ቀ.ሚ. ሃይለማርያም ደሳለኝ ኣድላይነት ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ እንትገልፁ

ኣቶ ጌታቸው ኣምባየ ኣብ ህፁፅ ግዜ ኣዋጅ ኣመልኪቶም ዝሃብዎ መግለፂ

ሼር/ላይክ

ተኸታተልቲ

1180241
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
447
18332
39669
958712
234566
278452
1180241

Your IP: 54.163.112.69
2017-01-17 00:53

መቐለና፣ ፅርግያኺ ክንሓልፈሉ ወይስ ዳሳት እናሰራሕና ክንለሃየሉ?

here we go
selam new

ብዳኒኤል ካብ መቐለ

ከተማ መቐለ እቲ ዝፀንሐ ማስተር ፕላን 600 ኪሎ ሜትሮ መንገዲ ከምዘድልያ እዩ ዝገልፅ።  ሰነዳት ቢሮ ኮንስትራክሽንን መንገድን መጓዓዝያን ክልል ትግራይ ከምዘመላኽቶ ድማ ዛጊድ ከባቢ ፍርቂ ጥራሕ ከምዝተሰርሐ እዩ ዝሕብር። ካብዚ እቲ ልዕሊ 50 ኪሎ ሜትሮ መንገዲ ድማ ቅድም ክብል ዝተሰርሐ ብምዃኑ ዝኣረገን ሕድሳት ዘድልዮን መንገዲ እዩ። ኣብ ርእሲ እዚ እቲ ሓዱሽ ተዳልዩ ዘሎ ማስተር ፕላን ከተማና ነቲ ናይ ቀደም ማስተር ፕላን ጠቒሱ ከምዝገልፆ እቶም መንገድታት ኣዝዮም ፀበብቲ፣ ዝተሓላለኹን ንፅባቐን ዕብየትን እታ ከተማ ተሓሲቦምዘይተሰርሑንምዃኖም እዩ ዝትንትን። ኣብቲ መሬት ዘሎ ወድዓዊ ሓቂ እውን ንሱ እዩ ዘመላኽት።እዚ ስለዝኾነ እቶም መንገድታት መኻይንን ሰባትን ብዝተረጋግአ መልክዑ ንከይመሓላለፉ ምኽንያት ይኸውን ከምዘሎ ብተግባር እነስተውዕሎ ዘለና ጉዳይ እዩ።

እዚ በቲ ኣብ ቀረባ እዋን ተግባራዊ ክኸውን እዩ ዝብሃል ዘሎ ሓዱሽ ማስተር ፕላን ክስተኻኸል ከምዝኽእል ተስፋ እገብር። ይኹን እምበር እዚ ክሳብ ዝኸውን “ኣብ ርእሲ ድኽነተን ምራኽ ትሞተን” ከምዝብሃል  ነቶም ዝርካቦም መንገድታት ብኣግባቡ ንኸይንጥቀም ዝገብሩ ዘይንቡራት ተግባራት ድማበብእዋኑ እንትፍፀሙይርአዩ ኣለዉ።

ኣብዚ ቀዳምነት ሂበ ከልዕሎ ዝደሊ ፀገም እንተሊኡ ኣብ ጎደናታት መቐለ በብእዋኑ መንገዲ እናዓፀኻ ይስርሑ ምስ ዘለዉ ዳሳት ዝተሓሓዝ እዩ። ኩላትና ብቐሊሉ ከምእንዕዘቦ ኣብ ከተማና ከተማ መቐለ በብእዋኑ መንገድታት እናተዓፀዉ ጉዳያት ይሓልፉ ኣለዉ።ምናልባት መርዓ፣ ተስካር፣ ጥምቀት ይኹንካሊእ ማሕበራዊ ትውፊት ይጥቀም ኣይጥቀም ምስ ባህልናን ኣመፃፅኣናን ንቡዙሕ እዋናት ዝመፁ ብምዃኖም ኣብ ቀረባ እዋን ንምቕናሶምከፅግሙ ይኽእሉ ይኾኑ። እዚ ኮይኑ ግን ልምዓት ከቀላጥፍ ተባሂሉ ሚልዮናት  በጀት  ህዝብን መንግስትን ወፂእሉ ኣብ ዝተሰርሐ ፅርግያ መርዓ፣ተስካር፣ ጎይላን ሓዘንን ዝግበር እንተኾይኑ  ዓገብ እዩ ዝኸውን።

