እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5190441
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1225
3787
17804
5145598
94499
128136
5190441

Your IP: 54.166.172.180
2018-05-24 08:08

ነባራት ወየንትን ሽግ ወየንትን “ህወሓት ሕድሩ ከይጠልም ኣብ መትከሉ ይፅናዕ!” ኢሎም

here we go
selam new

                                          ወያናይ ካሕሳይ ገ/መድህን

ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ብዝገበሮ ዓምዩቕ ገምጋምን ምትዕርራይ ስትራቴጂክ ኣመራርሓን ዓብይ ዕግበት ከምዝተሰመዖም ዝገለፁ ነባራት ወየንትን ሽግ ወየንትን ትግራይ በቲ ብማእኸላይ ኮሚቴን ስራሕ ፈፃሚትን ብርኪ ዝተገበረ ገምጋምን ምትዕርራይን ብልሒ ክሳብ ታሕቲ ወሪዱ ተግባራዊ ክኸውን ተላብዮም፡፡

                                               ወያናይ ፍትዊ ገ/መስቀል

ክፍሊ ምስንዳእ ጋዜጣ ወይን ኣብ ዝተፈላለዩ ወረዳታት ተዘዋዊሩ ብፍሉይ ዘዘራረቦም ነባራት ወየንትን ሽግ ወየንትን ትግራይ፣ ባህሊ ሓቀኛ ገምጋም፣ ምንቕቓፍን ምትዕርራይን ህወሓት ካብ ሕሉፍ እዋን ጀሚሮም እናነፃፀሩ ንህልዊ ኩነታት ዝርዝር ርኢቶታት ሂቦም። ነባሪ ወረዳ ኣስገደ ፅምብላ ጣብያ ደደቢት ዝኾኑ ወያናይ ካሕሳይ ገብረመድህን፣ ካብ 1967 ዓ.ም ጀሚሮም ኣብ ጎድኒ ህወሓት እናተቓለሱን እናቃለሱን ምምፅኦም ብምብራህ ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ንዝነበረ ገምጋም፣ ምንቕቓፍን ምትዕርራይን ውድብ እንተዘኻኽሩ፣ ህወሓት እተካይዶ ገምጋምን ምንቕቓፍን ኣብ መትከል፣ ዕላማን ህዝባውነትን መሰረት ዝገበረን ዘየማትእን ነይሩ።ድሕሪ ዓወት እውን ነታ ንነዊሕ ዘመን ብድርቅን ድኽነትን ሰንሰን ኢላ ዝፀንሐት ዓዲ መንገዲ ምዕባለን ሓዱሽ መስመር ፖለቲካን ክትሕዝ፤ መሰል ብሄራት፣ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ክረጋገፅ ብድምር ኢትዮጵያ ናብ ዝለዓለ ብርኪ ክትሰጋገር ዘኽኣሉ ገምጋማትን ምትዕርራያትን እናተገበሩ ብምምፅኦም ሓፋሽ በብደረጃኡ ተጠቃሚ ክኾን ፍረ ቃልሱ ከስተማቕር ከምዝኸኣለ ወያናይ ካሕሳይ ኣረዲኦም፡፡

“ህወሓት ካብ መፈጠሩ ኣትሒዙ ኣብ ፅንኩር ኩነታቱ እናተፈተነ ዝግውድ ውድብ እዩ” ዝበሉ ወያናይ ካሕሳይ፣ እቲ ኣብ 2010 ዓ.ም ተገይሩ ዘሎ ገምጋም ማእኸላይ ኮሚቴን ምትዕርራይ ፈፃሚት ስራሕን ህወሓት እውን ንዝተጀመረ ጉዕዞ ህዳሰ ንቕድሚት ዝወስድን ህወሓት ዝያዳ ክትግውድ ዝገብርን ክኸውን እዩ ኢሎም ከምዝኣምኑ ኣገንዚቦም።“ኣብ ውድብ ኹሉ ግዘ ዓምዩቕ ገምጋምን ምትዕርራይን እንትግበር ለውጢ ዘምፅእ ምዃኑ ሕሉፍ ጉዕዞ ቃልስና ምስክር እዩ” ድማ ኢሎም።እዚ ከም ዘሎ ኮይኑ እቲ ኣብ ማእኸላይ ኮሚቴ ዝተገበረ ገምጋምን ኣብ ፈፃሚት ስራሕ ዝተኻየደ ምትዕርራይን ክሳብ ታሕቲ ወሪዱ ተግባራዊ ኽግበር ከምዘለዎ እገንዚቦም።

