እዋናዊ ቃለ-መሕትት ምስ ኣቦ መንበር ህ.ወ.ሓ.ት ዶ/ር ደብረፅዮን ገ/ሚካኤል

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

5193341
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
794
3331
20704
5145598
97399
128136
5193341

Your IP: 54.158.219.248
2018-05-25 05:25

አርካይቭ

ኣብ 2008 ዓ.ም ዝተኻየዱ መድረኻት ፅርየትን ሰናይ ምምሕዳርን ንመደባት መፍረያይነት ሓገዝቲ ኮይኖም ከም ዝተረኸቡ ተገሊፁ

here we go
selam new

ወረዳታት ብኣፈፃፅመአን ተመጣጣኒ ብርኪ ይመፅኣ ኣለዋ።”

                 ወ/ሮ ኬርያ ኢብራሂም

 

ሕቶ ህዝብን ውሳነታት መበል 12 ጉባኤ ህወሓትን መሰረት ገይሮም ኣብ 2008 ዓ.ም ዝተሳለጡ መድረኻት ገምጋምን ምፅራይ ፀገማት ምንጋስ ሰናይ ምምሕዳርን ንተግባራዊነት መደባት መፍረይነት 2008/2009 ዓ.ም ሓገዝቲ ኮይኖም ክርከቡ ከም ዝኽኣሉ ምምሕዳር ዞባ ደቡብ ምብራቕ ኣፍሊጡ።

ስራሕቲ ቅድመ ምድላዋትን ተግባራዊ ምንቅስቓስን መደባት መፍረይነት እዚ ዘመነ ምህርቲ መሰረት ገይረን ንጋዜጣ ወይን መግለፂ ዝሃባ ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓትን ዋና ኣመሓዳሪት ዞባ ደቡብ ምብራቕን ወ/ሮ ኬርያ ኢብራሂም፣ ኣብቲ ዞባ ዘሎ 113 ሽሕን 281 ሄክታር ተሓራሲ መሬት ብዝተፈላለዩ ዝራእቲ ንምሽፋን ይስራሕ ከም ዘሎ ገሊፀን። “ዝሰፍሐ መሬት እቲ ዞባ ብናይ ፅድያ ዝራእቲ እዩ ዝዝራእ” ዝበላ ወ/ሮ ኬርያ፣ ብኣዝመራ ክዝራእ ዝተትሓዘ ካብቲ ጠቕላላ ተሓራሲ መሬት እቲ 25 ሽሕን 518 ሄክታር ምዃኑ ምስ ኣረድኣ ካብዚ እውን ዛጊድ 13 ሽሕን 691 ሄክታር ብመስመር ዝተዘርአ ሓዊሱ ብድምር ብናይ ኣዝመራ ዝራእቲ 19 ሽሕን 543 ሄክታር መሬት ተዘሪኡ ከም ዘሎ ድማ ኣብሪሀን።

ኣጠቓላሊ ኣብ ዘመነ ምህርቲ 2008/2009 ዓ.ም ከም ዞባ ካብ ዘሎ ተሓራሲ መሬት እታዎታት ብምጥቃምን ዘድሊ ስራሕቲ ክትትል ብምግባርን ሰለስተ ነጥቢ ሽዱሽተ ሚልዮን ኩንታል ምህርቲ ንምርካብ ይስራሕ ምህላው ዘረድኣ ወ/ሮ ኬርያ፣ ካብ ሓደ ሄክታር ተሓራሲ መሬት 32 ነጥቢ ኣርባዕተ ኩንታል ምህርቲ ንምርካብ ትልሚ ከም ዝተትሓዘ ድማ ተዛሪበን።

ዞባ ደቡብ ምብራቕ ኣብ 2007/2008 ዓ.ም ብዘጋጠመ ድርቂ ከም ዝተጠቕዐ ዘዘኻኸራ ወ/ሮ ኬርያ፣ እቲ ድርቂ ንቐፃሊ ጥንቃቐ ንምግባር ሰፊሕ ትምህርቲ ከም ዝሃበ ገሊፀን። “ብፍላይ ድርቂ ዝፃወር ኢኮኖሚ ንምህናፅ ዝተዋደደ ስራሕቲ ምሕዋይ ሃፍቲ ተፈጥሮ ወሳናይ ምዃኑን ዝነጠበት ማይ ናብ ግራት ናይ ምእላይ ስራሕ ኣበርቲዕኻ ክስርሐሉ ከም ዝግባእን ሓረስታይ ሰፊሕ ትምህርቲ ረኺብሉ እዩ” ኢለን። ካብዚ ብምብጋስ ንምዕባይ መፍረይነት ዘመነ ምህርቲ 2008/2009 ዓ.ም ዝሓለፈ ፀገም ከይድገም ካብ ምድላው ምዕራፍ ጀሚሩ ብመሰረት ሰሌዳ ግዘ  ዝተዋደደ ስራሕቲ ይስራሕ ምህላው እውን ሓቢረን።