ኣብ ከተማና ይኹን ኣብ ካልኦት ከባቢታት ሃገርና መንግስቲ ካብ ህዝቢ ብዝኣከቦ ኣታዊ ተጠቒሙ መንገድታት እንትሰርሕ ካብ መንገዲ ወፃኢ ልምዓት ከምዘይሕሰብ ስለዝአመነ እዩ። ስለዝኾነ በታ ዘላቶ ዓቕሚ ነቲ ዘፈር ዓብዪ ቆላሕታ ብምሃብ ኣዝዮም ዝተባብዑ ስራሕቲ ይሰርሕ ምህላዉ ዝፍለጥ እዩ። ይኹን እምበር ከምቲ ልዕል ክብል ዝገለፅክዎ መንገዲ ይኹን ካልእ መሰረተ ልምዓት  ብቐጥታ ምስ በጀት ዝተኣሳሰረ ምስ ምዃኑ  በቲ ሕዚ ዘሎ ኩነታት ህዝቢ ዕጉብ ከምዘይኮነ ድማ ዝፍለጥ ጉዳይ እዩ።

ይኹን እምበር ነቶም ዝርካቦም መንገድታት  ኣብ ክንዲ ብኣግባቡ እንጥቀመሎምን ኣብ መዓልኦም እነውዕሎምን  ካሊእ ተወሳኺ ፀገም ንውስኽ እንተኾይና ድማ  እቲ ዝፍጠር ሓደጋ እናተሸረፈ ናብ ሕድሕድና ካብ ምውራዱ ዓዲ ኣይውዕልን።

ብፍላይ ኣብዚ ቀረባ እዋንዝተፈላለዩ ባህላውን ሃይማኖታውን ጉዳያት  ካብዝኾነ እዋን ንላዕሊ ኣዝዮም እናተበራኸቱ ይኸዱ ኣለዉ። ነዚ ስዒቡ ከዓብዝሓለፍካዮ ጎደና ዳሳት ተሰሪሖምሰባት እንትልሀዩ ምርኣይ ዝተለመደ ተግባር ኮይኑ ኣሎ። እቶም ዳሳት ከምቲ ቅድም ክብል ዝገለፅክዎ ኣብቲ ተሽከርከርትን ህዝብን ዝመሓላለፈሉ መንገዲ እዮም ዝስርሑ ዘለዉ። እዚኦምኣብቶም ብምምምሕዳር ከተማና ዝተሰርሑ ውሽጣውሽጢ መንገድታት ጥራሕ ዘይኮኑስ ኣብቲ ብፌደራል መንግስቲ ዝተሰርሐ ዋና መንገዲ እውን  ዓበይቲ ዳሳት ንክልተ ሰለስተ መዓልቲ ተሰሪሖምን መኻይን ከይሓልፋሉ ተዓፅየንን ጉዳያት እንትሓልፉ ንዕዘብ ኣለና።

