የትግራይ ርእሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አባይ ወልዱ ትግራይን ከጎበኙ ከሃገራችን 35 ዩኒቨርስቲዎች ከተውጣጡ የዩኒቨርስቲ ማህበረሰብ ጋር ያደረጉት ውይይት።

መንፈስ መስመር መንፈስ ህዝባውነት እዩ ሰዓራይ ዝገብር!

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

4533940
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
1392
2471
3863
4511961
49213
165145
4533940

Your IP: 54.224.121.67
2017-11-20 13:51

ስልጠተ ልምዓት ከተማ ማይጨው

here we go
selam new

ደቡባዊት ከተማ ማይጨው ብኽፋል

 

ካብ ጠቕላላ በዝሒ ህዝቢ ኢትዮጵያ 20 ምኢታዊ ኣብ ከተማታት ዝነብር እንትኾን ድሕሪ ሸሞንተ ዓመት(ብኣቖፃፀራ ፈረንጂ 2025) ናብ 30 ምኢታዊ ክበፅሕ እዩ ተባሂሉ ከምዝግመት ሰነድ ሚኒስተር ከተማ ልምዓት   ፌደራል ይሕብር።ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ዓመታት ካብ ገፀር ናብ ከተማ ዝውሕዙ ቁፅሪ ዜጋታት እናወሰኸ ብምምፅኡ ሓደሽቲ ከተማታት እናተጣየሻ፤ ኣናእሸይተይ ዝነበራ ከተማታት ከዓ እናዓበያ ብምምፅአን ነቲ በዝሒ ህዝብን ብርኪ ከተማነትን ማእኸል ዝገበረ ህንፀት መሰረተ ልምዓት እናተሳለጠ ይርከብ።ብፍላይ ነቲ ኣብ ክልልና በቢከባቢኡ ዛጊድ ዝተሳለጠን ዝሳለጥ ዘሎን ልምዓት ኮንስትራክሽንን መንገድን ድማ ብቀንዱ ሓላፍነት ወሲዱ ዝከታተል፣ ዝድግፍን ዝቆፃፀርን ቢሮ ኮንስትራክሽን፣ መንገድን መጓዓዝያን በዚ መዳይ እናሰርሖ ዝፀንሐ መደባት ኣሎ፡፡

እቲ ቢሮ ኣብ ትሕቲኡ ንዘለዋ ኣብያተ ፅሕፈት ኮንስትራክሽን፣ መንገድን መጓዓዝያን ከተማታትን ወረዳታትን ትግራይ ካብ ትልሚ ምውፃእ ጀሚሩ ክሳብ መወዳእታ ኣፈፃፅማ መደባት ክትትል፣ ደገፍን ቁፅፅርን የካይድ።ኣብ ኩለመዳይ ልምዓት፣ ማለት እውን ሰራዊት ልምዓት ካብ ምህናፅ ጀሚሩ ክሳብ ኣብ ፅርየትን ሰለጤንን ህንፀት ኮንስትራክሽንን መንገድን ከምኡ እውን ግልጋሎት መጓዓዝያን ርኡይ ለውጢ ዘመዝገባ ከተማታትን ወረዳታትን ብምፍላይ የተባብዕ እዩ።ብመሰረት እዚ፣ ከተማ ማይጨው ንተኸታታሊ ሰለስተ ዓመት መርኣያ ብምዃን ዋንጫን ላፕ ቶፕ ኮምፒተርን ተሸላሚት ከምዝኾነት ሓላፊ ርክብ ህዝቢ እቲ ቢሮ ኣይተ ወልደኣማኑኤል ገብረየሱስ  ገሊፆምልና እዮም።

