የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4534371
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1823
2471
4294
4511961
49644
165145
4534371

Your IP: 54.224.164.166
2017-11-20 17:18

ምዝባዕ ኣየር - ዶብ ኣልቦ ወጥሪ ዓለም

here we go
selam new

ሳልሳይ ክፋል

ብሰንኪ ምዝባዕ ኣየር ኣብ ዓለም ዝተፈጠሩ ሓደጋታት፣ ኣብ ኢትዮጵያ እውን ብሰፊሑ ተራእዮም። ካብቶም ሓደጋታት ሓደ ድርቂ እዩ። ሓደጋ ድርቂ ኣብ እዋን ስርዓት ሃይለስላሰን ስርዓት ደርግን ብተደጋጋሚ ተፈጢሩ ነይሩ። ካብቶም ኣብ እዋን

ንከተማ ድሬዳዋ ዘዕለቕለቐ ውሕጅ

ሳልሳይ ክፋል

ብሰንኪ ምዝባዕ ኣየር ኣብ ዓለም ዝተፈጠሩ ሓደጋታት፣ ኣብ ኢትዮጵያ እውን ብሰፊሑ ተራእዮም። ካብቶም ሓደጋታት ሓደ ድርቂ እዩ። ሓደጋ ድርቂ ኣብ እዋን ስርዓት ሃይለስላሰን ስርዓት ደርግን ብተደጋጋሚ ተፈጢሩ ነይሩ። ካብቶም ኣብ እዋን   ስርዓት ደርግ ዘጋጠሙ ሓደጋታት፣ ድርቂ 1977 ዓ.ም እቲ ኣዝዩ ዝኸፍአ እዩ። ኣብ ትግራይ ዘጋጠመ ጥራሕ እኳ እንተሪእና ኣንፃር ስርዓት ደርግ ይካየድ ንዝነበረ ቃልሲ እንተይተረፈ ኣዐርዩ ተፈታቲንዎ ነይሩ። ህወሓት ነቲ ኣዐርዩ ዝገደደ ፀገም ዝበፅሖ ህዝቢ ናብ ሱዳን ክሰግር ብምግባር ሓገዝ ዝረኽበሉ ዕድል እንተዘይትፈጥር ብኣማኢት ኣሸሓት ዝቑፀር ህዝቢ ምሃለቐ።

ድሕሪ ውድቀት ደርግ እውን እንተኾነ ድርቂ ኣብ ኢትዮጰያ ኣየቋረፀን። መፅሄት ኣዲስ ራእይ ኣብ ናይ ሕዳር 2008 ዓ.ም ሕታማ ሒዛቶ ዝወፅአት ዝርዝር ትንታነ ዝሓዘ ፅሑፍ ከም ዘረድኦ፣ ሃገርና ብ1986 ዓ.ም፣ 1990 ዓ.ም ከምኡ እውን 1994 ዓ.ምን 2003 ዓ.ምን ምስ “ኤልኒኖ” ዝተዛመደ ድርቂ ኣጋጢሙዋ ነይሩ እዩ። ብርግፅ ኣብ እዋን ስርዓት ኢህወደግ ዘጋጠመ ድርቂ ከምቶም ኣብ ሕሉፋት ስርዓታት ንህዝቢ ናብ ሞትን ስደትን ኣየብፀሐን። እንስሳት ኣብ ዝወፈርኦን ዝዕመይኦን ረጊፈን ክተርፋ ኣይገበረን። እዚ ክኸውን ካብ ዝገበሩ ምኽንያታት፣ ድርቂ ዘቐንሱ ስራሕቲ ምድሓን ሃፍቲ ተፈጥሮ ብሰፊሑ ብምስረሖምን ዘጋጠመ ድርቂ ንዜጋታትን ማሕበረሰብ ዓለምን ብእዋኑን ብግልፂን እናፍለጥካ  ምትሕግጋዝ ክህሉ ስለዝተገበረን እዩ። ብድምር መንግሰቲ ኣብ ገጠር ኮነ ከተማ  ዝተፀንዐን መዋፅኣይን ፖሊሲ ሓንፂፁ ኣብ ምቕናስ ድኽነት ብምርብራቡን እዚ ፖሊሲ ድማ ሃገርና ኣብ ቅልጡፍ ኢኮኖምያዊ ዕብየት ከመርሻ ብምኽኣሉን ድርቂ እንትፍጠር ሞትን ስደትን እንተየጋጠመ ናብ ዝምከተሉ ብርኪ ተሰጋጊርና ኢና።