ንኣብነት ኣነ ብውልቀይ ኣብቲ ዋና መንገዲ ካብ እንዳየሱስ /ኣሪድ ካምፓስ/ ናብ ዓዲግራት ዓድዋ ዝወስድ ፅርግያ ዳሳት ተተኺሎም ጉዳያት እንትሓልፉ ተዓዚበ ኣለኹ። ሓደ እዋን እማ ኣብቲ ከባቢ ወርሒ ጥሪ 2008 ዓ/ም ይኸውን ኣብቲ ነባር መዕረፊ መኻይን /መናሃርያ/ ዘሎ ፅርግያ እውን ዳስ ተሰሪሑ ጉዳይ ሓሊፉ ተዓዚበ እየ። እዚ እንትኸውን እቲ መንገዲ ንልዕሊ ክልተ መዓልቲ ኣብ ዝተዓፀወሉ እዋን መኻይንን ሰብን በታ ሓንቲ ዝተረፈት ኣማራፂት መንገዲ እዮም ዝጥቀሙ ነይሮም። እዚ ኣዝዩ ዝገረመኒ ተግባር እዩ። እቲ መንገዲ ካብ ማእኸል ሃግር ሰባትን ንብርትን ፅዒነን ዝማሓላለፋሉ መንገዲ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ እቲ ከባቢ ሰባት ብብዝሒ ዝመላለስሉን መኻይን ብበዝሒ ናብቲ መዕረፊ መኻይን ዝኣትዋሉን ዝወፃሉን መንገዲ እዩ። ካብዚ ብተወሳኺ ዋና መንገዲ ምስምዃኑ ተኣሳሲሩ ወፃእተኛታት እውን ብዝተፈላለየ ምኽንያት ዝመሓላለፍሉ መንገዲ እዩ። ስለዚ ኣብ ከምዚ ዝበለ መንገዲ ዳስ ተኺልካ ጉዳይ ምሕላፍ ኣዝዩ ዝገርም እዩ።

ብመሰረቱ ኣብቶም ማሕበራዊ ጉዳያት ዝጠፍእ ዘሎ ገንዘብ እውን መንግስትን ህዝብን ኣጀንዳ ብምግባር ለውጢ ማሕበራዊ ኣተሓሳስባ  ክፍጠረሉ ዝግባእ እዋናዊ ፀገም መሲሉ እዩ ዝረኣየኒ። ህዝብና ክንደይ እዋን ሰሪሑ ዝረኸበን ሃፍቲ ኣብ ሓንቲ ፀሓይ ኣጥፊኡ ናብ ፀገም ምእታዉ እቲ ረብሕኡ እንታይ እዩ? መብዛሕትኡ ኣብቶም ዝጠቐስክዎም ማሕበራዊ ጉዳያት ዝሳተፍ ዘሎ ሰብ ሃፍቲ ስለዘለዎ ወይ ስለዝተረፎ ኣይመስለንን። ካብዚ ወፃኢ ግድን እዞም ጉዳያት ክገብር ዝደሊ ሰብ እንተሃልዩ ድማ ኣብ ካልኦት ዝማዕበላ ከተማታት እውን ከምዝግበር ኣብ መዘናግዒ ቦታታት፣ ሆቴላትን ኣደራሻትን ተኻርዩ ድኣ ጉዳዩ ከሕልፍ ኣለዎ እምበር መንገዲ ክዓፁ ኣይግባእን። ወይ ከዓ ኣብ መንበሪ ገዛ /ካንሼሎ/ ክግበር ኣለዎ። ርግፅ እዩ፣ ኣብ ፅርግያታት ዳሳት ተተኺሎም ጉዳያት እንትሓልፉ ብመልክዕ ግብሪ ናብ ቤት መዘጋጃ ዝኣቱ ገንዘብ ከምዘሎ ዝፍለጥ እዩ። ከምዘለኒ ሓበሬታ እንተኾይኑ ሰብ ጉዳይ ካብ 50 ክሳብ 100 ብር ከባቢ እዮም ናብ ቤት መዘጋጃ ዝኸፍሉ። እዚ ገንዘብ ይውሓድ ይብዛሕ ብዘየግድስ ካብቲ ረብሕኡ እቲ ጉድኣቱ ስለዘመዝን ምርኣዩ አገዳሲ እዩ።