ከተማ ማይጨው ብዋናነት ብሕሉፍ መዳለውቲ ስርዓታት ስዒቡ ድማ ዘለዋ ኣቀማመጣ መሬት ኣፀጋምነት ተደሚሩ ንዘበናት ልክዕ ከምቶም ካልኦት ከተማታት ትግራይን ሃገርናን ቅርፂ ከተማ ከይሓዘት ፀኒሓ እያ።መንበሪ ገዛውቲ፣ ትካላት ንግድን ልምዓትን ካብ ዕንፀይትን ጭቃን ዝተሰርሑ ኣዝዮም ዝኣረጉን ቅርፂ ከተማነት ዝጎደሎምን እዮም።ብፍላይ ክሳብ 2003 ዓ/ም ድማ ኣብ እዋን ክረምቲ ብውሕጅ እናተጓሕገሐት ኣብ ህይወት ደቂ ሰባትን ጥሪትን ከምኡ እውን ንብረት ቀሊል ዘይበሃል ሓደጋ እናጋጠማ ፀኒሓ እያ።ሕዚ ግና ብመሰረት ንፁር ፖሊስን ስትራተጅን ልምዓት ከተማታት ኣብ ሓፂር እዋን ሓንቲ ከተማ ከተማልኦ ዝግባእ እናማለአት መፂኣ እያ በዚ ኣቢሉ ድማ “ኣይለማዕናን” ዝብል ሕቶ ህዝቢ እታ ከተማ በቢብርኩ እናተመለሰ ይመፅእ ምህላው ምርኣይ ይከኣል።

በዚ መዳይ ዝተሰርሑ ስራሕቲ ንምጥቃስ፣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት መንግስቲ 43 ነጥቢ ሽድሽተ ሚሊዮን ብር ንካፒታል በጀት ብምምዳብ ኣብታ ከተማ ዘለው ሕፅረት መንገድን ትካላት ልምዓትን ንምቅላል ብኮብልስቶን ኣርባዕተ ኪሎ ሜትሮ መንገዲ፣ ክልተ መስርሕን መሸጥን ሼዳት፣ ኣብታ ከተማ ኣብ ዝርከባ ኣብያተ ትምህርቲ ድማ ሰለስተ ተወሰኽቲ መምሃሪ ክፍሊ፣ ቤተ ፈተነን ካልኦትን ህንፃታት ክስራሕ ክኢሉ እዩ።በቶም ፕሮጀክትታት ልምዓት  ብቐዋምን ግዝያውን ንኣስታት ኣርባዕተ ሽሕ ሰባት ዕድል ስራሕ ከምዝተፈጠረ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኮንስትራክሽን፣ መንገድን መጓዓዓዝን እታ ከተማ መምህር ደስታ ረዳኢ ይገልፁ።

እታ ቤት ፅሕፈት ኣብታ ከተማ ንዝህነፁ ፕሮጀክትታት ልምዓት ሓላፍነት ወሲዳ ዋላ እኳ ትሰርሕ እንተኾነት ንፅርየትን ሰለጤንን እቶም ፕሮጀክትታት ኣብታ ከተማ ንዘለዋ ኣብያተ ፅሕፈት ደቀቕትን ኣናእሽተይን ንግዲ ትካላት፣ ትልምን ፋይናንስን፣ ሓይሊ መብራህቲ ፣ ግልጋሎት ማይን ስልክን ከምኡ እውን ቤት ምኽሪ ዝርከብኦ ኮሚቴ ኣጣይሻ እያ።እቲ ኮሚቴ ኣብ ሰሙን ሓደ ጊዘ እናተራኸበ ብዛዕባ እቶም ፕሮጀክትታት ይዝትይ ብኣካል ተረኺቡ ድማ ኩነታት ህንፀት እቶም ፕሮጀክትታት ይከታተል። ብመሰረት እዚ ኣብዚ ዓመት ክስራሑ ዝተተለሙ ፕሮጀክትታት ልምዓት ቅድሚ ናብ ስራሕ ምእታዎም ብዝግበር ዑደትን ዘተን ቅድሚ ሕዚ ካብ ማስተር ፕላን እታ ከተማ ወፃኢ ዝተሰርሑ ሓፁር፣ ገዛውትን ዝተተኸሉ ፓሎታት መብራህትን ስልክን ከምኡ እውን ዝተዘርግሑ ትቦታት ማይ ብምርድዳእ ተላዒሎም ንስራሕ ምችው ባይታ ተፈጢሩ እዩ።

