ቀ.ሚ. ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣድላይነት ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ እንትገልፁ

ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ ኣብ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ኣመልኪቶም ዝሃብዎ መግለፂ

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

3228549
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
8713
21069
234665
2792455
769904
864166
3228549

Your IP: 54.211.0.142
2017-03-25 09:39

ካብ ሕጓ መስኖ ዝዕተር ሽሻይ

here we go
selam new

ሕጓ መስኖ ዝፈጠሮ ሽሻይ (ጣብያ ገነቴ)

“ልምዓት ዝውሰን ኣብ ገፀር ከባብታት ወርቂ ስለ ዘሎ፣ እኹል ዝናብ ስለዝርከብን እቲ ከባቢ ልሙዕ ስለዝኾነን ኣይኮነን። ልምዓት ዝውሰን ሃፍትታት ተፈጥሮ ብኣግባቡ ተጠቒሙ እቶቱ ዘሰስን ዝተወደበ ናይ ሓረስታይ ምንቅስቓስ    እንትህሉ እዩ”  እዚ ሓሳብ፣ ህያው መራሒና ተጋዳላይ መለስ ዜናዊ ኣድላይነት ውዳበ ሓረስታይ ንምግላፅ ዓሊሙ ዝተዛረቦ ረዚን መልእኽቲ እዩ። እቲ መልእኽቲ ሓረስታይ ዘለዉዎ ዓቕምታት ብዝተወደበ መንገዲ እንተተግቢርዎም ረብሓታቱ ናይ ምርግጋፅ ዓቕሙ ኣብ ዝሓፀረ እዋን ከም ዘማዕብል እዩ ዘረድእ። ብመሰረት እዚ ኣብዚ ሐዚ እዋን ሓረስቶት ክልልና ኣብ ልምዓት መስኖ ዘለዎም ዝተወደበ ዓቕምታት ብምጥቃም ልዑል ውፅኢት እናመዝገቡ ይርከቡ። ትሕዝቶ ፅሑፍና እውን ነዚ መሰረት ገይሩ ምንቅስቓስ ሓረስቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ዝድህስስ እዩ።  

ወረዳ ራያ ዓዘቦ 43 ሽሕን 279 ሄክታር ተሓራሲ መሬት ኣለዋ። ካብዚ እቲ 8,234 ሄክታር መሬት ብመስኖ ክለምዕ ዝኽእል እንትኸውን 6,234 ሄክታር መሬት ድማ ብምሽላ፣ ኮሚደረ፣ ሽጉርትን ካልኦት ኣሕምልትን እናለምዐ ይርከብ። በዚ እውን ኣብታ ወረዳ ካብ ዝርከቡ 36 ሽሕ 535 መራሕቲ ስድራ 1,173 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም ሽዱሽተ ሽሕን 34 መራሕቲ ስድራ ተጠቀምቲ ልምዓት መስኖ እዮም። ካብቶም ጠቕላላ መራሕቲ ስድራ ድማ እቶም 27 ሽሕን 315 ሓደ ኣማራፅታት ማይ፣ 13 ሽሕን 267 ክልተ ኣማራፅታት ማይ ዝወነኑ እንትኾኑ 8,802 መራሕቲ ስድራ ድማ ወነንቲ ሰለስተ ኣማራፅታት ማይ ከም ዝኾኑ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ሃፍቲ ማይ፣ ማዕድንን ኢነርጅን ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣይተ ተስፋይ ተፈሪ ገሊፆምልና።

ብፍላይ ካብ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርሜሽንን ጀሚሩ ኣብ ለውጢ ሓረስታይ ዝሐሸ ዓቕሚ ዝፈጥሩ ብበጀት መንግስቲ፣ ጉልበት ሕብረተሰብን ትካላት ገበርቲ ሰናይን ˝ስትራክቸራት” ማይ እናተሰርሑ መፂኦም እዮም። ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርሜሽን እውን ምውናን ኣማራፅታት ማይ ንምጥንኻር ትልሚ ተታሒዙ ሰፊሕ ስራሕ ተሰሪሑ እዩ። ብመሰረት እዚ ኣብ 2008 ዓ.ም ከም ወረዳ 4,712 ሄክታር መሬት ሓዱሽ ብመስኖ ክለምዕ ዝኽእል ዓቕሚ ንምፍጣር ትልሚ ተታሒዙ 4,755 ተፈጢሩ እዩ። ኣብዚ ዝተኣታተዋ ኣማራፅታት ማይ ድማ ሸውዓተ ውልቀ ዒላታት፣ ሸውዓተ ሓባር ዒላታት፣ ሸሞንተ “ዳይቨርሽናት”ን ሰለስተ ቸክዳማትን ብኣብነት ምቕማጥ ይከኣል። ብተወሳኺ ሰለስተ ግድባት፣ 12 ኪሎ ሜትሮ ካናልን 3000 ሆረየታትን ናብ ምልማዕ መስኖ ክኣትዉ ክኢሎም እዮም። 

በዞም ኣማራፅታት ማይ ብመስኖ ክለምዕ ዘኽእል ዓቕሚ ብምፍጣሩ ሓረስቶት ልምዓት መስኖ ተጠቒሞም ዕዳጋ ተኮር ዝኾነ ኣሕምልትን ፍራምረን ብምፍራይ ዝሐሸ ኣታዊ ዝረኽብሉ ዕድል ኣሎ እዩ። ይኹን እምበር ኣብ ምትእስሳር ዕዳጋ ፀገም ከም ዘሎን ንቐፃሊ ትኹረት ገይርካ ምስራሕ ከም ዘድልን ክኢላ መስኖ እታ ወረዳ ኣይተ ኣበበ ነብሮ ዝሃብዎ መብርሂ የረድእ።