ካብዚ ብተወሳኺ ኣብዚ ቀረባ እዋናት ዝተኣታተወ ካሊእ ዓፃዊ መንገዲ ኣካል ጉዳያት ማሕበራዊ እውን ኣሎ። ዳሳት ምርቓ ግልጋሎት ንግዲ ትካላት። እዞም ወሃብቲ ግልጋሎት /ብሕልፊ ሆቴላት፣ እንዳ ምግብን ባራትን/ በብኣንፈቱን ፅርግይኡን ዳሳት ተኺሎም ገንዘብ ምእካብ ዝጀመርሉ ሓዱሽ /ፋሽን/ ተወሳኺ ጉዳያት ማሕበራዊ እዩ። በቶም ኣካላት ኣብ ከተማና በብ ጎደንኡ ዝስርሑ ዘለዉ ዳሳት ካብቶም ካልኦት ልዕል ክብሉዝተገለፁ ጉዳያት ማሕበራዊ  ብቑፅሪ ክበዝሑ እንተዘይኮይኖም እምበር ክውሕዱ እዮም ዝብል እምነት የብለይን። ይንኣስ ይዕበ ኣብቶም ግልጋሎታት ዝተዋፈሩኣካላትዳሶምተኺሎም፣ ጎይልኦምኣድሚቖም፣ ካብቲ ካልእ እዋን ንላዕሊ ዋጋ ብዕፅፊ ወሲኾም”ሙፁናታያ” ምባል ዳርጋ ዝተለመደ ተግባር እናኾነ ይመፅእ ኣሎ።

ናተይ ተቓውሞ ንምንታይ ምርቓ ተገበረ ኣይኮነን። ሓደ ሰብ ክነግድ ድዩ ክተሓጋገዝ ብዘየግድስ ፈተውትን ማሓዙትን ፀዊዑ መርዓን ምርቓን እንተገበረ መሰሉ እዩ። ግን እቲ መንገዲ እናዓፀኻ ዝስራሕ ዘሎ ዳስ ኣብቲ ከተማ ፀገም ይፈጥር ኣሎ እየ ዝብል ዘለኹ። ፈፂሙ መግለፂ ሓደ ስልጡን ሕብረተሰብ ክኸውን ኣይኽእልን። መንገዲ ኣይዕፆን። ከተማና በብእዋኑ ምስ እተርእዮ ዘላ ዕብየት ተተሓሒዙ በብእዋኑ ወፃእተኛታት ዝውሕዙላ እናኾነት ትመፅእ ኣላ። ስለዝኾነ ነዚ ኩነታት ብምርዳእ ዝበለፀ ዘበናውነት ክነተኣታቱ ኣለና እምበር መንገዲ እናዓፀና ንቡር ፍሰት ተሽከርከርቲ ክነተኣጓጉል ኣይግባእን።

መንገዲ ከተማ መቐለ በቶም ልዕል ክብል ዝገለፅክዎም ዳሳት ጥራሕ ኣይኮነን ዝዕፆ ዘሎ። ካልእ ሳልሳይ ተወሳኺ ዓፃዊ መንገዲ እውን ኣሎ። መዓልቲ ምርኢት /ኤግዝቢሽን/ ንግዲ እውን ኣብ ማእኸል ጎደናታት እዮም ዝሳለጡ ዘለዉ። ብሕልፊ እዚኦም ከዓ ካብ ምስራሕ እቶም ዳሳት ጀሚሮም ክሳብ እቲ ስነስርዓት ምርኢት ተጀሚሩ ዝውዳእ ንልዕሊ ዓሰርተ መዓልታት እዮም ነቶም መንገድታት ዓፅዮም ዝቕንዩ።

እዚ እንትኸውን ተሸከርከርቲ ይኹኑ እግረኛታት ተጓዓዝቲ  መንገዲ ኣሎ ኢሎም ክሓልፉ እንትኸዱ፣ ተዓፅዩ ምስረአይዎ እዮም እንደገና ተመሊሶም ካልእ ኣማራፂ መንገዲ ሃሰው እንትብሉ እነስተውዕል ዘለና። ካልእስ ይትረፍ እቶም መንገድታት ከምዝተዓፀዉ ብርሑቑ ዘመላኽቱ ምልክታት እኳ ኣይስራሕን ዘሎ።ንኣብነት ኣብ ከባቢ ኣብርሃ ካስትል ዘሎ ፅርግያ ብተደጋጋሚ ተዓፅዩ ነዚ ተግበር እንትውዕል ንርኢ ኣለና።