                                            ሽግ ወያኒት ወርቁ ሕሉፍ

ካብ 1973 ዓ.ም ጀሚረን ሽግ ወያኒት ብምዃን ኣብ መስመር ህወሓት እናተቓለሳ ዝመፅኣ ነባሪት ከተማ ሸራሮ ሽግ ወያኒት መድህን ገብርሄት ብወገነን፣ ህወሓት በብምዕራፉ ነኒግዚኡ ዝምጥን ገምጋምን ምትዕርራይን እናገበረ ዝመፅአ ውድብ ከም ዝኾነ ተዛሪበን።እቲ ኣብ 2010 ዓ.ም ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ገይርዎ ዘሎ  ገምጋምን ምትዕርራይን በቲ ቅኑዕ መንገዲ ተመሪሑ እንተተዛዚሙ ንትግራይ ይኹን ንኢትዮጵያ ንቕድሚት ዝወስድ ምዃኑ ኣረዲአን።

      ሽግ ወያኒት መድህን ገብርሄት

ምስ እዚ ብዝተኣሳሰረ ካብ 1975 ዓ.ም ክሳብ ሕዚ ኣብ መስርዕ ህወሓት ተሰሊፎም ህዝባውን ውድባውን ሓላፍነቶም ኣብ ምፍፃም ዝርከቡ ነባሪ ወረዳ ራያ ዓዘቦ ወያናይ እንድሪስ ጀማል ዝሃቡና ርኢቶ እውን ኣሎ።ከም ኣገላልፃ ወያናይ እንድሪስ፣ ህወሓት እተካይዶ ገምጋም፣ ምንቕቓፍን ምትዕርራይን ኣብ ጭብጢ ዝተመስረተ፣ ሰባት ምስ ጭቡጥ ስርሖም ብምልጋብን መደባት ንቕድሚት ብዝወስድ ኣንፈትን እዩ። ምፍፃም መድረኻዊ ዕማማት ህወሓት ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝነበረ ኣካይዳ ከም ዘሎ ኮይኑ ካብቲ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝተረኸበ ተመኩሮ መሰረት ብምግባር ኣብዚ ሕዚ እዋን እውን መምስ መድረኹ ዝኸዱ ኣካይዳታት ብምኽታል ይትግበር ምህላዉ ፍሉይ ስምዒት ከምዝፈጠረሎም ወሲኾም ገሊፆም።

ኣስዒቦም ድማ፣ ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ኣብ መድረኻት ብዕምቆት ምህዳስ ብዝርዝር ዝተርኣዩ ፀገማት ዳግማይ ብምርኣይ ጉድለት ንዘርኣዩ ኣካላት ነኒ ጉድለቶም ዝምጥን ርኢቶን ምትዕርራይን ምግባሩ መንነትን ባህሪን ውድብ ኣብ ቦትኡ ምህላዉ የረጋግፅ” ምስበሉ እዚ ኮይኑ ግን እቲ ኣብ ላዕሊ ተገይሩ ዘሎ ገምጋምን ምትዕርራይን ክሳብ ታሕቲ ክወርድን ብዝተጠናኸረ ምንቅስቓስ ሓፋሽ ፍፃመ መደባት ብዘዐውት ኣንፈት ክምራሕን ተላብዮም።

                                           ወያናይ ኣረጋይ ገ/መድህን

ካብ 1973 ዓ.ም ጀሚረን ብሽግ ወያናይነት እናተቓለሳ ዝርከባ ነባሪት ከተማ ዓብይ ዓዲ ሽግ ወያኒት ወርቁ ሕሉፍ እውን ርኢቶአን ገሊፀን እየን። ኣብ እዋን ዕጥቃዊ ቃልሲ ክሳብ  ብመስዋእቲ ህይወት ዝግለፅ ዕማም ንዘይፈፀመ ኣካል ይግምገምን ይንቀፍን ምንባሩ ድሕሪ ምግላፅ ይካየዱ ዝነበሩ ገምጋማት፣ ምንቕቓፋትን ምትዕርራያትን ህወሓት ብዝያዳ ጠንኪሩ ክወፅእ የኽእልዎ ምንባሮም ኣዘኻኺረን።እቲ ኣብ 2010 ዓ.ም ተገይሩ ዘሎ ገምጋምን ምትዕርራይን ተስፋ ወሃቢ ተግባር ምዃኑ እውን ኣመልኪተን።

