እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4812495
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1755
3314
11541
4777565
44756
108196
4812495

Your IP: 107.20.94.6
2018-02-18 05:20

አርካይቭ

ልዕልነት ሓደ ዋልታ ክሳብ መዓዝ?

here we go
selam new

ሓምሻይን ናይ መወዳእታን ክፋል

ኣብ ቀዳማይን ካልኣይን ክፋላት እዚ ፅሑፍ ከምዝረኣናዮ ልዕለ ሓያልነት ዓለም ኣብ ሓደ ዋልታ እናተንጠልጠለ እዩ መፂኡ።ካብ ሓንቲ ልዕለ ሓያል ሃገር ናብ ካሊእ ልዕለ ሓያል ሃገር ካብ ምንጣር ሓሊፉ ናብ ብዙሓት ዋልታታት እንትዝርጋሕ ኣይተርኣየን። ብኸምዚ እናሰገረ ተጓዒዙ ኣብ ኢድ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ (USA) ምስ ኮነ እውን ንልዕሊ 70 ዓመታት ኣብ ሓደ ዋልታ ብሒቱ  እዩ ዘሊቑ።

እቲ ንዘበናት ካብ ዋልታ ናብ ካሊእ ሓደ ዋልታ እናነጠረ ዝመፅአ ኢኮኖሚያዊ ልዕልነት ዝወለዶ ልዕለ ሓያልነት ግና ድሕሪ 2010 ዓ.ም.ፈ ካሊእ መልክዕ ክሕዝ ከም ዝጀመረ ኣብ ሳልሳይን ራብዓይን ክፋላት ሪእና። ንሱ እውን ሃገራት ብሪክስ ተባሂለን ዝፍለጣ ብራዚል፣ ሩስያ፣ ህንዲ፣ ቻይናን ደቡብ ኣፍሪካን ዘጣየሽኦ ጥምረት ኣብ ኢድ ኣሜሪካን ደገፍታን ዝነበረ ልዕለ ሓያልነት ዝተፈታተኖ ምዃኑ እዩ። ሓሙሽቲአን ሃገራት ዘጣየሽኦ ሓዱሽ ልምዓት ባንኪ ኣብ ምምዕባል ንዝርከባን ንድኻታትን ሃገራት ዓለም ኣማራፂ ኮይኑ ዝመፀአ ባንኪ እዩ። እቲ ባንኪ ብቐዳምነት ንኣባል ሃገራት ዘጎልብት ኮይኑ ብኻልኣይ ብርኪ ድማ ንድኻታት ሃገራት ዝድግፍ እዩ። ስለዝኾነ ካብ ሃገር ናብ ካሊእ ሓንቲ ሃገር ዝነጥር ዝነበረ ልዕልነት ሓደ ዋልታ መልክዑ ቀይሩ ናብ ብዙሓት  ዋልታታት ዝዝርጋሕ ከምዘሎ የመላኽት። ብመሰረት እዚ ልምዓት ባንኪ ብሪክስ ብድኻታትን ኣብ ምምዕባል ዝርከባን ሃገራት ተፈታዊ ምዃኑ ድማ ንቐፃሊ ጥንካሪኡ ውሕስና ኮይኑዎ ኣሎ።

እቶም ንልዕሊ 70 ዓመታት ዓለም ብሒቶም ዝነበሩ ትካላት “ብሪተን” ውድስ ልዕልነኦም እንተይፈተው ከረክቡ ኣለዎም ወይ ድማ ከም ልምዓት ባንኪ ብሪክስ ናብ ፍትሓዊ ኣዋህባ ግልጋሎት ክኣትው ኣለዎም። ኣብ ሐዚ እዋን ቻይና ዘጣየሸቶ ባንኪ ኤስያ እውን ካሊእ መማረፂ ኮይኑ ኣሎ። ልዕለ ሓያልነት ሓደ ዋልታ ተሳዒሩ ናብ ብዙሓት ዋልታታት ዝዝርግሐሉ ዘሎ ምኽንያት ዋላ እኳ ብቐንዱ ጥንካረ ብሪክስ እዩ እንተበልና ብድምር ኣብዚ እዋን ዘሎ ጉዕዞ ዓለም እንትንሪኦ ግና ንልዕለ ሓያልነት ሓደ ዋልታ ዝቕበል ኣይኮነን። ቅድም ክብል ድኻታት ኮና ማእኸላይ ኢኮኖሚ ዝነበረን ሃገራት ንልዕለ ሓያልነት ሓደ ዋልታ ቅቡል ገይረን ዝኸዳሉ ኩነታት ነይሩ። ሐዚ ከምኡ የለን፤ ወይ ባዕለን ኣብ መድረኽ ድምፂ ተቓውሞ ዘስምዓ ወይ ድማ ኣብ ዝሓሸ ኢኮኖሚያዊ ፀፍሒ ንዘለዋ ሃገራት ዘማኽራ ኣብ ድኽነት ዝርከባ ሃገራት መሊአን እየን። እንተነኣሰ ዓቕሚ ብምስኣነን ዝገብርኦ ስለዘይብለን እምበር ንልዕለ ሓያልነት ሓደ ዋልታ ቅቡል ገይረን ዝኸዳ ድኻታት ሃገራት የለዋን ምባል ይከኣል።