ሕጓ መስኖ ሕጓኦም ገይሮም ኣብ ልምዓት መስኖ ተጠቀምቲ ይኾኑ ካብ ዘለዉ ሓረስቶት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ኣብ ጣብያ ገነቴ እትርከብ ጉጅለ ልምዓት ፍረ ስወኣት ሓንቲ እያ። እታ ጉጅለ ልምዓት ኣብ ሓሙሽተ ኔትዎርክታት ዝተወደቡ 30 ኣባላት ሒዛ ኣብ 2004 ዓ/ም ተጣይሻ። ኩሎም ኣባላት እታ ጉጅለ ተጠቀምቲ ልምዓት መስኖ እንትኾኑ ብክልል መንግስቲ ብዝተኾዓተሎም ሓደ ዓብዩ ጉድጓድ ሓባር ዒላን ሓደ ሆረየን ኣቢሎም ኣብታ ጉጅለ ልምዓት ዘሎ 30 ሄክታር መሬት ምሉእ ንምሉእ ብመስኖ እናልምዕዎ ይርከቡ።

ኣባላት ጉጅለ ልምዓት ፍረ ስወኣት ኣብ ኩለ መዳይ ምንቅስቓሶም ኣመልኪቶም ኣብ ሰሙን ሓደ ግዘ እናተራኸቡ ይግምግሙ። ብመሰረት ኣፈፃፅማ ስርሖም ድማ ይሰራርዑ፤ ኩሉ ግዘ ዝተረኽበ ተመክሮ ይለዋወጡ። ከምዚ ዓይነት ዝተዋደደ ስራሕ ብምስርሖም ኣብ 2008 ዓ/ም 780 ኩንታል ሽጉርቲ፣ 2,856 ኩንታል ኮሚደረን ንምርካብ ተሊሞም እኳ እንተነበሩ ብምኽንያት ኣብ ግቡእ ኣጠቓቕማ እታዎታት ዝፈጠርዎ ክፍተት 520 ኩንታል ሽጉርትን 1,904 ኩንታል ኮሚደረን ከም ዝረኸቡ ኣቦ መንበር እታ ጉጅለ ልምዓት ኣይተ መሓመድ ስዒድ ዓብደልቃድር ሓቢሮም እዮም።

ሓረስታይ ስራጅ በድኣስ ካብ 2004 ዓ/ም ጀሚሩ ብጉጅለ ልምዓት ተወዲቡ ናብ ስራሕቲ መስኖ ከምዝኣተወ ይገልፅ። ኣብ ኣጠቓቕማ ኣማራፂ ማይ ዝሓሸ ግንዛበ ብምሓዙ ድማ ኣብታ ዘላቶ ሓንቲ ሄክታር ተሓራሲት መሬት በቢዓመቱ ኮሚደረ፣ ሽጉርቲ፣ ምሸላ ባሕሪ፣ ጣፍ ወዘተ ኣዝርእቲ እናዘርአ ይጥቀመላ። ንኣብነት ኣብ 2008 ዓ/ም ካብ ኮሚደረ 100 ሽሕ ብር ንምርካብ ተሊሙ ብምኽንያት ፀገም ምትእስሳር ዕዳጋ 50 ሽሕ ብር ከምዝረኸበ የረድእ። ዛጊድ ድማ ካብ መስኖ ብዝረኸቦ እቶት ወናኒ ክልተ ከፍቲ፣ ፅምዲ ብዕራይን ክልተ ክፍሊ ቆርቆሮ ገዛን ኮይኑ ኣሎ። ከምኡ እውን ዓሰርተ ሽሕ ብር ኣብ ባንኪ ዕቋር ኣለዎ።

ብድምር ኣብ ክልልና ኣብ ልምዓት መስኖ ዝነበረ ኣተሓሳስባ ካብ እዋን ናብ እዋን እናማዕበለ ይመፅእ ኣሎ። ብኡ ልክዕ እውን ሓረስቶት ልምዓታዊ ተጠቃምነቶም ብምርግጋፅ መነባብሮኦም እናመሓየሹን ሃፍቲ እናኻዕበቱን ይርከቡ። ከምቲ “ሓረስቶት ዘለዎም ዓቕምታት ብዝተወደበ መንገዲ እንተተግቢረምዎ  ረብሓታቶም ናይ ምርግጋፅ ጉልበት ኣብ ዝሓፀረ ግዘ የማዕብሉ እዮም።” ክብል ህያው መራሒና ዝገለፆ፤ ሓረስቶት ተወዲቦም ብዝገብርዎ ዘለዉ ምንቅስቓስ ብልምዓት መስኖ መሰረታዊ ለውጢ እንተምፅኡን እንትዕወቱን ምርኣይ ልሙድ ኮይኑ ኣሎ። ስለዚ ሓረስቶት ክልልና ነዚ ተመክሮ ክስዕብዎ ይግባእ። እዚ ኮይኑ ሓረስቶት ዘፍረይዎ ፍርያት ዝሐሸ እቶት ክረኽብሉ ኣብ ምትእስሳር ዕዳጋ ዘሎ ፀገም ብቕልጡፍ ንምፍታሕ ዝምልከቶም ኣካላት ብትኹረት ክሰርሕሉ ኣለዎም መልእኽትና እዩ። ኣብ ምውናን ኣማራፅታት ማይ ዘሎ ኣፈላላይ እውን ክፀብብ ክግበር ይግባእ።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 949
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት የካቲት 2009