እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5190503
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1287
3787
17866
5145598
94561
128136
5190503

Your IP: 54.166.172.180
2018-05-24 08:18

መሰል ሸማቶ ዶ መሰል ነጋዶ?

here we go
selam new

መተሓባበሪ ሓደ ማእኸል ክ/ከተማ ቀዳማይ ወያነ ኣይተ ባህልቢ ገ/መድህን

ሃገርና እትኽተሎ ፖሊሲ ቁጠባ ነፃ ዕዳጋ ተግባራዊ ንምግባር፣ ነጋዳይ ሕብረተሰብ ካብ ዘይግቡእ ወድድርን ኣድለይቲ ዘይኮኑ ተግባራት ዕዳጋ ከምኡ እውን ንሸማታይ ሕብረተሰብ ናብ ዘይኮነ ኣንፈት ዝመርሑ ኩነታት ዕዳጋ ንምክልኻል ኣዋጅ 813/2006 ዓ/ም ኣውፂኡ እዩ። እዚ ኣዋጅ ክወፅእ ዝኸኣለ ንውድድር ነፃ ዕዳጋ ምችው ስርዓት ምስፋን ኣድላዪ ኮይኑ ስለዝተረኸበ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ሸማታይ ደረጅኦም ዝሓለዉ ኣቑሑት ንግድን ፅፉፍ ግልጋሎትን ዝረኽበሉ ኩነታት ንምርግጋፅ ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ።

ኣብቲ ኣዋጅ ዓዳጋይ ሕብረተሰብ ዝተፈላለዩ መሰላት ከምዘለውዎ ተደንጊጉ ይርከብ።ንኣብነት ኣብ ዓንቀፅ 14 ንኡስ ዓንቀፅ ሓደ ክሳብ ኣርባዕተ ዝተቐመጡ ድንጋገታት ዓዳጋይ ሕብረተሰብ ፅርየትን ዓይነትን ዝዕድጎ ኣቕሓን ዝረኽቦ ኣገልግሎትን እኹልን ሓቐኛን ሓበሬታ ናይ ምርካብ፣ ዝደለዮ ኣቕሓ ኣማሪፁ ንክዕድግ ዝኽእለሉ መሰል ከም ዘለዎ ብግልፂ ኣቐሚጥዎ ኣሎ። ብተወሳኺ ድማ እቲ ዓዳጋይ ግቡእ ግልጋሎት ክረክብ፣ ዓንቀፅ 20 ንኡስ ዓንቀፅ ክልተ “ለ” ሸማታይ ዝዓደጎ ንብረት ጉድለት ፅርየት እንተሃልይዎ ኣብ ውሽጢ 15 መዓልቲ ናብ በዓል ዋና ክምልሶ ከም ዝኽእል፣ ንዝዓደጎ ንብረት ሕጋዊ ቅብሊት ናይ ምርካብ መሰል ከምዘለዎን ካልኦትን ድንጋገታት ዝሓዘ እዩ። በዚ መሰረት እቶም ዝወፁ መምርሕታት መሰል ሓለዋ ሸማቶ ኣብ ግምት ብምእታው ኣብ ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ብተግባር ክሳብ ክንደየናይ ይስረሐሉ ምህላዉ ክንድህስስ።  

ኣብ ከተማ መቐለ ካብ ዝነብር ልዕሊ 350 ሽሕ ህዝቢ እቲ 36 ሽሕ ህዝቢ ኣብ ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ዝነብር ኮይኑ ካብኣቶም እቶም ትሸዓተ ሽሕ ኣብ ዝተፈላለዩ ዘፈራት ንግዲ ዝተዋፈሩ ነጋዶ እዮም።ብመሰረት እዚ ኣብታ ክፍለ ከተማ ዝነብር ህዝቢ ድማ ኣብ ዝተፈላለየ ንግዲ ካብ ዝተዋፈሩ ነጋዶ እታ ክፍለ ከተማ ዝዕድግዎም ኣቑሑት ክህሉ ግድን እዩ። ናይቶም ዝዕድግዎም ኣቑሑት ፅርየቶም፣ ዋግኦም፣ ግልጋሎቶምን ዝኣመሳሰሉ ብዝግባእ ኣገላቢጦም ብምርኣይ ዝዕድግሉ፣ እንተዘይደልዮም ድማ እቲ ኣቕሓ ካብ ዝዓደግሉ ዕለት ጀሚሩ ኣብ ውሽጢ 15 መዓልትታት ናብ በዓል ዋና ንብረት ዝምልስሉን ካልኦትን መሰል እናሃለዎ ተግባራውነቱ ግን እዚ ዝበሃል ኣይኮነን። ምኽንያቱ እውን እቲ ሕብረተሰብ በዚ መዳይ እኹል ዝኾነ ግንዛበ ክረክብ ብዘይምኽኣሉ እዩ።

ንኣዋጅ መሰል ሓለዋ ሸማቶ ክከታተል ሓላፍነት ዝተውሃቦ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ከተማ፣ ንግድን ኢንዱስትርን እታ ክፍለ ከተማ እዩ። ይኹን እምበር ነቲ ኣዋጅ ዝከታተልን ዝድግፍን ከምኡ እውን ግንዛበ ናይ ምዕባይ ስራሕቲ ዝሰርሕ ዓርሱ ዝኸኣለ ክኢላ ክምደብ ኣይከኣለን። ናይዚ ምኽንያት ምላሽ እንታ ከምዝኾና ንምፍላ ድማ መተሓባበሪ ሓደ ማእኸል ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ንዝኾኑ ንኣይተ ባህልቢ ገብረመድህን ሓቲትናዮም ነይርና። ንሶም ዝሃቡና ምላሽ ንዕኡ ዝኸውን ክኢላ ንምምዳብ ሕፅረት ሓይሊ ሰብን መሓውር ስራሕን ብምህላዉ ተደሪቡ ዘሎ ስራሕ ምዃኑ እዩ። ብተወሳኺ ነቲ ዝወፀ መምርሒ መተግበሪ ሕጊ ክወፀሉ ብዘይምኽኣሉ ዛጊድ ኣብ መሰል ሓለዋ ሸማቶ ለውጢ ዘምፅእ ስራሕ ክስራሕ ከም ዘይተኽኣለ እዮም ኣይተ ባህልቢ ዝሕብሩ።

