የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4728583
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
2123
4657
6780
4697161
69040
97508
4728583

Your IP: 54.234.190.237
2018-01-22 08:35

መዋእለ ንዋይና መዋእለ ንዋይ ዶ ይወልድ ኣሎ?

here we go
selam new

 

ኢንቨስትመንት ማለት ብዓይኒ ስነ ቑጠባ እንትርአ ”ዕቑር ካፒታል፣ ንዋትን ፍልጠትን ተጠቒምካ ፈሰስ ዝግበር ዓቕሚ እንትኸውን መዋፀኣይነቱን ነቲ ሰፊሕ ሕብረተሰብ ዘለዎ ረብሓን ኣብ ግምት ኣእቲኻ ክጅመር ዝግባእ ዓውዲ ልምዓት እዩ። ሓደ ኢንቨስትመንት ቅድሚ ዕላዊ ተግባር ምጅማሩ መዓዝ፣ እንታይ፣ ንምንታይ፣ ኣበይን ብኸመይን ከምዘድለየ ምሉእ መልሲ ረኺቡ ክጅመር ኣለዎ። እዚ ማለት ብመንፅር ትርፊ፣ ሕጊ፣ ህላወን፣ ቀፃልነት፣ ረብሓን ዘለዎ መዓልቦ ተፈሊጡ ክጅመር ይግባእ። ከምዚ ዝግበረሉ ምኽንያት፣ ኢንቨስትመንት ካብ ፈለምኡ ተሓሲቡሉ እንተዘይተጀሚሩ ኣብ ከይዲ ብዘጋጥሞ ማሕለኻ እንተተዓናቒፉ ዓቕሚ ህዝብን ሰብ ሃፍትን ናይ ምዕናው ተኽእልኡ ዝዓበየ ስለዝኾነ እዩ። ብኡ ልክዕ ተሓሲቡሉ፣ ዕላምኡን ናይ መወዳእታ ሸቶኡን (Exit strategy) ተፈሊጡ እንተተኣትዩ ከዓ ንሃገር ካብ ፀገም ዘውፅእ ዓይነ ብርኪ ልምዓት ተገይሩ ዝውሰድ እዩ፡፡

እዚ ስለዝኾነ ኣብዚ ሕዚ እዋን ኩለን ሃገራት ንቁጠባውን ዘይቁጠባውን ኢንቨስትመንት ገዚፍ ትኹረት ሂበን እናሰርሓ ይርከባ። ሃገርና እውን ንዘለዋ ሰፊሕ ሓይሊሰብን ምችው ሃፍቲ ተፈጥሮን ብምቕራብ ተወለድቲ ውሽጢ ዓድን ወፃእን መዋእለ ንዋዮም ከዋፍሩ “ብደሓን ምፁ” እናለት ፃውዒታ ኣብ ምቕራብ ትርከብ። ክልልና ትግራይ ዋላ እኳ ክንድእቲ ትፅቢት ዝግበረሉ ኣይኹን እንበር ካብዞም ቀረባ ዓማውቲ ናብዚ ኣብ ኢንቨስትመንት ፅዑቕ ምንቅስቓስ እናገበረት እያ። ሓፈሻዊ ኣፈፃፅማ መደባት ኢንቨስትመንት ክልል ትግራይ 2009 ዓ/ም ጥራሕ እኳ እንትርኢና ዘተባብዕ ውፅኢት እዩ ዘለዎ። ንኣብነት 521 ፕሮጀክትታት ካብ ቅድመ ህንፀት ናብ ህንፀት ክሰጋገሩ ተተሊሙ 369 (70 ምኢታዊ) ፕሮጀክትታት ክሰጋገሩ ክኢሎም እዮም። 238 ፕሮጀክት ድማ ካብ ህንፀት ናብ ፍርያት (ግልጋሎት) ክሰጋገሩ ትልሚ ተታሒዙ እቶም 172 (72 ነጥቢ 27 ምኢታዊ) ክፍፀሙ ክኢሎም ኣለዉ።

ኣብዚ መደብ ዝተትሓዘ ትልምን ፍፃመን ክርአ እንተሎ ደሓን እኳ እንተኾነ ትኹረት ዘድልዮ ከም ዝኾነ ግና ግልፂ እዩ። እዚ ወፍሪ ብምሉእነት ክፍፀም ዘይከኣለሉ ምኽንያት ከምቲ ኣብ መእተዊና ዝበልናዮ ኣብ ብቑዕ መፅናዕቲ ዝተደረኸ ፕሮጀክት ዘይምቕራፁ፣ ቀረብ ዝተማልአ መሰረተ ልምዓት ዘይምህላው፣ ጥንኩር ደገፍን ክትትልን ዘይምግባሩን ከምዝኾነ ሰነድ ፀብፃብ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግድን ኢንዳስትርን ክልል ትግራይ የመላኽት። እዚ ከም መበገሲ ተገይሩ እንበኣር ኣብዚ ሒዝናዮ ዘለና ዓመት ዝሓሸ ስራሕ ንምስራሕ ሕሉፍ ዝፈተሸ ትልሚ ተዳልዩ ኣሎ፡፡

