የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4595501
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1862
2526
6988
4567652
33466
77308
4595501

Your IP: 54.90.207.75
2017-12-12 17:57

ንምዕሩይ መነባብሮ ህዝቢ ዘነፀረ ጉባኤ

here we go
selam new

ቀዳማይ ክፋል

ጉባኤታትና ነቶም ዝሓለፉ ምንቅስቓሳት ብምግምጋም ጥንካረታት ዝዕቀበሎም፣ ክፍተታት ዝእረመሎምን ቀፃሊ ኣንፈት ዝንፀረሎምን መረጋገፂ መስርሕ ጉዕዞ ዕብየትና እዮም። ስለዝኾነ ንመደባት ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ዘፅደቐ ዓስራይ ጉባኤ ህወሓት ከይዲ ኣፈፃፅምኡ ብዝምልከት ኣብ መፋርቕ እቲ መርሃ ግብሪ ኣብ መበል 11 ጉባኤ ገምጊሙ ነይሩ። ክልቲኦም ጉባኤታት ድማ ኣብ መደባት ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዳስትርን ዘነፀርዎ ኣንፈታት ኣብ ምኽታምን ዕብየትን ከተማ፣ ምሕደራ መሬትን ስርዓት ንግድን ዘድሃቡ ነይሮም።

ኣብ ሓንቲ ሃገር እቲ ዝዓበየ ሃፍቲ መሬት እዩ።  እቲ ወሳኒ ፍልፍል ሃፍትና ዝኾነ መሬት ድማ ኣብ ከተማ ኣብ ሓደጋ ኣካብነት ክራይ ጥሒሉ ፀኒሑ እዩ። ሕገ መንግስትና መሬት ዘይሽየጥ ዘይልወጥ ሃፍቲ ህዝብን መንግስትን ከምዝኾነ ዋላ እንተቐመጠ ኣብ ከተማታት ግን መሊኡ ተግባራዊ እንትኾን ኣይረአን። ነዚ ውልቀ ሰባት ዝዕንድርሉ ክፍተት ንምፍታሕ ዓስራይ ጉባኤ ህወሓት ብዘነፀሮ  ኣንፈት መሰረት መሬት ከተማ ካብቲ ኣንፀላልዩዎ ዝፀንሐ  ሓደጋ ንምንጋፍ ካብ 2001 ዓ.ም ጀሚሩ ዕደላ መሬት ጠጠው ክብል ተገይሩ እዩ።  መንግስቲ ንሓደጋ ኣካብነት ክራይ ኣብ ግምት ብምእታው ዝተፈላለዩ መፅናዕትታት እናካየደ ብምፅናሕ ኣብ 2004 ዓ.ም ኣዋጅ ምሕደራ መሬት ከተማ ከውፅእ ክኢሉ። ነዚ ኣዋጅ ስዒቡ መምርሒ ሊዝ፣ ኮድ ህንፃ፣ መመርሒ ካዳስተር ዝመሳሰሉ መምርሒታትን ደንብታትን ክወፅዎ ተገይሩ።

ብመሰረት እቲ ዝወፀ መምርሒ “ኩለን ከተማታት ኣብ 2008 ዓ.ም ናብ ስርዓት ሊዝ ክኣትዋ  ኣለወን” ተባሂሉ ዝተነፀረ ኣንፈት ካብ 2005 ክሳብ 2007 ዓ.ም ኣብ ዘሎ እዋን ካብተን ኣብ ክልልና ዘለዋ 101 ከተማታት ኣብተን 62 ከተማታት ተግባራዊ ኮይኑ። እተን ስርዓት ሊዝ ዘየተኣታተዋ ከተማታት እውን ሕብረተሰብና መሬት ብክራይ መልክዕ (ንዓመት ዝተወሰነ ገንዘብ ከፊሉ ዝጥቀመሉ ግዝያዊ ትሕዝቶ ረኺቡ ) ክተኣናገድ እናተገበረ ፀኒሑ። እዚ ድማ ኣከብቲ ክራይ ከም ድልቶም ከይዕንድሩ ቀይዱ ዝሕዝ ልጓም ኮይንዎም ኣሎ።

እዚ “ንመሬት ከተማ ሕድሕድ መቐየዲ ኣሰራርሓ ተገይርሉ ኣሎ” እንትበሃል ምኢቲ ምኢታዊ ፀገም ተፈቲሑ ማለት ኣይኮነን። እንታይ ድኣ ካብቲ ዝነበረ ፀገም ተናጊፉ ናብ ስርዓት ዝኣትወሉ ኩነታት ተፈጢሩ ኣሎ ማለትና እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ከተማ ልምዓት ነቲ ዝሐሸ መነባብሮ ክረክብ ክብል ካብ ገፀር ናብ ከተማ ዝግበር ፍልሰት ህዝቢ ንምትእንጋድ ኣንፈታት ኣነፂሩ ክንቀሳቐስ ፀኒሑ ኣሎ። በዓል መዚ ስታስቲክስ ኢትዮጵያ ኣብ 57 ከተማታት ሃገርና ብዘካየዶ መፅናዕቲ “ኣብ 2009 ዓ.ም 20 ምኢታዊ ህዝቢ እዛ ሃገር ኣብ ከተማ እንትነብር በዝሒ ህዝቢ ከተማ ድማ ብኣርባዕተ ምኢታዊ ክዓቢ እዩ” ኢሉ ነይሩ። እዚ ትንበያ ብብርኪ ክልልና እንትረአ መጠን ምኽታም 27 ምኢታዊ ኮይኑ በቢዓመቱ ዝህሉ ዕብየት ድማ ኣርባዕተ ነጥቢ ሓሙሽተ  ምኢታዊ ከምዝኾን ተነፂሩ ነይሩ። ሕዚ ግን ኣብ ከተማ ዝነብር ህዝብና 29 ነጥቢ 5 ምኢታዊ በፂሑ ኣሎ።