እዚ ዝፈጠሮ ኣሉታዊ ፅልዋ ድማ ኣብታ ክፍለ ከተማ ኣብ መኽዝን ሸቐጣት እናሃለዉ ናብ ሕብረተሰብ ዘይምቕራብን ኣብ ዉሱናት ነጋዶ በብእዋኑ ናይ ዋጋ ወሰኽ ምርኣይን ኣሎ። ንኣብነት ኣብ 2009 ዓ/ም ናይ ሓደ ኩንታል እኽሊ መጥሓኒ 50 ብር ዝነበረ ናብ 70 ብር ብምዕባይ 20 ብር ወሰኽ ክግበረሉ ክኢሉ እዩ። ብዘይካ እዚ መንግስቲ መሰረታዊ ሸቐጣት ማለት እውን ዘይቲ፣ ሽኮርን ካልኦትን ዕዳጋ ንምርግጋእ ብባዕሉ እናደጎመ ናብ ህዝቢ ክከፋፈል እንትፅዕር ሓደ፣ ሓደ ነጋዶ ብኣቋራጭ ንምህፍታም እቶም ሸቐጣት ኣብ መኻዚኖ እናዓጎሩን ዘይሕጋዊ ወሰኽ እናገበሩን ኣብ ሕብረተሰብ ፀገም እናፈጠሩ ዝርኣይሉ ኩነታት ይርአ እዩ። እዚ ድማ ኣብቲ ሕብረተሰብ ዘሎ ግንዛበ ትሑት ምዃኑ እዩ ዘመላኽት። ነዚ ከም ኣብነት ደኣ ኣቕረብና እምበር በቢግዚኡ መሰል ሓለዋ ሸማቶ ዝዳፍኡ ዘይሕጋዊ ተግባራት ብርክት ዝበሉ እዮም። እዚ ክፍጠር ዝኸኣለሉ ምኽንያት ድማ ነዚ ክፍፅሙ ዝተቐመጡ ኣመራርሓ መንግስቲ ትኹረት ሂቦም ዝወፁ ኣዋጃት መተግበሪ ትልሚ ወፂሎም ህዝቢ ክጥቀመሉን ክግልገለሉን ክሰርሕሉ ብዘይምኽኣሎም እዩ።

ንእስቲ ሸዊት ገብረህይወት ኣብ ከተማ መቐለ ክፍለ ከተማ ቀዳማይ ወያነ ኣብ ዘፈር ፅሕፈት መሳርሒ እትነጥፍ ነጋዲት እያ። ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመታት ስራሕ ከም ዝጀመረት እትገልፅ ሸዊት ዘድልያ ኣቕሑት ንምዕዳግ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ነጋዶ ትራኸብ እያ። ይኹን እምበር እቲ ዝዓደገቶ ኣቕሓ ዋላ ኣብ ሓደ መዓልቲ ውሽጢ ዝኾነ ፀገም እንተሃልይዎ ንምምላስ ከም ትፅገም እያ ትገልፅ። ምኽንያቱ መሰል ከምዘለዋ ግንዛበ ስለዘይብላ “ዝተበላሸወ ኣቕሓ ሂብካኒ ኢላ” ናብቲ ነጋዳይ እንትትምለስ ትርፉ ጎንፅን ጭቕጭቕን ስለዝኾነ መልሰለይ ኢላ ከምዘይትፈልጥ እታ ንእስቲ ተረድእ፡፡

ብሓፈሻ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ሸማቶ ዝበፅሕ ዘይሕጋዊ ኣሰራርሓ ንምንካይ በቢእዋኑ ኣዋጃት እናውፀአ ስርዓት ዘለዎ ዕዳጋ ክህልዉ እናገበረ ይርከብ። ኣብ 2006 ዓ/ም ተመሓይሹ ዝቐረበ ኣዋጅ መሰል ሓለዋ ሸማቶ እውን ናይዚ መርኣዪ እዩ። ይኹን እምበር ኣብቶም ዝወፁ መምርሒታት ወይ መሰላት ግንዛበ ኣብ ክንዲ ምፍጣር ዝተውሃበካ ስራሕን ሓላፍነትን ዘይምውፃእ ብሰፊሕ ዝረኣየሉ ኩነታት እዩ ዝርአ። ስለዝኾነ ድማ ኣዋጅ መሰል ሓለዋ ሸማቶ ብዝግባእ ኣብ ተግባር ዝውዕለሉ መስርሕ ኣተኣታትዮም ክፍፅምዎን ኣብ ሕብረተሰብ በቢግዚኡ ስራሕቲ ምዕባይ ግንዛበ ክስርሑን ይግባእ። እቲ ዓዳጋይ ድማ ንመሰሉ ተሓላቓይ ብምዃን ኣንፃር ዘይሕጋዊ ኣሰራርሓ ክስለፍን ግንዛበ ከዕብን ኣለዎ። 


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010