                                     ወያናይ እንድሪስ ጀማል

ከም ኣገላልፃ ሽግ ወያኒት ወርቁ፣ ኢኮኖሚና ዝድልድል ፖለቲካዊ ስብእና ክጥንክር ከሎ እዩ።ምእንተ  ተረኺቡ ዘሎ ሰላምን ልምዓትን ደቁ ዘሰወአ ህዝቢ ፍረ መስዋእቲ ደቁ ክስእን የብሉን፤ ህይወት ከፊልና ዝረኸብናዮ ስርዓት ከም እንደገና ክኹላዕ ከምዝግባእ ኣገንዚበን።እዚ ክኸውን ብቐፃልነት ትኹረት ዝሓቱ ስራሕቲ ምህላዎም ዝተዛረባ እተን ሽግ ወያኒት ካብቶም ተግባራት ብኣብነት ዘቐመጥኦም ድማ ኣብቲ መንእሰይ ወለዶ ሕገ መንግስታዊ ኣስተምህሮ ብስፍሓት ምሃብ፣ ምጥንኻር ውዳበታት ህዝቢ ከምኡ እውን ወሳናይነት ህዝቢ ብናይ ውልቀ ኣመራርሓ እናተሸፈነ ክኸይድ ዘይምግባር ዝብሉ እዮም።

“ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ኣብዚ ዓመት ንዝገበሮ ዓምዩቕ ገምጋምን ዳግማይ ምትዕርራይ ፈፃሚት ስራሕን ብምንእኣስ ህወሓት ደጊም ኣኺልዎ እዩ፤ ለውጢ ሰባት ለውጢ ኣየምፅእን” ንዝብሉ ሓይልታት ኣመልኪቶም፣ “መትከልን ኣካይዳን እቲ ውድብ ዘይፈልጡ እዮም” ዝበሉ ድማ ካብ 1968 ዓ.ም ጀሚሮም  ኣብ ጎኒ ህወሓት ብምዃን እናተቓለሱ ዝርከቡ ነባሪ ከተማ ሸራሮ ወያናይ ታደሰ ገብሩ እዮም።ንጥንካረን መትከላዊ ጉዕዞን ህወሓት እንትገልፅዎ፣ ብ1969 ዓ.ም ዘጋጠመ ሕንፍሽፍሽ፣ 1977 ዓ.ም ዘጋጠመ ኣፈላላይ መስመር ከምኡ እውን ኣብ 1993 ዓ.ም ዝተፈጠረ ምግምማዕ ህዝባዊ ሓላፍነት ዝሓዘ መሪሕነት ህወሓት ብፅንዓትን ኣብ ህዝባዊ መስመር ብምስላፍን ከም ዝተሰገረ ብኣብነት ኣረዲኦም።ካብዚ ዝብገስ ዕላማ ህወሓት ዕላማ መላእ ህዝብታትን ብሄር ብሄረሰባትን ሃገር ክኾን ከምዝበቕዐ ተዛሪቦም።