እዚ “ሕብረተሰብና ዝተማልአ ግልጋሎት መብራህቲ፣ ማይ፣ መንገድን ካልኦት መሰረተ ልምዓትን ብቐሊሉ ዝረኽበሉ ምዕሩይ ኩነታት ምፍጣር” ዝብል ኣንፈት መንግስቲ ተግባራዊ እናኾነ እዩ። ኣብዚ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን 244 ሽሕን 981 ህዝቢ ዝነብረለን 44 ዕሸል ከተማታት ብርኪ ሰለስተ ተፈጢረን ኣለዋ። ነዘን ሓደሽቲ ከተማታት ካብ ምፍጣር ብተወሳኺ እተን ነባራት እውን ዝስፋሕፈሓሉ ምዕሩይ ኩነታት ስለዝተፈጠረ 50 ሽሕ መራሕቲ ስድራ ናብ ከተማ ክኣትዉ ክኢሎም እዮም። ንኣብነት ኣብ ከባቢ መቐለ ሸውዓተ ጣብያታት ወረዳ እንደርታ ናብ ከተማ እንትኣትዋ ኣብተን ካልኦት ከተማታት ክልልና እውን ብኡ ልክዕ ጣብያታትን ቑሸታትን ናብ ከተማ ከም ዝኣተዋ ወናኒ ከይዲ ስራሕ ርክብ ህዝቢ ቢሮ ከተማ ልምዓት ንግድን ኢዳስትርን ክልልና ኣይተ ደስታ ተኽሉ ይገልፁ።

ከምዚ ዝበለ  ናህሪ ምዕባይን ምፍጣርን ከተማታት ቀፃልነት ከምዘለዎ ኣብ 2006 ዓ.ም ሚኒስተር ከተማ ልምዓት ዘውፀኦ ትንበያ ነይሩ። እዚ ብብርኪ ክልልና እንትረአ ድሕሪ 25 ዓመት ህዝቢ ትግራይ 51 ሚኢታዊ ኣብ ከተማ ከም ዝነብር እዩ ዝትንቢ። ነዚ ትንበያ መሰረት ብምግባር ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን ልዕሊ 2‚000 ህዝቢ ፍርቁ ብንግዳዊ ምንቅስቓስ ዝነብረለን ዕሸል ከተማታት፤ እንተነኣሰ ብሓደ ኣንፈት ክዓብያ ዝኽእላ ዝብል መዐቀኒ ገይርካ 200 መማእኸልቲ ጣብያታት ኣፍልጦ ዕሸል ከተማነት ክወሃበን እዩ። ኣብዚ ቀፃላይ መርሃ ግብሪ ንሓደሽቲ ከተማታት ምፍጣር ጥራሕ ዘይኮነስ ብርክታት ምዕባይ እውን ኣብ ግምት ኣትዩ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ ቀዳማይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን 37 ከተማታት ብርኪ ስግግር እንተርእያ ካብዚአን እተን ኣርባዕተ ናብ ብርኪ ሓደ ዝዓበያ እየን። እዚ ብምዃኑ እተን 12 ዝነበራ ብርኪ ሓደ ምምሕዳር ከተማታት ናብ 16 ዓብየን ብብርኪ ፌደራል ኣፍልጦ ንኽወሃበን ኣብ ምንቅስቓስ ይርከብ። ኣብ ቀፃላይ መርሃ ግብሪ ድማ ካልኦት 22 ተወሳኽቲ  ብርኪ ሓደ ከተማታት ብምፍጣር ብድምር ኣብ ክልልና ዝርከባ ቀዳማይ ብርኪ ከተማታት ናብ 36 ንኽዓብያ ኣንፈት ተነፂሩ ኣሎ።

ኣብ ካልኣይ ትልሚ ዕብየትን ስግግርን  “ልዕሊ 20 ሽሕ ህዝቢ ዝነብረለን 36 ከተማታት ክንፈጥር ኢና” እንትበሃል ከም ከተማታት ዓድግራት፣ ኣኽሱም፣ ሽረ፣ ሑሞራን ማጨውን ድማ ልዕሊ 100 ሽሕ ህዝቢ ዝነብረለን ከተማታት ክኾና እየን ዝብል ትንበያ ኣሎ። ኣብዚ ከምዚ ዝበለ ቅልጡፍ ዕብየት ከተማታት ምስ ምስፍሕፋሕ ኢንቨስትመንት ተዛሚዱ ነቲ በዝሒ ህዝቢ ዝፀውር ማክሮ ኢኮኖሚ ምፍጣር ወሳኒ ብምዃኑ ነዚ ኣብ ግምት ኣትዩ ዝግበር ምንቅስቓስ ድማ ኣሎ።  


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 966
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010