ብ2007/8 ዓ.ም ብምኽንያት ኤልኒኖ ዘጋጠመ ድርቂ እውን ኣዝዩ ከቢድን ምስ ኣብ እዋን ሕሉፋት ስርዓታት ኣጋጢሞም ዝነበሩ ተመሳሰልቲ ሓደጋታት እንትነፃፀር ሰፊሕ ከባቢ ኢትዮጵያ ዝሸፈነን እዩ ነይሩ። ይኹን እምበር እቲ ምዝባዕ ኣየር ዝፈጠሮ ድርቂ፣ መንግስትን ህዝብን እናወነንዎ ብዝመፅኡ ድርቂ ናይ ምፅዋር ዓቕምን ምስ ዓለም ለኸ  ትካላት ምግባረ ሰናይ ዝግባር ምትሕግጋዝን ዜጋታት እንተይተፈናቐሉ፣ ንሞት እንተይተቓልዑን ጥሪቶም እንተይሞተኦምን ክሕለፍ ተኻኢሉ እዩ።

ብሰንኪ ዓለም ለኸ ምዝባዕ ኣየር ኣብ ኢትዮጵያ ዘጋጠመ ሓደጋ ድርቂ ጥራሕ ኣይኮነን።  ሓደጋ ውሑጅ እውን ብተደጋጋሚ ስዒቡ እዩ። ኣብዚ ቅድሚ 10 ዓመት ኣብ ከተማ ድሬዳዋ ከቢድ ሓደጋ ዘስዐበ ውሑጅ ከም ኣብነት ምጥቃስ ይከኣል። እቲ ሓደጋ ከቢድ ብምንባሩ ንቢቢሲ ሓዊሱ ሚድያታት ዓለም እውን ዝተቐባበልኦ ዛዕባ እዩ። ብምኽንያት እቲ ሓደጋ ውሕጅ ልዕሊ 300 ነበርቲ ድሬዳዋ ንሕልፈተ ህይወት ዝተቓልዑ እንትኾኑ ብርክት ዝበሉ ኣባይትን ትካላት ንግድን እውን ካብ ጥቕሚ ወፃኢ ኮይኖም እዮም። ብድምር ብሰንኪ ዓለም ለኸ ምዝባዕ ኣየር ኣብ ሃገርና ዝበፅሑ ሳዕቤናት ከበድቲ እዮም። ስለዝኾነ ኢትዮጵያ ንምክልኻል ምዝባዕ ኣየር  ዓብዪ ምርብራብ እትገብር ዘላ ሓደግኡ ኣፀቢቓ ስለ እትፈልጦ እዩ። ካብዚ ብምብጋስ ኣብ ምክልኻል ምዝባዕ ኣየር ዝሓዘቶ ፖሊሲ ሓምለዋይ ልምዓት ነዚኦምን ካልኦትን ንሓደጋታት ብዘላቕነት ፍታሕ ክህብ ተባሂሉ ይእመነሉ። ስትራቴጂ ሓምለዋይ ልምዓት ኢትዮጵያ፣ ኣብ 2025 ዓ.ም ካብ ብኽለት ኣየር ነፃ ዝኾነ ኢኮኖሚ ናይ ምፍጣር ሸቶ ዝሓዘ እዩ። ነዚ እውን ናብቲ ብርኪ ዘብፅሕዋ ዝተፈላለዩ ዝተፀንዑ ንጥፈታት እናፈፀመት እያ እቲ ሸቶ ሒዛቶ ዘላ።

ንኣብነት ስራሕቲ ዕቀባ ሓመድን ማይን ዳግመ ግረባን ካብ ፅባሕ ምድምሳስ ደርግ ኣትሒዛ እናሰርሐትሉ ዝመፅአት እዩ። ሕዚ እውን ብዓርሰ ድልየት መላእ ህዝቢ ትግራይ እቲ ወፍሪ ተጠናኺሩ ቀፂሉ እዩ። በዚ ድማ ጥራሕ ዝባኖም ወፂኦም ዝነበሩ ጎቦታት ሓምለዋይ ልምዓት ብምልባስ ቅድሚ 1983 ዓ.ም ናብ ሰለስተ ምኢታዊ ወሪዱ ዝነበረ ሽፋን ደኒ ሎሚ ናብ ልዕሊ 19 ምኢታዊ በፂሑ ኣሎ። ኣብ መላእ ኢትዮጵያ እውን ተጠናኺሩ እናተሰርሐሉ ይርከብ። እቲ ካሊእ ድማ ምጥቃምን ምስፍሕፋሕን ተሓዳሲ ሓይሊ እዩ። ኢትዮጵያ ኣብ ስትራቴጂ ሓምለዋይ ልምዓት ክትፍፅሞም ካብ ዝሓዘቶም ቁልፊ ንጥፈታት እትጥቀመሉ ሓይሊ ተሓደሲ ምግባር ኮይኑ እዚ ንክኸውን ድማ ኣብ ምስፍሕፋሕ ተሓደስቲ ሓይልታት ብሰፊሑ ትረባረብ ኣላ። ዛጊድ ዝሰርሐቶምን እትሰርሖም ዘላን ተሓደስቲ ሓይልታት ምስ ዝህብዎ ኩለመዳይ ረብሓ ኣብ ዝቕፅሉ መደባትና ክንርእዮ ኢና።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 961
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010