“ውድብ ህወሓት ኣብ ታሪኹ ውሽጣዊ ፀገማቱ ሓቢኡ ኣይፈልጥን፤ ምስ ሕመቑ ኣይደራደርን” ብምባል ንድሕረ ባይታ፣ ባህሊ ምክያድ መድረኻዊ ቃልስን ጉዕዞን ህወሓት ዝገለፁልና ድማ ካብ 1968 ዓ.ም ክሳብ ሕዚ ኣብ ዕላማ ህወሓት  እናተቓለሱ ዝርከቡ ነባሪ ወረዳ መረብ ለኸ ንኡስ ወረዳ ዓዲ ኣርባዕተ ወያናይ ፍትዊ ገብረመስቀል እዮም።ከም እምነት ወያናይ ፍትዊ ኣብ መድረኻት ተሃድሶ 2009 ዓ.ም ህወሓት ዝርዝር ፀገማቱ ምስ ነፀረ በዓል ዋና እቶም ፀገማት ኣብ ምቕማጥ ጉድለታት ስለዝነበሮ በብብርኩ ዝርከብ ተቓላሳይ ህዝቢ “ውድብ ዘይባህሪኡ ኣምፂኡ” ዝበለሉ ኩነታት ምንባሩ ኣመልኪቶም።ከም መብርሂ ወያናይ ፍትዊ፣ ኣብ ጉዕዞ ህወሓት ብጥበብ መሪሕነት ሓደ ሰብ ብኻልእ እንትትካእ ዝርከብ ውፅኢት ዝለዓለ ምዃኑ ሕሉፋት ተመኩሮታት እቲ ውድብ ምስክራት እዮም።እቲ ኣብዚ ዓመት ተገይሩ ዘሎ ገምጋምን ምትዕርራይን ድማ ውድብ ናብቲ ዝነበሮ ባህሪ ዝምልስ ክኸውን ተስፋ ከምዘሕደረሎም ገሊፆም።

ነባሪ ከተማ ሸራሮ ዝኾኑን ብ1968 ዓ.ም ናብ መስርዕ ሽግ ወያናይነት ዝተፀምበሩን ሽግ ወያናይ ኣረጋይ ገብረመድህን ብወገኖም፣ ናይዚ ዓመት ገምጋምን ምትዕርራይን ንዝተትሓዙ መደባት ንቕድሚት ዝወስድ፣ ነቲ በሊሕን ክመርሕ ዝኽእልን ናብ ዝለዓለ መሪሕነት ዘምፅእ ብኣንፃሩ ጉድለታት ንዘርኣየ ድማ ብዘይ ንሕስያ ክንቀፍ ዝገበረ መድረኽ ምንባሩ ኣረዲኦም።

ነቶም ልዕል ኢሎም ዝተገለፁ ሓሳባትን ርኢቶታትን ተወሳኺ ሓሳብ ዝሃባ ብ1973 ዓ.ም ናብ ደምበ ወያነ ተፀምቢረን ሽግ ወያኒት ብምዃን እናተቓለሳ ዝመፃ ነባሪት ወረዳ ራያ ዓዘቦ ሽግ ወያኒት ዋጋየ ካሳ እንትኾና ንሰን ከም ዝገለፅኦ፣ ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን ንምፍልላይ ብሓይልታት ፀረ ሰላም ዝንዝሑ ወረታት ምምካት ዝክኣል ህዝባዊ ዕላማ ሒዝካ ክምራሕ ከሎ ጥራሕ እዩ።ስለዚ ድማ ህወሓት ኮነ ኢህወደግ ናብዚ እምነት እዚ ኣትዩ ክመርሕ ኣለዎ።

ብኣጠቓላሊ እቶም ወሃብቲ ርኢቶ ዘስመርሉ ጉዳይ ህወሓት ንፀገማቱ እናረኣየ ካብ ፀገማቱ ዝመሃር ውድብ ከም ዝኾነ፣ እቲ ኣብዚ ዓመት ተገይሩ ዘሎ ዓምዩቕ ገምጋምን ምትዕርራይ ስትራቴጂክ ኣመራርሓን  ክሳብ ታሕቲ ክወርድ ከም ዘለዎ ቀፃሊ ትኹረት እቲ ውድብ ብፍላይ ነቲ መንእሰይ ወለዶ ዕድል ስራሕ ኣብ ምፍጣር ስራሕቲ ምዕባይ ሕገ መንግስታዊ ግንዛበን ክኸውን፣ ልዕሊ ኹሉ ድማ ኣማኢት ኣሸሓት ዝተሰውኡን ዝተጎድኡሉን፣ ኣሚኢት ሽሕ ስድራ ቤት ዝተቓለስሉን ዝበረስሉን ህዝባዊ ቃልስን መትከልን ካብ ዝሽርሽሩ ኣካይዳታት እቲ ኣመራርሓ ተቖጢቡ ነቲ ዕላማ ኣብ ዳርቻኡ ካብፅሕ ከም ዝግባእ ኣተሓሳሲቦም።


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010