 

ብሰናይ ሓጋዩ እታዎታት ንምጥላብ ሰፋሕቲ ስራሕቲ ምትእምማን ካብ ምትግባር ብተወሳኺ ኣብ ስራሕቲ ምዕቃብ ጠሊ እውን ብዝተወደበን ብመልክዕ ሰራዊትን 15 መዓልታት ወፍሪ ምዕቃብ ጠሊ ኣብ ተሓራሲ መሬት ተሳሊጡ ኣሎ። ኣብ ምድላው ስራሕቲ መፍረይነት እዚ ዘመነ ምህርቲ ኣብ ፈለማ ኣብቲ ሓረስታይ “ተደሪቕና ስለ ዝነበርና ንምንታይ መንግስቲ እታዎታት ብነፃ ዘይህበና?” ዝብል መንፈስ ተፀባይነት ከም ዝነበረ እውን እተን ኣመሓዳሪት ኣረዲአን። ይኹን እምበር ብዘላቕነት ካብ ድርቂ ዝውፃእ ድርቂ ዝፃወር ኢኮኖሚ እናሃነፅካ እንትኽየድ ምዃኑ እቲ ሓረስታይ ናብ ዝግንዘበሉን መሰረታዊ ለውጢ ናብ ዘምፀአሉን ብርኪ ከም ዝተበፅሐ እየን እተን ዋና ኣመሓዳሪት ዝሓበራ። እዚኦም ኩሎም እንትሳለጡ ብምሉእ ምትእምማንን ምርድዳእን ከም ዝኾነ ዝገለፃ ወ/ሮ ኬርያ፣ “ኣብዚ እቲ ቅድመ ግምባር ዝኾነ ኣባልን ሞዴል ሓረስታይን ንባዕሉ መሪሕ ኮይኑ ነቲ ካልእ ሓረስታይ ሒዙ ኣብ ምኻድ ኣብነታዊ ግቡኡ ፈፂሙ እዩ” ኢለን።

ብመሰረት እቶም ዝተገበሩ ሰፋሕቲ መድረኻት ምትእምማን ከም ዞባ ክሳብ ፈላማይ ሰሙን ወርሒ ሓምለ 2008 ዓ.ም ብትልሚ ካብ ዝተትሓዘ 73 ሽሕን 440 ኩንታል፣ እቲ 60 ሽሕን 905 ኩንታል ኢድ ብኢድ ከም ዝተጠለበ ካብ መብርሂ እተን ኣመሓዳሪት ንምፍላጥ ተኻኢሉ ኣሎ። ብመዳይ ምሩፅ ዘርኢ እውን ጠለብ ሓረስታይ እናወሰኸ ይኸይድ ብምህላው ተታሒዙ ካብ ዝነበረ 14 ሽሕን 510 ኩንታል ትልሚ ንላዕሊ 20 ሽሕን 780 ኩንታል ብሓረስቶት ክጥለብ ከም ዝኽኣለ ኣረዲአን። ብመስመር ምዝራእ ድማ ድምር ከም ዞባ ካብ ዘሎ ተሓራሲ መሬት እቲ 78 ሽሕን 161 ሄክታር (69 ምኢታዊ) ብመስመር ከም ዝዝራእን ስርናይ ዓንዲ ዝራእቲ እቲ ዞባ ተገይሩ ክላስተር መሰረት ብምግባር ይስራሕ ምህላውን እውን ወ/ሮ ኬርያ ወሲኸን ሓቢረን።

እቶም ስራሕቲ እንትሳለጡ ኣብ ጠለብ እታዎታት ፀረ ዴሞክራሲ ኣካይዳ ንዘይምፍጣር ምስቲ በብ ብርኩ ዝርከብ ኣመራርሓን በዓል ሞያን ዓብዪ ምርድዳእ እናተገበረ ከም ዝመፅአ ዝመፀ እውን ኣገንዚበን። ፀረ ዴሞክራሲ ብዝኾነ ኣገባብ  መደባት ከፈፅሙ ዝሓስቡ ኣካላት ኣመራርሓን ሰብ ሞያን እንተጋጥሙ እውን ተሓታትነት እናቐመጥካ ስለ ዝተኸደ እቲ ሓረስታይ ኣብ ምሉእ ድልየትን ምትእምማንን ኮይኑ ፍርያት ዘዕብዩ እታዎታት ብምሉእ ዓርሰ ምትእምማን እናጠለበ ይኸይድ ከም ዘሎ እየን እተን ኣመሓዳሪት ዝተዛረባ። እዚ ክኸውን ዝኽኣለ ኣብ መደባት ፅርየትን ሰናይ ምምሕዳርን 2008 ዓ.ም መደባት እንትትፍፅም ህዝቢ ኣእሚንካ ኣብ ምስራሕ ሕፅረታት ከም ዝነበሩ ብዝተሓበረ ኣንፈት መሰረት ነቶም ፀገማት ካብ መሰረቶም ንምፍታሕ ብዕቱብ ይስራሕ ከም ዘሎ እየን ወሲኸን ዘረድኣ።