ስለዚ እዚ ተግባር እውን ከም ውልቀይ ኣዝዩ ድሕረት እዩ ባሃላይ እየ። ኣብ መቐለ ዝኣክል ዓብይ ከተማ ከመይ ሰሙን ሙሉእ መንገዲ ዓፂኻ ምርኢት ንግዲ ይሳለጥ። ብፉሉይ ነዚ ግልጋሎት ዝውዕል ቦታ ኸ ምምሕዳር ከተማ መቐለ ንምንታይ ዘይሰርሕ? ኣብ ብዙሓት ዓበይቲ ከተማታት ከምእንሪኦ እኮ ማእኸል ምርኢት ንግዲ/ኤግዚበሽን/ ዝብሃሉ ቦታት ኣለዉ እዮም። ከተማ መቐለ ነዚ ግልጋለት ምስራሕ ገዲፋ ምርኢት ንግዲ ጎደናታት እናዓፀኻ ምስራሕ ንምንታይ ክምዝመረፅዎ ብቐንዱ ቤት መዘጋጃን ቢሮ ኮንስትራክሽን፣ መጓዓዝያን  ትራንስፖርትን ተዘራሪቦም ፍታሕ ከቕምጥሉ ዝግባእ ፀገም እዩ ድማ እብል።

እቶም ልዕል ክብሉ ዝተገለፁ ፀገማት ምናልባት ልቢ ኢሉ ንዘይሰተውዓለ ሰብ ቀለልቲ ይመስልዎ ይኾኑ። ግን ድማ ነዚ ኩነታት ብዝግባእ እንተስተውዒልናዮ ኣብ ርእሲ እቲ ዘሎ ፅበት መንገዲ ተወሲኹ ከቢድ ምጭንናቕ ትራፊክ ይፈጥር ከምዘሎ ድማ እንዕዘቦ ዘለና ጉዳይ እዩ። ብምኽንያት እዚ እውን ቀለልቲ ዘይበሃሉ ሓደጋታት የጋጥሙ ኣለዉ። ብምኽንያት እዚ ኩነታት፣ ህይወት ደቂ ሰባት ይጠፍእ ኣሎ። ንብርት ይዓንው ኣሎ። ካብዚ ሓሊፉ ዕለታዊ ምንቅስቓሳስ ተሽከርከርትን ደቂ ሰባትን እውን ይተኣጕጎል ኣሎ። ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ክልልና ንኽዕዘቡ፣ ካብዚ ብተወሳኺ ብኻልኦት ስራሕቲ ንዘመፁ ወፃአተኛታት እውን ነተኣጕጉልን ዘይፅቡቕ መልእእኽትን ነሕልፍ ኣለና። ስለዝኾነ እውን እዚ ፀገም ንምምሕዳር ከተማ መቐለን ህዝቢ ከተማ መቐለን ብቐጥታ ዝምልከት ጉዳይ ስለዝኾነ፣ ምስ ህዝቢ እውን ምርድዳእ ብምፍጣር መፍትሒ ክቕመጠሉ ዝገባእ ፀገም እዩ እብል።


alena ember where do we

''እዚ ብኽያትኪ ልዕሊ ሞት እቲ ጥየል እዩ'' ናይ ክልል ኢትዮጵያ-ሶማሌ ርዕስ ምምሕዳር

ምልላይ

  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news
  • Hotest news

መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት

ኣውርድ መፅሄት ክልሰ ሓሳብ ህወሓት 1

ወይን ብፒዲኤፍ

ኣውርድ ጋዜጣ 933
ፍሉይ ሕታም መፂሄት
አውርድ መፅሄት መስከረም 2009