ሓረስቶት ዝህልዎ ኣሉታዊ ፅልዋ ቀሊል ስለዝኾነ ምኽንያቱ ተፈሊጡ ንቐፃሊ ፍታሕ ክቕመጠሉ ግድን ይኸውን። እዚ ዝኸውን ድማ ዝጋጠመ ውድቀት ናብ ነፍሲ ወከፍ ኣመራርሓን ሰራሕተኛን ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ፣ ማዕድንን ኢነርጅን ብምልጋብ ክግምገም ይግባእ።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 961
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010