ብመዳይ ኣፈፃፅማ ጠለብ ኢድ ብኢድ እታዎታትን ውዳበታት ሒዝካ ምንቅስቓስን ዘሎ ምስሊ ወረዳታት ዝገለፃ እተን ኣመሓዳሪት፣ ብመንፅር እዚ ወረዳ ደጉዓ ተምቤን ዝሓሸ ኣፈፃፅማ ከም ዘለዋ ተዛሪበን። “ወረዳታት ሕ/ወጀራትን እንደርታን ብኻልኣይ ብርኪ ዝስርዓ እየን” ዝበላ ወ/ሮ ኬርያ ሰሓርቲ ሳምረ ድማ ድሕር ዝበለ ኣፈፃፅማ ከም ዘለዋ ኣብሪሀን። 

ናይታ ዝሓሸ ኣፈፃፅማ ኣለዋ ዝተብሃለት ወረዳ ደጉዓ ተምቤን ምስሊ ምስ እንርኢ፣ ንዘመነ ምህርቲ 2008/2009 ዓ.ም 13 ሽሕን 403 ኩንታል ዘመናዊ ድኹዒ ንምትእትታው ትልሚ ተታሒዙ ከም ዝነበረ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ልምዓት ሕርሻን ገፀርን እታ ወረዳ ኣይተ ጌድዮን ፀጋይ ገሊፆም። ካብዚ ልዕሊ ትልሚ 13 ሽሕን 450 ኩንታል ዘመናዊ ድኹዒ ኢድ ብኢድ ክጥለብ ከም ዝኽኣለ ድማ ኣብሪሆም። ብመዳይ ምሩፅ ዘርኢ 2‚818 ኩንታል ንምትግባር ተሓሲቡ ኣብዚ እውን ልዕሊ ትልሚ 3‚330 ኩንታል ናብ ኢድ ሓረስቶት ክባፃሕ ከም ዝተገበረን እዚ ድማ ምስ ሓረስታይ ብዝተገበረ ምርድዳእን ውዳበታት ህወሓት ሒዝካ ብዝተሰርሐ ስራሕን ምዃኑ ካብ መብርሂ ኣይተ ጌድዮን ንምግንዛብ ተኻኢሉ ኣሎ።

ሓረስቶት እታ ወረዳ ምህርቶም ንምዕባይ ኣበርቲዖም ይሰርሑ ከም ዘለው እውን ንምግንዛብ ክኢልና ኣለና። ቐሺ ሃይለስላሰ ግደይ ነባሪ ወረዳ ደጉዓ ተምቤን ጣብያ ሰረት እንትኾኑ ሞዴል ሓረስታይ እዮም። ከም ኣገላልፃ ቐሺ ሃይለስላሰ፣ ንዘለዎም ፍርቂ ሄክታር መሬት ዘድሊ እታዎት ኢድ ብኢድ ከም ዝወሰዱን መሬቶም ኣለሳሊሶም ዝራእቶም ግቡእ ክትትል ብምግባር ካብታ ክልተ ፅማድ መሬቶም 20 ኩንታል ንምሕፋስ ይሰርሑ ምህላዎም እዩ።  

ዓመታዊ በጀት ክልል ትግራይ 10 ነጥቢ   65 ቢልዮን ብር ኮይኑ ፀዲቑ

ካብ 26 ሰነ ክሳብ ሓደ ሓምለ 2008 ዓ.ም ዝተሳለጠ ሓምሻይ ዘመን ራብዓይ ስሩዕ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ በጀት ዓመት 2009 ዓ.ም 10 ነጥቢ 65 ቢልዮን ብር ክኸውን ኣፀዲቑ።

ናብቲ ቤት ምኽሪ ፀብፃብ ሕሉፍ ኩነታት በጀት ክልል ትግራይ  ዘቕረቡ ሓላፊ ቢሮ ትልምን ፋይናንስን ትግራይ ኣይተ ብርሃነ ፅጋብ ከም ዝበልዎ፣ ኣብ 1984 ዓ.ም በጀት ትግራይ 200 ሚልዮን ብር ጥራሕ ምንባሩ ኣዘኻኺሮም። ድሕሪ 11 ዓመት ኣብ 1995 ዓ.ም እውን 604 ሚልዮን ብር ከም ዝነበረን ካብ 1999 ዓ.ም ናብዚ ግና ብቢልዮን ብር በጀት ምፅዳቕ ከም ዝጀመረን ተዛሪቦም።