ክፍለ ዓለም ኣፍሪካ እኳ እንተሪእና ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ኣብ ማሕበረ ኢኮኖሚያዊ ኮነ ፖለቲካዊ ዋሕዚ ዓለም ዝግብኣ ረብሓ ንምርካብ ኣበርቲዓ እያ እትቃለስ ዘላ። ሃገረ ደቡብ ኣፍሪካ ኣባል ሃገራት ብሪክስ ብምዃን ነቲ ሓዱሽ ልምዓት ባንኪ ኣብ ምጥያሽ ሓደ እግሪ ክትኮን ምኽኣላ ሓደ ኣብነት እዩ። ካልኦት ብርክት ዝበላ ሃገራት ኣፍሪካ እውን ካብ ቀይዲ ኒዮሊበራሊዝም ወፂአን ነፃነት ዘለዎ ናይ ባዕለን ፖሊሲ ክኽተላን ካብ ወፅዓ ልዕለ ሓያልነት ሓደ ዋልታ ክናገፉን ዘይተሓለለ ፃዕሪ እናገበራ ይርከባ። ብመንፅር ንልዕልነት ሓደ ዋልታ ኣሜሪካ ዝፈታተን ሓሳብ ምቕራብን ኣፍሪካ ኮነት ካልኦት ድኻታት ሃገራት ዓለም ካልእ መማረፂ ፍልፍል ገንዘብ ከምዘድልየን ምሙጓት ድማ ኢትዮጵያ ቅድሚት ትፅራሕ። እዚ ዓይነት ብሉፅ ስራሕ ዝሰርሕ ዝነበረ ድማ ብሉፅ መራሒ ሃገርና መለስ ዜናዊ እዩ። መለስ፣ እቶም ሓሳባቱን ክርክራቱን ክሳብ ብመልክዕ ፖሊሲ ተሰኒዶም ሎሚ ንኢትዮጵያ ኮነ ንዓለም እናጠቐሙ ይርከቡ ።

ትካል ገንዘብ ዓለም፣ መሻርኽቱን ኢትዮጵያ እትኽተሎ ፖሊሲ መዳመቒ ኒዩሊበራሊዝም ክኾን፣ ስርዓት ኒዩሊበራሊዝም ዘድልዮም ኣንፈታት ክትክተል ብዙሕ ፀቕጢ ገይሮም። ልቓሕ ኮነ ነፃ ሓገዝ ንክህብ ቅድመ ኩነት እናቐመጡ ብዙሕ ኣደሪዖም። መለስ ዜናዊ ሽዑ ዋላ ዝተረፈ ሓገዝ ይትረፍ ኢትዮዽያ ድሌት ስርዓት ኒዩሊበራሊዝም እተማልእ ሃገር ከምዘይኮት ዋላ ገንዘብ  ኣትሪሩ  ብምክታዕሰ ክብርን ዘላቂ  ረብሓን ሃገሩ ክሕሎ ገይሩ። ንሱ ጥራሕ ዘይኮነስ ንድኻታት ህዝብታት ዓለም ዝጠቕሙ ሓደሽቲ ሓሳባት እናመንጨወ ዘላቒ ዝኾነ መፍትሒ ኣቐሚጡ። ካሊእ ተሪፉ መለስ ዜናዊ ባንኪ ልምዓት ብሪክስ ንክጣየሽ ሓሳብ ካብ ዘቕረቡ ሰባት ሓደ ከምዝኾነ ይእመን። እዚ ማለት ኣብ ድኽነት እትርከብ ሃገር ኢትዮጵያ ንትካላት “ብሪተን ውድስ” ዝፈታተን ባንኪ ልምዓት ብሪክስ ንኽጣየሽ ኣበርክቶ ገይራ ኣላ።

ብፍላይ ካብ ሐዚ ንደሓር ሃገራት ኣፍሪካ እውን ስትራቴጂካዊ ረብሐአን ዝሕልዋሉ ኣካይዳ ክኸዳ ብኢትዮጵያ እናቐረቡ ዝመፁ ሓሳባት ውፅኢት እንተምፅኡ ተራእዮም እዮም። ኣብዚ እዋን ሃገራት ኣፍሪካ ነንባዕለን እናተደጋገፋ ጠንካራ ኣፍሪካ ንምምስራት ፃዕሪ ይገብራ ኣለዋ። ናይ ባዕልተን ኣፍሪካዊ ባንኪ ክህልወን ካብ ምግባር ክሳብ ቀጠናዊ “ፎረማት” እናዳለዋ ዝገብርኦ ዘለዋ ሓበራዊ ረብሓ መሰረት ዝገበረ ዘተን ምድግጋፍን እውን ቀሊል ዘይኮነ ተፅዕኖ ኣለዎ። ስለዚ “ልዕልነት ሓደ ዋልታ ክሳብ መዓዝ?” ዝብል ሕቶኣዊ ርእሲ እዚ ፅሑፍ ‹‹ክሳብ ሐዚ ጥራሕ›› ዝብል መልሲ እዩ ዘድልዮ። ካብ ሐዚ ንደሓር ዓለም ናብ ባዓል ብዙሓት ዋልታታት ዓቕሚ እያ እተምርሕ ዘላ። ስለ ዝኾነ ሕቖኡ ክጉሰ ጀሚሩ ዘሎ ልዕልነት ሓደ ዋልታ መሊኡ ዝቕህመሉ ግዘ ርሑቕ ኣይኮነን። ዝኾነ ኮይኑ ኣብዚ ውድድር ዝሓየሎ ዓለም ብኢኮኖሚ ጠንኪርካ ምውፃእ መማረፂ ዘይብሉ ጉዳይ እዩ እሞ ሃገርና ጀሚራቶ ዘላ ዕቤት ናብ ዝበለፀ ብርኪ ንክሰጋገር ዝግበር ምርብራብ ንፃት እውን ደው ክብል የብሉን።


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 970
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010