ህዝቢ ድማ ካብ ትልሚ ምውፃእ ጀሚሩ ቀዳምነት ክወሃቦ ዝግባእ ህንፀት ልምዓት ካብ ምምራፅ፣ ንፅርየትን ሰለጤንን ዝገበሮ ግደ ዝለዓለ እዩ።ኣብ እዋን ህንፀት እቲ መሰረተ ልምዓት እውን ነቲ ዝሰርሕ ሰብ ሞራል ኣብ ምሃብ ኢሉ እውን ሃገራዊ ስምዒት ክህልው ዝገብሮ ሓገዝ ዝነኣድ እዩ።ንኣብነት ኣብ ምንፃፍ እምኒ ንዝሰርሑ መናእሰይ ገንዘብ ብምውፃእ ንሻሂ፣ ቁርሰን ምሳሕን ብምእንጋድ ብጉልበትን ንብረትን ብምሕጋዝ ዝገበሮ ኣስተዋፅኦ ምፅራሕ ይከኣል።እቲ ዝገበሮ ኣስታዋፅኦ ብገንዘብ ኣስታት 10 ሚሊዮን ብር ይግመት፡፡

ህዝቢ፣ ጎድና ጎድኒ እቲ ዝህቦ ዝነበረ ሞራልን ደገፍን ኣብ እዋን ህንፀት ዝረኣዩ ክፍተታት ብምሕባር ብገንኦም ገንዘብን ጉልበትን ከይባኽን ኣብ ምክልኻልን ፈሊዩ ኣብ ምሕባርን ርኡይ ግደ ነይርዎ።ንኣብነት ኣብቶም ኣብዝሓለፉ ኣዋርሕ በቢብርኩ ዝተኻየዱ መድረኻት ተሃድሶ ይውሓድ ይብዛሕ ተግባር ኪራይ ኣካብነት ዝነበሮም ልዕሊ 20 ኮንትራክተራትን መሃንዲሳትን ብምፍላይን ብዕምቖት ብምግምጋምን ከከም ጥፍኣቶም ክቕፅዑ ገይሩ እዩ።

ካብቶም ዝተቐፅዑ ኮንትራክተራት እቲ ሓደ ኣብታ ከተማ ንዝስራሕ መእለይ ውሕጅ መፋስስ ጨረታ ስዒሩ እንከሎ ኣይሰርሕን ብምባል ውዕሊ ብዘይምእሳሩ እንትኾን ንክመሃረሉ ንሽድሽተ ኣዋርሕ ኣብ ዝካየድ ጨረታታት ንኸይሳተፍ ክእገድ ተገይሩ እዩ።ካብቶም ሰራሕተኛታት መንግስቲ ድማ ሓደ መሃንዲስ ንሓደ ኮንትራክተር ስርሑ ኣጠቓሊሉ እንከይወደአ ክፍሊት ኣብ ዘይግብኦ ግዘ ኣቐዲሙ ልዕሊ 79 ሽሕ ብር ክኽፈል ብምግባሩ ብድሕሪ እቲ ክፍሊት ድማ ተግባር ኣካብነት ኪራይ ኣለዎ ተባሂሉ ስለ ዝተኣመነሉ መሃያ ሰለስተ ወርሒ ክቕፃዕ ተወሲኑ እዩ፡፡

ካልእ ኣብ ሕድሕድ ፕሮጀክትታት ልምዓት ዘሎ ተሳትፎ ነባሪ ህዝቢ ዝለዓለ ክትትልን ቁፅፅርን ዝግበረሉ ምዃኑ እዩ።እተን ብመንግስቲ በጀት ዝስራሓ ፕሮጀክትታት ልምዓት ብፅርየት ክስርሓን ነዊሕ እዋን  ከገልግላን  ህዝቢ ብዝገብሮ ቁፅፅር ፅርየቱ ዘይሓለወ ሸሞንተ ኩንታል ስሚንቶን ትሽዓተ ብያጆ ኮብል ስቶንን ኣብ ጥቕሚ ከይውዓለ ክውገድ ተገይሩ እዩ።