ን2009 ዓ.ም ፀዲቑ ዘሎ በጀት ካብ ናይ 2008 በጀት ዓመት ብሓደ ነጥቢ ሓደ ቢልዮን ሓለፋ ኣለዎ። እቲ  በጀት ኣብ ዝቕፅል ዓመት ብ11 ነጥቢ ሓሙሽተ ምኢታዊ ዕብየት ትግራይ ንምምዝጋብ ተታሒዙ ዘሎ ሸቶ ከዕውት ዝተሰለዐ ምዃኑ ድማ ኣይተ ብርሃነ ኣመልኪቶም። ካብዚ ብተወሳኺ ተጠቃምነት መናእሰይን ደቂ ኣንስትዮን ንምዕባይ፣ ንምርግጋፅ ሰናይ ምምሕዳርን ህንፀት ስርዓት ዴሞክራስን ጠመተ ገይሩ ዝተዳለወ በጀት እዩ። በዚ ኣቢልካ ድኽነት ናብ ትሕቲ 20 ምኢታዊ ከምኡ እውን ስእነት ስራሕ ናብ ትሕቲ 15 ምኢታዊ ንምውራድ ማእኸል ዝገበረ ከም ዝኾነ እዮም ኣይተ ብርሃነ ዝሓበሩ።

ካብቲ ተመዲቡ ዘሎ ጠቕላላ በጀት እቲ ሰለስተ ነጥቢ ክልተ ቢልዮን ብር ንካፒታል በጀት ዝተሰልዐ ምዃኑ ዝገለፁ ድማ ኣብ ቤት ምኽሪ ክልል ትግራይ ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ ጉዳያት በጀትን ኦዲትን ኣይተ ንጉሰ ለገሰ እዮም። ከም ኣገላልፃ ኣይተ ንጉሰ፣ እቲ ድልድል በጀት ድኽነት ተኮር ዝገበረ እዩ። ብመሰረት እዚ ድማ ንስራሕቲ ማይ 32 ነጥቢ 12 ምኢታዊ፤ ንህንፃ፣ኮንስትራክሽንን መንገድን ሽዱሽተ ነጥቢ 74 ምኢታዊ፣ ንትምህርቲ ሸውዓተ ነጥቢ 13 ምኢታዊ፣ ንደኣንት ክልተ ነጥቢ 85 ምኢታዊ ዝተመደበ ምዃኑ ካብ መብርሂ ኣይተ ንጉሰ ንምግንዛብ ተኻኢሉ ኣሎ። እቲ በጀት ዕድል ስራሕ ካብ ምፍጣር፣ ድኽነት ካብ ምቕናስ፣ ተጠቃምነት ደቂ ኣንስትዮን መናእሰይን ካብ ምርግጋፅ ብተወሳኺ ንብሄረ ሰባት ኩናማን ኢሮብን እውን ጠመተ ዝገበረ ምዃኑ እዮም ኣይተ ንጉሰ ዝሓበሩ።

ዝተመደበ በጀት ኣብ መዓልኡ ንክውዕልን ተጠቃምነት ህዝቢ ንክረጋገፅን ፈፀምቲ ኣካላት ብኣግባቡን ቆጣባይ ብዝኾነ መንገዲን ኣብ ረብሓ ንከውዕልዎ ቤት ምኽሪ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ዘድሊ ክትትልን ቁፅፅርን እናገበረ ከም ዝኸይድ ዝተዛረቡ ድማ ምክትል ኣካቢ ቀዋሚ ኮሚቴ በጀትን ኦዲትን ኣይተ ዕፃይ እምባየ እዮም። 

ተሳተፍቲ እቲ ጉባኤ በቲ በጀት ሕጉሳት ምዃኖም ብምግላፅ ኣብ መዓልኡ ንምውዓል ሓላፍነቶም ከም ዝዋፅኡ ሓቢሮም። ካብ ዘዘራረብናዮም ኣባላት ቤት ቤት ምኽሪ ሓደ ዝኾኑ፣ ካብ ወረዳ ሳዕሲዕ ፃዕዳ እምባ ዝተወከሉ ኣይተ ግርማይ ሃይሉ፣ “ተመዲቡ ዘሎ በጀት ኣብ ምዓልኡ ንክዉዕልን ተጠቃምነት ህዝቢ ንክረጋገፅን ካባና ዝድለ ኹሉ ብጥንቃቐን ተኣማንነትን ክንፍፅም ይግባእ” ብምባል ንውፅኢታዊ ኣፈፃፅማ ድልውነቶም  ኣረጋጊፆም። 


alena ember where do we

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 2

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 977
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት ለካቲት 2010