ንኣብነት ኣብዚ ዓመት ኣብ ኢንቨስትመንት ክስርሑ ብትልሚ ካብ ዝተትሓዙ መደባት እንትንርኢ ልዕሊ 27 ቢልዮን ብር ካፒታል ንዘዋህለሉ 2,223 ሰብ ሃፍቲ ፍቃድ ኢንቨስትመንት ክህብ ተዳልዩ ከምዘሎ ንዕዘብ። ዛጊድ ድማ ኣብዚ ቀዳማይ ርብዒ ዓመት ሰለስተ ነጥቢ ክልተ ቢልዮን ብር ንዘዋህለሉ ንልዕሊ 382 ሰብ ሃፍቲ ፍቓድ ኢንቨስትመንት ክወሃቦም ክኢሉ ኣሎ። እዚኣቶምን እቶም ዝተረፉን ተደሚሮም ድማ ን17 ሽሕ ወገናት ዕድል ስራሕ ክፈጥሩ ትፅቢት ይግበር፡፡ ይኹን እምበር ብመሰረት እቲ ትልሚ ኣብዚ ቀዳማይ ርብዒ ዓመት ንልዕሊ 500 ሰብ ሃፍቲ እኳ ፍቓድ ክህብ እንተነበሮ እቲ ተፈፂሙ ዘሎ ስራሕ ን382 ጥራሕ ምዃኑ ግን ሕዚ እውን እቲ ስራሕ ይጓተት ከምዘሎ እዩ ዘመላኽት።

ኣብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ ዓመታት፣ ብድምር ን6 ሽሕን 117 ሰብ ሃፍቲ ፍቓድ ኢንቨስትመንት ተዋሂብዎም መሬት እውን ወሲዶም እዮም። ይኹን እምበር እዚኣቶም ክንድቲ ዝድለ ዘየልምዑ ምህላዎም ጥራሕ ዘይኮነስ ብዝኣተዉዎ ቃል መሰረት ጠቕሊሎም ናብ ተግባር ዘይኣተዉ 12 ሰብ ሃፍቲ እውን ተረኺቦም እዮም። እዚኣቶም እቲ ዝተውሃቦም ፍቓዶም ክሕደጉ እውን ተገይሩ እዩ። ከምኡ እውን 19 ሰብ ሃፍቲ ዝተረፎም ስራሕ ብዝግባእ ንክፍፅሙ መጠንቀቕታ ከም ዝተውሃቦም ዳይሬክተር ርክብ ህዝቢ ቢሮ ልምዓት ከተማን ንግድን ኢንዱስትሪን ኣይተ ሰለሞን ታደሰ የረድኡ። እዚ ከምዚ ዝበለ ስጉምቲ ቅድሚ ምውሳዱ ግን ፍቓድ ኢንቨስትመንት ዝሃበ ኣካል መዕበዪ ግንዛበ ዝኸውን ስልጠናን ኣድላዪ ዘበለ ምርድዳእን እናገበረ ፀኒሑ እዩ። ናይዚ መርኣዪ ሓደ በዓል ሃፍቲ ኣዘራሪብና ኣለና።

ኣይተ ገብረእግዚኣብሄር ገብረሊባኖስ ኣብ ከተማ መቐለ ክፍለ ከተማ ሓወልቲ ጣብያ ዳዕሮ በዓል ክልተ ኮኾብ ሆቴል ንምስራሕ ኣብ 2007 ዓ/ም ፍቃድ ዝወሰዱ በዓልቲ ሃፍቲ እዮም። እቶም ወገን ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ብዝረኸብዎ ፍቓድ ኢንቨስትመንት መሬት ወሲዶም እዮም። ይኹን እምበር ብምኽንያት ምስኣን ትኹረትን ካፒታልን ናብ ተግባር ስራሕ ክኣትዉ ስለ ዘይከኣሉ ፍቓዶም ከምዝተሰረዘ እዮም ዝገልፁ። ቕድሚ እዚ ስጉምቲ ምውሳዱ እውን ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ምርድዳእን መጠንቐቕታን እናተውሃበ ከም ዝፀንሐ እዮም ዘረድኡ።

ብሓፈሻ ኢንቨስትመንት ቁልፊ ልምዓት እዩ። ስለ ዝኾነ ኢንቨስትመንት እንትተባባዕ ኢንዳስትርያላዊ ምህርቲ ብውሽጢ ዓዲ ብምትካእ ናብተን ሃገራት ዝኸድ ዝነበረ ሃፍቲ ሃገር ኣብ ዓዲ ክተርፍ ብምግባር ተወሳኺ ኢንቨስትመንት ዝፈጥር እዩ። እዚ ዘይግበር እንተኾይኑ ግን ከምቲ ኣብ መእተዊ ፅሑፍና ዝገለፅናዮ ተሓሲቡሉ ዝተኣተወ ስለዘይኸውን መዕነዊ እዩ። ስለ ዝኾነ እውን ነዚ መደብ ልዑል ትኹረት ብምሃብ ሰብ ሃፍቲ ዝወስድዎ ፍቓድ ኢንቨስትመንት ብተግባር ከሽርፍዎ ብምድጋፍን ምክትታልን ጉዕዞ ዕብየትና ግሁድ ክኾን ዝከኣለና ነበርክት።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 969
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010