ኣብዚ ብቀንዱ ካብተን ኣብታ ከተማ ዝርከባ ኣርባዕተ ጣብያታት ብመንፅር ተሳትፎ ጣብያታት 04፣ 03ን 01ን ዝነኣድ ንቁሕ ተሳትፎ ገይረን እየን።ኣብዚ ዓመት ድማ ብዝተወደበ መልክዑ ብናውቲ፣ ነፃ ጉልበትን ጥረ ገንዘብን ልዕሊ 13 ሚሊዮን ብር ዝግመት ተሳትፎ ነባሪ ትፅቢት ይግበር።ነዚ ትልሚ ንምዕዋት ድማ በቢጣብይኡ ዘለው መሓውራት ዝለዓለ ግደ ከምዝተፃወቱ መምህር ደስታ ይገልፁ።

እታ ቤት ፅሕፈት ኣብዚ ዓመት እዚ መንግስቲ ንካፒታል በጀት ብዝመደቦ ልዕሊ 56 ነጥቢ ሰለስተ ሚሊዮን ብር ኣርባዕተ ኪሎሜትሮ ኮብልስቶን መንገድን ንማሕበራዊ ግልጋሎት ዝውዕሉ ህንፃታትን ንምህናፅ ዝተፀንዐ ፕላን ፀዲቑ እዩ።ፕሮጀክትታት ምንፃፍ እምኒ ድማ ጨረታ ወፂኡ ሰዓራይ ተፈሊዩ ኣብ ምድላው ከምዝርከብ መምህር ደስታ ይገልፁ።ብመሰረት እዚ ኣብዚ ዓመት እዚ ኣብቶም ዝህነፁ ፕሮጀክትታት ልምዓት ንልዕሊ ሓሙሽተ ሽሕ መናእሰይ ዕድል ስራሕ ክፍጠር ተተሊሙ እዩ ተኣትዩ ዘሎ።ካብዚ ኣቶም ብኣስታት 29 ሚሊዮን ብር ብምንፃፍ እምኒ ኣብ ዝስራሕ መንገዲ ዝተዋፈሩ 433 መናእሰይ ሓዊስካ ክሳብ ሕዚ ብጠቕላላ 806 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦ ንልዕሊ ሓደ ሽሕን 478ን መናእሰይ ዕድል ስራሕ ተፈጢሩሎም  ኣሎ።እቶም ኣብቲ ስራሕ ዝዋፈሩ መናእሰይ መብዛሕትኦም ካብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ብቀዳማይ ዲግሪ ዝተመረቑ እንትኾኑ ስልጠና ምንፃፍ እምኒ ወሲዶም፣ ብቕዓት መረጋገፂ ምዘና ተመዚኖም ዝሓለፉ እዮም።

ኣይተ ሃዋዝ ፀጋይ ነባሪ ከተማ ማይጨው እዮም።ንሶም ንነዊሕ እዋን ኣብ ከተማ ማይጨው ብንግዲ ዝመሓደሩ እንትኾኑ እታ ከተማ ቅድሚ ሕዚ እዚ ዝበሃል መሰረተ ልምዓት ከምዘይነበራን ኣብ ሓፂር እዋን ዝነኣድ ስራሕቲ መንገድን ህንፃታታትን ይሳለጡ ከምዘለውን ይሕብሩ።እቶም ዝህነፁ ዘለው ፕሮጀክትታት ድማ ንብዙሓት ሰባት ብፍላይ ንመናእሰይ ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ብምፍጣሮም ኣብ ምውህላል ቁጠባን ኣብ ምዕባይ ባህሊ ስራሕን ዘለዎ ግደ ዝለዓለ ምዃኑ ይገልፁ።ይኹን እንበር ኣብቶም ዝህነፁ ዘለው መንገድታት ኣብ ገሊኦም ፅርየቶም ዝተጓደለ ብምዃኑ ዝጠንከረ መስርሕ ቁፅፅር ክህልው ከምዝግባእ ቅርታኦም ገሊፆም።እቲ ኣብ ጥቓ ገዝኦም ዘሎ ዝተሰርሐ መንገዲ ምንፃፍ እምኒ ፅርየት ዝጎደሎን ማይ ዝዓቖረን ካብዝተረኣዩ ፀገማት ከምዝኾኑ ኣብነት ገይሮም ይገልፁ፡፡

ዝተፈላለዩ ከተማታት ትግራይ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ተዘዋዊሩ ከምዝረኣየ ዝዛረብ መንእሰይ ኣወጣህኝ ለማ ድማ ኣብ ከተማታት ሃገርና ዘሎ ለውጢ ከምዘሕጉሶን ኣብ ከተማ ማይጨው ቅድሚ ሕዚ ዝነበረ ጉዕዞ “ኣባጉብየ’’ ኮይኑ ብምፅንሑ ብምዕባለ ካልኦት ከተማታት መንፈሳዊ ቅንኢ ይሓድሮ ከምዝነበረ ይገልፅ።ሕዚ ግና ኣብ ዝሓፀረ እዋን ኣብታ ከተማ ዘሎ ምስፍሕፋሕ መሰረተ ልምዓት ከምዝነኣድ ብፍላይ ድማ ኣብቲ መንእሰይ ዝተፈጠረ ልምዲ ስራሕ ከምዘሐጉሶ በዚ ድማ ብሩህ ተስፋ ከምዝረኣዮ ይገልፅ። መንእሰይ ኣወጣህኝ ኣብታ ከተማ ዝህነፅ ዘሎ መሰረተ ልምዓት ቀፃሊ ዕብየት እታ ከተማ መሰረት ዝገበረ ክኾን ከምዝግባእ ድማ ይሕብር።ንኣብነት ኣብ ከባቢ ዩንቨርሲቲ ራያ ዝህልው ልምዓት ምስቲ ካብ ዝተፈላለዩ ክልላት ሃገርና ዝመፁ ብዙሓት ተምሃሮ ኣብ ግምት ብምእታው ዝፍጠር ዕድል ስራሕ መሰረት ብምግባር ካብ ብሕዚኡ ጎድና ጎድኒ እቲ ህንፀት ኣብቲ ከባቢ ሓደሽቲ ዕድል ስራሕ ዝፈጥሩ ፕሮጀክትታት ተፀኒዖም ክዳለው ከምዝግባእ ርእይትኡ ኣዕሪፉ፡፡

ብድምር ቁፅሪ ነበርቲ ከተማ ማይጨው እናወሰኸ እዩ።በዚ ድማ ነቲ በዝሒ ህዝብን ብርኪ ከተማነትን ማእኸል ዝገበረ በቲ ውሱን ዓቕሚ ቁጠባ እዛ ሃገር ህንፀት መሰረተ ልምዓት እናተሳለጠ ይርከብ።እቲ ብበጀት መንግስቲ ዝሳለጥ ዘሎ መሰረተ ልምዓት ተኸታታልን ስሉጥን ክኸውን ኣብ ዝግበር ዘሎ ፃዕሪ ግደ ህዝቢ ዝለዓለ እዩ።ብመሰረት እዚ ነበርቲ፣ ተወለድትን ፈተውትን ከተማ ማይጨው ልክዕ ከምተን ካልኦት ከተማታት ዘርአይኦ ዘለዋ ምዕባለ ህዝቢ ብዝተወደበ መልክዑ ብምስታፍ እቲ ዝተጀመረ ልምዓት ምቅልጣፍ ይግባእ ንብል፡፡


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 3

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 961
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2010